# Vitaulium: Hofwyck en Spaansche Wijsheit ## Part 1 Book page: https://www.cyberlibrary.org/nl/books/vitaulium-hofwyck-en-spaansche-wijsheit-10975/index.md VITAULIUM HOFWIJK * * * * * SPAANSCHE WIJSHEIT, VERTAALDE SPREEKWOORDEN. DOOR CONSTANTIJN HUYGENS. _Ridder, enz_. MET AANTEEKENINGEN VAN DR. J. VAN VLOTEN. «In Dec. 1639 hebb' ick, naer veel soeckens om yetwes in 't quartier van Voorburg ende aen de Vliet te vinden, daer ick een huysken van vertreck, in tijde van sieckte ende andersins, soude moge timmeren ende beplanten, gekocht van Mr. Jacob Adrichem, woonachtig te Delft, eene sijne partye lands, gelegen ten Westen rakende aen het voorn. dorp, ter wederzijde van den Lijdwegh, groot 4 merghen 1 hond ende 39 roeden». (Aant. bij Schinckel, _Bijdrage tot de Kennis_, enz. van C.H. bl. 77).--In Dec. 1640 en Maart 1642 kocht H. nog belendende teellanden aan, na al aanstonds met de bouwmeesters Van Campen en Post over den aanleg en opbouw van plaats en huis, geraadpleegd te hebben. Met laatstgemelde, die ook zijn huis aan 't Plein voor hem gebouwd had[1], ontwierp hij de benoodigde plans en teekeningen, zoodat er reeds in 't voorjaar van 1640 met den aanleg van plaats en plantsoen, en kort daarna met het bouwen van 't huis een aanvang gemaakt werd, en dit laatste in July al ver gevorderd was. Den 8sten dier maand kwam H., van 's Prinsen wege uit het leger naar den Haag gezonden, zijn nieuwen aanbouw in den vroegen morgen in oogenschouw nemen, en in 't najaar was deze, zijn _Hofwijck_, voltooid. Zijn voortdurende afwezigheid in het leger en drukke werkzaamheid in de stad vergunden hem echter slechts nu en dan er een enkelen dag, soms maar weinige uren, door te brengen, en zoo dikwijls hem dat te beurt viel, teekende hij het in zijn Dagboek aan. Het eerst ontbeet hij er, met eenige vrienden, den 23sten Mei 1642. Na den dood van Prins Willem II verminderden zijn werkzaamheden natuurlijk, en had hij gelegenheid er dikwijls eenige dagen te slijten; en toen zijn zoon Constantijn hem bij Willem III als geheimschrijver was opgevolgd, hield hij er des zomers geregeld zijn verblijf.--In 1652 bezong hij het, en gaf zijn dichtwerk den 11den Febr. 1653, bij Adriaen Vlac in Den Haag ter perse. (Zie Schinkels _Nadere Byzonderheden_, enz. II, bl. 58 en v). Noot: [1] Het thans afgebroken ministerie van justitie, als men weet. VITAULIUM HOFWIJCK 1652 AEN VROUW GEERTRUYD HUYGENS geseght DOUBLET, VROUWE VAN S. ANNELAND, & c.[1] _Mevrouw en waerde Moeye_; De wijsen van eertijds hebben 't soo verstaen, ende het is altoos waerachtigh gebleven, dat Vrucht en Vreughd, Voordeel en Vermaeck in een getwernt[2], den deughdelicksten draed maecken. Daerop sagh ick dat mijn Vader gesien hadde, als hy sich gelusten liet de lichamelicke lusten van sijn _Hofwijck_ soo te beschrijven, datse de Ziel raeckten, makende van die Wandeling een Handeling, die naer[3] hem sijn Erven, noch naer[3] den ondergangh van de plaetse, te stade komen moght. Ende het soete voornemen alsoo uytgevoert, heeft my te dienstigen licht gedocht voor de Korenmate, daer onder het geschapen was voor eerst te smooren, sonder de moeite, die ick aengewent hebbe, om het oock onze Eewe te mogen bekent maken. Hoe het dese neus-wijse Wereld sal op nemen, staet te sien. By U.E. en meen ick geenen ondanck verdient