The Last Poems of Ovid

Chapter 7

Chapter 72,815 wordsPublic domain

nunc pro Caesaribus superis decernere grates, albaue opimorum colla ferire boum. 50 atque utinam, cum iam fueris potiora precatus, ut mihi placetur principis ira roges; surgat ad hanc uocem plena pius ignis ab ara, detque bonum uoto lucidus omen apex. interea, qua parte licet, ne cuncta queramur, 55 hic quoque te festum consule tempus agam. altera laetitiae est nec cedens causa priori: successor tanti frater honoris erit. nam tibi finitum summo, Graecine, Decembri imperium Iani suscipit ille die, 60 quaeque est in uobis pietas, alterna feretis gaudia, tu fratris fascibus, ille tuis;

50 albaue _BCI_ albaque _MFHLT_ || opimorum] primorum _IT_ || 51 iam] tu _FT_ || potiora] maiora _P_ || 52 principis] numinis _M_ || 53 pius] prius _Iac_ || 57 laetitiae est _LT_ laetitia est _BCFHI_ letici* est _M_ laetitiae _Heinsius e tribus codd_ || cedens _BCLpcT_ credens _Lac_ cendens _M_ cedet _FHI_ || _59-60 fort spurii_ || 59 Graecine] DEgrecine _M1c_ (= grecine _ex_ decembri[-is?]) || Decembri] decembris _M_ || 60 suscipit] suspicit _(Bac)C_ suscipiet _M2(gl)_ || 61 uobis] nobis _(F1)H_ || alterna] aterna _C, ut uid_

sic tu bis fueris consul, bis consul et ille, inque domo binus conspicietur honor, qui quamquam est ingens, et nullum Martia summo 65 altius imperium consule Roma uidet, multiplicat tamen hunc grauitas auctoris honorem, et maiestatem res data dantis habet; iudiciis igitur liceat Flaccoque tibique talibus Augusti tempus in omne frui! 70 cum tamen a rerum cura propiore uacabit, uota precor uotis addite uestra meis, et si quae dabit aura sinum, laxate rudentes, exeat e Stygiis ut mea nauis aquis.

63 fueris consul] consul fueris _T_ fueris _B1_ || bis consul et ille] bis consul et ipse _H_ et ille _Mac_ || 64 binus] bimus _Gudianus 228 (Owen 1894), probante Heinsio_ || honor] honos _L_ || 65 quamquam] quamque _C_ || nullum] nullium _BacP_ || 67 auctoris] actoris _MFI_ || 69 Flaccoque] flacco _T_ || 71 cum _FILT_ quod _BC_ ut _MH_ quum _Weise (Ehwald _KB_ 48)_ || a] ab _B_ || propiore] propriore _CFL_ || uacabit] uacabis _Riese_ || 72 uotis] uestris _Mac_ || 73 et] _quid B, incertum_ || quae _scripsi_ qua _CMFHIL_ quem _BT_ || sinum] sonum _Williams_ || laxate _editio princeps Romana 1471_ iactate _codd_ || rudentes] rudentis _B_ || 74 exeat] et exeat _C_ || e _BCH_ a _MFILT_ || Stygiis] stigis _Cac_

praefuit his, Graecine, locis modo Flaccus, et illo ripa ferox Histri sub duce tuta fuit: hic tenuit Mysas gentes in pace fideli, hic arcu fisos terruit ense Getas, hic raptam Troesmin celeri uirtute recepit, infecitque fero sanguine Danuuium. 80 quaere loci faciem Scythicique incommoda caeli, et quam uicino terrear hoste roga, sintne litae tenues serpentis felle sagittae, fiat an humanum uictima dira caput, mentiar, an coeat duratus frigore Pontus, 85 et teneat glacies iugera multa freti.

