Part 2

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ _Ο, ο_. Ορθότατα: _α, ε, ι, ο, ι, ο_. θαυμάσιο πράγμα! _ι, ο, ι, ο_.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Το άνοιγμα του στόματος σχηματίζει ακριβώς ένα μικρόν κύκλον, ο οποίος παριστά ένα ο.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ _Ο, ο, ο_. Έχετε δίκηο. _Ω_. Α! τι ωραίο πράγμα που είνε να ξαίρη κανείς κάτι τι. Αχ! να μην έχω σπουδάσει από δω και τόσα χρόνια. Θα τα ήξαιρα όλα αυτά.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Αύριο θα μάθωμε τα άλλα γράμματα του αλφαβήτου, δηλαδή τα σύμφωνα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και αυτά είνε έτσι περίεργα όπως τούτα;

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Αναμφιβόλως. Το σύμφωνον _δ_, παραδείγματος χάριν, προφέρεται αν εγγίσωμεν με το άκρον της γλώσσης τους άνω οδόντας: _δα_.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ _Δα, δα_. Ναι. Τι ωραία πράγματα, τι ωραία πράγματα!

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Το φ αν ακουμπήσωμεν τους άνω οδόντας εις το κάτω χείλος: _φα_.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ _Φα, φα_. Αλήθεια. Αχ! πατέρα μου, αχ! μητέρα μου! τι κακό που μου κάνατε!

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Το ρ, αν φέρωμεν το άκρον της γλώσσης μέχρι του ύψους του ουρανίσκου· ούτως ώστε, ωθουμένη η γλώσσα υπό του αέρος, ο οποίος εξέρχεται με δύναμιν, υποχωρεί και επανέρχεται πάντοτε εις το αυτό σημείον με τρομώδη κίνησιν: _ρ ρα_.

ΖΟΥΡΤΑΙΝ _Ρ, ρ, ρα, ρ, ρ, ρ, ρ, ρ, ρα.._ Αλήθεια! Α! τι έξοχος άνθρωπος που είστε και τι καιρό που έχασα! _ρ, ρ, ρ, ρα_.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Θα σας τα εξηγήσω κατά βάθος όλα αυτά τα περίεργα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Σας παρακαλώ. Άλλως τε, πρέπει να σας εκμυστηρευθώ και κάτι. Είμαι ερωτευμένος με μια κυρία της ανωτέρας κοινωνικής τάξεως και θα επιθυμούσα να με βοηθούσατε να της γράψω κάτι σ' ένα μπιλλιέτο που θα τ' αφήσω να πέση στα πόδια της.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Πολύ ευχαρίστως.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θα είναι χαριτωμένο, ε;

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Και βέβαια. Θέλετε να της γράψετε στίχους;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όχι, όχι· όχι στίχους.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Θέλετε να της γράψετε εις το πεζόν;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όχι, δε θέλω· ούτε πεζό ούτε στίχους.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Μα πρέπει ή το ένα ή το άλλο.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Γιατί;

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Διά τον απλούστατον λόγον, κύριε, ότι, για να εκφρασθή κανείς πρέπει να μεταχειρισθή ή πεζόν ή στίχους.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μόνον το πεζόν και οι στίχοι υπάρχουν;

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Μάλιστα, κύριε. Ό,τι δεν είνε πεζόν είνε στίχοι και ό,τι δεν είνε στίχοι είνε πεζόν.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και όπως μιλούμε, τι είνε αυτό το όπως μιλούμε;

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Πεζόν.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πώς! όταν λέω: Νικολέτα, φέρε μου τις παντούφλες μου δώσε μου το νυχτικό μου σκούφο, είνε πεζό;

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Μάλιστα, κύριε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τι διάβολο! απάνω από σαράντα χρόνια μιλώ πεζό χωρίς να το ξαίρω. Σας είμαι καταϋποχρεωμένος που μου το μάθατε αυτό. Ήθελα λοιπόν να της γράψω: _Ωραία μαρκησία, τα ωραία σας μάτια με κάνουν να πεθάνω από έρωτα·_ μα ήθελα να της το γράψω με τρόπο έτσι ευγενικό, χαριτωμένο.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Γράψετε ότι το πυρ των οφθαλμών της κατακαίει μέχρι τέφρας την καρδίαν σας· ότι υφίστασθε νύκτα και ημέραν δι' αυτήν την τυραννίαν ενός...

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όχι, όχι, όχι· δεν τα θέλω καθόλου αυτά θέλω μόνο αυτά που σας είπα: «ωραία μαρκησία, τα ωραία σας μάτια με κάνουν να πεθαίνω από έρωτα».

