Part 2

Jo. Geert.

JO (met ’n gesprenkeld konijn in de hand)... Jezis!... (laat het vallen)... Géért!... (vliegt op hem toe, slaat de armen om z’n hals, barst in zenuwsnikken los).

GEERT (dof). Schei nou uit! Dat verdomde geblèr – schei uit!

JO (voortsnikkend). Ik ben zoo blij – ik ben zoo blij, lieve Geert...

GEERT (grimmig). Nou! – Nou!

JO. Ik kan ’t niet helpe (snikt heftiger).

GEERT (haar armen loswringend)... Nou dan! ’k Kan zoo’n boel leven niet an me kop hebbe...

JO (verschrikt)... Zoo’n boel leven?...

GEERT (grommend). Dat snap je natuurlijk niet... Zes maande alléén – alleen met je eigen vuil – in ’n cel... (verblind de hand voor de oogen houdend) Laat ’t gordijn wat zakke – ’t is hier ’n zon om dol te worde!

JO. God... Geert...

GEERT. Toe dan!... Dà’s beter.

JO. Is je baard?...

GEERT. Me baard beviel ze niet... Die wou ’t Rijk hebbe... Leelijk geworden, wat? ’k Zie ’r belazerd uit, wat?

JO (aarzelend-lachend). Jij? Nee. Hoe kom je ’r op? Je zou heelemaal niet zegge... (snikt opnieuw zachtjes).

GEERT. Wel verdomd! Heb je niks ànders te vertelle? (Zij lacht nerveus. Hij wijst op z’n slapen). Grijs geworden, hè?

JO. Nee, Geert.

GEERT. Je liegt (den spiegel wegtrappend). ’k Heb ’t zelf gezien. De schooiers om ’n zéeman op te sluite in ’n hok waar je niet loope kan, waar je niet spreke kan, waar je (slaat woest met de vuist op tafel).

DERTIENDE TOONEEL.

De vorigen. Barend.

BAREND. Hier is de jenever.

JO. ... De jenever!

BAREND. Voor Geert...

GEERT. Bemoei je ’r niet mee.. Is ’r geen glas? – La-maar! (slikt driftig)... Dat knapt op. Hoe laat is ’t?

BAREND. Half vijf...

JO. Heb je brood genomen? Had je honger?

GEERT. Ja. Nee. Nee. Ja. ’k Weet ’t zelf niet (zet de flesch weer aan z’n mond).

JO. Toe Geert – niemeer... Je kan ’r niet tegen.

GEERT. Niemeer? (slikt) Torn!... Hahaha! Da’s de beste manier om je maag te looien! Nog geen vaam! (slikt) Torn! Kijk maar niet zoo beroerd, meid – ’k zal me niet bezuipe! Bah! ’t Stinkt. Ongewoonte. – Is ’r proviand an boord?

JO. Kijk’s – ’n vette, hé? Zèlf gesprenkeld. (raapt ’t konijn op) Maar – nog geen uur dood...

GEERT. Goed voor mòrgen. – Hier, ga jij is wat inslaan – wat ham en wat vleesch...

BAREND. Vleèsch, Geert?

JO. Nee – da’s overdaad. – As je dan vléésch wil koope, bewaar dan de cente tot Zondag.

GEERT. Zondag. – Zondag... Heb jij zès maande niks anders gevrete dan roggemik, rats, paàrdeboone? ’k Ben te slap om ’n poot te verzette – leg niet te dondere! – Schiet op! En – en – ’n brok kaas! – ’k Heb lust om me ’n koliek te vrete. Hahaha! Zou ’k nog ’n druppie? (Barend af).

JO. Néé.

GEERT. Goed géen druppie. Is ’r tabak?

JO. O god wat vin ’k ’t prettig dat je weer vroolijk wordt. – Ja, d’r is nog sjek – in de pot.

GEERT. Mooi zoo. Prachtig. Is dat me ouwe pijp?

JO. Hè-’k voor je bewaard.

GEERT. Met wie heb je gescharreld – terwijl ’k zat...

JO (vroolijk). Met oom Cobus!

GEERT. Jullie zijn allemaal tuig (stopt, rookt). In geen half jaar de smaak in me bek gehad. Dat is geen tabak (dampt) lijkt wel hooi! Bah! De klare stinkt en de pijp stinkt.

JO. Eet dan eerst...

GEERT (de pijp neerleggend). Slaap je nog altijd naast tante?

JO. En naast de varkes. We hebbe bigge.

GEERT (lachend). En mot ik weer op zolder?

JO. Daar leg-ie warm, vent.

VEERTIENDE TOONEEL.

De vorigen. Kniertje.

KNIERTJE (buiten). Waarom is ’t gordijn neer?

JO (haar vinger op den mond). Sst! (gaat voor Geert staan).

KNIERTJE (binnen). Wat voer je uit? – Wat is ’r met ’t spiegeltje gebeurd? – Wie zit...

