Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας
Part 35
112) [Κατά _Πολυδεύκη_ Δ' 66 «αρχά, μεταρχά, κατατροπά, μετακατατροπά, ομφαλός, σφραγίς, επίλογος». Αλλά νόμους του Τερπάνδρου αναφέρει οκτώ ο _Πολυδεύκης_ Δ' 65].
113) [_Εκδόσεις_. Τα εις τον Τέρπανδρον αποδιδόμενα αποσπασμάτια παρά _Τh. Bergk_, Poetae Lyriei Gracei, III σ. 812-16. _Hiller-Crusius_ Anthologia Lyrica (Teubner) 1911 σ. 165].
114) [Βλ. Πολιτείας Γ' σ. 398 α].
115) [παρ' Αθηναίω ΙΔ' σ. 625 β].
116) [Κατά _Στράβωνα_ ΙΔ' 1, 35 σ. 647. Η σωζομένη πολεμική ελεγεία του Καλλίνου (_Hiller_ σ. 1) ολίγον διαφέρει των του Τυρταίου, όθεν αμφιβάλλεται η γνησιότης αυτής].
117) [Και ο Στράβων Η' 4, 10 σ. 362 ισχυρίζεται ότι ο Τυρταίος ήτο Λακεδαιμόνιος].
118) [Κατά Λεωκρ.101, ήτοι το περίφημον 8. απόσπ. «_Τεθνάμεναι γαρ καλόν_» κλπ.].
119) [_Εκδόσεις_ Τα αποσπάσματα του Τυρταίου παρά _Bergk_ P. L. Gr. II (1882) σ. 8-22. _Hiller-Crusius_ σ. 24-29, _Buchholtz- Peppmüller_, Anthologie aus den Lyriken (Teubner) 1911 τόμ I. σ. 27-36].
120) [Το παρά Στοβαίω Ζ' 11 «_Ου μεν δη κείνου γε μένος» Hiller-Crusius_ σ.23].
121) [Παραβολήν του Μιμνέρμου και Προπερτίου έκαμεν ο _Wilamowitz_ Sappho σ. 276].
122) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Μιμνέρμου_ παρά _Bergk_ P. L. Gr. II σ. 25-33, _Hiller-Crusius_ σ. 30-34. Bucholz- Peppmüller I σ. 38-42],
123) [Ηροδότου Α' 29 κεξ.].
124) [Αλλ' ενέχουσι καί τινα ιλαρότητα και ευσέβειαν χαρακτηριστικήν της αρχαίας αττικής τέχνης. Βλ. ιδίως την εις τας Μούσας προσευχήν].
125) [_Εκδόσεις_ Τα αποσπάσματα του Σόλωνος παρά _Bergk_. Ρ. L. Gr. II σ. 34-61. _Hiller-Crusius_ 42-67, _Buchholz- Peppermüller_ I σ. 42-70. Περί των ελεγειών του Σόλωνος διέλαβεν εσχάτως ο _Wilamowitz Möllendorff_ Sappho und Simonides, σ. 257-275].
126) [Περί των χρόνων του Θεόγνιδος τα παραδιδόμενα διαφωνούσι προς τον στίχον 764, τον μνημονεύοντα «τον Μήδω πόλεμον». Όθεν πρέπει να θεωρήσωμεν αυτόν ακμάζοντα μεταξύ του 530-490 π. Χ.].
127) [_Εκδόσεις του Θεόγνιδος_ παρά _Bergk_ P. L. Gr. ΙΙ σ. 117-288. _Hiller Crusius_ σ. 67-122, Buchholz-Peppmüller — σ. 70-115. Ιδιαιτέρα μετά σχολίων _T. Hudson_ Williams, London, 1910]
128) [Βλ. τους γρίφους παρά _Bergk_ P. L. Gr II 62-63 και _Hiller Crusius_ σ. 46-47].
129) [_J. Bernays_ Gesammelte Abhandl. I (Berlin, 1885) σ. 195- 261].
130) [_Εκδόσεις_ Τα αποσπάσματα του _Δημοδόκου_ και του _Φωκυλίδου_ παρά _Bergk_ P. L. Gr II σελ. 65-73 _Hiller- Crusius_ σελ. 47 και 48. Αι _Φωκυλίδου γνώμαι Bergk_ σ. 74-109 _Hiller-Crusius_ σ. 337-343].
131) [Το μέγα Ετυμολογικόν αποδίδει την διάκρισιν εις τον Χοιροβοσκόν· αλλ' η Ορθογραφία του Χοιροβοσκού (_Cramer, Anecdota_ Oxon. II) ουδέν τοιούτο περιέχει].
132) [_Εκδόσεις_ Τα αποσπάσματα του _Σημωνίδου_ του _Αμοργίνου_ παρά _Bergk_ P. L. Gr s. 449-459 _Hiller Crusius_ σ. 16-24. _Buchholz-Peppermüller_ Ι σελ. 136].]