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Πρέπει να το επεκτείνετε λίγο.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όχι, σας είπα· θέλω μόνο αυτά τα λίγα λόγια, αλλά να είνε γραμμένα της μόδας, αραδιασμένα καθώς πρέπει. Σας παρακαλώ να μου πήτε τους διαφόρους τρόπους που μπορώ να τα γράψω.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Πρώτον, μπορείτε να τα γράψετε έτσι όπως τα είπατε: _Ωραία μαρκησία, τα ωραία σας μάτια με κάνουν να πεθαίνω από έρωτα_. Ή: _από έρωτα με κάνουν να πεθαίνω, ωραία μαρκησία, τα ωραία σας μάτια._ Ή: _τα ωραία σας μάτια από έρωτα με κάνουν, ωραία μαρκησία, να πεθαίνω. Ή: να πεθαίνω τα ωραία σας μάτια, ωραία μαρκησία, από έρωτα με κάνουν. ή: με κάνουν τα ωραία σας μάτια να πεθαίνω, ωραία μαρκησία, από έρωτα._

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μα απ' όλους αυτούς τους τρόπους ποιος είνε ο καλύτερος;

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Αυτός που είπατε: ωραία μαρκησία, τα ωραία σας μάτια με κάνουν να πεθαίνω από έρωτα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και όμως εγώ δεν εσπούδασα καθόλου και την έκανα αυτή τη φράσι μονομιάς. Σας ευχαριστώ με όλη μου την καρδιά και σας παρακαλώ ναρθήτε αύριο νωρίς.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Δε θα λείψω, (φεύγει).

ΣΚΗΝΗ Η'.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ — ΕΝΑΣ ΥΠΗΡΕΤΗΣ

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πώς! το καινούργιο μου φόρεμα δε μου τώφεραν ακόμη;

Ο ΥΠΗΡΕΤΗΣ Όχι, κύριε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ο καταραμένος αυτός ο ράφτης με κάνει να περιμένω σήμερα που έχω ένα σωρό δουλειές. Μούρχεται να σκάσω από το θυμό μου. Να τον πιάση τεταρταίος πυρετός, να πάη στο διάβολο! Να τον θερίση η πανούκλα! Αν τον είχα στα χέρια μου αυτό το σκυλορράφτη, αυτό τον μπερμπαντορράφτη θα τον..

ΣΚΗΝΗ Θ'.

(Οι ανωτέρω. Ο ΡΑΠΤΗΣ, ΕΝΑΣ ΚΑΛΦΑΣ ΤΟΥ κομίζων το καινούργιο φόρεμα).

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Α! ήρθες επί τέλους! ήμουν πολύ θυμωμένος μαζί σου.

ΡΑΦΤΗΣ Ήταν αδύνατο νάρθω γρηγορώτερα, είχα βάλει είκοσι καλφάδες για το φόρεμά σας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μου' στειλες κάτι μεταξωτές κάλτσες τόσο στενές, που κατακουράστηκα για να τις βάλω, αφού, εννοείται, σχίστηκαν και σε δυο μεριές.

ΡΑΦΤΗΣ Δε θ' αργήσουν ν' ανοίξουν.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, αν τις σχίζω διαρκώς. Μου παρήγγειλες ακόμη κάτι παπούτσια, που μ' αφανίζουν τα πόδια.

ΡΑΦΤΗΣ Καθόλου, κύριε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πώς καθόλου;

ΡΑΦΤΗΣ Όχι, δε σας αφανίζουν τα πόδια.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Εγώ σου λέω πως μου τ' αφανίζουν.

ΡΑΦΤΗΣ Το φαντάζεσθε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Το φαντάζομαι γιατί το αισθάνομαι. Ωραία λογική!

ΡΑΦΤΗΣ Ιδού, κύριε, το ωμορφότερο φόρεμα της αυλής και το πλέον ταιριαστό. Είνε μεγάλο κατόρθωμα να εφεύρω ένα φόρεμα ταιριαστό χωρίς να είνε μαύρο. Ας έρθουν όλοι οι μεγαλύτεροι τεχνίται να δοκιμάσουν.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τι σημαίνει πάλι αυτό; τα λουλούδια τάβαλες από κάτω;

ΡΑΦΤΗΣ Δε μου είπατε πως τα θέλατε από πάνω!

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Έπρεπε να σου το πω αυτό;

ΡΑΦΤΗΣ Ναι. Όλα τα επίσημα πρόσωπα τα βάζουν από κάτω.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τα επίσημα πρόσωπα βάζουν τα λουλούδια από κάτω;

ΡΑΦΤΗΣ Μάλιστα, κύριε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πολύ καλά λοιπόν.

