Part 4
Σωκράτης Γνωρίζεις δε ότι όχι μόνον εις εσέ και εις τους άλλους πολιτικούς φαίνεται ότι άλλοτε μεν ειμπορεί να διδαχθή άλλοτε δε όχι, αλλά και ο Θέογνις ο ποιητής, γνωρίζεις ότι αυτά τα ίδια λέγει;
Μένων Και εις ποία ποιήματα;
Σωκράτης Εις τα ελεγεία, όπου λέγει:
πίνε και τρώγε και μαζί κάθου κι' απόλαυέ τους εκείνους πώχουν δύναμι· καλό θα μάθης με καλούς· αλλ' αν κακούς ζυγόνεις, κι' ο νους που έχεις θα χαθή.
Εννοείς αν μεταξύ αυτών λέγη αν ειμπορή να διδαχθή η αρετή;
Μένων Έτσι μου φαίνεται.
Σωκράτης Ολίγον δε παρακάτω προχωρών λέγει ότι, «εάν ήτο δυνατόν να γίνη και να μπη μέσα στη σκέψι του ανδρός το νόημα, πολλούς και μεγάλους μισθούς θα έπαιρναν εκείνοι που θα μπορούσαν να το κάμουν». Και (λέγει) ότι, «δεν είναι δυνατόν ποτε να γεννηθή κακός από πατέρα αγαθόν, αν άκουε σε λόγια φρόνιμα· μα με την διδαχήν ποτέ δεν θα κάμης να γίνη ο κακός καλός». — Τόρα πάλιν καταλαμβανεις ότι αυτός ο ίδιος λέγει τα εναντία;
Μένων Είναι προφανές.
Σωκράτης Ειμπορείς λοιπόν να ειπής περί οιουδήποτε πράγματος, περί του οποίου αυτοί μεν διαβεβαιώνουν ότι είναι διδάσκαλοι όχι όπως άλλων (πραγμάτων) διδάσκαλοι ομολογούνται, αλλ' ουδ' αυτοί γνωρίζουν, είναι όμως πονηροί δι' αυτό ακριβώς το πράγμα περί του οποίου λέγουν ότι είναι διδάσκαλοι, αυτοί δε που ομολογούνται (πιστεύονται) ότι είναι καλοί και αγαθοί, λέγουν ότι άλλοτε μεν ειμπορεί να διδαχθή αυτό (το πράγμα), άλλοτε δε όχι; τους ανισορρόπους λοιπόν αυτούς ειμπορείς συ οπωσδήποτε να ειπής ότι είναι διδάσκαλοι;
Μένων Μα τον Δία, όχι βεβαίως.
Σωκράτης Αν λοιπόν ούτε οι σοφισταί ούτε αυτοί που είναι καλοί και αγαθοί είναι διδάσκαλοι αυτού του πράγματος, βεβαίως δεν ειμπορεί να είναι άλλοι;
Μένων Δεν μου φαίνεται.
Σωκράτης Αφού λοιπόν δεν είναι διδάσκαλοι, δεν είναι ούτε μαθηταί;
Μένων Έτσι είναι, όπως λέγεις.
Σωκράτης Έχομεν λοιπόν παραδεχθή ότι εκείνου του πράγματος, του οποίου ούτε διδάσκαλοι ούτε μαθηταί δύνανται να είναι, τούτο βεβαίως δεν ειμπορεί και να διδαχθή;
Μένων Το έχομεν ομολογήσει.
Σωκράτης Λοιπόν της αρετής πουθενά δεν φαίνονται διδάσκαλοι;
Μένων Έτσι είναι τούτο.
Σωκράτης Αφού δε δεν υπάρχουν διδάσκαλοι, δεν υπάρχουν βεβαίως ούτε μαθηταί;
Μένων Έτσι φαίνεται.
Σωκράτης Η αρετή λοιπόν δεν διδάσκεται;
Μένων Δεν φαίνεται, εάν ημείς βέβαια έχομεν σκεφθή ορθώς· και απορώ μάλιστα, Σωκράτη, αν δεν υπάρχουν διόλου αγαθοί άνδρες ή αν υπάρχη κάποιος τρόπος της γενέσεως εκείνων που γίνονται αγαθοί.