133) [Ευτυχώς κατά τους τελευταίους χρόνους ανεκαλύφθησαν νέα του Αρχιλόχου αποσπάσματα. Αιγυπτιακοί πάπυροι έδωκαν τεμάχια στίχων, δύο επωδών, ευλόγως αποδοθέντα εις αυτόν (υπό R. Retzenstein εν Sitzungsber d. Preuss. Akad. 1899 σ. 857) και τας αρχάς 8 ελεγειακών στίχων, ών οι 4 ήσαν ήδη γνωστοί εκ του Αθηναίου (βλ. _Grenfell und Hunt_, The Oxyrhynchus Papyri τόμ VI σ. 149 αρ. 854). Το δε αξιολογώτερον, επιγραφή μνημείου ιδρυμένου εν τη πατρίδι του ποιητού Πάρω, μνημονεύουσα ότι ο Δημέας είχε γράψει «ου μόνον περί τ[ης πατρίδος] ημών, αλλά κα[ι του] πολίτου αυτής Αρχιλόχου» παρέχει και τεμάχια τετραμέτρων αυτού. (FR. Hiller von Gärtringen εν Athen, Mitth. τόμ. 25 (1900) σ. 1-22 . Και οι νέοι επωδοί δεικνύουσι την αυτήν δύναμιν και το αυτό πάθος. Εν τω 2,7 εύχεται να ίδη τινά «το πριν εταίρον»
_ρίγει πεπηγότ' αυτόν, εκ δε του ρόθου φυκία πόλλ' επέχοι, κροτέοι δ' οδόντας ως κύων, επί στόμα κείμενος ακρασίη άκρον παρά ρηγμίνα κυμάτων_. . . .]
134) [_Εκδόσεις_. Τα παλαιά αποσπάσματα του Αρχιλόχου παρά _Bergk_ P. L. Gr. II σ. 383-440. Hiller-Crusius σ. 2-16. Buchholz-Peppmüller I σ. 124. Τα δε νέα _Ernst Diehl_, Supplementum Lyricum, Bonn, 1910, σ. 3-9. — Νέα περί του ποιητού μελέτη υπό _A. Hauvette_, Archiloque, sa vie et ses poésies, Paris, 1905].
135) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Ιππώνακτος_ παρά _Bergk_ P. L. Gr. II σ. 460-500. _Hiller-Crusius_ σ. 56-66].
136) [Σύγχρονος του Ιππώνακτος ήτο ο Ανάνιος, ού σώζονται 4 ιαμβικά αποσπάσματα και έν 10 σκαζόντων τροχαϊκών τετραμέτρων, παρά _Bergk_ Ρ. L. (Gr. II σ. 501-3 και _Hiller-Crusius_ σ. 66- 7].
137) [Κατά Πλάτωνα εν Φαίδωνι Δ' σ. 60 d].
138) [_Εκδόσεις_. Τα λείψανα των αρχαίων δημοτικών ασμάτων παρά _Bergk_, Poetae Lyrici Graeci, (4 έκδ) τόμ. ΙΙΙ (1882) σ. 654- 688 και _Hiller-Crusius_, Anthologia Lyrica (Teubner) 1911 σ. 319-325. Τα δε Σκόλια _Bergk_σ. 643-653, και _Ηiller-Crusius_ σ. 328-334].
139) Οι χρόνοι είναι αβέβαιοι. Δύσκολον δε να υποτεθή ότι αι Αθήναι κατείχον το Σίγειον προ της τυραννίδος του Πεισιστράτου, κατά _Beloch_, Griechische Geschichte I, 330· [ήτοι του 550 π. Χ. Αλλ' η υπό του _Ηροδότου_ Ε' 95 μνεία του Αλκαίου αναφέρεται εις προηγουμένας περί του Σιγείου έριδας Μυτιληναίων και Αθηναίων. Ο Ευσέβιος έθετε την ακμήν του Αλκαίου εις τα 600 π. Χ. Ο δε _Αθήναιος_ (ΙΓ' σ. 599 c) την ακμήν της Σαπφούς «κατ' Αλυάττην τον Κροίσου πατέρα») 609-560). Εκ δε του _Ηροδότου_ Β' 135, όπου μνημονεύεται η Ροδώπις και ο αδελφός της Σαπφούς Χάραξος, εξάγεται ότι η ποιήτρια, ήτις «πολλά κατεκερτόμησέ μιν», έζη και επί Αμάσιος, ήτοι και μετά τα 570 π. Χ. Το Πάριον χρονικόν θέτει την εις Σικελίαν φυγήν αυτής μεταξύ των Ολυμπιάδων 43,4 και 47,3 ήτοι 604-590 π. Χ. Ώστε πάσαι αι χρονολογίαι αύται συμβιβάζονται].
140) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπασμάτια της _Τελεσίλλης_, της _Πραξίλλης_ και _Ηρίννης_ παρά _Bergk_. P. L. Gr. III σ. 380, 566, 141-6, και _Hiller-Crusius_ σ. 233, 276,300. Περί της Μυρτίδος πρβ. _Bergk_ σ. 542, περί δε της _Κορίννης_ βλ. κατωτ.].