75 praefuit] praefugit _C_ || 77 Mysas gentes _BT_ misas gentis _C_ missas gentes _FI_ missus gentes _L_ gentes missas _MH_ sibi commissas _F2(gl)_ commissas _H2(g1)_ || 78 fisos] fortes _M2ul_ || 79 Troesmin _Heinsius; uide _CIL_ V 6183-88, 6195_ troesmen _C_ troesenen _B1_ troien _L_ troezen _HITB2_ troezem _F_ trozenam _M_ || 80 infecitque] infecit _M1_ || Danuuium _Korn_ danubium _codd_ || 81 quaere] queri _T_ || Scythicique incommoda caeli _add F2_ || Scythicique] siticique _I_ || 82 terrear] terreat _C_ || hoste] ense _H_ || 83 serpentis] serpentes _Iac_ || felle] sola _C_ || 85 mentiar] effluat _FL_ anfluat _P_ * fluAT _M2c_

haec ubi narrarit, quae sit mea fama require, quoque modo peragam tempora dura roga. non sumus hic odio, nec scilicet esse meremur, nec cum fortuna mens quoque uersa mea est; 90 illa quies animo quam tu laudare solebas, illa uetus solito perstat in ore pudor, [sic ego sum longe, sic hic, ubi barbarus hostis ut fera plus ualeant legibus arma facit,] re queat ut nulla tot iam, Graecine, per annos 95 femina de nobis uirue puerue queri.

87 ubi] ubi _uel_ tibi _B_ || narrarit] narraret _C_ narrauit _F1_ || fama] fata _F2_ || 90 nec] hec _C_ || uersa mea] mea uersa _H1_ rapta mea _F_ || 91 animo _'optimus Vaticanus', probante Heinsio_ animi _BCMFHILT_ || 92 perstat] praestat _BC_ || _93-94 damnat Merkel; 93 'uersus suspectus'--Heinsius; post_ longe _hexametri finem, pentametrum, hexametri initium excidisse putat Ehwald_ || 93 sic ego sum longe [-æ _C_] sic hic _BCMFHILT_ sic ego sum, sic hic sanctis _Korn_ sic ego sum longe, Scythicis _Owen (ed. Tristium 1889, p. xxxviii)_ || longe] lenis _Némethy_ || 95 re ... nulla _MHIL_ rem ... nullam _BCFT_ tot iam] iam tot _L_ || 96 uirue] uirque _M_

hoc facit ut misero faueant adsintque Tomitae (haec quoniam tellus testificanda mihi est): illi me, quia uelle uident, discedere malunt; respectu cupiunt hic tamen esse sui. 100 nec mihi credideris: extant decreta quibus nos laudat et immunes publica cera facit; conueniens miseris quae quamquam gloria non sit, proxima dant nobis oppida munus idem. nec pietas ignota mea est: uidet hospita terra 105 in nostra sacrum Caesaris esse domo.

97 hoc] hec _H_ quies animi _H2(gl)_ || facit ut] facit et _BC_ facITVt _F2c_ faciunt _(F1)_ || misero faueant adsintque] faueant assint miseroque _T_ || adsintque] adsinque _Cac_ aDsintque _F2c_ absintque _(F1)_ || 98 quoniam] _quid M2c in ras, incertum (ipsum?)_ || mihi est] michi _M_ || 99 illi] ille _Iac_ || malunt] malint _Heinsius_ || 100 respectu ... sui] respectu ... suo _ML_ || cupiunt] cupiant _Heinsius_ || 101 nec] neu _Heinsius_ || mihi] si _B2(gl?)_ || 102 immunes] in munem _B_ || publica] puplica _LP_ || cera _BCMHILF2ul_ cura _T_ causa _F1F2ul(sic)_ terra _F2ul_ || 103 quae _R. J. Tarrant_ haec _L, probante Heinsio_ et _BCMFHIT_ ea _Heinsius_ || gloria] gratia _Heinsius_ || sit _G_ est _CMFHILT quid B, non liquet_

stant pariter natusque pius coniunxque sacerdos, numina iam facto non leuiora deo, neu desit pars ulla domus, stat uterque nepotum, hic auiae lateri proximus, ille patris. 110 his ego do totiens cum ture precantia uerba, Eoo quotiens surgit ab orbe dies; tota (licet quaeras) hoc me non fingere dicet officii testis Pontica terra mei. [Pontica me tellus, quantis hac possumus ora, 115 natalem ludis scit celebrare dei,] nec minus hospitibus pietas est cognita talis, misit in has si quos longa Propontis aquas;