ΡΑΦΤΗΣ Θέλετε να τα βάλω από πάνω;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όχι, όχι.

ΡΑΦΤΗΣ Aρκεί να μου πήτε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όχι, σου είπα· πολύ καλά τα έβαλες. Λες να μούρχεται καλά;

ΡΑΦΤΗΣ Ωραία ερώτησις! Φέρετε όποιο ζωγράφο θέλετε να δούμε αν θα μπορέση με το πινέλο του να σας το φέρη πειο καλά στο σώμα σας. Έχω στο κατάστημα έναν εργάτη που για τέτοιου είδους φορέματα είνε η μεγαλυτέρα μεγαλοφυία του κόσμου.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Η περούκα και τα φτερά είνε καθώς πρέπει;

ΡΑΦΤΗΣ Όλα είνε τέλεια.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (κυττάζων τον ράπτην) Α! α! κύριε ράφτη· το ύφασμα αυτό είνε από το τελευταίο φόρεμα που μούκανες. Το γνωρίζω πολύ καλά.

ΡΑΦΤΗΣ Το βρήκα τόσο ωραίο που σκέφθηκα να κάνω και για μένα μια φορεσιά.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι· μα δεν έπρεπε να την κάνης με το δικό μου ύφασμα.

ΡΑΦΤΗΣ Θέλετε να φορέσετε το δικό σας;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι. Δώσε μου το.

ΡΑΦΤΗΣ Σταθήτε μια στιγμή. Δεν γίνονται έτσι αυτά τα πράγματα. Έφερα εδώ ανθρώπους μου για να σας το φορέσουν ρυθμικά. Aυτoύ του είδους τα φορέματα φοριούνται με επισημότητα. Εμπρός, ελάτε μέσα.

(Εισέρχονται τέσσαρες ραπτεργάται).

ΡΑΦΤΗΣ (στους εργάτας του). Φορέσατε στον κύριο το φόρεμα αυτό, απαράλλακτα όπως τα φορούν στα επίσημα πρόσωπα.

(Οι τέσσαρες ραπτεργάται με βήμα χορευτικόν πλησιάζουν τον ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ. Οι δύο του εκβάλλουν τας ξιφομαχικάς αναξυρίδας· οι άλλοι δύο του εκβάλλουν την καμηζόλαν του· κατόπιν πάντοτε εν ρυθμώ, του φορούν το καινούργιο του φόρεμα Ο ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ περιπατεί εν μέσω αυτών και τους δεικνύει το φόρεμά του διά να ίδουν αν του έρχεται καλά).

ΚΑΛΦΑΣ Ευγενέστατέ μου κύριε, δόσετε, σας παρακαλώ, στα παιδιά κάποιο pour boire.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πώς με είπες;

ΚΑΛΦΑΣ Ευγενέστατέ μου

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ευγενέστατέ μου! να τι θα πη να ντύνεται κανείς αριστοκρατικά. Ας έμενα ντυμένος σαν τους πρόστυχους και θάβλεπα αν μούλεγαν: ευγενέστατέ μου. (Δίνει χρήματα). Να, πάρτε τα αυτά για το ευγενέστατέ μου.

ΚΑΛΦΑΣ Άρχοντά μου, μας καθυποχρεώνετε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Άρχοντά μου! ω! ω! άρχοντά μου! Στάσου μια στιγμή, φίλε μου· αυτό το άρχοντά μου αξίζει κάτι τι· δεν είνε μικρός λόγος το άρχοντά μου. Να τι σας δίνει ο άρχοντάς σας.

ΚΑΛΦΑΣ Άρχοντά μου, θα πάμε να πιούμε όλοι στην υγειά της υψηλότητός σας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Της υψηλότητός σας! ω! ω! ω! σταθήτε, μη φύγετε. Της υψηλότητός σας (καθ' εαυτόν) Μα να σου πω, αν φθάση μέχρι μεγαλειότητος θα μου πάρη και την τελευταία πεντάρα (προς όλους) Να, πάρετε αυτά για το _Υψηλότητός σας_.

ΚΑΛΦΑΣ Υψηλότατε, σας ευχαριστούμε ταπεινώς για τη γενναιοδωρία σας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (καθ' εαυτόν) Έκανε καλά να σταματήση στο _υψηλότητός σας_. Θα μου τάπαιρνε όλα.

(Οι ραπτεργάται εξέρχονται με βήμα χορευτικόν).

