Part 3

48} Μα έτσι, νομίζω, κάνουμε. Στον πρώτο του παράγραφο της Κριτικής του Καντ ο Μαρκέτης βάζει τις ακόλουθες λέξες· α ν τ ι κ ε ί μ ε ν α, ε π ι ρ ρ ε ά ζ ο υ ν, α ί σ θ η σ η, ε ι κ ό ν ε ς, ε ν τ ύ π ω σ ης, χ ρ ο ν ο λ ο γ ι κ ά. Το περίεργο είναι πως το δάνεισμα αφτό μας το χτυπούνε. Ο Σκιάς άξαφνα κατηγόρησε τον Πάλλη πως μήτε το ξώφυλλο της Γραφής του δεν κατόρθωσε να γράψει αγνά δημοτικά. Μα παίρνοντας δασκαλικά στοιχεία εννοείται πως, αντίθετα προς την πολιτική του Κοραή, τα γυρίζουμε προς το δημοτικό χαραχτήρα. Αφτό, α δεν κάνω λάθος, θέλει κι' ο Κρούμπαχος, αφτό γυρέβει κι' η λογική. Γιατί φως φανερά με διο γραμματικές ανάκατες τίποτα καλλιτεχνικό δεν παράγεται. Μερικά όμως πάλι δασκαλικά πλάσματα δεν τα στέργουμε, ως άλογα ή αφιλόκαλα. Πρέπει άξαφνα να παραδεχτούμε του Αιγενήτη — αθρώπου ανίδεου ως γραφιά — το δ ι ά σ τ η μ α στη σημασία του Raum, ότα στη γλώσσα μας σημαίνει την απόσταση από ένα σημάδι σ' άλλο; ή να παραδεχτούμε το ι π π ο σ ι δ η ρ ό δ ρ ο μ ο ς και του Μιστριώτη το σ τ α δ ι ο δ ρ ο μ ί α; Για τέτιες λεβίθες αρκετός καιρός δεν υπάρχει σ' αφτή τη ζωή. Λοιπόν, πού και πού ανάγκη να πλάσουμε, και πλάθοντας δεν κάνουμε τίποτα ασυνήθιστο. Στη γλώσσα του κάθε άθρωπος από παιδί, πότε συνειδητά πότε όχι συνειδητά, πλάθει. Όταν το παιδί ξέρει το χ τ υ π ώ και χ τ υ π ά ς, τότες ότα λέει κ ο π α ν ά ς δε θα πει πάντα πως το άκουσε· το πλάθει και μόνο του, αν ξέρει το κ ο π α ν ώ. Το ίδιο και με κάθε μέρος του λόγου, καθώς και με την παραγωγή, α θες, και με τη σύνθεση. Έτσι κι' εμείς πλάθουμε. Όταν ξέρουμε το ξ υ π ν ό ς και το ξ υ π ν ά δ α, θα πούμε και ζωηράδα, α μας χρειάζεται, αφού έχουμε το ζ ω η ρ ό ς. Το ίδιο, όταν ξέρουμε τα σ ύ ν τ ρ ο φ ο ς, σ ύ γ α μ π ρ ο ς, σ ύ ν τ ε κ ν ο ς, σ υ ν ά δ ε ρ φ ο ς, θα πούμε και σ ύ σ κ λ α β ο ς, ότα μας χρειαστεί, με την ίδια απαράλλαχτη εφκολία όπως ξέροντας το χ τ υ π ά ς λέμε κ ο π α ν ά ς. Η αρχή είναι απλή, γερή, ασάλεφτη.

Εδώ ας προσθέσω και τούτο. Συχνά μας κατηγορεί ο Χαντζίδακις πως η γλώσσα μας δεν είναι δημοτική παρά τέρας φανταστικό κτλ. κτλ. Λοιπόν τον προκαλούμε να γράψει κάτι αφτός δ η μ ο τ ι κ ά, και να μας δείξει τον αληθινό τον τρόπο. Α δε μπορεί να κατορθώσει τίποτα πρωτότυπο - όπως φυσικά δε μπορεί (εξόν συκοφαντίες) - ας μεταφράσει κάτι, τίποτα βουκολικό, αφού κήρυξε τη δημοτική κατάλληλη ως γλώσσα χωριάτικων παραμυθιών. Τον καρτεράει η Ρόδο (και τα παλούκια της) να πηδήσει, και.....θαν τον καρτεράει. Δε ζυγώνει η αλεπού στο παζάρι. Γιατί — μη σας φανεί παράξενο — δεν έχει την τέχνη ν' αρθρώσει μια και μόνη φρασούλα δημοτική δίχως να πελαγώσει. Στο γερμανικό του βιβλίο σελ. 72 δίνει μια τόσο απλή φρασούλα καθώς η α π α ν ω σ ι ά τ ο υ τ ρ ί γ ω ν ο υ, κι' εφτύς τη σακατέβει γράφοντας την α π α ν ω σ ι ά τ ο υ τ ρ ι γ ώ ν ο υ, θεωρητικά, το ξέρει βέβαια πως των ουδέτερων ισοσύλλαβων η ενική γενική βαστάει τον τόνο στην ίδια συλλαβή καθώς η ονομαστική· μα πραχτικά δεν κατορθώνει ναν τον εφαρμόσει τον κανόνα. Τόσο τον έχει στρεβλώσει η καθαρέβουσα. Αν ανέλπιστα καμιά μέρα αποφασίσει να γράψει τίποτα δημοτικό, θα δείτε που θα τσαλαπατά αγκυνάρες σε κάθε του βήμα.

End of Project Gutenberg's Written Language and Dimotiki, by Karl Brugman