107 pariter _GBMFHILT_ pariterque _C_ || coniunxque _GBCMpcFHILT_ natusque _Mac_ || 108 iam ... non _GBCMFHLT_ non ... iam _I_ || facto] fato _G_ || 109 neu] ne _BC_ || 110 auiae _BCILM2ul_ liuie _M1FHTI2gl_ || proximus] protimus [_sic_] _H1_ || 112 surgit] fugit _M_ || orbe] ore _H1_ || _113-14 damnat Williams_ || 113 licet] uelim _fort legendum_ || hoc me non _BCT,Hac?_ hec me non _FHIL_ me numquam _M_ || _115-16 damnat R. J. Tarrant_ || 115 possumus] nos possumus _I_ || ora] ara _B_ || 116 dei] diem _HP_ || 117 cognita] condita _F_ || 118 longa] loga _M_

is quoque, quo laeuus fuerat sub praeside Pontus, audierit frater forsitan ista tuus. 120 fortuna est impar animo, talique libenter exiguas carpo munere pauper opes, nec uestris damus haec oculis, procul urbe remoti, contenti tacita sed pietate sumus; et tamen haec tangent aliquando Caesaris aures: 125 nil illum toto quod fit in orbe latet. tu certe scis haec, superis ascite, uidesque, Caesar, ut est oculis subdita terra tuis;

119 is] hic _M1_ his _P_ || laeuus fuerat _TF2ul_ letus fuerat _BC_ leuius fuerat _LP_ leuuus fuerat _M_ leuior fuerat _F1H_ fuerat letuus I || 120 audierit] audierat _F_ || ista] illa _M_ || 121 fortuna est] fortuna _H1_ || 122 exiguas] exiguus _Bac_ || 123 haec] hoc _F_ || urbe] orbe _Iac_ || 124 sed pietate] haec pietate _ex_ haec pietate haec pietate _I_ || /sVmus _B2c_ || 125 et] ut _C_ set _L_ || tamen haec tangent] tanget tamen hoc _F_ || aures] iram _Iac_ || 126 nil] non _CL_ || illum] illi _B1_ || fit _BFI_ sit _LT possis alterutrum legere in CMH_ || 127 tu certe] tu c _seruat G_ _spatium quinque litterarum reliquit C_ en certe _M2ul_ || haec] hoc _FIT_ || ascite] adscite _B_ accite _M_ acs.cite _F_ || 128 ut _'legendum ex ueteribus'--Naugerius_ et _BCMFHILT_

tu nostras audis inter conuexa locatus sidera sollicito quas damus ore preces. 130 perueniant istuc et carmina forsitan illa quae de te misi caelite facta nouo; auguror his igitur flecti tua numina, nec tu immerito nomen mite parentis habes.

129 conuexa] onu _seruat G_ connexa _L_ || 130 sollicito _GB2CMFHILT_ sollito _B1_ || preces _CMHIT_ praeces _G_ Pces _BFL_ || 131 perueniant _GBC_ peruenient _FHILT_ perueniunt _M_ || istuc _GBCMFHI_ illuc _LT_ || forsitan _GBCFHILT_ forsita _M_ || 132 misi] miss _G_ || facta _GBCpcMFHILT_ facto _Cac_ || 133-34 nec ... immerito] nec _seruat G_ nam ... e merito [_unde_ ex merito _C. P. Jones_] _fort legendum_ || 134 mite] mitte _Fac_ || habes] habet _B1_

X

Haec mihi Cimmerio bis tertia ducitur aestas litore pellitos inter agenda Getas. ecquos tu silices, ecquod, carissime, ferrum duritiae confers, Albinouane, meae? gutta cauat lapidem, consumitur anulus usu, 5 atteritur pressa uomer aduncus humo. tempus edax igitur praeter nos omnia perdit; cessat duritia mors quoque uicta mea.

albinouano _B2_ albino uano _H2_ albinouano amico suo _M_ ad albino uanom _F_ ad albinouanum _I2_ hanc epistulam mittit albinouano _L_ || 1 Haec] hic _MF_ || Cimmerio _British Library Harley 2607 (Tarrant)_ cumerio _M1_ in etiam memori _C_ in ********** _B1_ in hemonio _HITP_ in euxino _F_ in EXINO _B2c_ bistonio _LM2ul_ || aestas] aetas _C_ || 2 pellitos] pellitas _BH_ pellito _C_ || 3 ecquos ... ecquod _Laurentianus 36 2, saec xv (Lenz)_ et quos ... et quod _BMFHILT_ at quos ... et quod _C_ || carissime] h°iNe _L_ || 4 Albinouane] albino uane _H_ || 6 atteritur _Heinsius_ et teritur _codd_ deteritur _Heinsius_ || _post 6 hos uersus habet M:_ set cum nostra malis uexentur corpora multis / aspera non possum perpetiendo mori || 7 perdit _I_ perdet _BCMFHLT_ || 8 cessat duritia] duritia cessat _Cac_ cesset duritia _Castiglioni (Lenz)_ || mea. _edd_ mea? _Riese, Castiglioni_

