Part 4

Toirst will _hei_ mit _uns_ reden. Ganz irnst. So irnst, as en Vadder mit sin Sähn sprekt, wenn de sick verbiestert hett; so as en Dokter mit ’n Kranken sprekt, wenn hei süht, dat dat slicht mit em steiht. Un dat’s nu ganz gewiß: wi hebben uns verbiestert, wi sünd krank. Dat wier bet 1914 as mit den groten Torn von Babel. De minschliche Kultur süll ok so ’n groten Torn warden; un all de Minschen von den ganzen Irdbodden bugten an dissen groten Torn, ümmer fixer und ümmer iwriger. Un jedesmal, wenn wedder en Johr üm wier, dann smeten se sick in de Bost, wo wied se dat doch all bröcht hadden, un dat de Spitz von den Torn nu doch ball bet an den Himmel recken müß. Se verstünnen ok all enerlei Sprak, disse upverklorten Minschen vont twintigste Johrhunnert. Dat Hauptwurd von disse Weltsprak wier dat Wurd: Geld. Geld kann allens, Geld regiert de Welt, dat wier de Losung. Dat Geld is gewen alle Gewalt in Himmel un up Irden. Den Heiland, de dit Wurd mal von sick seggt hadd, let man ’n goden Mann sin un hadd em an leiwsten in en Museum steken un sin Evangelium bi Sied leggt. Woto ok en Heiland un en Evangelium? Ne Seel gew ’t jo äwerhaupt nich, un Schuld ore Unschuld dat’s allens egal. Wenn de grote Torn man ierst farig wier. Wat süll ein denn noch an den Himmel glöwen? Denn künn ein jo in den Torn von de Ird glick in den Himmel rupstiegen. Äwerst, dor kem en Blitz ut den Himmel, un de ganze statsche Bu schöt in sick tosamen. Dat wier de Krieg un de Revolutschon. Un dat is keen Wunner, dat de Minschen nu heil un deil verbiestert un ganz krank worden sünd; dat se nu dor stahn as Kinner, de en Pott entwei smeten hebben un passen de Schören tosam: so hett ’t seten.

Dat heit: ein Godes is dorbi. Verbiestert un krank wieren se jo all vörher, äwer se höllen sick bet dorhen för sihr klok un gesund. Nu äwer is de Biesternis un Krankheit apenbor worden. Un wenn so’n Jung insüht, dat hei sick alleen nich mihr trechtfinnt, denn hürt hei all wedder ihrer up den Vadder. Wenn en Minsch sick dat irst ingestahn deiht, dat hei krank is, denn schickt hei na den Dokter. So geiht dat ok uns, wenn wi nu mang de Schören von uns’ tosamenschaten Glück ümhergahn. Vördem bildten wi uns in, wi hürten to dat Volk von de Dichters un Denkers; nu weeten wi, dat uns’ Volk dat Gripen un Grapsen beter versteiht, as dat Begriepen un Glöben. Wi seihn in, dat wi krank sünd an Hart un Seel. Pingsten seggt uns äwer, dat dat noch ’n Dokter giwwt, de uns helpen kann; dat wi noch ’n Vadder hebben, de uns trechtbringen kann. Hei nimmt uns hüt bi de Hand un seggt: Mak di trecht un gah herut upt Feld, dor will ick mit di reden. Na trecht is nu woll jedermann bi desen schönen Sünnenschien. De mihrsten von uns sünd gistern buten west un gahn ok hüt wedder rut upt Feld. Äwer woveel von all de Lüd, de ehren Pingstutflug maken, seihn denn wat von de Herrlichkeit dor buten? Wenn ein dor wat seihn will, denn dörft ein nich as dat Veih blot up sin eigen Trad un Fautspur dalkieken. Denn möt ein sin Ogen upmaken, so as dat de Dichter von dat olle plattdütsch Volksbook ut dat 15. Johrhunnert »Reinke Voß« makt hett, wenn hei sin Leid anfangen deiht:

Dat was up enen Pingstedag, Dat en de Wold un Felder sach Gröne stahn mit Loof un Gras, Un mannig Vagel fröhlich was Mit Sange in Hagen un up Bomen, De Krüder spröten un de Blomen, De wol röken hier un dor, De Dag was schön, dat Weder klor.