141) [Περί του παρ' Αριστοτέλει (σ. 1367 Ρητορ. Α' 9) διαλόγου τούτου ο _Weil_ (Journal des Savants 1902 σ. 138) επίστευεν ότι εις την φράσιν «ειπόντος του» (=τινός) παρεισέφρησε τα σχόλιον «Αλκαίου»].
142) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του Αλκαίου παρά _Bergk_ Ρ. L. Gr. III σ. 147-197. _Bucholz-Sitzler_ Anthologie aus den Lyrikern, (5 έκδ.) 1909 τόμ. II σ. 11-16. _Hiller-Crusius_ σ. 183-193. Τα εκ παπύρων νεώτερα αποσπασμάτια παρά _Ernst Diehl_ Supplementum Lyricuum, Bonn, 1910 σ. 10-12. Τούτων περιεργότατον είναι το 1 Β (δημοσιευθέν υπό του _Τh. Reinach_ REGr. XVIII (1905) σ. 295), τεμάχια 10 στίχων, ών ο 7 αναφέρει _Κλεανακ[τ]ίδαν_ μετά σχολίου Μυρσίλ(όν), ο δε 8' Α(ρ)χινακτ[ί]δαν μετά σχολίου Φητακ(όν), ήτοι Πιττακόν, πιθανώς το πρότυπον του Χ των Επωδών του Ορατίου. Πρβ. _J. Μ. Edmonds_. The new fragments of Alcaeus, Sappho and Corinna, Cambridge, 1909 και _Wilamowitz-Möllendorff_, Sappho (βλ. κατ.) σ. 309, ένθα παραβάλλονται και αι απομιμήσεις του Ορατίου].
143) [_Ψάπφα_ κατά κλητικήν ονομάζει αυτήν η _Σαπφώ_ εν τω 1,20 και νέων αποσπ. 2, 5, _Ψάπφοι_ (εξ ονομ. Ψάπφω) εν τω 59. Το δε όνομα φαίνεται υποκοριστικόν].
144) [Τα νέα της Σαπφούς αποσπάσματα είναι αντάξια της φήμης της. Εν τω 1 εύχεται
_Πότνιαι Νηρήιδες, αβλάβην μοι τον κασίγνητον δότε τυίδ' ίκεσθαι_.
εννοούσα βεβαίως τον αδελφόν της Χάραξον, όστις ήτο εις την Αίγυπτον. Τρυφερόν ιδίως είναι το 5, όπου υπενθυμίζει τον αποχωρισμόν και τας τότε ανταλλαγείσας περιπαθείς φράσεις
_ή μαν σ' αέκοισ' απολιμπάνω_,
και το 6, όπου λέγει ότι η φίλη της διαπρέπει μεταξύ των Λυδών γυναικών
«. . ως ποτ' αελίω δύντος α βροδοδάκτυλος μήνα πάντα περρέχοισ' άστρα, φάος δ' επί σχει θάλασσαν επ' αλμύραν ίσως και πολυανθέμοις αρούραις.
Το επίθετον αλμυρά περί της θαλάσσης, το τόσον κοινόν, αρμόζει εδώ τόσον τελείως, ώστε η στροφή καταντά εικών. Την αυτήν προσοχήν, την αυτήν αγάπην προς την σελήνην, τα άστρα, τον έσπερον και ιδίως τα άνθη, τα ία, τον υάκινθον, τα _βρόδα_, δεικνύουσι και τάλλα αποσπασμάτια της Σαπφούς. Ίσως ουδενός άλλου ποιητού στίχοι είναι τόσον βαρύτιμοι, όσον και η ελαχίστη φράσις της Λεσβίας].
145) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα της Σαπφούς παρά _Bergk_ P. L. Gr. III σ. 82-140, _Buchholz-Sitzer_ σ. 16-30, _Hiller- Crusius_, σ. 193-208. Τα εκ παπύρων νεώτερα παρά _Εrnst Diehl_, Supplementum Lyricum σ. 13-18. Νεώτατον περί της ποιητρίας έργον το του _Wilamowitz-Möllendorff_, Sappho und Simonides, Berlin, 1913].
146) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Ανακρέοντος_ παρά _Bergk_ P. L. Gr. ΙII σ. 293-295 _Buchholz-Sitzler_ σ. 31-46, _Hiller- Crusius_ σ. 218-232. Τα δε _Ανακρεόντεια_ παρά _Bergk_ ΙΙΙ σ. 296-338 και _Hiller-Crusius_ σ. 344-364. Νεωστί επραγματεύθη και περί τούτου ο _Wilamowitz_ Sappho σ. 102-136].
147) Τι ήτο η «Ομηρική» διάλεκτος εν Βοιωτία, Λέσβω, ή Άργει δεν δυνάμεθα να είπωμεν. Το επικόν στοιχείον των σωζομένων λυρικών αποσπασμάτων ιωνίζει και αττικίζει, ακριβώς ως η _Ιλιάς_.
148) [Κατόπιν _παιάν_ και _διθύραμβος_ ελέγοντο και ύμνοι εις άλλους θεούς και ήρωας].