GEERT (opstaand). Dag ouwetje...

KNIERTJE (schrikkend). God-allemachtig!

GEERT. Nee – ik – Geert...

KNIERTJE (neerzittend). O, o daar krijg ’k ’n hartklopping van...

GEERT. Hahaha!... Die ’s verdomd goed!... (wil haar pakken).

KNIERTJE. Nee – nee – stràkkies...

GEERT (driftig). Strakkies? Waarom stràkkies?

KNIERTJE (angstig-verwijtend). Je heb me zoo’n boel plezier gedaan...

JO (sussend). Wees nou maar stil...

GEERT. Ben je van plan te gaan verwijte? ’k Heb genoeg an me kop gehad. En anders...

KNIERTJE. Anders...

GEERT. ... Pak ’k me boeltje!...

KNIERTJE. Da’s z’n thuiskomst.

GEERT. Wou je da’k op ’t zondaarsbankie ging zitte? Dànk jou.

KNIERTJE (angstig – op schreien af). Al die tijd het ’t dorp ’r schande van gesproke... Je kon geen boodschap doen of...

GEERT (norsch). Wie wat van me te zegge heeft – mot ’t doen, waar ’k bij ben. ’k Ben geen dief en geen inbreker.

KNIERTJE. Née – maar je heb je hand opgeheve tegen je meerdere.

GEERT (woest). ’k Had ’m z’n strot motte dichtknijpe.

KNIERTJE. Jongen, jongen – je maakt ons allemaal ongelukkig (begint te snikken).

GEERT (plomp stappend). Nommer twee... As ’n béést behandeld en hier gebliksem op de koop toe (grijpt z’n pakje). ’k Ben in geen bui om – om jou (bij de deur – aarzelt – smijt ’t pakje neer). Nou! (zachter). Huil niet, moeder. ’k Zou zelf wel... Verdomd!

JO. Toe – tantetjelief...

KNIERTJE. Je vader leit erges in de zee – nooit zou-ie je meer angekeke hebbe – nóóit... En die het ook wat te verdure gehad.

GEERT. ’k Ben blij da’k ànders ben – niet zoo onderworpen. ’n Heele eer om je te láte trappe! Ik heb geen visschebloed... Nou dan? Hoùen we regen?

KNIERTJE (hem omhelzend). As je maar tot inkeer komt.

GEERT (opstuivend). Morgen zou ’k ’m weer de tande uit z’n bek slaan.

KNIERTJE. Wat is ’r dan voorgevalle?

JO. Hè ja – vertel nou is alles – ga nou is rustig zitte.

GEERT. ’k Heb lang genoeg gezèten, hahaha!... La-me maar loope – dan hou ’k ’r de gang in. (de pijp weer opstekend) Bah!

JO. Rook dan niet, ezel!

GEERT. Nou wil ’k! – Zonder jóu zou ’t niet gebeurd zijn...

JO (lachend). Nee – diè is goed.

GEERT. Goed... goed... ’k Had je voor ’m gewaarschouwd...

JO. Voor wie? Wat kles je nou!

GEERT. Voor die ploert... Weet je nog dat je met ’m gedanst heb in de herberg van de rooie?

JO. Gedanst?... Ik?...

GEERT. .. De avond vóor we uitzeilde.

JO. Met die schele kwartiermeester? – As ’k ’r ’n woord van begrijp!... Heb je met diè... En je wou ’t zèlf...

GEERT. Kan je nee zegge, as ’n „supérieur” – An boord had-ie smoesies, hoorde ’k ’m de schipper vertelle dat ie...

JO (driftig). Wat?

GEERT. Dat-ie. – Dondert niet!... Hij sprak van je asof je de eerste de beste matrozenhoer...

JO. Ik! Zoo’n geméene...

GEERT. Toen die in de kuil kwam na de hondewacht heb ’k ’m met ’n korvijnagel op z’n smoel getimmerd – Vijf minute later zat ’k in de boeie – zes dage ’r in gebleve – (spottend) de provoost was vòl – toen veertien dage provoost – zes maande cel – en verbod om in de eerste tien jaar bij jè kòninklijke Marine te diene. Dat verbod is goddoome ’t ergst!... Je zou je twee hande late kappe om ’r weer bij te komme, wéer genegerd te worde, weer uitgevloekt as ’n schooier, wéer geregeerd as ’n slááf...

KNIERTJE. Geert, Geert... Zeg toch niet zulke woorde. ’r Staat geschreven...

GEERT (grimmig). Geschreven! Stònd ’r maar wat geschreven voor òns...

KNIERTJE. Schaam je...

JO. Het-ie dan geen gelijk?

KNIERTJE. As-ie fasoenlijk was gegaan na de kommandant...