Wenn wi so de Ogen upmaken, denn seihn wi all en beten von de Herrlichkeit upt Feld. De Blomen, de Böm, dat Krut, dat Holt mit sin Loof, de Wischen mit ehr Gras, de Vagels un de Sünnenschien — dat allens is jo uns’ Heimat: Un wenn uns dat ierst recht to Klorheit kümmt, denn denken wi gar nich mihr an allens, wat wi utricht hebben mit uns eigen Kraft un uns eigen Kunst; denken ok nich mihr an allens, wat wi utricht hebben mit uns eigen Schuld un Versümnis. Ne, uns leiw Moder steiht denn wedder vör uns un de truge Vadder, dei wi dat Best verdanken int Leben, un uns’ Lihrers, de uns to’n Goden anhollen hebben, un ’n goden Fründ, mit den’ wi oft uns utspraken hebben, un dat ganze Volk, to dat wi hüren, mit sin grote Geschicht, un dat uns dragen hett mit sin faste Ort. Un denn vergeten wi de grote gemeinsame Weltsprak, mit de wi den Torn bugen wullen, bet an den Himmel in Eigensük un Äwermod, un besinnen uns up de olle gottesfürchtig Red von unse Vöröllern. In uns leiw Modersprak giwwt dat äwerhaupt gor keen Würd för allens, wat uns krank makt hett: Geld, Geschäft Materialismus, Atheismus, dor giwwt dat blot Würd för allens, wat uns wedder gesund maken kann: Hus, Heimat, Häben, Herrgott.

All de, de so buten de Heimat finnen, un to de de Heimat reden deiht upt Feld warm, hartlich, leiw un gaud, de warden ok ball wedder kamen, un den Herrgott sülwst finnen. Denn dat is ierst de ganze Herrlichkeit, de wi dor buten upt Feld seihn möten, wenn de Herrgott sülwst dor vör uns steiht un mit uns reden will. To keen Johrstid hett he uns mihr to seggen, as in de Vörjohrstid. Hest em noch nich eins dor hürt? Du leiwes Kind, seggt hei, wat billst du di in, wißt, wer weet wat, vörstellen, un kannst doch nich en Grasspierken ut de Ird rutdriewen mit all din Kunst? Du leiwes Kind, seggt hei, wat dreggst du den Kopp so hoch, liehrst mit veel Koppterbreken de Spraken von frömde Minschen, un dat schönste Leid, dat de Nachtigal hier singt, kannst du doch nich verstahn? Du leiwes Kind, seggt hei, wat makst du di för Sorgen? Kiek hier buten is ’t grad so: dor möt de Segen ok von baben kamen, wenn wat Rechts dorut warden sall. Jedes Johr lat ick nah den düstern, harten, kollen Winter de Natur wedder uperstahn to Licht un Leben un leiwliches Wesen, un du meenst, du saßt ümkamen in Nod un Dod? Büst du nich veel mihr as de Blomen un de Vägel, büst du nich min eigen Ebenbild? Süll ick di denn nich vel schönere un betere Saken geben in min Paradies? — Gewiß is dat wohr, ahn Storm un Weder geiht ’t nich af in’t Vörjohr. Dorüm, wenn in din Leben Stormwind un Weder di angst un bang maken will, denn grad kann di dat en Trost sin, dat du singen kannst:

Bald vergeiht de Nacht, God höllt sülwst de Wacht, Un en niges Vörjohr Folgt den Winter sacht. In all din Sorgen, In all din Nod Höllt hei fast di borgen De true God.

