Chapter 8
saepe ego correxi sub te censore libellos, 25 saepe tibi admonitu facta litura meo est, dignam Maeoniis Phaeacida condere chartis cum te Pieriae perdocuere deae. hic tenor, haec uiridi concordia coepta iuuenta uenit ad albentes inlabefacta comas. 30 quae nisi te moueant, duro tibi pectora ferro esse uel inuicto clausa adamante putem. sed prius huic desint et bellum et frigora terrae, inuisus nobis quae duo Pontus habet, et tepidus Boreas et sit praefrigidus Auster, 35 et possit fatum mollius esse meum,
25 saepe] nempe _M1_ || 26 tibi] tui _L_ tuo _T_ mihi _H2ul, ut uid_ || litura] litV/ra _F2c_ littera _(F1)_ || meo] mea _T_ tuo _H2ul, ut uid_ || 27 dignam _(B1)CTpc_ dignum _MFHILTacB2c_ || Phaeacida] pheatica _IL_ eacida _C_ || 28 cum] cU/ _I (=cum)_ || Pieriae _BCF1T_ pieride _HF2_ pierides _IL_ pyeriDES _M2c_ || deae] tue _M2ul_ || 29 uiridi] in uiridi _L_ || 30 albentes] albentis _B_ || 31 nisi _ex_ ubi _L_ || 32 inuicto] inuito _uel_ inuecto _'libri nonnulli ueteres', unde_ inducto _Heinsius olim_ || 33 desint] desunt _M1_ deerint _M2ul, ut uid_ || 35 praefrigidus] praefigidus _B1Hac_ perfrigidus _ILF2_
quam tua sint lapso praecordia dura sodali; hic cumulus nostris absit abestque malis. tu modo per superos, quorum certissimus ille est quo tuus assidue principe creuit honor, 40 effice constanti profugum pietate tuendo ne sperata meam deserat aura ratem. quid mandem quaeris? peream nisi dicere uix est, si modo qui periit ille perire potest. nec quid agam inuenio, nec quid nolimue uelimue, 45 nec satis utilitas est mihi nota mea. crede mihi, miseros prudentia prima relinquit, et sensus cum re consiliumque fugit;
37 lapso] lasso _BCM_ || dura] clausa _M2ul_ || sodali _ex_ sobali _B_ || 38 nostris _add F2_ || abestque _ex_ absitque _M_ || malis] meis _C_ || 40 honor] amor _C_ || 42 ne _GBCMFHIT_ nec _L_ || deserat _GBCMHILT_ desinat _F_ || 45 nolimue] molimne _B_ || uelimue] uelim _B1_ || 46 mihi ... mea] mea ... mihi _CFT_ || nota] mora _L_ || 47 relinquit] reliquit _MF_ relinquat _Iac, ut uid_ refugit _Cac_ || 48 re] me _Mac, ut uid_ spe _Heinsius_
ipse, precor, quaeras qua sim tibi parte iuuandus, quaque uia uenias ad mea uota, uide. 50
49 quaeras] uideas _M1_ || qua sim] qua sum _L_ sim qua _C_ || tibi _add M2_ || iuuandus] iuuanda _Cac_ || 50 quaque ... uide _LF3_ quaque ... uale _F1T_ quoque ... uide _IacM2ul_ quoque ... uado _BCHIpc_ quoque ... modo _M1_ quoque ... uale _F2I2ul_ || uia uenias _scripsi_ uiam facias _codd_
XIII
O mihi non dubios inter memorande sodales, qui quod es, id uere, Care, uocaris, aue! unde saluteris color hic tibi protinus index et structura mei carminis esse potest, non quia mirifica est, sed quod non publica certe; 5 qualis enim cumque est, non latet esse meam. ipse quoque ut titulum chartae de fronte reuellas quod sit opus uideor dicere posse tuum; quamlibet in multis positus noscere libellis, perque obseruatas inueniere notas; 10 prodent auctorem uires, quas Hercule dignas nouimus atque illi quem canis ipse pares.