te hebben: de Stichter van _Hofwijck_ is haer te lief, om een stucksken Wercks van den Dichter te verwerpen. Een stucksken Bywercks noemde ick het beter: dewijle wy heel wel weten, en qualick gelooven konnen, dat hy daer aen al gaende en staende niet meer en heeft besteedt als de brockelingen van vier der druckste maenden, die hy beleeft heeft, sonder dat yemand getwijffelt hebbe, dat hy in 't gewoel van soo vele andere besigheden yet sulcks onder de leden soude hebben. Nu het Kind schielick ter wereld is gekomen, ende my, den oudsten van de Voor-kinderen, als het jonghste van 't tweede Bedd', vertrouwt, weet ick het niet beter te besteden als by U E., beider oudste Moeye, die ick wenschte, dat sich somwijlen daer mede wilde verlusten tegens de swaermoedigheden, die haer overigh mogen zijn zedert sy de twee lieve derdendeelen van hare eigen Bedde-vruchten uyt der tijd heeft sien haelen; wel goeds tijds[4], na ons gevoelen, maer ontwijffelick te goeder tijd, dewijl het Gods tijd was. Hem bid ick, U E. in alle tijden ende naer alle tijden te segenen met tijdelick ende eewigh welzijn, blijvende, _ Me Vrouwe en Waerde Moeye_, U E. Ootmoedige Neef en dienaer C. HUYGENS[5]. Noten: [1] Constantijn Huygens zuster, zie I en II, bl. 836 [2] gedraaid; verg. 't Hoogd. wirn. [3] na. [4] vroegtijdig. [5] Versta 's dichters oudste zoon _Christiaan_, die de uitgave bezorgde. AEN DEN LESER; VOOR DE BY-SCHRIFTEN[1]. Wie is' er met sich selfs of met sijn' tijd verlegen, Sijn' kostelicken tijd? wie soeckt naer niewe wegen, Om lustigh leêgh te zijn? wien stinckt[2] de Steen en 't Berd[3], En ander arger vuyl, dat spel gerekent werdt? Hy kome daer ick gae, wanneer ick Haegh en Hof wijck; Hy blijve daer hy is, en volge my op Hofwijck; Hy wandele met my, en spare voet en schoen: Hy kan sijn wellust met één oogen-blick voldoen, Of, is sijn Oogh te luy, met een geduldigh Oor-deel[4]; Daer hooren streckt voor sien, en geeft het oogh geen voordeel; De doove by sijn oogh, de blinde by sijn oor, Kan voelen waer ick treê, en treden in mijn spoor. Men hoor of sie my dan, ick stae in[5] voor 't berouwen By alle keurige van planten en van bouwen; En, ben ick niet verleidt van eigen toover-min, Sy sullen Hofwijck bey soo vinden als ick 't vin[6]. Noch liegh ick voor de helft: de blinden sullen voor gaen, En dobbele genucht sal in des hoorers oor gaen By d'enckele van 't oogh, Soo gaet het met de pen, De Rijm-pen; want sy lieght, ten deele van gewen[7], Ten deelen[9] om de kunst: en die de waerheit soecken In 't los aensienelick van welgerijmde Boecken, Zijn even verr' van 't pad, als die den wilden aerd Van 't weelderigh pinceel aenvaerden voor een Kaert. Leest met voorsichtigheid wat Dichters van haer[10] geven; 't Is rouw'[11] Land-metery, daer staet geen passer neven. En die een dobbeltje wil hangen aen de vracht, Om Hofwijck te gaen sien in d' ongemeene pracht, Dien ick het heb geleent, zal weinigh min als vloecken, En seggen: «Wel, ick segg: is dat het voêr van Boecken, Is dat een' Schildery, die op het leven treckt? 