Du leiwes Kind, mak dat man as de Blomen, de dor an den Weg stahn. De sünd dor henstellt von den Herrgott un sälen bläuh’n. Un dat is se genoog, dat se bläuh’n solang se känen, un dat de Herrgott se dor süht. So saßt du ok an dinen Platz stahn in de Welt un din Ding doon: Denn de Herrgott hett di dor henstellt, un dat is genoog, dat hei di dor süht. Din Hart sall en Blom warden, Minschenkind, en Blom, de nix brukt as Sünnenschien, un nix will as Bläuh’n, Gott to Ihr, de Minschen to Deinst, sick sülwst to Lust. Süh so redt dor buten allens mit uns; un wi möten blot de Uhren upmaken un de Ogen apenhollen: denn steiht de Herrgott dor in all sin Herrlichkeit vör uns. Un dat geiht uns as den ollen Profeten: wi fallen up uns Angesicht, un en nigen Geist kümmt äwer uns, en Pingstgeist ut de Höögde, un wi kamen wedder up de Been to stahn, un warden gesund un kriegen nige Kraft un nige Toversicht un nigen Globen.

Äwer wenn wi denn dor buten den Herrgott in all sin Herrlichkeit seihn hebben, denn dörben wi ok nich wedder vergeten, wat hei dor mit uns redt hett. Denn kümmt nu de Reig an uns; denn möt wi sinnig nah Hus gahn un dor mit den Herrgott reden. Den Profeten kümmt gliek de Erinnerung an de annere grote Stunn in sin Leben, wo hei ant Water Kebar in sin Profet namt insett ’t is. Un woveel Stunnen hebben wi nich all in unsen Leben hatt, wo de Herrgott sinen hellen Schien äwer uns hett uplüchten laten. As uns Mudder uns toirst von den Heiland vertellt hett; as wi an den Konfirmatschonsaltor säden: ich will din Kind blieben, as wi hier in de Heimat en grotes Glück erlewen deden, ore as wi buten stünnen int Feld in Nod un Gefohr. Un denn so mennig Mal, wo en Gottswurd uns in ’t Inwennigste drapen hett. Jeden Sünndagmorgen steiht de Herrgott jo an den Altor un will wat von di. Dor will de Orgel di losrieten von de Ird, un de Gesang sall di dat Stiegen lichter maken, bet du toletzt baben up den Barg ankamen büst, un de Predigt anfangt. Denn jede Predigt in’t Gotteshus sall ne Bargpredigt von den Heiland sin, un bi jedes Heilandwurt sall de Herrlichkeit von unsen Herrgott dörch de Kirch gahn: du fäuhlst, wat halw un holl an di is, un in Demot un Gottsfurcht treckt di dat hen na ’t Altorkrüz. Dat sünd ümmer Kebarstunnen för uns, wo dat Wurd vun’t Krüz in uns Hart kümmt. En Murer, de en grade Wand upsetten will, brukt ne Waterwag. Wenn de Waterblas ünner dat rode Fadenkrüz to stahn kümmt, denn hett hei richtig arbeit ’t. En Christenminsch brukt sonne Lebenswag, üm ümmer wedder nahtoseihn, dat hei sinen Lebensbu richtig upführt. Disse Lebenswag is dat Evangelium, un wenn du an Sünndagmorgen markst, dat din Leben sick ünner dat Krüz von Golgatha instellt hett, denn so is dat richtig. Wi hebben dat heil nödig, dat Krüz ümmer wedder an uns Leben to hollen; dat gifft uns Richtung un gifft uns Trost un Kraft, un lett uns ierst de ganze Herrlichkeit von unsen Herrgott seihn. Un wenn du disse Herrlichkeit seihn hest, denn seggt hei to di: nu gah hen un slut di in din Hus! In din Hus möst du den Anfang maken mit den nigen Pingstgeist, wenn’t anners warden sall in de Welt. Meenst du, dat kümmt up enen nich an? Kiek mal, wenn du in de Nacht verbiestert büst in düstern Wold, un dor schient man blot en lütt Licht in de Fiern ut en lütt Finster, wat makt dat ut, un woveel Minschen känen dordörch den rechten Weg wedderfinnen! Un nu nimm irst mal en Lüchttorn. Hunnerte wiest hei in de Nacht den Weg dörch Storm un Wellen. Wenn ok man en Minsch gegen all de Blindheit un Verlagenheit, gegen all den Schandkram un de Gottlosigkeit angeiht, wenn ok man en christlich Hus en hillig Licht upstecken deiht in de unhillige Welt, dat makt woll wat ut. Sei hebben lang drömt von dütsche Macht un Herrlichkeit, hebben drömt, bet dat Weder all äwer uns stünn. Un denn kem Slag üm Slag, bet up den letzten in de letzte Woch. Blot dat nakte Lewen willen se uns laten, un dat günnen se uns ok noch nich mal. Aewer dat is seker: ok in dat Unweder, wat nu äwer uns kamen is, steiht de Herrgott in sin Herrlichkeit vör uns un will uns seggen: gah hen un slut di in din Hus! Von binnen möt dat dütsche Hus wedder upbugt warden. Mak de Dör to, dat du dat Fiedeln un Fleuten nich hürst, un denn mak Gebruk von din Husrecht un smiet all de unhilligen Geister ton Finster rut: den Klaggeist un den Sorgengeist, de Eigensük un de Aewerbostigkeit, un pack di mal allens vör di up den Disch, wat du noch hest ore doch hebben kannst: din Arbeid un Sweet, din Mood un Glowen, din Leiw un Gottvertrugen. Un paß up, dat in din Hus ok de Seel to Wurd kamen deiht un dat de Herrgott ok mal ahn Inladung in din Stuw herinnekamen kann. Nimm din Kinner an de Hand un folg mit ehr de Hänn un red mit din Herrgott ut deipsten Hartensgrunn. Denn bliwwt den Herrgott sin Herrlichkeit bi di, buten un binnen is Maiendag, sin helle Sünnenschien geiht mit di, ok wenn mal Wulken äwer Hus un Heimat trecken.