ΠΡΑΞΙΣ ΔΕΥΤΕΡΑ

ΣΚΗΝΗ Α'.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ — ΔΥΟ ΥΠΗΡΕΤΑΙ

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ελάτε από πίσω μου· θα πάω να δείξω το καινούργιο φόρεμα στο δρόμο. Και προ πάντων προσπαθήσετε και οι δύο σας να βαδίζετε ακριβώς απάνω στα ίχνη μου, για να φαίνεται καθαρά πως είστε δικοί μου.

ΥΠΗΡΕΤΗΣ Μάλιστα, κύριε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Φωνάξετέ μου τη Νικολέτα για να της δώσω μερικές διαταγές. Σταθήτε, σταθήτε· έρχεται.

ΣΚΗΝΗ Β'.

ΟΙ ΑΝΩΤΕΡΩ — ΝΙΚΟΛΕΤΑ

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Νικολέτα!

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Ορίστε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Άκουσε.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ (γελώσα) Χι, χι, χι, χι, χι

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Γιατί γελάς;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Χι, χι, χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τι έχει αυτή και γελάει;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Χι, χι, χι. Τι χάλια είν' αυτά; Χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τι είπες;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Ω! Θεέ μου! Χι, χι, χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τι αηδείες είν' αυτές; Με κοροϊδεύεις δηλαδή;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Θεός φυλάξοι! εγώ τέτοια πράγματα; χι, χι, χι, χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θα σου σπάσω τα μούτρα, αν εξακολουθής να γελάς.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Δεν μπορώ, κύριε, να κρατηθώ. Χι, χι, χι, χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Δε θα πάψης;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Με συγχωρείτε, κύριε· μα είστε τόσο αστείος, που μου είνε αδύνατο να κρατήσω τα γέλια. Χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Κύτταξ' εκεί αυθάδεια!

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Είστε κωμικώτατος έτσι. Χι, χι

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θα σε...

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Με συγχωρείτε, με συγχωρείτε, κύριε. Χι, χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Άκουσε, αν ξαναγελάσης τόσο δα ακόμα, σου ορκίζομαι πως θα σου καταφέρω στα μάγουλα τις πειο μεγαλύτερες μπάτσες που δώθηκαν ως τώρα σ' όλο τον κόσμο.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Όπως θέλετε, κύριε· δε θα ξαναγελάσω πεια.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πρόσεξε καλά· πρέπει στη στιγμή να καθαρίσης.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ (διακόπτουσα) Χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Να καθαρίσης καλά...

ΝΙΚΟΛΕΤΑ (διακόπτουσα) Χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πρέπει, σου λέω, να καθαρίσης τη σάλα, και...

ΝΙΚΟΛΕΤΑ (διακόπτουσα) Χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ακόμα;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ (πέφτει χάμω από τα γέλια) Δείρτε με, κύριε, μα αφήστε με να γελάσω μ' όλη μου την καρδιά· το προτιμώ χίλιες φορές. Χι, χι, χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Λύσσα με πιάνει.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Σας το ζητώ για χάρι, κύριε, σας παρακαλώ, αφήστε με γελάσω. Χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θα σε πιάσω...

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Μα, κύριε, θα σκάσω αν κρατηθώ. Χι, χι, χι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μα ξανάγινε άλλο τέτοιο εξωλέστατο υποκείμενο, να γελάη μπροστά μου με τόση αυθάδεια, αντί να περιμένη τας διαταγάς μου;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Τι θέλετε να κάνω, κύριε;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Να φροντίσης, αχρεία, να μου ετοιμάσης το σπίτι μου για την κομπανία που περιμένω.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ (εγειρομένη) Α! τώρα πεια δεν έχω όρεξι για γέλια. Όλες αυτές οι κομπανίες κάνουν τόσες ανακατωσούρες εδώ μέσα, που μόνο η λέξι κομπανία μου χαλάει όλο το γούστο.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μήπως θέλεις για χάρι σου να κλείσω το σπίτι μου σ' όλο τον κόσμο;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Πρέπει τουλάχιστον να το κλείσετε σε μερικούς, μερικούς.

ΣΚΗΝΗ Γ'.

