Part 30
+Diakonikon+: Raum in einer Kirche für Geräte, Bücher und Gewänder, auch zu Versammlungen.
+Diatretongefäß+: antikes Glasgefäß mit andersfarbiger, reich durchbrochener äußerer Glashülle.
+Email+: Schmelz, auf Metall geschmolzenes farbiges Glas.
+Grubenemail+: in Vertiefungen eingeschmolzener Glasfluß. +Transluzides Email+: durchscheinender oder durchsichtiger Schmelz.
+Ermida+: Eremitage, einsam liegende Kapelle.
+Eucharistie+: Hostie in der Monstranz.
+Fibula+: Spange mit Nadel nach Art unserer Sicherheitsnadeln.
+Filigran+: Verzierung aus zusammengelöteten gekerbten Gold- oder Silberdrähten, durchbrochen oder auf Edelmetall gelötet.
+Franziska+: fränkische Streitaxt.
+Hängebrakteat+: nordische große dünne Goldmünze mit Rand und Öse zum Anhängen.
+Hirdstofa+: nordische Königshalle aus Holz.
+Immersionsbecken+: Taufbecken zum Untertauchen.
+Kämpfer+: Gesims oder vorspringender Stein zum Tragen eines Bogens.
+Kanellierung+: Verzierung einer Fläche mit längslaufenden Hohlkehlen.
+Kassetten+: eckige vertiefte Felder.
+Kerbschnitt+ (+Kristallschnitt+): mit dem Messer in Holz eingekerbte Verzierung von kristallinischen Formen.
+Kopfband+: schräge Strebe am Kopfe einer hölzernen Säule.
+Kyma+ (+Kymation+): mit Blattreihe geziertes griechisches Wellenprofil.
+Martyrion+: Kirche von zentralem Grundrisse oberhalb eines Märtyrergrabes.
+Narthex+: geräumiger Vorraum einer Kirche.
+Niello+: Verzierungen aus schwarzem Schwefelsilber, in weißes Silber eingeschmolzen (Tula).
+Opus reticulatum+: netzförmiges Mauerwerk aus quadratischen übereckstehenden kleinen Steinen.
+Opus spicatum+: Schichtenmauerwerk aus schrägstehenden Steinen, fischgrätenartig angeordnet.
+Oratorium+: Betkapelle.
+Pendentifs+: dreieckige Gewölbeflächen zur Überleitung eines unteren eckigen Raumes in die Rundung einer Kuppel.
+Petit appareil+: fränkisches sehr regelmäßiges Mauerwerk in horizontalen Schichten aus kleinen ziemlich quadratischen Steinen.
+Prothesis+: Nebenraum einer Kirche für Darbringung und Zubereitung der Abendmahlsgaben.
+Reliquiar+: zur Aufnahme einer Reliquie bestimmter Behälter.
+Risalit+: Vorsprung.
+Sax+: Messer.
+Sattelholz+: kurzer Holzbalken quer über einer hölzernen Säule.
+Skramasax+: einschneidiges Kurzschwert.
+Spatha+: Langschwert.
+Stampfmauerwerk+: aus Mörtel mit Steinbrocken (Beton) gestampftes Mauerwerk.
+Sturz+: steinerner Überlagsbalken eines Fensters oder einer Türe.
+Svastika+: vierarmiges Hakenkreuz.
+Tauschierung+: Verzierungen aus Silber- oder Goldstreifen auf schwarzen Eisengrund aufgehämmert.
+Triskele+: Dreibein, dreiarmiges Hakenkreuz.
+Tympanon+: halbrundes tiefer liegendes Feld über einer Tür, von einem Bogen umfaßt.
+Vierung+: Kreuzung des Mittel- und Querschiffes einer Kirche.
+Walm+: Abstutzung eines Dachgiebels.
+Zellenglas+: farbige, meist rote Glasstücke oder Edelsteine, in goldene Zellen eingelegt, die durch in Mustern aufgelötete Stege gebildet sind.
+Ziborium+: Altarüberbau auf Säulen.
Namenregister.
A. = Asturier. Ang. = Angelsachse. B. = Burgunde. D. = Deutscher. F. = Franke. H. = Hunne. L. = Langobarde. N. = Norweger. O. = Ostgote. V. = Vandale. W. = Westgote.