So, nu bün ick farig hier up de Kanzel; nu kümmt de Reig an di; wenn du nahst ut de Kirchdör geihst; un ümmer, ümmer saßt du denken: din Herrgott will wat von di, buten upt Feld, dor will hei mit di reden, binnen int Hus, dor saßt du mit em reden, uns Herrgott will von di din ganzes Hart un Leben. Wenn du dat von nu an nich wedder vergeten wist, denn ward di dit en gesegnetes Pingstfest.

Amen!

3.

Kinnerprädigt to Wienachsabend.

Von Pastor H. _Schecker_ in Blender, Kr. Verden-Aller.

Luk. 2, 10. Un de Engel de sä to de Schepers: »Wäst man nich bange! denn süh! ik verkünnige jo ne anewäten grote Freide; dor schall sick dat ganze Volk to freien; denn jo is vandage de Heiland geboren, dat is de Herr Kristus in David siene Stadt. Un dat schall dat Teeken för jo wäsen: Finnen schöt ji dat lütje Kind in Luen inwickelt, un in ne Krübbe dor schall ’t inliggen.«

Dat harr de Engel to de Schepers secht. Un de, de läten sick dat nich tweemol seggen; nä, forts sünd se opsprungen un hebbt sick opn Wech mokt un se sünd mihr lopen as gaan, un dat duere keen Vättelstünne, dor wörn se all ünnen ankamen in Bethlehem un stünnen vör dat Wertshus. Awer dor sloepen se all lange, un wör oewerall keen Lecht mihr to säin; — allens stickedüster. Man blos dor achter in ’n Spieker, dor schimmere noch en swacken Lechtschien dör dat lüttje Finster. Vörsichtig gaat se ranner, un een van de Schepers kloppt an de Dör, un dat duer nich lange, dor make een van binnen apen. De ole San Josef was ’t, un he harr in de eene Hand en Traanfunzel, un de anner Hand de höll he sick baben de Ogen, üm to säin, wat denn dor buten noch los wör. Verwunnert kiekt he de Schepers int Gesicht un fragt jum, wat se denn dor noch so late to säuken harrn.

Dor vertellt se em, wat se dor buten opn Felle wunnerbores biläwt harrn, un dat keen annern as en richtigen hilligen Gottsengel jum herschickt harre, dat se sick dat hillige Kristkindchen mol ankieken schullen, un ow se hier woll recht kamen wören.

Na, dor harrn ji mol säin mößt, wat de ole Josef för grote Ogen maken däe, as he dat to hüren kräg!