Σωκράτης Κοντεύομεν, Μένων, εγώ και συ να γίνωμεν κακοί άνδρες, σε δε ο Γοργίας δεν σ' έχει εκπαιδεύσει αρκετά και εμέ ο Πρόδικος. Προ παντός λοιπόν ας προσέξωμεν ημείς οι ίδιοι και ας ζητήσωμεν ποίος θα μας κάμη με οιονδήποτε τρόπον καλυτέρους· λέγω δε αυτά αποβλέπων προς την προ ολίγου έρευνάν μας, ότι μας διέφυγε καταγέλαστα, ότι όχι μόνον, όταν προηγήται η επιστήμη, ορθά και καλά γίνονται εις τους ανθρώπους τα πράγματα, αλλά και μας διαφεύγη ίσως η γνώσις κατά τίνα τρόπον γίνονται οι αγαθοί άνδρες.
Μένων Πώς το λέγεις αυτό, Σωκράτη;
Σωκράτης Έτσι. Ότι οι μεν αγαθοί άνδρες πρέπει να είναι ωφέλιμοι, τούτο έχομεν παραδεχθή βέβαια, και δεν ειμπορεί να συμβαίνη άλλως πως· δεν είναι έτσι;
Μένων Ναι.
Σωκράτης Και ότι θα είναι ωφέλιμοι αν εκλαμβάνουν τα πράγματα ορθώς, και αυτό καλά το παρεδέχθημεν;
Μένων Ναι.
Σωκράτης Ότι δε δεν είναι δυνατόν να σκέπτεται κανείς ορθώς, εάν δεν υπάρχη φρόνησις, κατά τούτο είμεθα όμοιοι με εκείνους που δεν το παρεδέχθησαν σωστό.
Μένων Πώς το εννοείς λοιπόν το σωστό;
Σωκράτης Εγώ θα σου ειπώ. Εάν τις γνωρίζων την οδόν διά την Λάρισαν ή οπουδήποτε αλλού θέλη να υπάγη και προηγήται των άλλων, δεν θα ειπής, ότι σωστά και καλά προηγείται;
Μένων Βεβαιότατα.
Σωκράτης Εάν δε τις ορθώς φρονή ποία είναι η οδός, αλλά δεν την έχη διαβή και δεν την γνωρίζη καλά, δεν θα προηγήται και αυτός ορθώς;
Μένων Βεβαιότατα.
Σωκράτης Και εν όσω έχει ορθήν γνώσιν (ιδέαν) περί εκείνων τα οποία ο άλλος έχει επιστήμην, δεν θα είναι χειρότερος οδηγός, νομίζων μεν αληθή, μη φρονών όμως ότι ο άλλος φρονή τούτο.
Μένων Ουδόλως.
Σωκράτης Θεωρία λοιπόν αληθής προς την ορθότητα της πράξεως δεν είναι χειροτέρα οδηγός της φρονήσεως· και αυτό είναι εκείνο που έχομεν παραλείψει εις την σκέψιν μας περί της αρετής, ποίον δηλονότι ήθελεν είναι, εάν ελέγομεν ότι φρόνησις μόνον προηγείται του ορθώς πράττειν (της ορθής πράξεως), αφού και η θεωρία είναι αληθής.
Μένων Έτσι φαίνεται.
Σωκράτης Δεν είναι λοιπόν ολιγώτερον ωφέλιμος η ορθή θεωρία από την επιστήμην.
Μένων Κατά τούτο μόνον, Σωκράτη, ότι ο επιστήμων πάντοτε ειμπορεί να επιτυγχάνη, εκείνος δε που έχει μόνον ορθήν θεωρίαν, άλλοτε μεν ειμπορεί να επιτυγχάνη, άλλοτε δε όχι.
Σωκράτης Πώς το λέγεις; εκείνος που έχει πάντοτε ορθήν θεωρίαν, δεν θα επιτυγχάνη πάντοτε, εφ' όσον έχει ορθάς θεωρίας;
Μένων Έτσι μου φαίνεται αναγκαίως· ώστε απορώ, Σωκράτη, αφού έτσι έχει το πράγμα, κατά τι τάχα είναι σπουδαιοτέρα (αξίζει περισσότερον) η επιστήμη από την ορθήν θεωρίαν και διατί το ένα χωρίζεται από το άλλο.
Σωκράτης Γνωρίζεις λοιπόν εκείνο που θαυμάζεις (απορείς) ή θέλεις να σου το είπω εγώ;
Μένων Βέβαια· ειπέ μου.
Σωκράτης Ότι ποτέ δεν επρόσεξες εις τ' αγάλματα του Δαιδάλου· πιθανόν δε και να μη υπάρχουν πλησίον σας.