Adon, Abt F. 231.
Aelfred, Kön. Ang. 42. 259. 260. 268.
Aethelred, Kön. Ang. 260.
Agilulf, Kön. L. 12. 154. 160.
Agnellus, Erzbisch. 129. 130.
Agnellus, Presbyter 130. 132. 135. 151.
Aistulf, Kön. L. 148. 161.
Alamannen 10. 67.
Alarich I., Kön. W. 11. 184.
Alarich II., Kön. W. 11.
Alboin, Kön. L. 12. 41. 167.
Alfonso I., Kön. A. 198. 213.
Alfonso II., Kön. A. 199 ff. 219.
Alfonso III., Kön. A. 209.
Altfrid, Bischof D. 251.
Amalaswintha, Königin O. 138.
Angelsachsen 4. 10. 15. 82. 86. 87. 96. 100. 101. 259 ff.
Angilbert, Bisch. 49.
Apollinaris Sidonius 185.
Araber 94. 95. 109.
Arianer 120. 127. 128 f. 198.
Arier 18.
Athanagild, Kön. W. 11. 191.
Athanarich, Kön. W. 46. 184.
Athaulf, Kön. W. 138. 184. 185.
Attila, Kön. H. 68.
Authari, Kön. L. 154. 160.
Bajuwaren 10. 67.
Barbarossa, Kais. D. 82. 246.
Belisar 154.
Benedikt, Bisch. Ang. 268.
Beowulf 69.
Burgunden 3. 10. 14. 51. 67. 222. 230.
Caesar 9.
Calixtus, Patr. L. 166.
Cancor, Graf F. 228.
Cassiodorius 6.
Chatten 10.
Cherusker 10.
Childerich I., Kön. F. 32. 39. 222. 223.
Chindasvinth, Kön. W. 11. 184.
Chlodowech, Kön. F. 11. 184. 222.
Chrodegang, Abt F. 227. 228.
Cimbern 10.
Commacini magistri 161.
Desiderius, Kön. L. 161.
Deutsche 15. 274.
Dürer, Albr. 8.
Ebregesil, Bisch. F. 232.
Einhard D. 46. 67. 245.
Ello, Goldschmied 48.
Erfo L. 175.
Ermanarich, Kön. W. 11.
Eurich, Kön. W. 11. 184. 185.
Eusebius, Bischof W. 186.
Fidel, Erzbischof W. 188.
Flainus, Abt W. 216.
Fortunatus s. Venantius.
Franken 4. 10. 11. 13. 14. 32. 35. 37. 42. 62. 63. 99. 101. 104. 105. 112. 157. 222 ff.
Fridigern W. 185.
Friesen 10.
Fruela I., Kön. A. 213.
Fruela II., Kön. A. 50. 198.
Galla Placidia, Kaiserin 156. 184.
Gandiosa, Königin W. 198.
Gelimer, Kön. V. 119.
Gero, Markgraf D. 250.
Gino, Archit. W. 202.
Gisulf, Herzog L. 41. 50. 116. 167.
Godescalc F. 260.
Goten 3. 10. 11. 13.
Gregor d. Heilige 69.
Gregor von Tours, F. 6. 68.
Grimoald, Kön. L. 161.
Gundbald, Goldschmied 48.
Guorthigirn, Kön. 259.
Hadrian, Papst 148.
Harald Hilveland, Kön. N. 39.
Heinrich I., Kaiser D. 247.
Hengist, Ang. 259.
Hermunduren 10.
Herrad von Landsberg 86. 118.
Hervé, Bisch. F. 224.
Hilderich, Kön. V. 221.
Hilderich Dragileopa, Herz. L. 165.
Hildiprant, Kön. L. 12. 159. 170.
Hormesinde W. 198.
Hors, Ang. 259.
Ildefons von Toledo W. 185.
Isidor von Sevilla W. 185.
Jordanis 6. 68.
Julianus von Toledo W. 185.
Karl der Große 4. 12. 15. 45. 48. 55. 105. 116. 126. 148. 160. 243. 244.
Karolinger 15. 82. 229. 243 ff.