»Na«, sä he, »denn so kamt man rin, ji Gesegneten des Herrn; ji sünd för de richtige Doer kamen.« Un he lüchte jum vorut.

Na, dat wir jo denn so recht wat för den groten Scheperjungen, de ok mitkamen wör. He drängel sick dör un mit eenen Satz wör he ok all bi de Krübben togange: »Och, kiek mol, Vader, dor liggt dat lütje Kristkind in de Krübben! So wat het een doch all sien Läwdaag noch nich säin: en Kind in de Kookrübben; wat het denn dat op sick?«

De Vader de bedüet em, dat he hier nich son Spittakel maken dröfte: »Junge, du ole lägorige Bengel, sühst du denn nich, dat dat Kind slöppt?«

Un liese, ganz liese trät se nu alltohope heranner, de olen Schepers mitsams de Kinner, de se mitnaamen harrn van Felle.

San Josef de höll de Lüchten tohöchde, dat se sick dat Kind ok van alle Sieden genau ankieken künnt. Ach un ßüh! dor liggt ok de holdsälige Mutter Maria un kiekt de Kinner un de olen Lüe so fründlich an un winkt jum to, se schulln man ganz driest en bäten nöger rankamen an de Krübben. Un dor stünnen se nu un freien sick un säen nix un hölen den Atem an, dat man blos dat Kristkindchen nich opwaken schulle.

Tolest dor faate sick de öllst van de Schepers en Hart un sä to de annern: »So«, sä he, »nu wö wie op de Knee liggen gaan un dat hillige Gottskind anbäen«. Un dat däen se denn ok. Un de ole Schepers Opa de füng an to bäen un sine troen Ogen de lüchten dorbie: »Och, mien beste leewe Jesuskind! dat ick olen Keerl ok dat noch biläwen draf, dat du Minsch geboren büst! Wolange hebbt se dor nu all op luert! Ut dankboren Harten grüß ick di, du aller Welt eer Heiland! Ick wäit, du wullt dien Volk Israel sälig maken. Mak ok mie sälig! Amen.«

Un dor füng ok de tweete an to bäen: »O du leiwliches Kind! du büst de worraftige Davidsoen, un du warst ok noch emal en groten König weern, un dien Königriek dat ward noch mol väl grötter weern as Daviden sien, nä sogor noch väl grötter as den Kaiser Augustus sien. Lat ok mi to dienen Rieke hentohören! Amen.«

Un de drüdde de sä: »Leewe holdsälig Kindken, wat David all vör väle hunnert Joore hier in Bethlehem wäsen is un wat ick upstuns noch bün, en Scheper, dat warst du ok noch emol weern, un ut aller Welt Ennen warst du die diene Schape tohopesäuken un warst ’r ne grote Herde ut maken un warst se höen op ne jümmer groene Aue, un an frischet Water dor weerd diene Schape ok keen Mangel to lien bruken. Lat ok mie to diene Schape räkent weern! Amen.«

Un de veert de bäe: »Leewe Jesuskind, wat büst du arm woorn un büst doch de worraftige Gott van Vader in Ewigkeit geborn, so as ’t in tweeten Attiekel schräm steit. Szüh! ick bün ok man en armen Daglöner un kann die nich väl gäbn; awer eens wäit ick, dat warst du woll geern van mi annämen: mien armet Hart full Sünne un full Not. Mak du et sälig! Amen.«

Un nu kräig ok de grote Junge weller Mood, de dor toirst so lud rinpoltert kamen wör, un he folge siene Hänne un bäe: »Och, leewe Kristkind, min lütje Broer to Hus de is woll ok en fienen, gladden Jungen, awer du büst noch väl, väl gladder; du büst de schoenst ünner de Menschenkinner. Szüh! wo ick di vandaage to säin kriege, dor fallt mi boots de Bibelspruch weller in, den ick nülichst in de Kunformantenstünne harr leeren mößt: »Us is een Kind geborn, een Soen is us schonken, de driggt siene Königsherrschop op sien Schullern, un he häit: Wunnerrat, Kraftheld, Ewigvader, Freedefürst. Amen.«