exemplum est animi nimium patientis Vlixes iactatus dubio per duo lustra mari; 10 tempora solliciti sed non tamen omnia fati pertulit, et placidae saepe fuere morae. an graue sex annis pulchram fouisse Calypso aequoreaeque fuit concubuisse deae? excipit Hippotades, qui dat pro munere uentos, 15 curuet ut impulsos utilis aura sinus, nec bene cantantes labor est audisse puellas, nec degustanti lotos amara fuit: hos ego qui patriae faciant obliuia sucos parte meae uitae, si modo dentur, emam. 20

9 exemplum est animi _BCMFLT_ (anini _T_) exemplum animi est _H_ exemplum animi _I_ || 10 dubio ... mari] 'cbio ... mori _C_ || 11 non] quae _'liber unus Bers[manni]. & ego inueni in editione Vicentina. & Ciofano pro textu est'--Auctor Electorum Etonensium_ || 12 pertulit] non tulit _Auctor Elect. Eton. (quae tamen ... non tulit)_ || morae] m-ore _F_ || 13 pulchram _ex_ pulcham _M_ || Calypso] calipson _FH_ || 14 aequoreaeque] equoreque _Iac_ Aeaeaeque _Merkel_ || concubuisse] incubuisse _T_ || deae] deo _C_ || 15 Hippotades] hypodates _FHT_ || 17 cantantes] cantantis _B_ || audisse _F_ audire _BCMHILT_ || 18 lotos _B1C_ lothos _MFLTH2I2_ lethes _I1P_ sucus _H1_ _quid B2, incertum (votos?)_ || amara] amarus _H1_ || fuit] erat _H_ || 19 faciant] faciunt _H_ || sucos] lucos _C_ || 20 meae] meæ est _C_

nec tu contuleris urbem Laestrygonos umquam gentibus obliqua quas obit Hister aqua, nec uincet Cyclops saeuum feritate Piacchen, qui quota terroris pars solet esse mei! Scylla feris trunco quod latret ab inguine monstris, 25 Heniochae nautis plus nocuere rates. nec potes infestis conferre Charybdin Achaeis, ter licet epotum ter uomat illa fretum, qui, quamquam dextra regione licentius errant, securum latus hoc non tamen esse sinunt. 30

21 urbem _BCMT_ urbes _FHIL_ || Laestrygonos _BC_ lestrigonis _MFIT_ listrigonis _HL_ || 22 quas] quos _T_ || Hister] inster _L_ **ster _C_ || 23 feritate] pietate _BC, Iac ut uid_ || Piacchen _B_ piaechen _C_ phiacem _T_ piacE _MFHIL_ || 24 mei] mihi _T_ || 25 Scylla] silla _CP_ || feris] ferox _IT_ || quod] quae _M2ul_ quamuis _H_ || latret] latrat _FM2ul_ || 26 Heniochae _edd_ enioche _CFH_ en*oche _B1_ emioche _M, ut uid_ enochie _ITB2_ emochee _L_ || nautis] multis _I_ nobis _B2_ || 27 nec] non _L_ || Charybdin] caripdin _I_ charydin _C_ || Achaeis] ach--eis _I_ || 28 epotum _B_ et potum _C_ epotet _MFHILT_ || ter uomat] ter uomet _H1_ euomat _C_ || illa] ore _M2ul_ || 29 quamquam] quamuis _T_ || errant _BCFH_ errent _MILT_ || 30 latus] natus _C_ || hoc non] non _Mac I1_

hic agri infrondes, hic spicula tincta uenenis; hic freta uel pediti peruia reddit hiemps ut, qua remus iter pulsis modo fecerat undis, siccus contempta naue uiator eat. qui ueniunt istinc uix uos ea credere dicunt; 35 quam miser est qui fert asperiora fide! crede tamen; nec te causas nescire sinemus horrida Sarmaticum cur mare duret hiemps. proxima sunt nobis plaustri praebentia formam et quae perpetuum sidera frigus habent; 40 hinc oritur Boreas, oraeque domesticus huic est, et sumit uires a propiore polo.