Langobarden 4. 12. 13. 41. 42. 51. 62. 77. 84. 87. 92. 99. 101. 103. 112. 125. 126. 154 ff. 181.
Leovigild, Kön. W. 11. 119. 184. 186.
Liutprant, Kön. L. 12. 49. 159. 161. 165. 166. 170.
Ludwig der Fromme, Kaiser D. 50. 55. 67. 116. 124. 233.
Magnus d. Große, Kön. N. 69.
Marius 10.
Markomannen 10.
Martell, Karl F. 223.
Mathilde, Kaiserin D. 247. 250.
Maximian, Erzbisch. 135.
Merowinger 223. 229.
Mösogoten 68.
Narses 154.
Nicetius, Bischof 229.
Nigellus, Ermold 124.
Normannen 14. 20.
Norweger 16.
Odovaker, Kön. 11. 41. 139.
Olaf d. Heilige, Kön. N. 69.
Olaf Trygvasen, Kön. N. 69.
Ostfalen 10.
Ostgoten 3. 11. 12. 83. 126 ff.
Otto I., Kaiser D. 246.
Paterna, Königin A. 212.
Paulus Diaconus L. 6. 160. 189.
Paulus d. Rebell W. 185
Pelayo W. 198. 213.
Peltrudis (Pertrudis), Herzogin L. 175 ff.
Pemmo, Herz. L. 113. 167.
Pirmin St. 255.
Priscus 68.
Prokop 6. 221.
Ramiro I., Kön. A. 101. 202. 203. 208. 209. 212.
Ratchis, Kön. L. 113. 161. 167.
Raymo, Graf 173.
Recared I., Kön. W. 119. 184. 185. 186.
Reccesvinth, Kön. W. 11. 47. 119. 191. 193. 216.
Rhabanus Maurus 110. 236. 256.
Ring, Kön. N. 39.
Roderich, Kön. W. 70. 161.
Rodpertu, Meister 161.
Rothari, Kön. L. 70. 161.
Salische Franken 4. 14.
Sebastian, Bisch. W. 204.
Sigibert, Kön. F. 234.
Sigismund, Kön. B. 48.
Sigwald, Patr. L. 166. 176.
Siniofreda W. 116.
Sisebut, Kön. W. 11. 184. 186.
Skandinavier 16. 43. 65. 273.
Socrates Scholasticus 67.
Sonnica W. 216.
Sueben 10. 184. 191.
Svinthila, Kön. W. 47. 184. 216.
Tacitus 9.
Tassilo, Herzog D. 48.
Teja, Kön. O. 12. 154.
Telchilde, Äbtissin F. 231.
Teutonen 10.
Theoderich d. Gr., Kön. O. 11. 12. 30. 41. 51. 119. 126 ff. 246.
Theoderich II., Kön. W. 41. 119. 185.
Theodorus von Tarsus 260.
Theodulf, Bischof W. 237. 242. 243.
Theudelinde, Königin L. 12. 34. 45. 48. 49. 55. 161. 173. 216.
Thrasamund, Kön. V. 51. 119. 221.
Tjoda, Archit. 199. 202.
Totila, Kön. O. 12. 154.
Uferfranken 42.
Undiho, Goldschmied 48.
Valerius, Erzbisch. 148.
Valesianus, Anonymus 6. 138. 145.
Vandalen 3. 10. 99. 126. 221.
Venantius Fortunatus, Bischof 6. 28. 66. 102. 173.
Viviano, Archit. 202.
Vulfilas, Bischof W. 69. 127. 185.
Wamba, Kön. W. 11. 119. 186.
Westfalen 10.
Westgoten 3. 11. 14. 32. 67. 77. 83. 94. 99. 101. 183. 184 ff. 198.
Widukind, Herzog D. 48. 68
Wikinger 10. 39. 44.
Wilfrid, Bischof Ang. 260.
Wiliswinda, Gräfin F. 228.
Winfrit 105.
Wolvinius, Goldschmied 49.
Xanto, L. 175.
Ortsregister.
K. = Kirche. Kl. = Kloster. Mus. = Museum.
Aachen. Pfalzkapelle 7. 56. 98. 109. 115. 116. 120. 123. 124. 144. 244. 270. Palast 68. 119. 124. 213. 235. 244.