ad sodalem _B2_ caro amico suo _M_ ad carum _FI2_ caro _H2_ || 1 memorande] numerande _C_ || 2 qui quod es, id _BCFI_ qui quod id es _MH_ quique quod es _LT, fort recte_ || aue] ades _T_ || 3 saluteris _MFT_ salutaris _BCHIL_ || protinus] proximus _CT_ || 5 mirifica] miririfica _B_ murifica _C_ || publica] puplica _LP_ || certe] certe est _BC_ || 6 cumQVE _B2c?_ || est, non] non _L_ || 7 ut _add M2_ || 8 quod ... uideor] quid ... uidear _Heinsius_ || tuum] meum _F2ul_ || 11 prodent] produnt _ILF2ul_ credent _C_ || auctorem] actorem _MF_ || dignas] dipnas _Cac_ || nouimus] contra uiam _C (conT uiA)_ || illi] ille _C_ || quem] que _C_ || ipse] esse _MT_
et mea Musa potest proprio deprensa colore insignis uitiis forsitan esse suis; tam mala Thersiten prohibebat forma latere 15 quam pulchra Nireus conspiciendus erat. nec te mirari si sint uitiosa decebit carmina quae faciam paene poeta Getes. a pudet, et Getico scripsi sermone libellum, structaque sunt nostris barbara uerba modis, 20 et placui (gratare mihi) coepique poetae inter inhumanos nomen habere Getas. materiam quaeris? laudes de Caesare dixi; adiuta est nouitas numine nostra dei.
13 et] at _C_ || colore] colure _Cac, ut uid_ || 14 insignis] insiGnis _B2c, ut uid_ ansignis _Cac_ || suis] meis _F1_ || 15 Thersiten] therseten _C_ || prohibebat] prohibebit _H1, ut uid_ || forma latere] latere forma _Iac_ || 16 Nireus _edd_ nereus _codd_ deus maris _F2(gl)_ || 17 sint] sunt _L_ || decebit] licebit _L (fort ex_ decebit_)_ || 18 Getes] gethas _F1_ || 19 Getico scripsi] geticos scripsi _(Bac)_ || libellum] libellos _I_ || 20 structaque] scriptaque _I_ || nostris] nobis _H1_ || 22 inhumanos] inhumanas _Cpc_ humanas _Cac_ || 23 laudes de Caesare dixi _edd olim_ laudes: de Caesare dixi _J. Gilbert, Jahrb. für kl. Ph. 1896, 62 (Owen 1915)_ || laudes] laudem _M_
nam patris Augusti docui mortale fuisse 25 corpus, in aetherias numen abisse domos, esse parem uirtute patri qui frena coactus saepe recusati ceperit imperii, esse pudicarum te Vestam, Liuia, matrum, ambiguum nato dignior anne uiro, 30 esse duos iuuenes firma adiumenta parentis qui dederint animi pignora certa sui. haec ubi non patria perlegi scripta Camena, uenit et ad digitos ultima charta meos, et caput et plenas omnes mouere pharetras, 35 et longum Getico murmur in ore fuit,
25 mortale] immortale _Tac_ || 26 aetherias ... domos] ethereos ... deos _I_ || numen] nomen _BC(M1)L_ || 27 parem ... patri] parem ... patr* _B_ patrem ... patri _(Hac)_ patri ... parem _M_ || uirtute] in uirtute _L_ || coactus _excerpta Scaligeri_ rogatus _codd_ || 28 recusati] recusari _C_ || ceperit] ceperat _L_ cepit _F, fort ex_ recepit || inPERIi _F2c_ || 29 Vestam] uestem _M_ deam _M2(gl)_ uastam _FacP_ testem _H_ || 30 ambiguum] ambiguum est _MFIL2(gl)_ || 31-32 esse duos iuuenes firma adiumenta parentis qui _interpunxi_ esse duos iuuenes, firma adiumenta parentis, qui _edd_ || 32 qui] cui _'editi plures'--Burman_ || dederint] dederAnt _M2c_ dederit _L1_ || certa] cara _I_ || sui] fui _C_
atque aliquis 'scribas haec cum de Caesare,' dixit 'Caesaris imperio restituendus eras.' ille quidem dixit; sed me iam, Care, niuali sexta relegatum bruma sub axe uidet. 40 carmina nil prosunt; nocuerunt carmina quondam, primaque tam miserae causa fuere fugae. at tu, per studii communia foedera sacri, per non uile tibi nomen amicitiae (sic uincto Latiis Germanicus hoste catenis 45 materiam uestris adferat ingeniis, sic ualeant pueri, *uotum commune deorum*, quos laus formandos est tibi magna datos),