't Schijnt, dat men kinderen d' oud' avontuer vertreckt[12] Van 't Koninghs dochtertjen, om in den slaep te raecken! Is dit het hoogh Kasteel, zijn dese dorre staecken Die Eicken Hemel-hoogh, is dit het Masten-woud, Zijn dese Lindekens het andere Voorhout, Is dese bult een Bergh, is dese plas een Vijver? Wat quelt my d'ydelheit van dien verweenden Schrijver! Laegh noch mijn dobbeltjen in 'tsackjen van den Kerck, Soo had ick Godt behaeght en sat noch op mijn werck. Ja, vrienden, blijft by huys, en spaert uw sestien duyten[13]: 'k Heb rijp en groen geseght, om dat het _Dicht_ souw sluyten. Soo gaet het (noch eens) met de Rijmpen; om een woord Dat sonder weergaê is, moet arme Waerheit voort, En om een braever[14] woord, dan woorden die wat seggen, Moet onred' in den top, en Reden onder leggen; Mits dat het Klinck-dicht zy, is 't snoodste 't beste Dicht, En beste Dichter is die konstelickst verdicht. Beschaemt[14] den Meester vry, die[15] van de kunst wilt heeten, En laet ons een voor een ontlasten ons geweten: Wy lijden van den Rijm al, dat het Schip in Zee Van vloed en ebbe lijdt: wy leggen 't op de reê, De reê van Reden, aen; en 't schijnt, de volle zeilen, En 't schijnt, de ruyme schoot en weten van geen feilen; Het Roer light midden-boords, de vlagge wijst voor uyt, De Naelde wijckt noch wraeckt[16], en alle gissingh sluyt, En al 't besteck gaet vast; voor-wind maeckt rechte streken, Maer, Stierman! waer is 't Schip ten einde van ses weken? Voor St. Helena? jae, soo 't God en water wil, Soo niet, aen St. Thomé, of mog'lick in Brasil! Dat doet de blinde kracht van ongemerckte Stroomen. Soo gaet het in 't beleid van Rijmers en haer' droomen: Sy munten 't op de kust daer 't Schip op is bevracht, Sy hebben Roer en Schoot (soo meenens') in haer macht; Maer daer's wat onverhoeds, in 't Zee-sop en sijn baeren, Haer slechte Zeemanschap in 't zeilen wedervaeren; Een ongevoelde drift, een Tij heeft haer verleidt; Sy hebben eens een woord voordachteloos mis-seidt, Goên avond[17] Redens-reê: dat woord moet weêr berijmt zijn, Of 't streeck houdt of geen streeck, of 't Dicht soud' ongelijmt zijn. Soo lijmt men dan voort aen[18], en raect van Oost in West, Van 't Zuyden in het Noord: tot dat m', in 't lieve lest, Verzeilt en bijster 's weeghs, met loeven en laveeren, (God weet hoe gracelick!) naer 't oogemerck[19] moet keeren: Terwijl de Leser staet en gaept met open mond, En wenschte, dat hij eens den Dichter wel verstond, Die wel verstaenlick waer, kond hy sich selfs begrijpen. Gaet, lieve leser! gaet uw herssenen nu slijpen, Om door 't geheim te sien van 't mijmerigh gesegh, Daer, die u leiden sou, verruckt[20] is van den wegh. Nu heb ick my ontkleedt: waer hael' ick Vijgen-bladen Tot masker van de schaemt, daer med' ick sta beladen? Wie wil nu Hofwijck sien of hooren met geduld, Met logens opgepronckt, met klater-goud verguldt? Ghy, Leser! hoort ghy noch dry woorden van verschoonen; Noch ben ick lesens waerd, en kan het sus[21] bethoonen: Al dat ick Hofwijck noem, is Of-wijck[22] van den wegh, Die waerdigh zij betreên; indien ick Hoefwijck segg', Soo spreeck ick uyt mijn Bors en uyt mijn hert te saemen; Maer die het Stof-wijck heet, heeft goet verstand van naemen En van de slechte stof, daer Hof-wijck af bestaet. En van der Dichteren ruym spreken sonder maet. En is 't Gesticht[23] soo slecht, wat sal 't Gedicht verbloemen, Dat, die wat Hofwijs is, sal Holwijck derven noemen? Hol, lieve Leser! hol, en holler dan een blaes, Een blaes met boonen, is dit voddige geraes. Verhaest uw vonnis niet; jae, spreeckt