Aix 191.
Albenga. Baptist. 164.
Alikana, K. 221.
Alliate. Baptist. 172.
Altenmünster, Kl. 228.
Ancona 169.
Aquileja 81. 112. 114. 162. 163.
Arles 185. 191.
Aschersleben 107.
Ascoli, K. 77.
Assisi 112. 164.
S. Avold, Kl. 228.
Auxerre. S. Germain 233.
Bagnacavallo 165.
Bamberg 48.
Baños, K. 6. 94. 101. 162. 191 ff.
Barcelona 23. 184. 185. 191. S. Pablo 88. 162. 220.
Barnack. Turm 271.
Barton-on-Humber, K. 7. 262. 271.
Beauvais. Basseoeuvre 103. 105. 224.
Bergen. Haakonshalle 236.
Berlin. Mus. 48.
Besançon 115.
Bessingham, K. 262.
Biella. Baptist. 157. 172. 173.
Birmali, K. 221.
Bologna 165. 170 ff.
Bonn 43. 245.
Boarhunt, K. 98. 256. 264. 270.
Bosham, K. 270. 271.
Bradford-on-Avon, K. 7. 122. 261. 269.
Breamore, K. 270.
Brescia 92. Mus. 101. 164. 169. 172. Rotonda 158. 172. 173. 244. S. Salvatore 172. 182.
Brigstock, K. 96. 263. 264. 270.
Brixworth, K. 261. 267.
Büdingen, K. 122. 254.
Caceres 93. 220.
Cammin 48.
Canterbury, K. 112. 122. 261.
Capua. Mus. 54. S. Michele 181.
Carcassonne 45. 185. 191.
Cardona 23. 115.
Castello, K. 115.
Castel Trosino 41. 42.
Cattaro 165.
Celle, Mus. 24.
Chartres 232. 233.
Chur 48. 257.
Cividale 41. 167. Baptisterium 165 ff. 176. Bischofstuhl 116. 169. Dom 116. 163. Grabfunde 41. 50. Kloster 176. S. Maria in Valle 6. 55. 89. 92. 98. 102. 110. 112. 113. 163. 169. 174 ff. 217. 243. Museum 114. 163. Pemmoaltar 64. 113. 114. 167 f.
Civezzano 42.
Clapham, K. 271.
Clee, K. 264.
Clermont 105.
Como 164.
Conques 48.
Cordoba. Moschee 45. 77. 95. 107. 115. 186.
Covadonga 198.
Cravant, K. 105. 223.
Deerhurst, K. 96. 98. 262. 270.
St. Denis 118. 119.
Diddlebury 263.
Disentis, K. 55. 98. 110. 182. 238. 243. 257.
Distré, K. 102. 223.
Drontheim 69.
Drübeck, K. 183.
Dunham-Magna 266.
Earls Barton. Turm 7. 265. 266. 271.
Engelstadt, K. 89. 246.
Engers 48.
Escomb, K. 89. 98. 255. 264. 267.
Essen 82. 122. 251.
Ferentillo 164. 165.
Ferrara 112. 164.
Fischbeck, K. 96.
Fjenneslille, K. 88.
Florenz. S. Miniato 108.
Frankenburg 67.
Fulda 105. 119. S. Michael 86. 124. 256.
Gandersheim, K. 48. 72.
Gelnhausen 25. 82. 213.
S. Généroux, K. 105. 223.
Germigny-des-Prés 7. 55. 86. 87. 94. 98. 123. 182. 237 ff. 244. 250.
Gernrode, K. 86. 96. 98. 124. 245. 250.
Gijon 199.
Gokstad. Schiff 39.
Goldbach, K. 55. 98. 121. 255. 264. 267. 270.
Gorze, Kl. 228.
Goslar 183. Palast 68. 110. 116. 235. 246.
Gourdon 48.
Grado, K. 112. 115. 116. 162. 165. 169.
Grasse 221.
Greenstead, K. 69. 262.
Grenoble. S. Laurent 230.
Großenlinden, K. 245.
Guarrazar 45. 47. 185.
Guimarães, Mus. 191.
Haidra, K. 221.
Halberstadt 72. 110. 183.
Hannover, Mus. 38.