37 haec] hac _C_ || de] tu _BacC_ tu de _Bpc_ || 38 imperio] imperii _C_ || eras] eris _M1ILF2ul_ || 39 me iam] iam me _T_ || Care] kare _M_ || 40 uidet] tenet _F_ || 43 at tu] ast ego _F1_ || studii] studui _C_ || foedera] federe _Bac_ || 45 uincto _scripsi_ capto _codd_ || 46 uestris] nostris _MIL_ || adferat] afferet _F1_ praebeat _I_ offerat _Heinsius_ 47 pueri, uotum commune deorum _edd_ pueri, uotum commune, deorum _Postgate (Owen 1894)_ || uotum commune deorum _corruptum_ || deorum] duorum _M1F2ul_ augusti et liuie _F2gl_ suorum _Heinsius_ || 48 quos ... formandos] quos ... formandOs _M2c_ quis ... formandis _LPF2ul_ || laus est] est laus _F_ tibi ... est _H_ (laus _H2[gl] ad finem uersus)_ || magna] mag** _L_ maga _F1_ || datos] datOs _M2c_ deos _I?ul_ data _L_ datis _F2ulP_ datur _F2ul_
quanta potes, praebe nostrae momenta saluti, quae nisi mutato nulla futura loco est. 50
49 potes] potest _Bac_ || praebe nostrae] nostrae praebe _FI_ || momenta _Vaticanus 1595, saec xv (Mercati [Lenz]), sicut coni Scaliger et Gronouius_ monimenta _BCMFHILT_ || 50 mutato _ex_ muto _B_
XIV
Haec tibi mittuntur quem sum modo carmine questus non aptum numeris nomen habere meis, in quibus, excepto quod adhuc utcumque ualemus, nil te praeterea quod iuuet inuenies. ipsa quoque est inuisa salus, suntque ultima uota 5 quolibet ex istis scilicet ire locis; nulla mihi cura est terra quo muter ab ista, hac quia quam uideo gratior omnis erit.
epistula ad tuticanum _B2_ tuticano amico suo _M_ tuticano _F2H2_ ad tuticanum _I2_ || 1 quem _BMFLT; add I2 in spatio a prima manu relicto_ que _CH_ || sum modo] summo _(B1)_ || 4 te _Berolinensis Diez. B. Sant. 1, saec. xiii (Lenz), Bodleianus Rawlinson G 105ul (Tarrant)_ me _BCMFHILT_ || 5 est _om I1_ || inuisa] non uisa _C_ || 6 ex istis] ex illis _C_ Euxinis _Castiglioni (Lenz)_ || scilicet] ilicet _fort legendum_ || 7 terra quo muter [mutar _F2_] ab ista _F1, Bodleianus Canon. lat. 1, saec xiii (Tarrant), Barberinus lat. 26, saec xiii (Lenz)_ terra quo mittar ab ista _BCMFHILT_ terra quam muter ut ista _Heinsius_ [nulla prior cura est] terra quam muter ut ista _Heinsius_ terra nisi muter ut ista _Heinsius_ terrae quo muter ab Histro _Williams_ || 8 quia quam] quamquam _C_
in medias Syrtes, mediam mea uela Charybdin mittite, praesenti dum careamus humo. 10 Styx quoque, si quid ea est, bene commutabitur Histro, si quid et inferius quam Styga mundus habet. gramina cultus ager, frigus minus odit hirundo, proxima Marticolis quam loca Naso Getis. talia suscensent propter mihi uerba Tomitae, 15 iraque carminibus publica mota meis. ergo ego cessabo numquam per carmina laedi, plectar et incauto semper ab ingenio? ergo ego, ne scribam, digitos incidere cunctor, telaque adhuc demens quae nocuere sequor? 20
9 medias] medi*s _B_ || Syrtes] syr*tis _B1, ut uid_ systes _C_ || Charybdin _CH_ caribdim _BT_ caribdI _MFL_ caripdI _I_ || 10 mittite _BpcILF2ul_ mitte _MH_ mittat _BacC_ mittant _F1_ mutE _T_ (mittE _legit André)_ || 12 inferIVS _F1c_ || 13 gramina] carmina _C_ flamina _Bentley_ || 14 Marticolis] in articolis _C_ || 15 suscensent _C_ succensent _BMpcFHILT_ successent _Mac_ || 16 publica] puplica _LP_ || mota meis] nota meis _H_ meis _I1_ est [meis] _I2(gl?)_ || 17 laedi] læde _Cac_ || 18 plectar] plectat _L_ || incauto] incapto _M_ || 19 incidere] incindere _F_ || 20 telaque] tela _M_ || sequor] sequar _CP_
