Part 1

Opmerkingen van de bewerker

Tekst die in het oorspronkelijke werk schuingedrukt is, wordt hier weergegeven _tussen liggende streepjes_, vertgedrukt tekst =tussen is-gelijktekens=, en gespatiëerde tekst ~tussen tildes~. Kleinkapitalen zijn vervangen door KAPITALEN. ^e geeft een superscript e weer.

Meer Opmerkingen zijn te vinden aan het einde van deze tekst.

Uit de Dierenwereld van het Water

[Afbeelding: I.]

Dr. A. J. C SNIJDERS

UIT DE DIERENWERELD :-: VAN HET WATER :-:

SCHETSEN IN WOORD EN BEELD VAN HET LEVEN DER LAGERE DIERSOORTEN

TWEEDE GOEDKOOPE DRUK

[Afbeelding]

UITGEGEVEN EN GEDRUKT DOOR W. HILARIUS Wzn. TE ALMELO (IN HET JAAR 1916.)

INHOUD.

VOLGORDE DER PLATEN. BLADZIJDEN.

INLEIDING 1

I. EENIGE ZOETWATERBEWONERS 3

II. HET LEVEN IN SLOOTEN EN BEEKJES 20

III. IN DEN STILLEN WATERPLAS 35

IV. LEVEN EN BEDRIJF IN VIJVERS EN ZACHT VLIETENDE WATEREN 43

V. EEN MERKWAARDIG DRIEMANSCHAP VAN DEN ZEEBODEM 53

VI. DE GEPANTSERDE ROOFRIDDERS DER ZEE 59

VII. EEN EXCENTRIEK GEZELSCHAP 68

VIII. KRABBELENDE STRANDVONDERS EN HUPPELENDE GYMNASTEN 73

IX. KLEURENWEELDE IN DEN OCEAAN 85

X. HET SPROOKJE VAN DEN KRAKEN 101

XI. ALLERLEI MERKWAARDIGE ZEESLAKKEN 109

XII. EEN BONTE VERZAMELING 119

XIII. UIT HET RIJK DER SCHELPDIEREN 131

XIV. EEN STEKELIGE FAMILIE 149

XV. DE STERRENWERELD VAN DEN ZEEBODEM 160

XVI. DRIJVENDE WONDEREN DER ZEE 165

XVII. EEN ONDERZEESCHE BLOEMENTUIN 173

XVIII. SIERLIJKE ZEEBEWONERS 183

XIX. DE KLEINE BOUWMEESTERS VAN DEN OCEAAN 189

XX. SPONSEN 197

ALFABETISCH REGISTER DER NEDERLANDSCHE EN LATIJNSCHE NAMEN.

Bladz. Achtarm, gewone 107 Achterkieuwigen 109, 112 Actinia equina 176 Actiniën 176 Actinoloba dianthus 176 Adamsia palliata 178 Adamsia Rondeletti 178 Aeolis 114 Aequorea forscalea 183 Alciope 92 Alcyonium digitatum 193 Alcyonium palmatum 193 Alikruik 120 Amber-horenslak 40 Ancylus fluviatilis 17 Anemonia sulcata 175 Antedon rosacea 158 Antipathes larix 194 Aphrodite aculeata 89 Aplysia depilans 112 Aporrhaïs 122 Apus productus 39 Arca barbata 139 Arenia, broze 92 Arenia, fragilis 92 Arenicola piscatorum 90 Argonauta argo 108 Argyroneta aquatica 45 Arkschelpen 139 Armpoliep, bruine 23 Armpoliep, groene 23 Armpootige weekdieren 99 Ascidiën 96 Asellus aquaticus 44 Astacus fluviatilis 27 Astarta 137 Asterias glacialis 162 Asterias rubens 162 Astraea radians 195 Astroïdes calycularis 195 Astropecten aurantiacus 162 Aulacostomum gulo 37 Avicula 135

Badspons, gewone 199 Balanus tintinnabulum 55 Bandtongigen 120 Barnsteenslak 40 Bekerkwal 171 Bekerpoliep 171 Berenkreeft 67 Beroë Forskaliï 170 Bisschopsmuts 127 Blaasdrager, in ’t water zwevende 180 Blaashorenslak 42 Blaaskwallen 180 Blaasslak, gespikkelde 113 Bladkreeften 64 Bladpootigen 39 Blauwslak 125 Bloedegel, gewone 9 Bloedkoraal 192 Bloedzuiger, medicinale 48, 58 Bloedzuiger, zwarte 37 Bloempoliepen 171, 173, 189 Bonellia viridis 94 Boogkrabben 75 Boomblad, vertakte 188 Boorpissebed 82 Boorschelpen 144 Boorspons 200 Boorworm 145 Borstelwormen 39, 85 Botryllus violaceus 97 Branchipus 43 Bron-blaashoren 42 Bryozoa 7 Buccinum 128 Buikpootigen 19 Buiskwallen 180 Buispoliepen 186 Bulla ampulla 113 Bythinia tentaculata 52