Μένων Διατί το λέγεις αυτό;
Σωκράτης Διότι και αυτά, εάν δεν είναι δεμένα, φεύγουν και δραπετεύουν, εάν δε δεθούν, παραμένουν (στέκονται).
Μένων Πώς λοιπόν;
Σωκράτης Ο ποιητής που έχει τους στίχους του λυμένους δεν απολαμβάνει πολλήν τιμήν· είναι όπως ο φυγάς άνθρωπος ο οποίος δεν στέκεται· εις όσους όμως είναι δεμένα (έχουν συνοχήν) αξίζουν πολλά· διότι τα καλά έργα αξίζουν πολύ. Διατί λοιπόν λέγω αυτά; διά τας αληθείς θεωρίας. Διότι αι αληθείς θεωρίαι, εν όσω παραμένουν, είναι καλόν και πάντα τ' αγαθά κατορθώνουν αλλά δεν θέλουν να μείνουν πολύν καιρόν και φεύγουν εκ της ψυχής του ανθρώπου, ώστε δεν αξίζουν πολύ, μέχρις ότου τας δέση κανείς διά του λογισμού· τούτο δε είναι, σύντροφε Μένων, η ανάμνησις όπως πρωτήτερα είχομεν παραδεχθή· αφού δε δεθούν, πρώτον μεν γίνονται επιστήμαι, έπειτα δε μόνιμοι (διαρκείς)· δι' αυτό και η επιστήμη είναι τελειοτέρα της ορθής θεωρίας, διαφέρει δε μόνον κατά την συνοχήν (δεσμόν) η επιστήμη από την ορθήν θεωρίαν.
Μένων Με κάτι τέτοιο, μα τον Δία, Σωκράτη, ομοιάζουν.
Σωκράτης Και εγώ βεβαίως ομιλώ ουχί ως να γνωρίζω, αλλ' απλώς συμπεραίνων. Ότι δε είναι κάτι άλλο η ορθή θεωρία από την επιστήμην, δεν μου πολυφαίνεται ότι το συμπεραίνω, αλλ' όπως και δι' άλλο τι ήθελον είπει ότι το γνωρίζω, ολίγα δε θα ηδυνάμην να είπω, έτσι λοιπόν και τούτο ως ένα και το αυτό, εξ εκείνων τα οποία γνωρίζω, θα ειμπορούσα να θέσω.
Μένων Βεβαίως ορθώς ομιλείς, Σωκράτη.
Σωκράτης Τι λοιπόν; και αυτό δεν είναι ορθόν, ότι αληθής, θεωρία προηγουμένη κατορθώνει το έρχον χωριστά έκαστης πράξεως όχι χειρότερα από την επιστήμην;
Μένων Και αυτό μου φαίνεται ότι το λέγεις σωστά.
Σωκράτης Ουδόλως λοιπόν η ορθή θεωρία θα είναι χειροτέρα της επιστήμης ουδέ ωλιγώτερον ωφέλιμος εις τας πράξεις, καθώς ο άνθρωπος που έχει ορθήν θεωρίαν από εκείνον που έχει επιστήμην (ο θεωρητικός δηλ. από τον επιστήμονα ουδόλως διαφέρει).
Μένων Βεβαίως.
Σωκράτης Ο δε αγαθός άνθρωπος έχει ομολογηθή ότι είναι ωφέλιμος εις ημάς.
Μένων Ναι.
Σωκράτης Επειδή λοιπόν ουχί διά της επιστήμης μόνον οι αγαθοί άνδρες είναι ωφέλιμοι εις τας πόλεις, αν είναι βεβαίως, αλλά και διά της ορθής θεωρίας (ορθολογισμού), και από τας δύο αυτάς καμμία δεν είναι εκ φύσεως (φυσιολογική) εις τους ανθρώπους, ούτε η επιστήμη ούτε η αληθής θεωρία, αλλ' ούτε είναι και επίκτητοι (δεν αποκτώνται κατόπιν)(7) — ή σου φαίνεται ότι μία εκ των δύο αυτών είναι εκ φύσεως;
Μένων Δεν μου φαίνεται.
Σωκράτης Επειδή λοιπόν δεν είναι εκ φύσεως, άρα και οι αγαθοί άνδρες δεν είναι φύσει αγαθοί (φυσιολογικώς αγαθοί δεν υπάρχουν);(8)
Μένων Όχι, βέβαια.