ad ueteres scopulos iterum deuertor et illas in quibus offendit naufraga puppis aquas? sed nihil admisi, nulla est mea culpa, Tomitae, quos ego, cum loca sim uestra perosus, amo. quilibet excutiat nostri monimenta laboris: 25 littera de uobis est mea questa nihil. frigus et incursus omni de parte timendos et quod pulsetur murus ab hoste queror. in loca, non homines, uerissima crimina dixi; culpatis uestrum uos quoque saepe solum. 30 esset perpetuo sua quam uitabilis Ascra ausa est agricolae Musa docere senis;
21 deuertor] deuertar _B_ || et] ad _M2, 'quinque libri. quod placet'--Heinsius_ || 22 offendit] effudit _F1_ || naufraga] naufagra _H_ || 23 sed] at _fort legendum_ || 24 Quos _B2c_ || 25 excutiat] excuriat _L_ || 27 frigus] frugus _C_ || de _om I1_ || timendos] timendus _L_ || 29 in] non _C_ || crimina] carmina _H_ || 30 culpatis] culpatus _BacC_ || solum] locum _MH_ || 31 _'uersus suspectus'--Heinsius_ || quam uitabilis] quam miserabilis _H_ quam uitiabilis _A. G. Lee (PCPhS 181 [1950-51] 3), fort recte_ ut illaudabilis _Bentley_ || Ascra] ascre _BCH, fort recte_ || 32 agricolae] argolici _I2ul_
et fuerat genitus terra qui scripsit in illa, intumuit uati nec tamen Ascra suo. quis patriam sollerte magis dilexit Vlixe? 35 hoc tamen asperitas indice docta loci est. non loca, sed mores scriptis uexauit amaris Scepsius Ausonios, actaque Roma rea est; falsa tamen passa est aequa conuicia mente, obfuit auctori nec fera lingua suo. 40 at malus interpres populi mihi concitat iram, inque nouum crimen carmina nostra uocat.
33 et] **t _M1_ at _Puteaneus Heinsii (=Parisinus lat. 8239, saec xiii) (Lenz), Laurentianus 36 2, saec xv (Lenz), edd ante Korn_ non _uel_ nec _fort legendum_ || in] ut _L_ || 34 intumuit] intimuit _I1_ || Ascra] illa _I_ || 36 indice] iudice _IL_ || docta _B_ doctus _C_ dicta _MFHILT_ nota _excerpta Scaligeri, sex codd Heinsii, probante Riese_ || loci est] loci _FT_ in est _C_ (I E) || _37 om C_ || 37 non] nec _L_ || sed mores] sermones _L_ || 38 Scepsius _Scaliger, Castig. in Catull. 15, 19 (=32, ed. 2) (Lenz)_ sceptius _C_ septius _MFT_ sepTius _B2c_ septiVS _L2c_ septi _L1, ut uid_ sepcius _I_ celsius _H_ || Ausonios] ausononios _uel_ ausonomos _L_ || actaque _MFT_ actaue _BHIL_ acte ue _C_ || 39 falsa] fassa _M1_ || est _om C_ || 40 auctori] actori _CacF1_ || fera] sua _F1_ || 41 populi ... concitat iram] populum ... uertit in iram _L_ || 42 inque] isque _F_
tam felix utinam quam pectore candidus essem! extat adhuc nemo saucius ore meo. adde quod Illyrica si iam pice nigrior essem, 45 non mordenda mihi turba fidelis erat. molliter a uobis mea sors excepta, Tomitae, tam mites Graios indicat esse uiros; gens mea Paeligni regioque domestica Sulmo non potuit nostris lenior esse malis. 50 quem uix incolumi cuiquam saluoque daretis, is datus a uobis est mihi nuper honor: solus adhuc ego sum uestris immunis in oris, exceptis si qui munera legis habent;
43 tam] iam _C_ || pectore] pectorore _H_ || candidus] callidus _H_ || _44-45 in marg add B1F2_ || 44 nemo ... meo] meo ... nemo _H1_ || 45 Illyrica] ilira _L_ || essem] eem _M_ || 46 non] nec _(Fac?)L_ || mordenda] mordeda _M_ || 47 uobis] nobis _L_ || 48 Graios _edd_ gratos _BCMFHIL_ raros _T_ geticos _'unus Vaticanus ... aeque bene [ac "Graios"!], nisi uis rectius'--Ciofanus_ || 49 gens] ius _C_ || Paeligni] pEligni _L_ || 50 lenior _MpcFpcHIT_ leuior _BC(Mac)FacL_ || 51 uix] uos _F2_] || Incolumi] incolumi _B2c_ in colonia _C_ || 52 is] i/s _B_ est _M_ || est] is _M_ || 53 adhuc] ad hunc _C_ || sum _om F1_ || oris] aruis _L_ || 54 si qui] siquid _T_ || munera] mumera _C_