Οι ανωτέρω — ΚΥΡΙΑ ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Καινούργιες ιστορίες έχουμε πάλι; Τι είνε αυτά τα ρούχα, άντρα μου; Δε λογαριάζεις τον κόσμο; Έχεις όρεξι δηλαδή να σε παίρνουν από πίσω όπου πας;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μόνο οι ηλίθιοι και οι ηλίθιες θα με παίρνουν από πίσω, γυναίκα μου.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Έννοια σου και δεν περίμεναν ως τώρα για να σ' αρχίσουν στην κοροϊδία. Είνε πολύς καιρός που όλος ο κόσμος γελάει με τα καμώματά σου.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και τι είνε λοιπόν, σε παρακαλώ, όλος αυτός ο κόσμος;

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όλος αυτός ο κόσμος είναι ένας κόσμος που έχει δίκηο και που είνε πειο γνωστικός από σένα. Εγώ τάχω χαμένα με τη ζωή που κάνεις. Δεν ξαίρω πεια τι έχει καταντήσει το σπίτι μας. Μου φαίνεται εδώ μέσα σαν ένα καθημερινό καρναβάλι. Από τα ξημερώματα αρχίζουν τα βιολιά και τα τραγούδια που ξεκουφαίνουν όλη τη γειτονιά!

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Η κυρία μιλεί πολύ σωστά. Δεν μπορώ πεια να κρατήσω πάστρα στο νοικοκυρειό σας μ' αυτό το σωρό που κουβαλάτε στο σπίτι σας. Τα ποδάρια τους μαζεύουν όλη τη λάσπη απ' όλους τους δρόμους και τη φέρνουν εδώ. Η δυστυχισμένη η Φραγκίσκα αφανίστηκε πεια να τρίβη τα πατώματα, που τα καταλασπώνουν κάθε μέρα οι βρωμοδάσκαλοί σας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Αι! Νικολέτα, Νικολέτα, σαν πολύ ακονισμένη είνε η γλώσσα σου.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Έχει δίκιο η Νικολέτα· το μυαλό της είνε καλύτερο από το δικό σου. Ήθελα να ήξερα τι σου χρειάζεται ο χοροδιδάσκαλος στην ηλικία που βρίσκεσαι.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Κι' αυτός ο κρεμανταλάς ο δάσκαλος του σπαθιού, που βροντάει τα πόδια του σαν να θέλη να γκρεμίση το σπίτι και να μας ξεχαρβαλώση όλα τα τζάμια της σάλας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Σιωπή! δούλα μου και γυναίκα μου!

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μήπως θέλεις να μάθης χορό για να τον χορεύης στα γεράματά σου, όταν θάνε πιασμένα τα πόδια σου;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Μήπως θέλετε να σκοτώσετε κανένα;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Σιωπή, σας είπα! Είστε αμόρφωτες και η μια και η άλλη δεν μπορείτε να καταλάβετε πόσο κερδίζει ένας άνθρωπος μ' αυτά.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θάκανες καλύτερα αν φρόντιζες να παντρέψης την κόρη σου, που περνάς ολοένα η ηλικία της.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θα φροντίσω να παντρέψω την κόρη μου, όταν θα βρεθή ο κατάλληλος γαμβρός γι' αυτήν. Τώρα φροντίζω να μάθω τα ωραία πράγματα.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Μου είπε ακόμα, κυρία, πως πήρε σήμερα κ' ένα δάσκαλο της φιλοσοφίας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μάλιστα. Θέλω ν' αποκτήσω πνεύμα και να ξαίρω να μιλώ και να συζητώ με σοφούς ανθρώπους.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μήπως λογαριάζεις στην ηλικία σου να πας στο σχολείο και να στις βρέχη με τη ρίγα ο δάσκαλος;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Γιατί όχι; Μακάρι να μου τις είχε βρέξει ο δάσκαλος όταν έπρεπε και να ήξαιρα ό,τι μαθαίνουν στο σχολείο.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Ω! ναι· η ρίγα θα σας είχε ισιώσει τα πόδια σας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και βέβαια.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όλα αυτά είνε πολύ χρήσιμα για να διοικήσης το σπίτι σου.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ωρισμένως, μιλείτε κ' οι δυο σας σαν αγράμματες και ντρέπομαι για λογαριασμό σας. (Στην Καν Ζουρνταίν.) Εσύ, παραδείγματος χάριν, ξαίρεις τι είνε αυτά που λες;

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, ξαίρω πως αυτά που λέω είνε πολύ σωστά και πως θα έκανες πολύ καλά ν' αλλάξης ζωή

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Δε σου λέω γι' αυτό. Σ' ερωτώ τι είνε τα λόγια που λες αυτή τη στιγμή.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Είνε λόγια γνωστικά, ενώ η ζωή που κάνεις δεν είνε καθόλου γνωστική.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Δε σου μιλώ γι' αυτό, σου λέω. Σ' ερωτώ, αυτά που μιλώ μαζί σου, αυτά που λέω τώρα, τι είνε;

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Κολοκύθια!

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όχι, δεν είνε κολοκύθια· αυτά που λέμε οι δυο μας, η ομιλία που κάνομε αυτή τη στιγμή.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Αι!