Σωκράτης Επειδή λοιπόν δεν είναι εκ φύσεως, τόρα ας εξετάσωμεν το άλλο, εάν δύναται να διδαχθή.
Μένων Ναι.
Σωκράτης Εφάνη λοιπόν ότι δύναται να διδαχθή η αρετή εάν είναι φρόνησις;
Μένων Ναι.
Σωκράτης Και αν ειμπορή να διδαχθή, ήθελεν είσθαι φρόνησις;
Μένων Βεβαιότατα.
Σωκράτης Και αν μεν υπήρχον διδάσκαλοι, θα εδιδάσκετο, αν δε δεν υπήρχον, δεν θα εδιδάσκετο;
Μένων Έτσι είναι.
Σωκράτης Αλλ' ημείς έχομεν ήδη παραδεχθή ότι δεν υπάρχουν διδάσκαλοι αυτής;
Μένων Ναι.
Σωκράτης Ωμολογήσαμεν επίσης ότι δεν διδάσκεται ούτε ότι είναι φρόνησις;
Μένων Βεβαιότατα.
Σωκράτης Αλλά παραδέχθημεν βεβαίως αυτό ότι είναι αγαθόν;
Μένων Ναι.
Σωκράτης Ωφέλιμον δε και αγαθόν είναι το ορθώς σκεπτόμενον;
Μένων Βεβαιότατα.
Σωκράτης Η ορθή δε σκέψις είναι μόνον αυτά τα δύο, η αληθινή θεωρία και η επιστήμη, τας οποίας όταν έχη ο άνθρωπος σκέπτεται ορθώς. Διότι όσα συμβαίνουν από την τύχην (τυχαίως), δεν συμβαίνουν από την ανθρωπίνην σκέψιν (αυτοσυνείδησιν), εκεί δε όπου ο άνθρωπος είναι κυρίαρχος διά το ορθόν, είναι διά δύο μόνον, την αληθινήν θεωρίαν (αληθείς γνώμας) και την επιστήμην.
Μένων Έτσι μου φαίνεται.
Σωκράτης Αφού λοιπόν δεν ειμπορεί η αρετή να διδαχθή, ουδέ εις επιστήμην μεταπίπτει η αρετή;
Μένων Είναι φανερόν, ότι όχι.
Σωκράτης Αφού λοιπόν είναι και τα δύο αγαθά και ωφέλιμα, το μεν έν έχει ήδη αφεθή και δεν ήθελεν είσθαι δυνατόν εις πολιτικήν πράξιν η επιστήμη να προηγήται.
Μένων Βεβαίως δεν μου φαίνεται.
Σωκράτης Λοιπόν ουχί διά της σοφίας ουδέ επειδή είναι σοφοί άνδρες οι τοιούτοι, είναι αρχηγοί (ηγεμόνες) εις τας πόλεις οι περί τον Θεμιστοκλέα, και εκείνοι περί των οποίων έλεγε προ ολίγου ο Άνυτος· διά τούτο και δεν είναι αυτοί ικανοί και τους άλλους να καθιστούν οποίοι αυτοί είναι, αφού και αυτοί οι ίδιοι δεν είναι τοιούτοι ένεκα επιστήμης.
Μένων Μου φαίνεται ότι έτσι είναι, Σωκράτη, όπως λέγεις.
Σωκράτης Εάν λοιπόν δεν είναι διά της επιστήμης, πάντως συμβαίνει ένεκα καλής θεωρίας (ορθολογισμού), την οποίαν οι αγαθοί άνδρες μεταχειριζόμενοι ανορθούσι τας πόλεις ουδόλως διαφέροντες κατά την φρόνησιν από τους χρησμωδούς και τους θεομάντεις (προφήτας)· διότι αυτοί λέγουν και πολλά και αληθινά, αλλ' όμως τίποτε δεν γνωρίζουν εξ εκείνων που λέγουν.
Μένων Μου φαίνεται ότι έτσι είναι.
Σωκράτης Αξίζει λοιπόν, Μένων, να τους ονομάζωμεν αυτούς θείους ανθρώπους, οι οποίοι, μολονότι δεν έχουν σκέψιν (νουν), κατορθώνουν όμως πολλά και μεγάλα, δι' όσα πράττουν και λέγουν;
Μένων Βεβαιότατα.