tempora sacrata mea sunt uelata corona, 55 publicus inuito quam fauor imposuit. quam grata est igitur Latonae Delia tellus, erranti tutum quae dedit una locum, tam mihi cara Tomis, patria quae sede fugatis tempus ad hoc nobis hospita fida manet. 60 di modo fecissent placidae spem posset habere pacis, et a gelido longius axe foret.
57 grata] gata _Hac_ || IGITVR Latone _F2c_ || 59 cara] cala _Cac_ grata _B2_ || 59 Tomis _HLB2_ tomus _B1T_ thOmVS _I2c, ut uid_ domus _CF1_ thomos _MF2ul_ || quae _BMLT_ quae a _CFHI_ || 61 placidae] placidam _B_ || 62 foret] forent _F2, ut uid_
XV
Si quis adhuc usquam nostri non immemor extat, quidue relegatus Naso requirit, agam: Caesaribus uitam, Sexto debere salutem me sciat; a superis hic mihi primus erit. tempora nam miserae complectar ut omnia uitae, 5 a meritis eius pars mihi nulla uacat, quae numero tot sunt, quot in horto fertilis arui Punica sub lento cortice grana rubent,
sexto pompeio _B2MFH2_ ad sextum pompeium _I2_ || 1 usquam ... extat] usquam ... extet _Guethling (Lenz)_ extat ... usquam _M_ || 2 requirit _Bodleianus Auct. F 2 1 (Tarrant), Laurentianus 38 39 (Lenz), editio princeps Bononiensis (Lenz), 'ex duobus' Heinsius_ requirat _BCMFHLT_ requiret _I, British Library Burney 220 (Tarrant), Bodleianus Rawlinson G 105 (Tarrant), Othob. lat. 1469, saec xv (Tarrant)_ || agam] agat _fort legendum_ || 5 miserae] supere _H_ || 6 pars] noster pars _Bac_ || 7 horto ... arui] hasto ... arui _C_ horto ... agri _TP_ horti ... aruo _Williams_ || 8 lento] lecto _'Basil. et hoc probat Barth. Aduers. xxxvii.10'--Burman_
Africa quot segetes, quot Tmolia terra racemos, quot Sicyon bacas, quot parit Hybla fauos. 10 confiteor; testere licet--signate, Quirites! nil opus est legum uiribus, ipse loquor. inter opes et me, rem paruam, pone paternas, pars ego sum census quantulacumque tui; quam tua Trinacria est regnataque terra Philippo, 15 quam domus Augusto continuata foro, quam tua rus oculis domini Campania gratum, quaeque relicta tibi, Sexte, uel empta tenes, tam tuus en ego sum, cuius te munere tristi non potes in Ponto dicere habere nihil. 20
9 Tmolia terra _BM2ul_ tinolia t. _C_ thimolia t. _L_ thimola t. _T_ timula t. _I, ut uid_ mollia t. _HP_ etholia t. _F1_ gnosia t. _F2ul_ habet methina _M1_ || racemos] ramos _Mac_ || 10 Sicyon] sicio _B1_ scithion _T_ || Hybla] hilba _Bac_ || 11 testere] testare _(M1)LI1P_ tristare _F1_ narare _I2ul_ || signate] signare _LP_ || 12 est _om Fac_ || loquor] loquar _Mpc_ || 13 rem paruam _MHIT_ paruam rem _BCFL, fort recte_ || 15 Trinacria] tinacria _H_ || regnataque terra] regnaque terra _I1_ tellus regnata _M_ || philippo] phiUppo _C_ || 19 tristi] cristi _L_ || 20 potES _H2c_
atque utinam possis, et detur amicius aruum, remque tuam ponas in meliore loco! quod quoniam in dis est, tempta lenire precando numina perpetua quae pietate colis. [erroris nam tu uix est discernere nostri 25 sis argumentum maius an auxilium.] nec dubitans oro; sed flumine saepe secundo augetur remis cursus euntis aquae. et pudet et metuo semperque eademque precari ne subeant animo taedia iusta tuo; 30 uerum quid faciam? res immoderata cupido est; da ueniam uitio, mitis amice, meo.
