Part 2

Sa harap ng iba ay huag kang magbihis, magputol n~g kuko, maghilod, mag-ahit, huag kang magpabahin, magpunas, magwalis at ang magpaputok n~g daliri,y pan~git.

Bawal na totoo sa dakilang asal sa harap n~g iba'y makipagbulun~gan; n~guni at lalu pang kasama-samaan ang nakikibasa sa bukás na liham.

At gayon din naman ay masamang lubos ang sa sumusulat kusang panonood; ang sa nag-uusap naman ay manubok ay pan~git na lubha at asal na buktot,

Sa harap n~g iba ay huag kang bumahin n~g napakalakas, sapagka't pan~git din. Ang labi mut kukó ay huag mong kagatin, ang m~ga paa mo'y huag pakinigin.

Huag mong gagayahin ang asal mababa n~g sa bawa't bigkas, isang panunumpa ang m~ga mahalay salitang salaula na gaya n~g _--¡Kulog!_ ... ay kahiya-hiya.

Magmatimtiman ka sa m~ga harapan, ang masayang mukha'y lubos na kailan~gan ikaw ay n~gumiti n~g maminsan-minsan at kung matawa ka ay huag mong lakasan.

Kung nakatayu ka't may kakaharipin, ay huag kang sumandal sa pinto ó dingding; ang m~ga kamay mo'y huag may butingtin~gin, ang dalawang paa'y itayong butihin.

Kung naka-upu ka'y ang iyong m~ga hita ay huag pagpatun~gin sapagka't pan~git n~ga at huag mu rin namang paunating lubha ang iyong m~ga paa sa may dakong gitna.

Sa usapang di mo lubos nalilining, ay huag kang sumisid n~g lubhang malalim: ikaw ay pumakli, kung bagat may dahil; ang bawat bigkás mo'y timban~ging magaling.

Ang kahima,t sino,y huag mong pagmamasdang parang sinisiyasat: ang gayon ay bawal; n~guni,t titingnan mong sandali kung minsan, n~g di parang iyong pinagmamalakhan.

Pintasan ang m~ga birong matutulis, n~guni at kailan~gan ang huag kang magalit: kung di magsitigil, ay huag kang dumin~gig, humanap n~g ibang iyong makaniig.

Ang ganda n~g iba,y huag mong kaingitan, at gayon din naman ang sa ibang yaman; subali kung siya kay sa iyo,y mainam, ay ipagtapat mong mainam siyang tunay.

KATAPUSAN

MABUTI ANG BATANG MAY DAKILANG ASAL KAY SA MATATANDANG WALANG NAMUMUAN~GAN DAKILA ANG DUKHANG MAY UGALING MAHAL KAY SA WALANG TUTONG M~GA MAYAYAMAN.

MGA TALABABA:

[1] Ang DAKILANG ASAL na ito ay akma sa lahat n~g maran~gal na ugali sa Sanglibutan.

[2] Dalaw na _bigay-loob_ ay ang unang pagdalaw sa isang nagaanyayang dalawin sa kaniyang pamamahay.

[3] Ang salitang _ipagmaka-anó_ ay siyang katuturan sa tagalog na dalisay n~g maling salitang "_cumusta_" na nangaling sa wikang kastilang "_¿Como está_?"

[4] Ang kahulugan n~g bali n~g tarheta sa alinmang apat na sulok ay dalaw.

[5] Hindi ang pagyukung pan~git na anaki ay natatakot ó nahihiya, kung di yaong magandang kilos na bahagyang hutok n~g baiwang, kaunting pagbaba n~g ulo at masayang mukha.

[6] Ang salitang "KAMI" ay nagagamit n~g kahit, iisa't walang kasama, at siyang palaging kagamitan n~g m~ga maririkit managalog, gaya rin n~g salitang "SILA" na ginagamit at ipinapalit sa salitang "KAYO". Sa katunayan n~ga ay marikit pakingan ang PAALAM NA PU KÁMI SA KANILA" kay sa "PAALAM NA PU AKO SA INYO". Marikit pakingan ang "_Magtuloy po_ SILA _dine sa_ AMIN" Kay sa "Magtuloy pu KAYO dini sa AKIN".

[7] Kung hindi pa nalalaman n~g pinagpapa-alaman ang pan~galan n~g nagpapa-alam, ay kailan~gan sabihin.

[8] Mga Liham

(LIHAM SA M~GA NAG-AASAWA).

M~ga G. G. Miguel Bantog at Esther Dalisay.

M~ga piling kaibigan.

Tangapin pu nila ang masigabong tua na ambag niaring loob sa ikaliligaya hangang buhay nang kani lang malugod na pagiisang puso.

Ninanais ku po n~g taimtim sa calooban na abuluyan sila n~g lan~git n~g saganang biaya.

Na sa panunuyo.

Feliza Ilawdagat

Octubre 15-1906.

(LIHAM SA M~GA LUMULUSOK)

G. Jacob Pinkian.

Piling katoto:

Hinatdan kita n~g masayáng paonlak dahil sa paglusok mo sa iyong pinapasukan.

Ninanais kong ikaw ay dumakila sa íkadadan~gal nitong ating lupang tinubuan.

Sumasa-iyo.

Abdon Sinagaraw

Octubre 15-1906

(LIHAM SA NAMAMATAYAN)

G. Concepción Panghalina

Mahal na Ginoo:

Uma-anib pu ako n~g tunay na pagdamay sa kahapisang inilagak sa inyo n~g kamatayang sumamsam n~g mahalagang buhay n~g inyong nasirang kapatid.

¡Sumalan~git nawa siya!

Mag-utos pu sila.

Alberto Manin~gas

Octubre 15-1906.

(LIHAM SA KAPAN~GANACAN)

Ninay na giliw:

Binabati kita n~g boong tua dahil sa araw n~g iyong kapan~ganakan. Uma-anib ako sa iyon~g malugod na kasayahan at ninanais ko n~g taos sa puso na lumawig nawa ang iyong buhay sa gitna n~g lalong maligayang kapalaran:

Tangapin mo ang aking masintahing halik.

Ang iyong

Iday.

Octubre 15-1906.

* * * * *

G. CESAR PAN~GILINAN.

Mahal na Ginoo:

Ikinadadan~gal ku po ang aking pag-anib sa inyong malugod na kasayahan, dahil sa malubay na pagsupling n~g inyong giliw na asawa.

Ninanais kong ang bagong supling ay lumago, mamulaklak at magbun~ga sa ikagiginhawa n~g bayan.

Na sa pagpipitagan,

Leonardo Tagabundok.

Octubre 15-1906.

[Patalastas: IMPRENTA "TAGUMPAY"]