het sonder schroomen, Ick help 't u spreken: 't zijn derd'daeghsche-kortsedroomen, Daer op ick u onthael; 't is ongerijmde Rijm, Een buyten çierlijck graf, van binnen asch en slijm[24]. Maer houd het vonnis in, en hoort my noch eens spreken: Die oyt gewandelt heeft langhs modderige beken, En heeftse niet altoos bewandelt sonder lust; De Zee is alom sout, maer hier en daer de Kust Beset met soet gewasch van Bloemekens en Kruyden, Daer 't keurige begrijp van recht neus-wijse Luyden Sijn sinnen in voldoet, en vindt de wegen kort, Daer hier wat nuts en daer wat schoons gevonden wordt. Het kreupele geschrift van teêre Leerelingen Wordt by des Meesters hand met konstelicke ringen, Met strick en spinneweb omvlochten en geçiert, En hoe 't min deughdigh is, hoe meer betiereliert[25]: Soo kan een Ebben[26] lijst een slechten doeck[27] verrijcken, En doen hem voor wat goeds verkoopen of bekijcken; Die lagen leg ick u: mijn Boeck, mijn Schrift, mijn Doeck, Mijn tamme Schildery, recht uyt geseght, mijn Boeck, Mijn Hofwijck in papier is wandelen, noch lesen, Noch koop, noch kijcken waerd; dat vonnis is gewesen: Maer kust[28] en strick en lijst, die 't çieren op den kant Zijn op de proeven van het keurlickste verstand. Veracht ghy dan mijn stof, mijn selfkant moet ghy prysen; Danck hebbe 't soet behulp van afgestorven Wijsen: Die heb ick uyt haer graf doen spreken t' mijner baet, En van haer lappen my een feestelick gewaet Geflickt[29] en omgedaen: met Peerlen van Athenen Is dit gewaet versien; de kostelickste steenen Van Roomens burgery, does' op haer rijckste was, Heb ick gelesen uyt haer Puyn en uyt haer as, En my meê geborduert: der Christelicke Vad'ren[30] Heb ick het beste bloed van haer ontsteken ad'ren Gesmolten in mijn vleesch, en uyt haer oud gebeent Het onverrotste mergh gesogen en geleent. Nu pronck ick met den buyt, nu tert ick uw gedulden[31]: Verkoop ick niet als lood, 'ck heb 't weten te vergulden; Nu moet ghy Hofwijck sien, het zij u lief of leed: 't Kind is wanschapen, maer 't is rijckelick[32] gekleedt[33]. Noten: [1] Versta: de bijgevoegde lofdichten, naar den smaak der eeuw. [2] walgt. [3] verkeerbord. [4] Min gelukkige klankspeling. [5] vrijwaar. [6] Voor vind. [7] gewoonte. [8] Welluidendheidshalve voor deele. [9] zich. [10] ruwe. [11] verhaalt. [12] Thans zou men van tien centen spreken. [13] fraayer. [14] Stelt op de kaak, ten toon. [15] Versta: gij die. [16] weerspreekt. [17] Vaarwel dan. [18] Maar voort. [19] doel. [20] vervoert. [21] zoo. [22] af-wijk. [23] Versta: het geheele buiten. [24] slijk. [25] Omkruld. [26] ebbenhouten. [27] schilderstuk. [28] rand. [29] Aangelapt (van 't Hoogd. flicken). [30] De zoogenoemde kerkvaders. [31] geduld hebben. [32] Rijk, weelderig. [33] Dat oud-roomsche en atheensche, en dat kerkvaderlijk borduursel en verguldsel is in deze volksuitgaaf, als minder doeltreffend, echter weggelaten. De desbeluste lezer kan 't in de oudere naslaan. AEN DEN DRUCKER. k Hebb' Hofwijck uytgedruckt: is 't t' uwent niet te druck, Verdruckt my in uw pers, en helpt ons in den Druck; My in den druck van eer of oneer, van berispen Of prijsen, naer het volck òf spreken wil òf lispen[1]: U in den meerder druck, van Kostelick papier, Als Ketter-vleesch, te sien verdoemen tot het Vier. Van dusend tegen een de nadruck[2] zal ons' beurt zijn; Ick heb 't u ingedruckt; denckt, als het sal gebeurt zijn: Die Dichter heeft sijn plicht uytdruckelick vervult: Mijn onderdrucken[3] is de dochter van mijn schuld. Noten: [1] Voor prevelen. [2] Voor narouw. [3] In den druk raken. AEN MIJN HEER MIJN HEER VAN ZUYLICHEM over het lesen van sijn Eds. HOFWIJCK. 