21 amicius] micius _Bpc (=mitius)_ amicitius _L_ || aruum] auum _Mac_ || 23 precando] rogando _HF2ul_ || _25-26 spurios puto. 'ambiguus hic locus est, eoque difficilior quoque, et obscurior'--Micyllus; 'xv 25 libri "Erroris nam", quod nisi aegre intellegi nequit, quamquam nec correctio satisfacit'--Merkel (1884), qui_ maeroris _pro_ erroris _coniecit_ || 25 nam] iam _FI_ discernere] decernere _MI1_ || 26 maius] magis _I_ nauis _F1_ || auxilium] axilium _M_ xilium _I1_ || 27 flumine] flAmine _M2c, ut uid_ || saepe secundo] saepe _F1_ secundo saepe _Iac_ || 29 semperque] semper _C_ || 30 iusta] iussa _F1_ || 31 uerum quid] colloquio _C_ || faciam] fac in _I_
scribere saepe aliud cupiens delabor eodem; *ipsa locum per se littera nostra rogat.* seu tamen effectus habitura est gratia, seu me 35 dura iubet gelido Parca sub axe mori, semper inoblita repetam tua munera mente, et mea me tellus audiet esse tuum; audiet et caelo posita est quaecumque sub ullo (transit nostra feros si modo Musa Getas), 40
33 aliud cupiens] uolens aliud _I_ || delabor] dilabor _L_ || _34 uix sanus; seclusit Merkel (1884)_ || 34 ipsa locum ... rogat] inque locum ... redit _temptauit Tarrant_ || per se littera ... rogat] pro se tristia ... rogant [_uel_ petunt] _temptaui_ || per se ... rogat] per se ... petit _unus Heinsii_ per se ... facit _unus Heinsii_ pro se ... facit _Heinsius_ || 35 me] nos _M2ul_ || 37 munera] carmina _F1_ munere _F2ul_ nomina _F3ul, ut uid_ || 38 mea] tua _H_ || me] te _(F1)_ || audiet _FHIT_ audiat _BCML_ || 39 audiet] audiat _L_ || est _om M_ || ullo] illo _Mac, sicut coni Bentley_ || 40 transit nostra feros] transierit seuos _T_
teque meae causam seruatoremque salutis meque tuum libra norit et aere magis.
41 seruatoremque] serut.atoremque _M_ seruataremque _L_ || 42 meque] neque _C_ || tuum libra norit et aere magis _Barberinus lat. 262ul (Lenz), F3? (M = magis)_ tuum libra norit et aere minus _BCMHILT_ (libra _ex_ liba _I_) tuum libra norit et aere datum _F1_ || suum [libra norit et aere] minus _F2ul_ [tellus ... quaecumque ... ] meque, tuum libra, nouit, et aere, minus _Gronouius, _Obs._ II i_ meque tuum libra norit et aere tuum _Heinsius_ tuae libra norit et aere manus _Rappold (Owen 1915)_ tuae libra norit et aere domus _temptaui; cf Suet _Aug_ 61 1_
XVI
Inuide, quid laceras Nasonis carmina rapti? non solet ingeniis summa nocere dies, famaque post cineres maior uenit. at mihi nomen tum quoque, cum uiuis adnumerarer, erat. cum foret et Marsus magnique Rabirius oris 5 Iliacusque Macer sidereusque Pedo, et, qui Iunonem laesisset in Hercule, Carus, Iunonis si iam non gener ille foret, quique dedit Latio carmen regale, Seuerus, et cum subtili Priscus uterque Numa, 10