31 infrondes] frondes _C_ || 32 hic] hec _L_ || uel] quae _I1_ || reddit] fecit _M2ul_ || 34 naue] nauu _Cac, ut uid_ || 35 istinc] istuc _MFI_ || uix uos] uix nos _BL_ uos uix _T_ || credere] crederer _H_ || 36 fert] foret _Cac_ || 37 tamen] tantum _L_ mihi _M2c in ras_ || nec te causas _BCMFHLT_ (te _in ras M2c_) causas nec te _I_ || 39 praebentia] ducentia _F, probante Burman_ || 40 perpetuum _M2ul_ praecipuum _BCM1FHILT_ || 41 hinc] hic _FL_ || huic] hinc _L_ 42 uires ... polo _'Meynke, recte?'--Riese_ uires ... loco _codd_ mores ... locus _Merkel (1884)_ || a propiore] asperiore _H1_ a superiore _H2ul_

at Notus, aduerso tepidum qui spirat ab axe, est procul, et rarus languidiorque uenit. adde quod hic clauso miscentur flumina Ponto, 45 uimque fretum multo perdit ab amne suam. huc Lycus, huc Sagaris Peniusque Hypanisque Calesque influit, et crebro uertice tortus Halys; Partheniusque rapax et uoluens saxa Cinapses labitur, et nullo tardior amne Tyras, 50

43 at _BCMF2HILT_ et _F1_ set _F2[sic]_ || aduerso] auerso _Bentley_ || tepidum] tepidus _MH2c_ tepide _F2ul_ || 46 multo] misto _M2ul(=mixto)_ || 47 Lycus] lucus _I_ || Peniusque _Heinsius ex Plin. _NH_ VI 14_ peneusque _CI_ paneusque _BMHT_ poneusque _L_ panesque _F_ || Hypanisque _Heinsius 'ex libris antiquis'_ hitanisque _B_ hyranisque _C ut uid, M ut uid_ hytanusque _F_ hytanesque _T_ hitaneusque _ex_ hitanque _I_ hythausque _H_ iponesque _L_ || Calesque _I. Vossius ex 'Eustathio Scholiis in Periegeten' (Heinsius)_ catesque _BCMFHLT_ charesque _I_ || 48 crebro] crebo _B_ torto _I_ || tortus] pulsus _M_ || Halys _B_ halis _H_ alis _MFILT_ hilas _C_ || 49 Partheniusque _BHL_ partheniasque _C, ut uid_ parthemiusque _IT_ parthiniusque _M_ partenusque _F_ || Cinapses _BC; fluuius prorsus ignotus_ Cynapses _edd_ cinapsis _L_ tynapses _H_ cinaspes _FIT_ niphates _M (ex Luc. III 245)_ Cinolis _Auctor Electorum Etonensium 'Cinolis emporium Arriano'_ || 50 et nullo] et ullo _I_ hanc aliquo _Leidensis Heinsii_ haud aliquo _Heinsius_

et tu, femineae Thermodon cognite turmae, et quondam Graiis Phasi petite uiris, cumque Borysthenio liquidissimus amne Dirapses et tacite peragens lene Melanthus iter, quique duas terras, Asiam Cadmique sororem, 55 separat et cursus inter utramque facit, innumerique alii, quos inter maximus omnes cedere Danuuius se tibi, Nile, negat; copia tot laticum quas auget adulterat undas, nec patitur uires aequor habere suas. 60 quin etiam, stagno similis pigraeque paludi, caeruleus uix est diluiturque color;

51 Thermodon] themodon _C_ || turmae _BCM_ turbe _FHILT_ || 52 Graiis _CM_ grais _BHILT_ a grais _F_ || Phasi] phasis _H1_ || 53 Borysthenio _editio princeps Romana 1471_ boristenico _BCML_ boristonico _F_ boistronico _I_ boistonico _T_ boistenio _H_ || liquidissimus] rapidissimus _T_ || Dirapses _BCFHLT; fluuius ignotus_ diraspes _I_ daraspes _M_ Lycastus _Auctor Electorum Etonensium, probante Riese_ || 54 Melanthus] melantis _T_ || Cadmique] _add I2 in loco a prima manu relicto_ cathmique _B_ || 56 inter] interque _M_ || 57 alii] amnes _M1_ || omnes] omnis _B_ || 58 Danuuius _Korn_ danubius _codd_ || negat] neget _F1_ || 59 laticum] liticum _L_ || 61 quin] qui _CP, fort Fac_ || pigraeque] nigreque _T_