149) [_Εκδόσεις_ των αποσπασμάτων του _Αλκμάνος_ παρά _Bergk_ P. L. Gr., III σ. 14-78, _Bachholz-Sitzer_ I σ. 1-18, _Hiller- Crusius_ σ. 166-182-Μελέτη περί του ποιητού υπό _O. Crusius_ εν τη Real — Eencyclopädiae του _Pauly-Wissowa_ I (1894) στ. 1564- 1572].
150) [Βλ. τούτο παρά _Bergk_ Ρ. L. Gr. III σ. 71-81· και _Hiller-Crusius_ σ. 182].
151) [Το πλαστόν των σωζομένων επιστολών απέδειξεν ο πολύς Άγγλος φιλόλογος R. Bentley (1662-1742) τω 1699].
152) Τα νομίσματα της Ιμέρας, τα φέροντα την εικόνα του, είναι μεταγενέστερα του 241 π. Χ., ότε ο Στησίχορος κατήντησεν όλως θρυλικός.
153) [Ευστόχως ο _Weil_ αντέκρουσε την κοινήν ταύτην περί της μιμήσεως του ονείρου γνώμην εν Journal des Savants 1902 σ. 138].
154) [_Εκδόσεις_ Τα αποσπάσματα του Στησιχόρου παρά _Bergk_ P. L. Gr. III σ. 205-234 _Bucholz-Sitzler_ II σ. 25-31, _Hiller- Crusius_ σ. 208-218 Περί του Στησιχόρου και των νεωτέρων ομωνύμων αυτού διέλαβεν ο _Wilamowitz_, Sappho σ. 288-242].
155) [Τον παρά &Πλουτάρχω& περί αδολεσχίας 14 (τόμ. Γ' σ. 321 _Βερναρδάκη_) λόγον περί της συλλήψεως των φονέων έκαμε πασίγνωστον εν Ευρώπη το ποίημα του Σχίλλερ].
156) [Τα σωζόμενα αποσπάσματα αναφέρουσιν (1) _οινανθίδας_ (4) _πορφυρίδας_, (8) _πανέλοπας, λαθιπορφυρίδας_ και _αλκύονας_].
157) [_Εκδόσεις_ Τα αποσπάσματα του Ιβύκου παρά _Bergk_ P. L. Gr. III σ. 235-252,_Buchholz-Sitzler_, II σ. 29-35, _Hiller- Crusius_ 213-218].
158) [βλ. _Σχολιαστήν_ Πινδάρου Ολ. β' 29 (15)].
159) [Επ' εσχάτων ανεκινήθη σφοδρώς το ζήτημα της γνησιότητος των φερομένων 101 επιγραμμάτων του Σιμωνίδου. Ευρεθείσαι επιγραφαί απέδειξαν μεταγενεστέρας προσθήκας και νοθείας (πρβ. _Στεφ. Ν. Δραγούμην_ εν Athen. Mitt. 22 (1897) 52-58 (και πίν. IX) «Σιμωνίδου επίγραμμα και ο εν Σαλαμίνι τάφος των Κορινθίων» και _A. Wilhelm_, εν Jahreshefte d. öster. arch. Instit. 2 (1899) 221-244. Προφανώς εις την παλαιάν συλλογήν περιελήφθησαν και μεταγενέστεροι στίχοι Αλλά λυδίαν λίθον της γνησιότητος δεν έχομεν. Ο _A. Hauvette_ (De l' authenticité des epigrammes de Simonide, 1896) παραδέχεται ως γνήσια μόνον 41. Μόνον δε 11 ο _M. Boas_, De Epigrammatis Simonideis, Groningae, 1905].
160) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του Σιμωνίδου παρά _Bergk_ P. L. Gr. III σ. 382-535. _Buchholz-Sitzler_ II σ. 52-60, _Hiller- Crusius_ σ. 233-267. Νέον περί του Σιμωνίδου έργον το του _Wilamowitz-Möllendorff_, Sappho und Simonides, Berlin, 1913 σ. 137-232, όπου εξετάζεται και το ζήτημα της γνησιότητος των επιγραμμάτων].
161) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του Τιμοκρέοντος παρά _Bergk P. L. Gr_. ΙΙΙ σ. 586-541 _Hiller-Crusius_ σ. 267-9].
162) [Τα εξής αξιοσπούδαστα λέγει ο _Λογγίνος_(; «Περί ύψους» 33· τι δε; εν μέλεσι μάλλον αν είναι Βακχυλίδης έλοιο ή Πίνδαρος και εν τραγωδία Ίων ο Χίος ή νη Δία Σοφοκλής; επειδή οι μεν αδιάπτωτοι και εν τω γλαφυρώ πάντη κεκαλλιγραφημένοι, ο δε Πίνδαρος και ο Σοφοκλής, οτέ μεν οίον πάντα επιφλέγουσι τη φορά, σβέννυνται ο αλόγως πολλάκις και πίπτουσιν ατυχέστατα].
163) [Τα εξής μέχρι τέλους του κεφαλαίου εκ του προλόγου της β' εκδόσεως σ. ΧVΙ-ΧΙΧ].