Helmstedt. S. Peter 106. 245.
Hemmoor 70.
Heorot, Halle 69.
Hexham, K. 261. 267.
Hildesheim 83. 110. 183. 188. Dom 114.
Hirsau, Kl. 162.
Höchst, K. 245.
Ingelheim. Palast 55. 81. 148. 206. 246.
Jarrow, K. 264. 268.
Jellinge, Grab 108.
Jerusalem 102.
Jouarre. Krypten 231 ff.
Kairo 95.
Kalb-Luseh 87.
Karthago 221.
le Kef, K. 221.
Kells 260.
Keynes, K. 264.
Köln. Dom 105. 119. Mus. 92. 251. S. M. in Capitol 108. S. Pantaleon 122. 245. 254. Römerturm 105. 171. 234.
Konstantinopel. Sophienkirche 170.
Korvey, Kl. 122. 254.
Koslinka 70.
Kremsmünster 48.
Ladenburg 247.
Lebeña, K. 94.
Lena, Sta Cristina de, K. 6. 77. 112. 113. 122. 181. 214 ff. 261.
Leon 191. 198.
Lindisfarne 260.
Lissabon 187. 191.
Lorsch, Torhalle 7. 96. 104. 227 ff. 251.
Lucca. St. Anastasia 92.
Lyon, K. 102.
Madrid. Armeria 47. Mus. 47. 189.
Mailand 119. 164. S. Ambrogio 112. 115. 124. Altar 49. 50. Bischofstuhl 169. Ziborium 165. S. Lorenzo 249. S. Satiro, Turm 174. S. Vincenzo de Prato 173.
Mainz, Mus. 43. 81. 246.
Market-Overton, K. 264.
Marseille 191.
St. Maurice 48.
St. Menoux, K. 122.
Merida 74. 83. 101. 187 ff. 214. 246. El Conventual 188. Sta Eulalia 188. Sta Maria 188.
Mettlach 113.
Metz 67. S. Peter 112. 119. 225. 233. 234.
Michlinstad, K. 67.
S. Miguel de Escalada, K. 94. 112. 197. 238.
S. Miguel de Lino, K. 54. 84. 87. 88. 93. 101. 115. 122. 123. 202 ff. 212. 216. 246.
Modena 164.
Möllenbeck, Kl. 245.
Monkwearmouth. Portal 264. 267. 268. Turm 7. 88.
Monza. Dom 34. 45. 48. 49. 55. 160. 164. Palast 127. 160.
München 124.
Münden, Mus. 24.
Münster (Graub.) K. 55. 238. 258.
Münstermaifeld, K. 245.
Murano 169.
Murcia 191. 216.
Nancy 48.
Nantes, K. 173.
Naranco, Sta Maria de N. 68. 92. 101. 208 ff. 216. 217. 235.
Narbonne 116. 184. 185. 191.
Neo-Tscherkask 46.
Nepi. S. Elia 115. 164.
Neuß. S. Quirin 116.
Nîmes 191.
Nocera Umbra 41 f.
Nürnberg. Burg 124.
Nymwegen. Pfalz 124. 213. 246.
Oberzell, K. 55.
Orleans 43. 233. Mus. 50. 239.
Orléansville, K. 114. 221.
Orvieto 164.
Oseberg, Schiff 39.
Oviedo 199 ff. Camara santa 48. 50. 198. 199. Dom 199. San Tirso 102. 199. 207. 241. Santullano 70. 200.
Paris. Nat.-Biblioth. 40. 48. 49. Cluny-Mus. 47. 72. S. Germain des Prés (S. Vincent) 108. Kathedrale 102. 105. 119.
Parma 108. 170.
Pavia. S. Michele 119. 161. 162. Mus. 116. 169.
S. Pedro bei Zamora, K. 86. 88. 94. 218 ff.
Peñalba, K. 197.
Périgueux. S. Front 223.
S. Peter-at-Gowts, K. 271.
Petersburg, Mus. 46.
Petöhaza 48.
Petrossa 46.
Pfaffenhofen, K. 246.
Pfeddersheim, K. 246.
Piedi Castello 42.
Piperno. S. Antonio 146.
Poblet, Kl. 162. 220.