innatat unda freto dulcis, leuiorque marina est, quae proprium mixto de sale pondus habet. si roget haec aliquis cur sint narrata Pedoni, 65 quidue loqui certis iuuerit ista modis, 'detinui' dicam 'tempus, curasque fefelli; hunc fructum praesens attulit hora mihi. abfuimus solito dum scribimus ista dolore, in mediis nec nos sensimus esse Getis.' 70 at tu, non dubito, cum Thesea carmine laudes, materiae titulos quin tueare tuae, quemque refers imitere uirum; uetat ille profecto tranquilli comitem temporis esse fidem.

63 marina est] marina _ILT_ || 64 pondus] nomen _ILB2_ momen _Wakefield ad Lucr. VI 474_ || 65 roget] rogat _CT_ || 67 detinui ... tempus, curasque _excerpta Politiani_ detinui ... tempus curamque _LT_ detinui ... curas tempusque _BCMFHI_ diminui ... curas tempusque _codex Petri Danielul (Burman), sicut coniecerat Burman_ distinui ... curas, tempusque _Auctor Electorum Etonensium_ || 68 fructum praesens] praesens fructum _F_ || 69 abfuimus] afluimus _B1_ aff*uimus _C_ absumus a _M_ || scribimus] scripsimus _MFL_ || dolore] labore _M_ || 71 dubito] dubiTO _M2cF2c, ut uid_ dubites _F3ul, ut uid_ || cum] tum _C_ || 73 quemque] queque _C_ || imitere] imite** _C (folium lacerum)_ imitare _HLT, Ipc ut uid_ imita _Iac ut uid_

qui quamquam est factis ingens et conditur a te 75 uir tantus quanto debuit ore cani, est tamen ex illo nobis imitabile quiddam, inque fide Theseus quilibet esse potest. non tibi sunt hostes ferro clauaque domandi, per quos uix illi peruius isthmos erat, 80 sed praestandus amor, res non operosa uolenti: quis labor est puram non temerasse fidem? haec tibi, qui perstas indeclinatus amico, non est quod lingua dicta querente putes.

75 quamquam est] quamquam _MP_ || factis ingens] ingens factis _F_ ingens actis _T_ factis uiges _P_ || conditur] conditus _HT_ cognitus _F_ || a te] arte _L_ || 76 uir] uix _LT_ || tantus quanto _L_ tanto quantus _BacCFHITpc_ tantVS quantus _M2c_ tanto quanto _BpcTac_ quanto tantus _fort legendum_ || 77 est] et _I_ || ex] in _C_ || nobis] uobis _H_ || imitabile] imitabibe _C_ || quiddam] quoddam _L_ quidquam _M2ul_ || 78 fide _MFH_ fidem _BCILT_ || 80 quos _in ras M2_ || illi _MFHIL_ ulli _BCT_ || 81 operosa] oNerosa _M2c_ laboriosa _I2(gl)_ || 83 qui] quae _C_ cum _L_ || perstas _IPF2ul_ praestas _BCMF1HT_ pRAs _L_ || 84 non est] non _B1_

XI

Gallio, crimen erit uix excusabile nobis carmine te nomen non habuisse meo. tu quoque enim, memini, caelesti cuspide facta fouisti lacrimis uulnera nostra tuis. atque utinam rapti iactura laesus amici 5 sensisses ultra quod quererere nihil; non ita dis placuit, qui te spoliare pudica coniuge crudeles non habuere nefas. nuntia nam luctus mihi nuper epistula uenit, lectaque cum lacrimis sunt tua damna meis. 10 sed neque solari prudentem stultior ausim uerbaque doctorum nota referre tibi, finitumque tuum, si non ratione, dolorem ipsa iam pridem suspicor esse mora.