164) [_Εκδόσεις_ Βακχυλίδου. Αρχική _F. G. Kenyon_ The poems of Bacchylides, London 1897. — Αρίστη έκδοσις μετά αγγλικής μεταφράσεως, μακράς εισαγωγής και σημειώσεων _R. Jebb_, Bacchylides, the poems and fragments, Cambridge 1906. — _Fr. Blass-G. Suess_ εν τη Bibliotheca Teubner. δ' έκδ. 1912. (Κατόπιν ευρέθη και νέος πάπυρος περιέχων μέρος της ήδη γνωστής ις' ωδής)].
165) [_Quintilianus_ Institutio oratoria Χ 1,61].
166) [Το ανωτέρω απόσπασμα της ΚΟΡΙΝΝΗΣ και έν άλλο παρόμοιον τετράστιχον ήσαν τα μακρότατα των τέως σωζομένων ποιημάτων αυτής. Αλλά τω 1907 πάπυρος εξ Ερμουπόλεως της Αιγύπτου, αποκείμενος ήδη εν τω Βερολινίω Μουσείω, εκδοθείς δε πρώτον υπό του _Wilamowitz-Möllendorf_ (Berliner Κlassikertexte V 2 σ.19) εφανέρωσεν 150 περίπου νέους στίχους της ποιητρίας, ών πολλοί κατεστραμμένοι. Τούτων οι πρώτοι αναφέρονται εις ποιητικόν διαγωνισμόν μεταξύ Κιθαιρώνος και Ελικώνος, προσωποποιουμένων, εν τέλει δε κατά παράκλησιν των Μουσών οι θεοί ρίπτουσι ψήφους
_πλίονας δ' είλε Κιθηρών_
Οι δε λοιποί στίχοι είναι απάντησις μάντεως προς τον Ασωπόν περί της τύχης των θυγατέρων αυτού, άς έχουσι τρεις ο Ζευς, τρεις ο Ποσειδών, δύο ο Φοίβος,
_ταν δ' ίαν Μή[ας] αγαθός πης Ερμάς_·
Ούτω τα θέματα της Κορίννης ήσαν επιχώρια βοιωττικά, περίπου βουκολικά, βοιωτική δε όλως είναι και η διάλεκτος αυτής, ής ένεκα «φαίνεταί μοι νικήσαι» Πίνδαρον. λέγει ο Παυσανίας Θ' 22,3) «_ότι ήδεν ου τη φωνή τη Δωρίδι, ώσπερ Πίνδαρος, αλλά οποία, συνήσειν έμελλον Αιολείς, και ότι ην γυναικών τότε δη καλλίστη το είδος_», ως συνεπέραινεν εκ της εικόνος αυτής ο περιηγητής.
_Εκδόσεις_ των αποσπασμάτων της Κορίννης, των μεν παλαιών παρά _Bergk_ P. L. Gr. III σ. 543-53 και Hiller-Crusius σ. 269-71, των δε νέων (πλην των εν περιοδικοίς) παρά _Buchholz-Sitzler_ II σ. 173-7 _Ernst Diehl_, Supplementum Lyricum 19-22 και _J. M. Edmonds_, The new fragments of Alcaeus, Sappho and Corinna, Cambridge 1909]
167) [Χαρακτηρίζων τον Πίνδαρον ο Wilamowitz-Möllendorff (Die Griechische Literatur des Altertums, 1912, σ. 53) παραβάλλει αυτόν προς τον Δάντε «Βεβαίως, (λέγει) ο Θηβαίος ως ποιητική δύναμις δεν είναι άξιος να λύση τον ιμάντα των υποδημάτων του Φλωρεντίνου· αλλά δεν είναι τάχα τούτο μέγα, ότι συνεχώς αναλογιζόμεθα τον Δάντε, θέλοντες να χαρακτηρίσωμεν τον Πίνδαρον;». Τοιούτοι παραλληλισμοί καλλιτεχνών χρονικώς τόσον απεχόντων, δύνανται μεν να διαφωτίσωσι τον αναγνώστην, αλλά δύνανται και το εναντίον. Κοινά βεβαίως έχουσιν οι δύο ποιηταί το προφητικόν μεγαλείον, την βαθείαν θρησκευτικήν πίστιν και το σκοτεινόν της φράσεως, όπερ εγέννησε το πλήθος των σχολιαστών αυτών. Αλλ' η ποιητική δύναμις του Δάντε έγκειται κυρίως εις την έντασιν του μίσους, κατά τούτο δε ο Φλωρεντίνος συγγενεύει μάλλον προς τον Αρχίλοχον, πράγματι δε ο ανωτέρω (σ. 88) παρατεθείς επωδός ενθυμίζει χωρία του Inferno (πρβ. XXXII, 35). Τον Πίνδαρον — ιδίως των νέων παιάνων — οι Έλληνες δύνανται να εννοήσωσι κάλλιον ως μέγαν τινά _Ρωμανόν_, όμοιον ως προς τον θρησκευτικόν τόνον, το λυρικόν ύψος, την ηθικολογίαν και μάλιστα το μέλος, όπερ ήτο εξίσου αχώριστον από της λέξεως και των δύο. Αλλ' ο μεν Πίνδαρος είναι πυκνότατος, ο δε Ρωμανός ρητορικώς μακρολόγος. Των δε νεωτέρων ο Πίνδαρος ίσως ομοιάζει μάλλον προς τους μουσουργούς ή τους ποιητάς. Η περί των λυρικών σιωπή του _Αριστοτέλους_ εν τη Ποιητική εμφαίνει την επικράτησιν του μουσικού στοιχείου αυτών, η δ' εν τέλει των Πολιτικών 8, 7 σ. 1342 α 5) έξαρσις ιδίως «_των ιερών μελών_» ως προκαλούντων την κάθαρσιν της ψυχής, δεικνύει πόσην δύναμιν απέδιδον εις ταύτα οι αρχαίοι. Πινδαρικόν δε συνδυασμόν ποιήσεως, χορού και μουσικής πιθανώτατα δεν είδεν ο νέος κόσμος].