Un gans tolest dor füng denn ok de lütje Deern an to bäen; awer de wär noch bäten watt dumm un wüß noch nich ganz väl to seggen; awers _een_ Gebett dat harr se all leert un dat bäe se nu ok vör: »Ick bün man lütt, mien Hart mak rein; schall ans nümms in waanen as Jesus alleen. Amen.«

Un dor sä ok de ole Opa Amen to, un de annern säen ok alltohope Amen. Awer de Jungfroo Maria de reep de lütje Deern ganz dichte bi sik ranner un strake ehr ens oewer un froeg ehr, wo se häitn däe un ow se tokam Ostern all na Schole mößte, un se säe to de annern: »Ji hebbt jo alltohope gladd bäet, awer de lütje Trina ehr Gebett dat het mi noch an besten gefallen.«

As se sik nu all an dat Kristkindchen satt käken harrn, dor gäwen se de Mutter Maria un Josef alle na de Reege de Hand, un se bedanken sik ok välmals, dat se jum noch so late in Stall rinlaten harrn un wünschen ne goe Nacht.

Un dor, as se nu buten stünnen, ehr dat se weller to jumeere Schape trüg güngen, dor stelln se sik alltohope noch emal vörn Stall in Halwkreis herümmer, un de Schepers de kräigen jumeere Blashörn heruter un blösen en ganz wunnerschoenet näiet Leed, un de Kinner de süngen dortoo, un dat mot ja denn woll ganz anewäten gladd un soet dör de stille Nacht hendör klungen hebbn — toerst ganz sachte, un denn jümmer luder, jümmer heller, jümmer juchzender — un se süngen un se blösen:

Stille Nacht, heilige Nacht; Alles schläft, einsam wacht Nur das traute, hochheilige Paar. Holder Knabe im lockigem Haar, Schlaf in himmlischer Ruh!

Stille Nacht, heilige Nacht; Hirten erst kundgemacht Durch der Engel Hallelujah Tönt es laut von fern und nah: Christ, der Retter, ist da!

Stille Nacht, heilige Nacht; Gottes Sohn, o wie lacht Lieb aus deinem göttlichen Mund, Da uns schlägt die rettende Stund, Christ, in deiner Geburt.

4.

Wat dat Krüz uns vertellt.

Plattdütsche Predigt von E. _Müller_-Stettin.

Joh. 19, 19-20. Pilatus schrew ’ne Öwerschrift un sett ’te sei up dat Krüz. Un was schräwen: Jesus ut Nazareth, de Juden ehr König. Disse Öwerschrift lesten veele Juden, denn de Städ, wo Jesus an dat Krüz slagen würd, was dicht bi de Stadt. Un ’t was schräwen in de hebräisch, griechisch un latinsch Sprak.

Ihr wes’ Gott in de Högd. Amen.

De Krieg was tau Enn’, un din Mann kem nah Hus, up de Bost dat iserne Krüz an ’t schwart-witt Band. Woför hei dat Krüz kregen hett, dat hett hei di nich seggt. Sin Fründ, de mit em buten was, de hett di dat verklort un dat Krüz, dat hei mitbröcht hett, hett di dat liesing vertellt, as du ’t heimlich in de Hand nahmen un mit din rode Lippen hest küßt. Un wenn du nu dat Krüz sühst, denn sühst du dinen Mann in heite Slacht vörstörmen gegen den Fiend. Mag de Dod up em lur’n, em ward nich bang. Hei möt strieden, hei möt siegen för sin Wiw un för sin Kind. Dat din Mann so tapfer un so tru is wesen, dat vertellt uns dat Krüz.