't Is een dagh of vier geleden, Dat ick hallif moê getreden Door de paedtjes van mijn hof Wat gingh sitten onder 't lof[1], Daer de hitte niet kan nypen Onder 't lommeren van ypen, Op een banckje van een deel[2], In een koel en groen prieel; Daer de dichte blaedjes weeren Dat de Son my niet kan deeren, Schoon hy op de middagh blaeckt, Als hy 't Hemel-kreeftje naeckt. Om mijn eensaemheit t' ontvluchten, Die my somtijds doet versuchten, Als ick aersel op de schaê[3] Van mijn afgestorven gaê, (Wie kan steeds den mensch verkrachten)? Liet ick drijven mijn gedachten[4], Liet ick mijn herdencken gaen Door u lecker letter-blaên, Die ick even had gelesen; Blaên, die voor geen sterven vresen, 't Zy de Somer swicht of brand, Van een soete Joff'ren-hand, Door uw wil, aen my gegeven; Blaên, daer _Hofwijck_ door sal leven Langer, alsser bosch of laen Staet, òf met òf sonder blaên; Langer, als d' abeele kruynen Sullen _Hofwijck_ en sijn tuynen Decken voor de scherpe sneê Van de seyssen uytter Zee[5]: Langer, als sy, met de toppen Van haer hoogh-gestege koppen, Sullen weygeren den pas Aen het huylen en 't gebas Van de nortse Noorder-winden Op den bloesem van de Linden, Die, aen d' Oost' en Wester-kant Van den _Hofwijcks_ Hof geplant, Maecken ruyme wandeldreven, Die het quaelick willen geven Voor 't Voorhoutse Joffren-rack, Munnick-tuyntje, blaeder-dack, Dat, door 't roemen uwer Dichten[6], Voor geen dingh behoeft te swichten, Wat òf in òf buyten 't landt Sijne borst op schoonheit spant; Langer, als de maste-boomen[7] Sullen wederzijds bezoomen, Met een altijd groenend lof, 't Buytenpad van uwen Hof: Als de nimmer-dorre Climmen[8] Sullen klauteren en klimmen, Langhs 't gebeent' en armen op, Over hooft en kruyn en top Van de hoecksche Vierelingen[9], Al gelijck in alle dingen, Broeders, even hoogh en breedt En al eveneens gekleedt: Daer de Cabbeljaeus-gesinden[10] Noch wel herbergh souden vinden, Soo 't de Landvooghd soo verstond, Dat hy die in schootels sond 't Lijf gesoôn, de staert gebraeden, En een kruyck met wijn gelaeden Van de Moesel of de Deel[11], Om het oud-versufte scheel[12] Met een Roemer af te drincken; Langer, als de Vloer sal blincken, En het marmer staen te prael, In uw sinnelicke[13] sael; Langer, als uw Slot zal duyren, Dat, met even-zijdse muyren, Vierkant uyt het waeter rijst, Dat de Waerd en gasten spijst Met een vangst van goede vissen Als 't u die gelieft te dissen, Slot, als men 't van 't Zuyden kijckt, Dat een flesch in 't koel vat lijckt;-- Langer als men 't paerdt sal jaegen Langhs de Vliet, met sweepe-slaegen, Nae den Dam, of Delft, of Haegh, Alsser Schip en schuyt en kaegh, Met sijn vracht en volck en waeren, Uw kasteel verby sal vaeren, Die, òf van òf nae de Vliet Door den Duycker henen schiet;-- Soo langh als men Duyts sal spreecken, En geen leeser sal ontbreken, Die een aerdigh Rijm bemint, Daer men pit en kruym in vindt. Wijl ick sit en suff en mijmer, Opgetogen, hoe de Rijmer In soo een gemeene