168) [Και ταύτην την έλλειψιν εθεράπευσεν η Αίγυπτος. Πάπυροι της Οξυρύγχου διέσωσαν πλην τινων αδήλων στροφών (_Grenfell and Hunt_ III (1903) σ. 13-17 αρ. 408) δύο _παρθένια_ του Πινδάρου (IV (1904) σ. 50 αρ. 659), ών έν των καλουμένων _δαφνηφορικών_, και μακρά αποσπάσματα εννέα παιάνων (V (1908) σ. 11-110 αρ. 841). Οι παιάνες απετέλουν έν των 17 βιβλίων του ποιητού, ήσαν δε άσματα θρησκευτικά. Ο β' των σωθέντων αποτεινόμενος εκ μέρους των Αβδηριτών προς τον ήρωα Άβδηρον, υιόν του Ποσειδώνος, περιέχει τρις την τυπικήν επωδόν
_ιήιε, Παιάν, ιήιε· Παιάν δε μηδέποτε λείποι._
Μακρότατος και κάλλιστος είναι ο ς' (στίχοι 140) ού σώζεται και η επιγραφή «Δελφοίς εις Πυθώ», αρχόμενος διά της μεγαλοπρεπούς στροφής
_Προς Ολυμπίου Διός σε, χρυσέα κλυτόμαντι Πυθοί, λίσσομαι Χαρίτεσ- σίν τε και συν Αφροδίτα, εν ζαθέω με δέξαι χρόνω αοίδιμον Πιερίδων προφάταν_.
περιγράφει κατόπιν την άλωσιν της Τροίας υπό του Νεοπτολέμου και τας μετέπειτα συμφοράς αυτού, διότι εφόνευσε τον γηραιόν Πρίαμον παρά τον βωμόν. Του θ' παιάνος σώζονται λέξεις τινές και η συνέχεια της ήδη εκ του Διονυσίου του Αλικαρνασσέως γνωστής α' στροφής, της αναφερομένης εις έκλειψιν του ηλίου η β' στροφή αποτείνεται περιπαθώς προς τον Απόλλωνα. Καθόλου οι παιάνες του Πινδάρου είναι μάλλον εύληπτοι των επινίκων, δεν έχουσι δε τόσον στενήν σχέσιν προς το πρόσωπον του ποιητού].
169) [_Εκδόσεις_ νέαι του Πινδάρου _Ο. Schröder_ Pindari Carmina (Teubner)1900, (ως α' μέρος της ε' εκδόσεως των Λυρικών ποιητών του _Bergk_). Του αυτού εν τη Bibliotheca Teubner 1908. — Μετά σχολίων _Κ. Κλεάνθους_, Πινδάρου τα σωζόμενα μετά μεταφράσεως σημειώσεων και πίνακος των λέξεων εις τόμους ε', εν Τεργέστη 1886-7 _C. A. M. Fennell_, Pindar, Cambridge I Οι Ολυμπ. και Πυθ. 1893 II. Οι Νεμ. και Ισθμ. 1899 (αγγλ.). _W. Christ_, Pindari carmina prolegomenis et commentariis instructa (Teubner) 1896 — Τα νέα αποσπάσματα παρά _Ernst Diehl_, Supplementum Lyricum, σ. 22-44. — Εκδόσεις των παλαιών σχολίων _E. Abel_, Scholia in Pindari Epinicia, Berolini 1884, _A. B. Brachmann_ τόμ. Ι Scholia in Olympionicas, Teubner), 1903 II Scholia in Pythionicas, 1910. — Ειδικόν δε λεξικόν το του _I. Rumpel, Lexicon Pindaricum_, (Teubner) 1883]
170) Corpus Inscriptonum Graecarum 11 [τόμ. I σ. 26].
171) [_Dittenberger_, Sylloge Inscriptionum Graecarum, Lipsiae 1883 αρ. 357 τόμ. Β' σ. 497].
172) Βλ. Hermes 27 σ. 161 κεξ.