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πώς τη λένε την ομιλία αυτή που κάνομε;

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ας τη λένε όπως θέλουν.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τη λένε _πεζόν_, αμαθεστάτη!

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πεζόν;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, πεζόν. Ό,τι είνε πεζόν δεν είνε στίχοι και ό,τι είνε στίχοι δεν είνε πεζόν. Αι! να τι είνε να σπουδάζη κανείς· (στην Νικολέτα). Και συ, ξαίρεις τι πρέπει να κάνης για να πης ένα _ο_;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Πώς;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, τι κάνεις όταν λες _ο_;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Τι λέτε, καλέ;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Για πες _ο_ να δης.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ _Ο_,

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τι κάνεις;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Λέω _ο_.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, μα όταν λες _ο_, τι κάνεις;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Κάνω αυτό που μου είπατε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ω! τι φρίκη, όταν έχη κανείς να κάνη με ζώα! Ανοίγεις τας σιαγόνας και πλησιάζεις τας δυο γωνίας των χειλέων, _ο_, βλέπεις;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Αλήθεια, πολύ ωραίο είν' αυτό!

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θαυμάσιο!

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Διαφορετικά θα έκανες, αν έλεγες ένα _ι_, και ένα _δα, δα_ και ένα _φα, φα_.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τι κουταμάρες είν' αυτές;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Τι βγαίνει απ' όλα αυτά;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μου έρχεται να σκάσω όταν βλέπω αμόρφωτες γυναίκες.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θα έκανες καλύτερα να τους εξεκούμπιζες από δω όλους αυτούς τους κυρίους με τις μωρολογίες των.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Και προ πάντων εκείνον τον κρεμανταλά το δάσκαλο του σπαθιού που μου γεμίζει σκόνη όλο το σπίτι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Αι! αυτός ο καθηγητής της ξιφομαχίας σου στέκεται, βλέπω, στο στομάχι! θα σε κάνω να καταλάβης αμέσως πόσο ανόητη είσαι. (παίρνει δύο ξίφη και δίνει το ένα στην Νικολέτα). Κράτησέ το. Κίνησις απατηλή! Η γραμμή του σώματος ίση. Όταν σπαθίζης την τετάρτη, δεν έχεις παρά να κάνης έτσι και όταν σπαθίζης την τρίτη, δεν έχεις παρά να κάνης έτσι. Μ' αυτό τον τρόπο ποτέ δεν θα σκοτωθής. Δεν είνε ωραίο πράγμα να είνε κανείς ασφαλής όταν μονομαχή με κάποιον;

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Για να δούμε. (Του δίνει μερικές σπαθιές).

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Στάσου, στάσου ωχ! πειο σιγά. Άμε στο διάβολο, αχρεία.

ΝΙΚΟΛΕΤΑ Δε μούπατε να σας σπαθίσω;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, μα με σπαθίζεις με την τρίτη πριν με σπαθίσης με την τετάρτη και δεν περιμένεις να προφυλαχθώ.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Είσαι τρελλός, άντρα μου, μ' όλες αυτές τις φαντασιοπληξίες σου. Κι' η τρέλλα αυτή σου ήρθε αφότου σου πέρασε απ' το νου να συναναστραφής την αριστοκρατία.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όταν συναναστρέφωμαι την αριστοκρατία, δείχνω το πνεύμα μου· και είναι πειο ώμορφο αυτό παρά να συναναστρέφωμαι τους χοντρονοικοκυραίους σου.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ω! βέβαια, με το πάρα πάνω! πολύ κερδίζεις που συναναστρέφεσαι τους αριστοκράτες σου και πολύ καλές δουλειές θα κάνης με τον ωραίο σου κόντη, που τρελλαίνεσαι για δαύτον.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Σιωπή! σκέψου καλά τι λες. Ξαίρεις, γυναίκα μου, πως δε νοιώθεις για ποιόν μιλείς όταν μιλής γι' αυτόν; Είναι ένα επίσημο πρόσωπο, πολύ επισημότερο απ' ό,τι μπορείς να φαντασθής· ένας ευγενής που παίζει μεγάλο ρόλο στην αυλή και που μιλεί με τον βασιλέα, έτσι όπως μιλώ εγώ με σένα. Και νομίζεις πως δε με τιμά να βλέπη ο κόσμος πως έρχεται στο σπίτι μου τόσο συχνά ένα πρόσωπο της τάξεως του που με λέει αγαπητό του φίλο και με μεταχειρίζεται σαν να ήμουν όμοιός του; Δεν μπορείς να φαντασθής πόσο καλός είνε για μένα! Μπροστά σ' όλο τον κόσμο μου κάνει τόσες περιποιήσεις που κι' εγώ ο ίδιος πάω να χάσω το μυαλό μου.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πώς να μη σου κάνη τον καλό και να μη σε περιποιήται αφού διαρκώς τον δανείζεις χρήματα;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και δεν είνε τιμή για μένα να δανείζω χρήματα σ' έναν άνθρωπο της τάξεώς του; Και τι λιγώτερο μπορώ να κάνω σ' έναν ευγενή, που με λέει αγαπητό του φίλο;