stof Wint soo ongemeene lof; Hoe hy Wijsheit mengt met kluchten, Hoe hy sonder jock kan tuchten[14], Hoe hy ernst met lacchen speckt, Daer men les en vreughd uyt treckt, Vind ick my in 't Bosch gekommen En op uwen Bergh geklommen, Daer een vierkant hout-gebouw (Wist ick hoe men 't noemen souw) Braght my weder op mijn sinnen, Datter voordeel was te winnen Van een heerlijck Peterschap Voor die op den hooghsten trap In het gissen konde raecken Van profijtelickst vermaecken In het geven van een naem, Beyde nut en aengenaem. Ick gevoelde my bestreeden Van mijn tochten en de Reden: D' een sey dat ick 't laeten souw, D' ander riep er tegen: «houw! Houw, en wilt u daer voor wachten, 't Is geen werck van uwe krachten, 't Is geen last van uwen rugh; Wat vermeet sich vliegh of mugh, Dat een kemel is te vergen? Wie begeeft sich op de bergen, Die genoegh sich vind beswaert, Dat hy kruype by der aerd?» Reden had nae reên gesproken, Eersucht quamper tegens stoken: «Die niet soeckt, die niet en vind, Die niet waeght, die niet en wint; Waeght ghy: 't kan misschien gelucken; Mist ghy: 't hoeft u niet te drucken; Vele, die wat groots bestaen Hebben met de wil voldaen; Oock soud ghy den eerst niet wesen, Dien, als anderen voor desen, Een geluckigh woort ontvil[15], Als 't geluck maer dienen wil; Blinden kunnen somtijds raecken, En oock acker-lieden spraecken Somtijdts wel een tijdigh woord, Dat den wijsen heeft bekoort; Oock is 't meê al waer bevonden, Dat een haes, voor snelle honden Afgeloopen vry en los, Is gevangen van een Os, Die hem op sijn lenden trapte, Wijl[16] hy door de weyde stapte In een dichte bos van gras, Daer het wild gelegert was». Wat is goed en wat is beter? Soo 't geluckt, soo werd ick Peter[17], En soo 't mist, waer kom ick heen? Wat is 't als een blauwe scheen? Die is lichtelick te waegen: Vryers loopens' alle daegen, En wie gaetter kreupel van? Dus geschuddet[18] in een wan, Dus gehangen tusschen beyden, Eer dit strijden was gescheyden, Had my d' eersucht al vermant, En de Pen was in de hand, En de Reden aen het swijmen, En de Dichter aen het rijmen, En de veder in den int, Om een naem voor 't houte kind. _Hofwijcks_ Hoogh-beroemde Schrijver, Dus geraeckt' ick door den yver, Die de reden had verbluft, Van het peynsen half versuft, Aen het raên en aen het rijmen, Aen het voegen, aen het lijmen, Aen het krabblen met de pen, Waer van ick dit naschrift[19] sen[20]. Heb ick 't wit niet kunnen raecken Van 't profytelickst vermaecken, Soo ick in den naem hier mis Wat èn nut èn vrolicks is; Heb ick 't bey niet kunnen raemen Wilt de Meester niet beschaemen, En die meê is van de kunst, Deck mijn feilen met sijn gunst!-- 20 Julij, 1652. (jACOB WESTERBAEN). Noten: [1] loof. [2] plank. [3] 't verlies. [4] Westerbaens overleden vrouw, na welker dood hij zich op Ockenburgh gevestigd had. [5] Versta: de zeewind of -lucht. [6] Zie deel III en IV bl. 30 in't Voorhout. [7] Huygens' lievelingen. Zie vervolgens en in de Sneldichten. [8] klimop. [9] «Vier houten cabinetten of prieelen met clim bewassen, staende op de vier hoecken van den Hof, alle uyt eender hand gemaeckt» Huygens. [10] Klankspeling op het vorenstaand hoeksch. [11] In Belgiën; deelewijn. [12] verschil. [13] nette. [14] leeren. [15] Ontviel; gelijk wirp voor wierp in 't