gallioni _B2H2_ gallioni amico suo _M_ pollioni _F_ ad gallionem _I2_ hanc epistulam mittit gallioni _L_ || 1 Gallio] pollio _F_ || 3 cuspide] cupide _Mac_ || 6 quererere] querere _BCP_ || 7 dis placuit] displicuit _(B1)_ || spoliare _ex_ poliare _F_ || 8 habuere] hUere _IT (=habuere)_ hubuere _Cac_ || 9 nam] iam _F_ || 10 damna] uerba _TF2ul_ || meis] nostris _M_ mihi _Ehwald_ || 12 uerbaque] uerba _B1_ || nota] uota _L_ uerba _C_ || 13 dolorem] putarem _C_ || 14 iam] tam _I_ || pridem] prima _Cac_

dum tua perueniens, dum littera nostra recurrens 15 tot maria ac terras permeat, annus abit. temporis officium est solacia dicere certi, dum dolor in cursu est, et petit aeger opem. at cum longa dies sedauit uulnera mentis, intempestiue qui fouet illa, nouat. 20 adde quod (atque utinam uerum mihi uenerit omen!) coniugio felix iam potes esse nouo.

15 perueniens _scripsi_ peruenit _codd_ || 16 ac _BCML_ et _FHIT_ || 17 officium est ... certi] officium ... certi est _M_ || 19 at] aut _C_ || longa] longua _uel_ longna _M_ || dies] quies _L_ || 20 fouet _Heinsius_ mouet _codd_ || nouat] mouet _T(M1)(F1)_ || 21 utinam] utinam ut _F_ || mihi _BF1_ tibi _MHILTF2 om C_

XII

Quominus in nostris ponaris, amice, libellis, nominis efficitur condicione tui. aut ego non alium prius hoc dignarer honore, est aliquis nostrum si modo carmen honor. lex pedis officio fortunaque nominis obstat, 5 quaque meos adeas est uia nulla modos. nam pudet in geminos ita nomen scindere uersus desinat ut prior hoc incipiatque minor, et pudeat si te qua syllaba parte moratur artius appellem Tuticanumque uocem. 10 et potes in uersum Tuticani more uenire, fiat ut e longa syllaba prima breuis,

tuticano _B2H2F_ tu_[_ti _add M2]_cano amico suo _M_ han _[sic]_ epistulam mittit tuticano _L_ || 3 aut _BC_ ast _MFHILT_ || 5 fortunaque] naturaque _excerpta Scaligeri, probante Heinsio_ || 6 modos] pedes _I_ || 8 desinat] desinet _Iac_ || hoc] hic _T_ || 9 pudeat] pudet _H_ || te qua] te quA _B2c_ qua te _H1P_ || moratur] moretur _FHT_ || 10 Tuticanumque] Tuditanumque _Heinsius olim (Burman); uide Val Max VII viii 1_ || 11 et] non _M_ nec _FIpc_ at _Camps (_CQ_ n.s. IV [1954] 206-7)_

aut producatur quae nunc correptius exit, et sit porrecta longa secunda mora. his ego si uitiis ausim corrumpere nomen, 15 ridear, et merito pectus habere neger. haec mihi causa fuit dilati muneris huius, quod meus adiecto faenore reddet amor, teque canam quacumque nota, tibi carmina mittam, paene mihi puero cognite paene puer, 20 perque tot annorum seriem, quot habemus uterque, non mihi quam fratri frater amate minus, tu bonus hortator, tu duxque comesque fuisti, cum regerem tenera frena nouella manu;

13 aut] nec _R. J. Tarrant (nec potes ... nec producatur)_ || producatur _MHI (ut M2[gl])_ ut ducatur _LTB2F2ul_ ut dicatur _B1CF1_ || correptius _BFLT_ correptior _C, fort recte_ correctius _MHI_ || 14 sit] si _BacP_ || porrecta] producta _F1_ || 16 merito _GBCFHILT_ cunctis _M_ || 17 dilati] lati _G_ || muneris _GBCMF1HILT_ nominis _F2ul_ || 18 reddet _GCMIT_ reddit _BFHL_ || amor _GBCFHI1L_ ager _TI2; add M2 (in ras?)_ || 19 canam quacumque nota, tibi _edd_ canam, quacumque nota tibi _Luck_ || quacumque nota] quacumquenaia _G_ quantumque licet _I_ || tibi _GBCMFHIL_ mea _T_ || 20 mihi ... puer] mihi _om Iac_ puer ... mihi _CT_ || 22 fratRI _F2?c_ || 23 tu duxque] mihi duxque _FL_