Wer hütigen Dags von Kruckow nah Smarsow geiht, de süht tau sin linken Hand, midden up ’n Felln, ’n grotes Krüz stahn, ’n olles, olles Krüz von Steen. An de Städ, wo dat Krüz steiht, is eis ’n Mann dodslagen word’n, un de Anverwandten von den Mürder hewwen dat Krüz dor hensetten müßt. Un as vör etliche Johr de Gaudsbesitter, denn’ de Acker tauhüren deiht, dat Krüz wegnehmen laten wull, dor hett uns’ Regierung em seggt: Lat dat Krüz stahn. Dat sall noch veele, veele Johr vertellen von de Undat, de dor gescheihn is. Kein Nam nich steiht up dat Krüz. De Tid hett den Namen utlöscht un de Regen un de Snei hewwen de Öwerschrift afwischt. Kein Minsch nich kennt mihr den Namen von den’ Mann, de dor dodslagen word’n is, un kein Minsch nich kennt mihr den Namen von den’ Mann, de dor den’ Murd up sin Gewissen nahmen hett. Wat sall ok de Nam? Nam is Schall un Rook. Oewer wenn du dicht an dat Krüz ran geihst un nipping tauhürst, denn kannst du verstahn, wat dat Krüz vertellt. Dat Krüz vertellt von den Neid, de in ein Minschenhart upwakt is un von den Haß, dei gröter un gröter worden is in ne Minschenbost, bit dat de Hand den Nahwer dodslagen müßt. Un dat Krüz vertellt von de Weihdag, dei de Mann mit de bläuige Wunn’ uthollen müßt, un von dat Leed, dat aewer ’n Frugensminsch kamen is, as ehr künnig würd, dat ehr Mann storwen was, un von de Angst, de sick in den Nacken von den Mürder hett sett’t, dat hei flüchten, ümmer wider flüchten müßt, bit dat de Dod un de Düwel em doch kregen hewwen. Von de Minschen ehr Slichtigkeit un von dat Elend, dat ut dies’ Slichtigkeit kümmt, vertellt uns dat Krüz.

In ’t Pommerland liggt ’n Dörp. Un in dat Dörp steiht ’ne Kirch, un üm dei Kirch herüm liggt ’n Kirchhof; un up den Kirchhof slapen so veel, de eis in de Kirch sung’n un beden hewwen, de in de Kirch döfft sünd un dat hillige Abendmahl nahmen hewwen. Un up den Kirchhof slöpt din Vadding un slöpt din Mudding. Un dat Graw smückt ’n Krüz von Isen oder von Holt, viellicht ok von Stein. Un up dat Krüz stahn de Namens von din Öllern un up dat Krüz steiht de Oewerschrift, de du dorup sett’t hest: Selig sünd de Doden. Un jederein, der an dat Krüz vörbigeiht, lest de Namens un lest de Oewerschrift un denkt still bi sik: Selig sünd de Doden. T’ was nen goden Mann. Un ’t was ne dägte Fru. Ja, Selig sünd de Doden. — Du aewer bruckst de Namens nich tau lesen; di sünd sei deip in dat Hart inschräben, so deip, dat de Regen un de Snei sei nich afwischen un de Tid sei nich utlöschen kann. Un du hest dat fäult in dinen Harten, dat wohr is de Oewerschrift: Selig sünd de Doden. Un wenn du unner dat Krüz nu steihst, denn hürst du, wat dat Krüz di vertellt, von de Stunn, dor du eis dinen Vadder grawen hest. Dor kem din Mudder an di ran, — up ehre blanken Ogen leg ’n swarten Schatten un oewer ehre Backen lepen dei Tranen. — Sei nehm di in den ’n Arm un säd tau di: Wein man nich, min Kinding; ick bün jo noch dor un hew di leiw. — Un dat Krüz vertellt di von de Stunn, in de din Mudder würd in dat Graw leggt. Veel Minschen wirn dorbi, oewer du wirst doch alleen, din Vadder wir nich bi di un din Mudder säd kein Wurd. Ehr Mund was so still un ehr Hand was so kold, hu, so kold. — Un dat Krüz vertellt di von de Stuw, de in din Kinnertied ’nen gollen Schien hett leggt, un de di so rik makt hett, wenn ok dat Öllernhus man ärmlich was un de Not un de Sorg dorin wahnen deden. Din Mudder hett för di sorgt, un din Vadder hett för di schafft — un as du wannern müßt in de wide, wide Welt, is din Vadder sin Segen mit di gahn, is mit di gahn din Mudder ehr Gebett. Von grote Leiw un von faste Tru vertellt uns dat Krüz.