Σωκράτης Ορθώς λοιπόν θα τους ωνομάζαμεν θείους, εκείνους τους οποίους τόρα δα ελέγομεν χρησμωδούς και μάντεις και όλους ομού τους ποιητικούς· και οι πολιτικοί επίσης ουχί ολιγώτερον αυτών δυνάμεθα να λέγωμεν, ότι είναι θείοι και ενθουσιάζονται, αφού είναι εμπνευσμένοι και θεόληπτοι, όταν κατορθώνουν πολλά και μεγάλα πράγματα ομιλούντες, ενώ δεν γνωρίζουν τίποτε από εκείνα τα οποία λέγουν.
Μένων Βεβαιότατα.
Σωκράτης Και αι γυναίκες βεβαίως, Μένων, τους αγαθούς άνδρας καλούν θείους, και οι Λακεδαιμόνιοι, όταν εγκωμιάζουν ένα αγαθόν άνδρα λέγουν, ότι θείος ανήρ είναι ούτος.
Μένων Και βεβαίως είναι φανερόν, Σωκράτη, αν και αυτός ο Άνυτος θυμώνει μαζί σου όταν ομιλής έτσι.
Σωκράτης Δεν με μέλει διόλου. Και περί τούτου μεν πάλιν θα συνομιλήσωμεν. Και αν ημείς τόρα καθ' όλον τον χρόνον της συνομιλίας μας καλώς ηρευνήσαμεν και ωμιλήσαμεν, η αρετή δεν ημπορεί να είναι εκ φύσεως (φυσική) ούτε και να διδαχθή, αλλά συμβαίνει κατά θείαν μοίραν άνευ νου (σκοπίμου βουλήσεως) εις εκείνους τους οποίους συμβαίνει, εκτός αν είναι κανείς τοιούτος εκ των πολιτικών ανδρών, ώστε να δύναται να κάνη και άλλον πολιτικόν. Εάν δε ήθελεν υπάρχη, ο τοιούτος θα κατελέγετο ούτω μεταξύ των ζώντων, όπως ο Όμηρος είπε διά τον Τειρεσίαν μεταξύ των νεκρών, λέγων περί αυτού, ότι μόνον αυτός είναι εμπνευσμένος από όσους υπάρχουν μέσα εις τον Άδην, αι δε σκιαί φεύγουν (ορμητικά). Το ίδιον, όπως συμβαίνει με την αρετήν, της οποίας η πραγματικότης (η αλήθεια) είναι εις τας σκιάς (σκιώδης).
Μένων Ωραία μου φαίνεται ότι τα λέγεις, Σωκράτη.
Σωκράτης Εκ του λογισμού (σκέψεως) λοιπόν αυτού, Μένων, κατά θείαν μοίραν, φαίνεται ότι συμβαίνει η αρετή εις εκείνους οι οποίοι είναι ενάρετοι. Το δε σαφές περί αυτού θα μάθωμεν τότε, όταν, πριν επιχειρήσωμεν να ζητήσωμεν κατά ποίον τρόπον είναι δυνατόν να δοθή εις τους ανθρώπους, προσπαθήσωμεν να εξετάσωμεν αυτήν καθ' εαυτήν τι είναι αρετή. Τόρα δε είναι καιρός να φεύγω, συ δε περί τούτων, περί των οποίων συ ο ίδιος έχεις πεισθή, πείθε και τον φίλον σου αυτόν τον Άνυτον διά να είναι ησυχώτερος, διότι αν τον πείσης, θα ωφελήσης και τους Αθηναίους.