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και αυτός ο ευγενής τι κάνει για σένα;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πράγματα που θα σηκωθή ο νους σου όταν τα μάθης.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Σαν τι πράγματα;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ως εδώ! Δεν μου επιτρέπεται να εξηγηθώ. Αρκεί πως αν του δανείζω χρήματα, θα μου τα επιστρέψη· και γρήγορα μάλιστα.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, περίμενέ τα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Θα μας τα επιστρέψη. Δεν μου το είπε;

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, ναι, δε θα λείψη.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μου ωρκίσθη στην αριστοκρατική του τιμή.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Παραμύθια!

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Αυτό που σου λέω. Είσαι πολύ πεισματάρα, γυναίκα μου! Σου λέω πως θα κρατήση το λόγο του· είμαι βέβαιος.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και εγώ είμαι βεβαιοτάτη πως δε θα τον κρατήση, και πως όλες αυτές οι περιποιήσεις που σου κάνει είνε για να σε ξεγελάη.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Σώπα· έρχεται.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και μήπως είνε πλέον τίποτ' άλλο; Έρχεται ίσως ακόμη για να σου ζητήση κι' άλλα δανεικά. Δεν ξαίρω τι με πιάνει όταν τον βλέπω.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Σώπαινε, σου είπα.

ΣΚΗΝΗ Δ'.

ΟΙ ΑΝΩΤΕΡΩ — ΔΟΡΑΝΤ

ΔΟΡΑΝΤ Πώς είσθε, αγαπητέ μου φίλε, κύριε Ζουρνταίν;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Πολύ καλά, κύριε· σας προσκυνώ.

ΔΟΡΑΝΤ Και η κυρία Ζουρνταίν πώς είνε;

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Η κυρία Ζουρνταίν είνε όπως θέλει.

ΔΟΡΑΝΤ Ω!... κύριε Ζουρνταίν! Είσθε ο κομψότερος άνθρωπος του κόσμου!

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Βλέπετε;

ΔΟΡΑΝΤ Είσθε θαυμάσιος μ' αυτό το φόρεμα· ούτε βρίσκονται στο παλάτι άλλοι πειο καλοντυμένοι από σας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Αι! αι!

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (κατ' ιδίαν) Τούχει βρη το σφυγμό του.

ΔΟΡΑΝΤ Για γυρίστε πίσω. Αριστοκρατικότατο!

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (κατ' ιδίαν) Ναι, τόσο βλαξ από πίσω όσο κι' από 'μπρός.

ΔΟΡΑΝΤ Σας ορκίζομαι, κύριε Ζουρνταίν, είχα μεγάλη ανυπομονησία να σας δω. Είσθε ο μόνος άνθρωπος που εκτιμώ περισσότερο στον κόσμο. Σήμερα το πρωί ακριβώς μιλούσα για σας στο παλάτι.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Μου κάνετε μεγάλη τιμή, κύριε.

ΔΟΡΑΝΤ Ω! ησυχάσετε, παρακαλώ!

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ξαίρω το σέβας που σας οφείλω, κύριε.

ΔΟΡΑΝΤ Καλέ, ησυχάσετε, παρακαλώ· ας λείπουν τα κομπλιμέντα μεταξύ μας.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Κύριε...

ΔΟΡΑΝΤ Ησυχάσετε, σας είπα, κύριε Ζουρνταίν: είστε ο φίλος μου.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Είμαι δούλος σας, κύριε.

ΔΟΡΑΝΤ Δε θα φορέσω το καπέλλο μου αν δεν το φορέσετε και σεις.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (φορών τον πίλον του) Προτιμώ να είμαι αγενής παρά οχληρός.

ΔΟΡΑΝΤ Είμαι οφειλέτης σας, όπως ξαίρετε.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ναι, το ξέρομε και το παραξέρομε.

ΔΟΡΑΝΤ Μ' εδανείσατε γενναίως και επανειλημμένως διάφορα χρηματικά ποσά και μ' έχετε υποχρεώσει με τον ευγενέστερο τρόπο του κόσμου.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Αστειεύεσθε, κύριε.