Calappa granulata 68 Callianira bialata 170 Callianira, tweevleugelige 170 Cancer pagurus 75, 76 Carcinas moenas 75 Cardium edule 141 Carmarina hastata 184 Cassis testiculum 124 Cerianthus membranaceus 176 Cerithium 122 Cestum Veneris 171 Charybdea grandis 169 Chiton elegans 111 Cidaris papillata 151 Ciona intestinalis 97 Clavellina lepadiformis 97 Clepsine bioculata 10 Clione borealis 116 Columbella mercatoria 128 Comatula rosacea 158 Conus marmoratus 128 Corallium rubrum 192 Cordylophora lacustris 184 Crangon vulgaris 64 Crania anomala 100 Crinoïeden 157 Cucumaria doliolum 156 Cyclas rivicola 32 Cynthia microcosmos 97 Cypraea mauritiana 123 Cypraea moneta 123 Cypraea tigris 123 Cytherea dione 143

Dadelslak 127 Darmholtedieren 20, 165, 183 Dendrophyllia ramea 188 Dentalium elephantinum 117 Diepslak 52 Doliolum tritonis 99 Dolium galea 124 Dolium perdix 124 Doodshoofdschelp, ongelijke 100 Doômansduim 193 Dorippe lanata 69 Doris tuberculata 114 Draadslak 114 Draadwormen 49 Dreissena polymorpha 15 Driehoekkrabben 77 Dromia vulgaris 70 Duifje 128 Dunschaal 142

Echinocardium cordatum 153 Echinus esculentus 152 Edelkoraal, roode 192 Edelkoraal, zwarte 194 Eendenmossel 53 Eenspierigen 133 Elysia viridis 115 Emarginula 130 Ephydatia fluviatilis 26 Eremietkreeft 177 Erwtenschelp 15 Euplectella aspergillum 201 Euspongia officinalis 199

Fissurella graeca 129 Flustra foliacea 99 Fluweelslak, groene 115 Fuikhorenslak 127 Fungia patella 195

Galatea strigosa 72 Gammarus pulex 3 Gaper, stompe 143 Gaperschelpen 143 Garnaal 64 Gatschelp 100 Geleikorst, stervormige 97 Geleikorst, vioolblauwe 97 Geodia gigas 201 Geweikoraal 194 Glasbuisspons 201 Glassponsen 199, 201 Glasspons van Siebold 202 Gordius aquaticus 49 Gorgonia verrusca 192 Goudkam 88

Haarster, rozeroode 158 Haarsterren 157 Haliotis tuberculata 111 Hamerschelpen 134 Hartschelpen 141 Heliactis bellis 177 Helmslak 124 Hermione hystrix 89 Hermione, stekelvarken 89 Hippopodius luteus 182 Hirudo medicinalis 48 Holothuria tubulosa 154 Holothuriën 153 Holtedieren 20, 165, 183 Homarus vulgaris 59 Hoornkoraal, lariksvormig 194 Hoornkoraal, wrattig 192 Hoornslakken 122 Hoornsponsen 199 Hoornwier, bladerig 99 Hyalea tridentata 117 Hyalonema Sieboldiï 202 Hydra fusca 23 Hydra viridis 23 Hydractinia echinata 178 Hydractinia, gestekelde 178

Ilea nucleus 68 Ilea, pitvormige 68 Inachus chiragra 79 Inachus Kämpferi 80 Infusiediertjes 35 Inktvisch, gewone 106 Inktvisschen 101, 102 Isocardia 137

Jacobsmantel 135 Janthina communis 125

Kalkkokerwormen 87 Kalksponsen 199 Kamkieuwigen 119 Kamkieuwwormen 88 Kamschelp, gemarmerde 140 Kamschelpen 135 Kamster, oranjekleurige 162 Kaphorenslak 17 Kauri’s 123 Kegelslak, gemarmerde 128 Kelk-sterkoraal 195 Keverslak, sierlijke 111 Kielpootigen 115 Kieuwloozen 113 Kieuwpoot 39, 43 Kiezelsponsen 199, 200 Kinkhoren 128 Klapschelp 136 Klitkomkommer, klevende 156 Klokdiertje 36 Kluizenaarskreeft 177 Knotspoliepen 186 Kogelegel, gekorrelde 152 Kokerworm, goudharige 88 Kokerworm, spiraalvormige 86 Kokhanen, Kokkels 141 Koordworm 49 Koppootigen 101, 102 Koraaldieren 189 Krabben 73 Kraken, gewone 101, 107 Kreeften 3, 27, 59 Kreeften, kortstaartige 74 Kreeften, tienpootige 59 Kristalslak 117 Kruisdraagster 93 Kuifcelpoliep 5 Kurkspons 200 Kwallen 165 Kwalpoliepen 167, 183, 184

Lambrus mediterraneus 80 Langoeste 63 Langworm 93 Lans-tulband, wrattige 151 Lazarusklep 136 Lederkoraal 193 Lepas anatifera 53 Limnaea auricularia 51 Limnaea palustris 51 Limnaea peragra 51 Limnaea stagnalis 41 Limnoria terebrans 82 Limulus moluccensis 56 Limulus polyphemus 56 Lineus gesserensis 93 Lineus longissimus 93 Lithodomus dactylus 140 Littorina littorea 120 Loligo vulgaris 107 Lucernaria Leuckarti 171 Lucina jamaicensis 142 Lumbriculus variegatus 38