ΤΕΛΟΣ
ΠΑΡΟΡΑΜΑΤΑ Σελίς 37 στίχος 24 αντί κάνει γράφε η&ελεν έρωτήοει αυτόν πολλάκις. » 39 » ' » υπάρχουν » #« υπάρχουν. » 3# » 8 » #ά τας βίχ« » #ά τ«? » 42 » iO » ij επιστήμη, η αρετή » ij αρετή, επιστήμη » 42 » 24 » etVcu άγα&ον » <'εί> eiwu άγαύόν » 4£ » ο » £κ φύσεως, » «Λ! φύσεως ενάρετοι,
Η Σειρά των Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων, των Εκδόσεων Φέξη, υπήρξεν ένας σταθμός στα ελληνικά χρονικά. Για πρώτη φορά προσφερόταν συστηματικά στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, η αρχαία ελληνική σκέψη (Ιστορία, φιλοσοφία, ποίηση, δράμα, δικανικός και πολιτικός λόγος) σε δημιουργικές μεταφορές της, από τους άριστους μεταφραστές του τόπου, στην πιο σύγχρονη μορφή που πήρε εξελισσόμενο το γλωσσικό της όργανο. Ο Όμηρος, οι Τραγικοί κι ο Αριστοφάνης, ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης, ο Πλάτων, ο Ξενοφών, ο Αριστοτέλης, ο Θεόκριτος, ο Θεόφραστος, ο Επίκτητος, ο Πλούταρχος, ο Λουκιανός κλπ. προσφέρονται και σήμερα, στις κλασικές πια μεταφράσεις των Πολυλά, Ραγκαβή, Μωραϊτίδη, Κονδυλάκη, Ποριώτη, Γρυπάρη, Τανάγρα, Πολέμη, Καμπάνη, Καζαντζάκη, Βάρναλη, Αυγέρη, Βουτιερίδη, Ζερβού, Φιλαδελφέως, Τσοκόπουλου, Σιγούρου, Κ. Χρηστομάνου κλπ, σε μια σύγχρονη σειρά εκδόσεων βιβλίου τσέπης, πράγμα που επίσης γίνεται για πρώτη φορά, συστηματικά, στην Ελλάδα.
Μένων Από τους πλέον λιτούς των διαλόγων αλλά δεικνύων την ευρύτητα και το πολυσχιδές της πλατωνικής σκέψεως εξετάζων και αναλύων την αρετήν, αν και κατά πόσον είναι εις τον άνθρωπον έμφυτος. Η εν αυτώ μαθηματικώς διατυπουμένη σκέψις, η αλληλουχία και το ακριβές των συλλογιστικών επιχειρημάτων και ο περιορισμός του ζητήματος πλησιάζουν τον διάλογον τούτον εις την λεγομένην ήδη θετικήν φιλοσοφίαν.
Η μετάφρασις φιλολογική και εις ύφος σαφές υπό του κ. Χαρ. Παπαντωνίου.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΩΛΗΣΙΣ
ΛΑΔΙΑΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε. ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ 22 - ΤΗΛ. 614.686, 634.506
ΤΙΜΑΤΑΙ ΔΡΧ. 10 1) Ευρίσκεται δηλονότι μέσα εις αυτήν την φυσικήν ύπαρξιν των ανθρώπων.
2) Ξερό φύσημα πνέει πάνω στην επιστήμην εδώ πια. Με την ιδίαν λέξιν εχαρακτήρισε τον μεσαίωνα ο Gibbon την άλωσιν της Κων)πόλεως.
3) Χωρίς να εκθέτη τα οικογενειακά.
4) Υποχωρώ εις τους ωραίους
5) Κατά τον Εμπεδοκλέα η επίδρασις ενός σώματος επί το άλλο εξηγείται, [?] μικρότατά τινα μόρια εκ του ενός σώματος απορρέοντα εισέρχονται εις τους πόρους του άλλου (Ιδ. Αριστ. 324 β. 33).
6) Μήπως νομίζης, ότι γνωρίζουν τα κακά ότι είναι κακά, οι πιστεύοντες ότι ωφελούν τα κακά;
7) Οι Γάλλοι ερμηνευταί το δύσκολον αυτό χωρίον σήμερον εννοούν ως εξής παρά τας Γερμανικάς εκδόσεις: Διά του &παρατείνειν& ο Σωκράτης όπερ εξηγούν &προεκτείνειν& και όχι &εγγράφειν&, υποβάλλει την κατασκευήν ενός άλλου τριγώνου με τας δοθείσας γραμμάς, δηλ. με την διάμετρον του κύκλου και την καταβιβαζομένην κάθετον της γωνίας, επί των οποίων φέρονται αι δύο· έπειτα δε αποδεικνύεται ευκόλως ότι, εάν τα δύο τρίγωνα είναι ίσα, το πρώτον δύναται να περιληφθή (εγγραφή) εντός του κύκλου.
8) Πρώτη και μοναδική θεμελίωσις διδασκαλίας ορθσλογισμού, τον οποίον ανέπτυξαν οι Γάλλοι Εγκυκλοπαιδισταί.
9) Ατέλεια Σωκρατικής σκέψεως, μισοψέμμα Πλατωνικόν που κατέληξε κατόπιν σοφίσματος. (Ιδέ νεωτέρας παρατηρήσεις Ριμπώ, Laboratoures).