ΔΟΡΑΝΤ Αλλά ξαίρω να επιστρέφω ό,τι με δανείζουν και ν' αναγνωρίζω τη χάρι που μου κάνουν.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Δεν αμφέβαλα ποτέ μου, κύριε.

ΔΟΡΑΝΤ Θέλω να καθαρίσω το χρέος μου κ' ήλθα εδώ για να λογαριαστούμε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (ιδιαιτέρως στην Καν Ζουρνταίν) Ε; βλέπεις τι πρόστυχη που είσαι, γυναίκα μου;

ΔΟΡΑΝΤ Μου αρέσει να πληρώνω τα χρέη μου όσο το δυνατόν γρηγορώτερα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (ιδιαιτέρως στην Κυρίαν Ζουρνταίν) Δε σου τώλεγα εγώ;

ΔΟΡΑΝΤ Ας δούμε μια στιγμή τι σας οφείλω.

ΖΟΥΡΤΑΙΝ (ιδιαιτέρως στην Καν Ζουρνταίν). Βλέπεις τι γελοίες που ήταν οι υποψίες σου;

ΔΟΡΑΝΤ Θυμάστε καλά όλα τα ποσά που μούχετε δανείσει;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Νομίζω πως τα θυμούμαι. Τάχω σημειώσει. Λοιπόν: σας έδωκα την πρώτη φορά διακόσια λουδοβίκια.

ΔΟΡΑΝΤ Μάλιστα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Έπειτα, εκατόν είκοσι.

ΔΟΡΑΝΤ Μάλιστα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Έπειτα, εκατόν σαράντα.

ΔΟΡΑΝΤ Πολύ σωστά.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Δηλαδή, τετρακόσια εξήντα λουδοβίκια, που μας κάνουν πέντε χιλιάδες εξήντα φράγκα.

ΔΟΡΑΝΤ Σωστότατα. Πέντε χιλιάδες εξήντα φράγκα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Χίλια οκτακόσια τριάντα δύο φράγκα στον έμπορο των φτερών, για το καπέλλο σας.

ΔΟΡΑΝΤ Ακριβώς.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Δύο χιλιάδες επτακόσια ογδοήντα φράγκα στο ράφτη σας.

ΔΟΡΑΝΤ Μάλιστα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Τέσσερες χιλιάδες τριακόσια εβδομήντα εννέα φράγκα και δώδεκα σόλδια στον έμπορό σας.

ΔΟΡΑΝΤ Ακριβώς· δώδεκα σόλδια. Ο λογαριασμός είνε σωστότατος.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Και χίλια επτακόσια σαράντα οκτώ φράγκα στο σαγματοποιό σας.

ΔΟΡΑΝΤ Όλα έτσι είνε, όπως τα είπατε. Το όλον;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Δέκα πέντε χιλιάδες οκτακόσια φράγκα.

ΔΟΡΑΝΤ Ακριβέστατα! Δέκα πέντε χιλιάδες οκτακόσια φράγκα. Προσθέσατε ακόμη δυο χιλιάδες διακόσια που θα μου δώσετε, θα γίνουν ακριβώς δέκα οκτώ χιλιάδες φράγκα, τα οποία θα σας τα επιστρέψω εις πρώτην ευκαιρίαν.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Ε; δεν τώχα μαντέψει εγώ;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (Ιδιαιτέρως στην Καν Ζουρνταίν). Σιωπή!

ΔΟΡΑΝΤ Δυσκολεύεσθε να μου δώσετε το ποσόν που σας ζητώ;

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Α! όχι.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (ιδιαιτέρως στον Ζουρνταίν.) Αυτός ο άνθρωπος σ' αρμέγει σα γελάδα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (ιδιαιτέρως στην Κα Ζουρνταίν) Σιωπή!

ΔΟΡΑΝΤ Αν δυσκολεύεσθε, ν' αποτανθώ αλλού.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Όχι, κύριε.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (ιδιαιτέρως στον Ζουρνταίν). Δε θα ευχαριστηθή αν δε σε δη χρεωκοπημένο.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (ιδιαιτέρως στην Κα Ζουρνταίν). Σιωπή, σου λέω!

ΔΟΡΑΝΤ Αν δυσκολεύεσθε, δεν έχετε παρά να μου το πήτε.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ Καθόλου, κύριε.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (ιδιαιτέρως στον Ζουρνταίν). Είνε ένας πλάνος πρώτης τάξεως.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ (Ιδιαιτέρως στην Κα Ζουρνταίν.) Σώπαινε λοιπόν!