Poitiers. S. Jean 7. 95. 98. 115. 116. 225 ff. 228. 230. 232.
Porto 165.
Pouan 41.
Priesca, K. 201.
le Puy 105. 109.
Quedlinburg 72. Dom 45. 49. 98. 183. 249 f. Wipertikrypta 7. 82. 112. 114. 247 ff.
Ravenna 41. 84. 105. 120. 142. 169. 244. S. Andrea 127. 134 f. 137. 145. S. Apollinare in Classe 64. 84. 113. 135. 137. 152. 156. 173. S. Apollinare nuovo 115. 116. 129 ff. 150. 156. 173. 178. 182. Baptisterium der Arianer 128. 135. Baptisterium der Orthodoxen 136. Denkmal Theoderichs 183. Dom 115. S. Francesco, Turm 174. S. Giovanni Evangelista 113. 173. S. Giovanni e Paolo 115. 169. 173. Grabmal Theoderichs 92. 96. 137 ff. 182. 244. Herkulesbasilika 137. 246. Palast 116. 119. 127. 132. 145 ff. S. Spirito (Teodoro) 115. 129. 135. Türme 173. 174. Valerianisches Haus 148. S. Vitale 110. 135. 244. Ziborien 114. 164. 165.
Recopolis 186.
Reculver, K. 261. 267.
Regensburg 48. 50. S. Stefan 114.
Reichenau 55. 255. 256.
Reichenhall 43.
Reims. Kath. 68. Mus. 24.
Rinteln 72.
Ripen, K. 94.
Ripoll, Kl. 220.
Ripon, K. 261. 267.
Rochester, K. 261.
Rom 117. S. Clemente 89. 112. S. Giovanni im Lateran 169. S. Maria antiqua 181. Marc-Aurel-Säule 65. 69. S. Peter 49. 124. Sta. Sabina 170. Türme 174.
Ronnenberg 92.
Salto, Kl. 175.
Salzburg 72. 125.
Saurlid 69.
Savenières, K. 223.
Sbeitla, K. 221.
Seligenstadt, K. 245.
Sesto, Kl. 175.
Sevilla, Mus. 88. 189.
Soissons 233.
Somerford, K. 264.
Suso, K. 94. 196.
Spalato. Palast 86. 146. 150. Turm 174.
Spoleto 127. 164.
Steinbach, K. 67. 245.
Straßburg, K. 68.
Suèvres, K. 223. 232.
Szilágy-Somlyó 46.
Tarascon 114.
Tarragona, Mus. 191.
Tebessa, K. 221.
Terracina 117.
Testona 42.
Thiers, K. 68.
Tipasa, K. 94. 221.
Toledo 11. 45. 47. 48. 119. 184. 185. 186. 188 ff. 246. Agaliakloster 186. Sta. Ginés 189. Sta. Leokadia 80. 186. 189.
Tongres, K. 68.
Torcello 102. 112. 116. 162 ff. 169.
Toulouse 11. 74. 184. 185. 191.
Tournai 39. 40.
Tournus, K. 123.
Tours 99. 119. S. Eutrope 108. S. Martin 108.
Tracy-le-Val, K. 88.
Trier 48. 84. 117. 229.
Trient 153.
Tuñon, K. 70. 94. 200. 201. 241.
Vaison 113.
Val de Dios, K. 123. 207. 217. 218.
Valpolicella. S. Giorgio 84. 102. 165.
Venedig 112. 117. 164. S. Marco 163.
Verona. S. Apostoli 146. Burg 119. 127. 153. S. Giovanni in Fonte 115. S. Lorenzo 80. 124. 245. Mus. 164.
Vertheuil, K. 123.
Vicenza, Mus. 164.
Victoriacum 186.
Vienne. S. Pierre 223.
Wallstena 42.
Wamba 186.
Werden. Ludgerikrypta 254. 261. S. Peter 82. 93. 122. 124. 251 ff.
Wiesbaden, Mus. 43.
Wilton, K. 262.
Wing, K. 261. 270.
Winkel 101. 236. 237.
Worms. Dom 174. 245. 275. Mus. 43. 162.
Worth, K. 270.
York, K. 261.
Zamora, S. Pedro bei Z. s. S. Pedro.