volg. lofdicht. [16] terwyl. [17] peet-oom. [18] Voor geschud. [19] Zie volgende gedichten. [20] Voor zend, gelijk vin voor vind, enz. PROSOPOPOEA[1]. Spreeckende HOUTE GEBOUW OP DEN BURGH IN 'T BOSCH VAN HOFWIJCK, HOF-STEDE des HEEREN VAN ZUYLICHEM BY VOORBURGH. _Dus sprak een houte Kind, of een van sijnentwegen, Doe hy sich vond op 't Land om tijd-verdrijf verlegen_: Ick heb dat wesen niet dat ick te hebben plagh. Een quaden avond-luym, een felle blixem-slagh, Die hooge bergen treft en spaert de laege heuvlen, Wirp[2] my ter aerde neêr, eer hy my dede sneuvlen, Soo dat ick met mijn top, beneden in het gras, Verraedlick lagh, gestort, eer ick gewaerschouwt was. Ick was, of ick geleeck, een van des werelds Wondren, Een van het seven-tal, eer 't blixemen en 't dondren My door een domme kracht ter neder had geploft; Ick leeck der Spitzen een daer Memphis noch op stoft[3], Die Vorsten-beenderen en Konincklicke lijcken Verstreckten tot een graf in de beroemde Rijcken, Daer 't Nylewaeter mest het Kooren-rijck Egipt. Ick wierd van yder een besprooken en belipt[4]; Die timmert aen den wegh is selden buyten opspraeck. Ick leeck der spitzen een daer, eer men tot den top raeck, En siese van der aerd ten wolcken uyt gebout, De Stichter sagh verspilt ruym hondert tonnen gout, En noch eens, en noch eens, en seventigh en negen Aen loock, ajuyn, en kaes, soo ick het heb te degen En men de rekeningh van Steven[5] wel verstaet. Nu ben ick--Kijcker, stae! segh, eer ghy henen gaet, Wat ben ick? Wie hier gaeuwst en kloekst sal in de weer sijn, En't nutst en 't vrolickst vind, die sal mijn Heers Compeer[6] sijn; Jan, maeck het Bosch-heck op, en ghy, o Kijcker-vrind! Komt nader en bedenckt een naem voor 't houte kind. Sie my van elcke kant, van boven, van beneden, En wilt, om wel te sien, wat tijds aen my besteden; Het sien en kost hier niet. Aen een wanschaepen dier Hebt ghy somwijl versnoept een stuyver drie of vier: Te kermis, aen een meyt, die armeloos gebooren Uyttarte met de voet de beste Nayster-slooren, Stack draên door 't naelden-oogh en naeyde wacker heen, En wat daer vingers doen, deê vaerdigh met de teen;-- Aen een die ruym het hoofd van een volkomen man had, Maer borst en buyck en dyên en beenen van een span had; Een Reus in 't Aepenland, die in een Munnicks mouw, Die in een Visschers hoos sijn herbergh vinden sou; Een Karel onder 't volck[7] dat in voorleden tijden, Tweemaal zes duymen hoogh, met Kraenen plagh te strijden; Een schaduw, die de Son hier op de middagh geeft, Als hy een man beschijnt van boven uyt de Kreeft;-- Aen een gebaerde knecht, die met sijn hooft en borst sat Op sijn verdort geraemt, die veel tijds goeden dorst had, En mocht sijn kroes wel uyt, en op de toon-banck sprack, Wat meerder als een hooft daer 't lichaem aen gebrack. Oock siet men aen dit lijf geen beenen noch geen voeten, Maer soo 't geoorloft was te graeven en te wroeten, Men vonde dat ick die heb langh en dick en breet; Maer dat ghy 's niet en siet, dat heeft oock sijn bescheet. Weet dat ick RODEN-BURGH[8] heb onder mijne soolen, En treê de voncken uyt van sijn verborgen koolen, Die hy hier onder my met groene rocken deckt, En door een snoode pest uyt giftich sand verweckt, Mijn buyren sterven deên; dees trapten ick het hooft in, En stae tot op sijn hert, daer ick het vyer verdooft vin.