173) Ο λίθος αναφέρεται εν τω Παρίω χρονικώ. Την δε λευκήν χελιδόνα μαρτυρούσιν ο _Αριστοτέλης_, [απόσπ. 531] [_Αιλιανού_ Περί ζώων ΙΖ' 20] _Αντίγονος_ ο Καρύστιος, _Ηρακλείδης_ ο Ποντικός και ο _Αιλιανός_, αναφερόμενος εις Αλίξανδρον τον Μύνδιον [Περί ζώων I' 34. «ώφθησάν ποτε χελιδόνες λευκαί»].
174) [_Εκδόσεις_. Τα εις τον Κάδμον αναφερόμενα αποσπάσματα παρά _C. Μüller_, Fragmenta Historicorum Graecorum, (Didot) II σ. 2-8, τα εις τον _Ακουσίλαον_ I σ. 100-103, και IV σ. 624· πρβ. και I σ. XXXVI].
175) [Κατά τον _Ευσέβιον_ ήκμαζε κατά την Ολυμπιάδα 81,3 ήτοι 454 π. Χ.]
176) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Φερεκύδους_ παρά _C. Müller_ F.H. Gr. I σ. 70-99 και IV σ. 637-9, και _H. Diels_ Die Fragmente der Vorsocratiker II σ. 503-10, ένθα και το εκ παπύρου μικρόν απόσπασμα (_Grenfell_ and _Hunt_ Νew classical fragments, Oxford, 1897)97) το περί των γάμων Διός και Ήρας, περί ου διέλαβεν ο _Weil_ R.E.Gr. Χ (1897) σ. 1-9. Η γλώσσα του αποσπάσματος εκείνου επιβάλλει την διάκρισιν Αθηναίου Φερεκύδους. Διατριβήν είχε γράψει ο _Δ. Σπηλιωτόπουλος_, Ueber Pherekydes den Syrien und seine Theogonie, Frlangen, 1890]
177) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Διονυσίου_ του _Μιλησίου_ παρά _C. Müller_ F. H. Gr. II σ. 5-7, του _Χάρωνος_ Ι σ. 32-35, του _Ευγαίωνος_ ΙΙ σ. 16 και IV σ. 653, του δε _Ξάνθου_ Ι σ. 36-44]
178) [Το έργον τούτο του Γλαύκου ανεφέρετο υπό τινων και εις τον ρήτορα Αντιφώντα κατά _Πλούταρχον_, Βίοι των ρητόρων, τόμ. Ε' σ. 149 _Βερναρδάκη_].
179) [Περί της λέξεως _ιστορία_ διέλαβεν εσχάτως _Χ. Χ. Χαριτωνίδης_ εν Αθηνάς τόμ. ΚΖ' (1915) σ. 305-319, ότι μέχρι του Αριστοτέλους «παρά τοις παλαιοίς άπασι τοις τε Ίωσι και τοις Αττικοίς» εσήμαινε «την είδησιν, επιστήμην, εμπειρίαν»].
180) [Ερμογένης Περί ιδεών τόμ. β' 6. _Walzs_ Rhetores graeci III σ. 399].
181) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Εκαταίου_ παρά _C. Müller_ F. H. Gr. I σ. 1-31 IV σ. 623-7. Νέα μελετήματα *_C. Tropea_, εν J. H. S., 29 (1909)51. _F. Jacoby_ εν _Pauly- Wissowa_ Real Encyclopädie τόμ. 7 (1912) στ. 2667-2750].
182) [_Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος_ (προς Ρωμ. κγ' τόμ. III σ. 107,4 Bonnae) παραπέμπει περί των δύο Ιβηριών εις τον Ηρόδωρον «εν τη δεκάτη των _Καθ' Ηρακλέα_»].
183) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Ηροδώρου_ παρά C. Müller F. H. Gr. II σ. 27-41. Τελευταία περί αυτού μελέτη _F. Jacoby_ εν _Pauly-Wissowa_ R. E. τόμ. 8 (1913) στ. 980-7].
184) [Το όνομα κατά τον P. Kretschmer είναι συγκοπή του _Ελλανόνικος_, προέρχεται δ' εκ του έτους των ελληνικών νικών, ήτοι του 480 π. Χ., καθ' ό ίσως εγεννήθη].
185) [Αν αληθεύη ο] _Σχολιαστής_ των _Αριστοφάνους_ Βατράχων 694-720.
186) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του Ελλανίκου παρά _C. Müller_ F. H. Gr. I σ. 45-69 και IV σ. 629-637. Νεωτάτη περί αυτού μελέτη _F. Jacoby_ εν _Pauly-Wissowa_ R. Ε. τόμ. 8 (1913) στ. 104-153].
187) [Βλ. _Πλουτάρχου_, Περί της Ηροδότου κακοηθείας 25, Βερναρδάκη Ε' σ. 229].
188) Ζ' 233· Θ' 73· Ζ' 137 πρβ. 91.
189) Αχαρν, 524
190) _Meyer_, Rh. Mus. 49, 146.