ad inuidum _B2MI2_ ad inimicum _H2_ || 1 carmina] carmia _M_ || 3 uenit. at _scripsi_ uenit et _BCMFILT_ ueniet _H_ || nomen] uoto _H (noto?)_ || 4 tum] tunc _F_ || uiuis] uiuus _H_ || erat] eat _Cac_ || 5 cum foret et _FHT_ cumque foret _BCMIL_ || Rabirius _MFI_ sabirius _BC_ rabarius _T_ rabirtius _H_ rabilinus _L_ Sabellius _Barth, _Adu._ xxxvii 10 (Burman)_ || 6 Iliacusque] iliacus _H_ || sidereusque] sidere/usque _B_ Cecropiusque _Bentley; cf x 71 'cum Thesea carmine laudes'_ || PEdo _M2c_ || 7 Iunonem laesisset] iunonem lesissent _Bac, ut uid_ lesisset iunonem _M_ || Carus] karus _B_ || 8 Iunonis] iunonisque _H_ || si iam] siam _C1_ || gener ... foret _BCMFHT (_fOret _M1c)_ neger foret _L_ foret genus _I_
quique uel imparibus numeris, Montane, uel aequis sufficis, et gemino carmine nomen habes, et qui Penelopae rescribere iussit Vlixem errantem saeuo per duo lustra mari, quique suam *Trisomen* imperfectumque dierum 15 deseruit celeri morte Sabinus opus, ingeniique sui dictus cognomine Largus, Gallica qui Phrygium duxit in arua senem,
11 imparibus numeris] imparibus _[spatium septem litterarum]_ his _H_ || 12 sufficis, et] sufficis _Mac_ || 13 Penelopae] penelopi _H_ penolope _CI_ || 13 solinus _H2(gl) in marg_ || 15 Trisomen _C (trisoM)_ trisomem _B1_ trosenE _L_ trionE _F_ troinE _I_ trozenen _M_ troezen _T_ tr****m _H_ troilem _B2_ Troezena _quidam apud Micyllum_ Tymelen _temptauit Heinsius_ Thressen _[=Hero] M. Hertz (Lenz)_ Chrysen _Roeper (Riese)_ Troesmin _Ehwald_ Troesmen _Owen_ Sinatroncen _['Parthorum regis nomen'] Bergk, _Opusc._ I 664 pro_ suam t. || imperfectumque] imperfectamque _H_ imperfectum _I1_ interruptumque _Bergk_ || 16 deseruit] destituit _Bergk_ || Sabinus] salinus _(M1)T_ solius _F2ul_ || 17 dictus] dignus _I_ || 18 Gallica] gallia _M1_ || duxit] dixit _M1_ || arua] arma _B1?ulHI_
quique canit domito Camerinus ab Hectore Troiam, quique sua nomen Phyllide Tuscus habet, 20 ueliuolique maris uates, cui credere posses carmina caeruleos composuisse deos, quique acies Libycas Romanaque proelia dixit, et Marius scripti dexter in omne genus, Trinacriusque suae Perseidos auctor, et auctor 25 Tantalidae reducis Tyndaridosque Lupus,
19 domito ... ab Hectore] domitam ... ab hectore _FM2ul_ domitam ... ab hercule _Gothanus II 121, saec xiii (André), probante Korn_ || Camerinus] caMinus _T_ caminus _F_ || 20 sua nomen Phyllide Tuscus] fata nomen pillide tuscus _C_ sua tuscus phillide nomen _L_ sua nomen Phyllide Fuscus _Heinsius ('nomen magis Romanum')_ || 21 ueliuolique] ueiiuolique _C_ || uates] nomen _Merkel ad Ibin p. 377 (Owen)_ || posses _BCMHILT_ possis _F, fort recte_ || 23 quique] cuique _C_ || proelia] pretia _C_ || dixit] salustius _M2gl_ || 24 Marius scripti] marius scriptor _C_ scriptor marius _B_ || 24 dexter] promptus _M, fort in ras_ _P_ || 25 Trinacriusque _BCFL_ tinacriusque _IT_ tenar*sque _H_ eticiusque _M_ || Perseidos] perseidis _BCI_ Peneidos _Ehwald (=Daphnes)_ || auctor ... auctor] auctor ... actor _H_ actor ... actor _F_ || et] set _F2_ || Tyndaridosque] tyndaridisque _MI_