191) Χειρόγραφά τινα φέρουσιν «Ησίοδος», αλλά τούτο είναι σχεδόν αδύνατον, [ούτω δε και η παρισιανή έκδοσις του Αριστοτέλους].
192) Γ' 55· Δ' 76· Η' 65· Θ' 16.
193) _Busolt_, Griesch. Geschichte II 619.
194) Βλ. έκδοσιν του Macan, App. XIV.
195) [Πλουτάρχου _ Περί της Ηροδότου κακοηθείας_ 33. _Βερναδάκης_ Ε' σ. 243].
196) Μacan, LΧΧΙΙΙ.
197) [_Εκδόσεις_ νέαι του κειμένου του Ηροδότου υπό _Dietsch- Kallenberg_ εν τη Biblioth. Teubner, 1906, και υπό _C. Hude_, εν τη Biblioth. Oxoniens 1908 — Μετά σχολίων (και των ολίγων αρχαίων) υπό _Stein_, Berlin εις 5 τόμ. 1893-1908 — Μετά λατινικών σχολίων υπό _v. Herwerden_, 4 τόμ. 1894-9. — Μετ' αγγλικών σχολίων αξιολόγων ιδίως διά τας παραβολάς προς τας ανατολικάς πηγάς υπό _Sayce_, Herodotos, Books Ι-ΙΙΙ, London 1883. _R. W. Macan_ Herodotos Books IV-VI, 2 τόμ. 1895 Books VIΙ-ΙΧ, 2 τόμ. 1908. — Χωριστά δε σχόλια υπό _W.W. How_ and _J. Wells_, A. Commentary on Herodotos, Oxford, 2 τόμ. 1912].
198) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Αναξιμάνδρου_ και του _Αναξιμένους_ και περί αυτών χωρία παρά _Μullach,_ Fragmenta Philosophorum graecorum I σ. 237-240 και 241-5 και_H Diels,_ Die Fragmente der Vorsokratiker I σ. 11-17-21].
199) [Περί των αποσπασμάτων του _Ξενοφάνους_ βλ. ανωτέρω σημ. 108].
200) [_Εκδόσεις_ των αποσπασμάτων του Ηρακλείτου (του Περί φύσεως και των πιθανώς νόθων επιστολών) αρίστη η υπό _Ingram Bywater_ Heracliti Ephesii Reliquiae Oxonii, 1877, νεωτάτη δε η του _H. Diels_ Heraclit von Ephesus, Berlin, β' έκδ. 1909 (μετά γερμαν. μεταφράσεως). — Παρά _Mullach_ Fr. Ph. Gr. I σ. 310- 329, και _H. Diels_ Fr. d. Vors. I, 58 — Νεωτάτη μελέτη υπό _Wellmann_ εν τη _Pauly-Wissowa_ R. Ε. τόμ. 8 (1912) στ. 504- 508].
201) [Περί των αποσπασμάτων του _Παρμενίδου_ βλ. ανωτέρω σημ. 108].
202) [_Εκδόσεις_. Τα του _Μελίσσου_ αποσπασμάτια παρά _Mullach_ Fr. Ph. Gr. I σ. 261-5, τα δε του _ Ζήνωνος_ σ. 269-70].
203) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα του _Αναξαγόρου_ παρά _Mullach_ Fr. Ph. Gr. I σ. 243-51 και _H. Diels_ Fr. d. Vors. I σ. 293-323].
204) [Η ανωτέρω απολογία των σοφιστών στηρίζεται εις την λαμπράν αυτών υπεράσπισιν υπό του _G. Grote_, του εξόχου Άγγλου ιστοριογράφου της αρχαίας Ελλάδος [1794-1871]. Αλλά και των Άγγλων πολλοί (πρβλ. _H. Jackson_ εν En. Br, τόμ. 25 (1911) σ. 418-424) διαφωνούσι προς τον _Grote_ κυρίως εις τούτο, ότι οι σοφισταί, οι πρώτοι πομπωδώς επαγγελλόμενοι να διδάξωσιν ανώτερα μαθήματα, αποκρούσαντες την φιλοσοφίαν, έτρεψαν την προσοχήν μάλλον εις την μορφήν παρά την ουσίαν των λόγων και των διδαγμάτων, και ότι διά τούτο το όνομα _σοφιστής_ κατεκρίνετο και προ του Πλάτωνος. Πρέπει δε να ενθυμώμεθα ότι και αι αρεταί και αι ελείψες αυτών ήσαν ατομικαί — δεν υπήρχε σχολή σοφιστών — κοινόν δε γνώισμα είχον την διαφήμισιν της ιδίας ικανότητος και σοφίας].
205) [_Εκδόσεις_. Τα αποσπάσματα των Επιδημιών και της Χίου Κτίσεως του _Ίωνος_ παρά _C. Müller_ Fragmenta Historicorum Graecorum II σ. 44-51. Τα ελεγεία και τα μέλη παρά _Bergk_ P. L. Gr. II 251-7 και _Hiller-Crusius_ 125-8. — Τα αποσπάσματα των τραγωδιών παρά _Α. Nauck_. Tragicorum Graecorum Fragmenta σ. 729-732].