GEERT. Hahaha! Je had matroos motte worde, moeder! Hahaha! Fasoenlijk? Ze ware blij dat ze me knippe en sjeeze konde! Toen ’k in de provoost zat, vonde ze krànte in me bulle, die ’k niet leze mocht – en brochures, die ’k niet leze mocht – dat dee de deur dicht... Anders hadde ze me derde klasse gemaakt...

KNIERTJE. Krante, die je niet léze mocht?... En wáarom las je ze dan?...

GEERT. Waarom? Goeie sul!... Ach – as ’k jouw onderworpen gezicht zie – snap ’k geen kans om te zegge wáarom! Waarom deserteere ze – waarom heeft nog geen twee weke vóor dat met mijn gebeurde, Piet de stoker twee van z’n vingers afgesneden? Enkel om de lol! Moedwil! ’k Kan ’t jullie niet kwalijk neme – jullie wist niet beter en ik von ’t pakkie mooi – maar nou ’k hersens in me kop heb, zou ’k elkeen wel wille waarschouwe – ’n kind, ’n kwajongen, die zich voor véértien jaar verbindt om te moorde...

KNIERTJE. Om te moorde? Jongen, zeg toch niet zulke vreeselijke dinge – je ben nog wat opgewonde...

GEERT. Opgewonde? Nee... heelemaal niet – eerder kapot. In Atjeh heb ’k meegevochte – ’n arme verdommeling met ’n bajonet in z’n donder gestoken dat ’t bloed in me ooge spoot. Daarvoor kreeg ’k de Atjeh-medaille. Die kan je nog vinde in me pakkie. Geef is op! (Jo raapt het pakje op. Barend komt binnen, kijkt toe). Waar zit dat ding? (rukt de medaille van z’n matrozenjekker, smijt haar uit het raam). Vort! ’t Heeft lang genoeg op me borst geklungeld!

KNIERTJE. Geert! Geert! Wie het je zoo gemaakt! ’k Herken je niemeer...

GEERT. Wie? Wiè hebbe ’n stomme kwajongen, die geen tien kon telle voor véértien jaar geronseld? Wie hebbe ’m gedrild en gefokt voor ’n hòndenleven? Wie hebbe ’m in de boeie geslagen toen-ie voor z’n mèid optrad? De boeie – je had is motte komme kijke – hoe ’k ’r in liep te kreune as ’n béést – met ’n ander beest in me buurt die ook met ijzers an z’n poote liep, omdat-ie ’n brutaal woord had gezeid an de officier-van-de-wacht. Zes dage met die verdomde ijzers an je klauwe – en geen kracht om ze te breke – zes dage minder dan ’n dier – enkel vrij om gelucht te worden en te loope na ’t galjoen!...

JO. Praat ’r nou niet verder over... Je ben nog zoo moe...

GEERT (in één grimmigheid-van-verhaal)... Toen de provoost!... Dat stinkende, donkere hok waar je varkenskot ’n paleis bij is – ’n hok zonder raam, zonder licht, ’n hok waar je niet staan kan, niet legge kan – ’n hok waar ze je water en brood toesmijte: Hier hond – vreet! – D’r was ’n storm in die dage – twee sloepe werde stukgeslage – je dacht dat je na de verdommenis ging – dat je geen kip meer zou terugzien – jou niet en jou niet en jou niet – na de verdommenis in zoo’n stinkend donker hol – zonder anspraak – zonder de poot van ’n kammeraad... Nee, laat me uitprate. ’t Lucht me! Eén druppie nog (drinkt vlug). Uit de provoost kwam ’k voor de krijgsraad. Dáar heb je wat in te brenge! Smoel houen. Opzitten. Antwoord geven. Je bek weer houen. Gouwe epaulette die oordeele motte over ’t tuig, dat God op de wereld geschòpt het om te diene, te salueere, te...

KNIERTJE. ... Jongen – jongen...

GEERT. ... Zès maande... zès maande om me te betere, te betere bij vreten dat je niet slikke kon – roggemik, gort, èrretesoep, rats... drie maande zakkies geplakt en as ’k kans zag van hònger de zure, rotte stijfsel gevrete – drie maande erwte gezocht – èn – nou zal je me niet geloove – ’k zal geen zee meer zien as ’k ’n wóórd lieg – ’s avonds, boven ’t gaslicht, kookte ’k in me vuilwateremmer de errete die ’k gàppe kon. Dan werd ’t hengsel heet, kon je ’t niet meer vasthoue, vrat je ze – halfgaar – had je ’n vòlle maag... Dat, om je te betere, bij òns, om je te betere as je in drift ’n schoft geranseld heb die je meid – ’n hoer noemde – en as je krante leest, die je niet leze màg...

KNIERTJE (angstig). Da’s wèl onrechtvaardig...

GEERT. Onrechtvaardig! Hoe dùrf je ’t zegge! Versch van de zee – in ’n cèl – geen wind en geen water en geen lucht – ’n raampie met tralies in de hóogte zoo groot as ’n patrijspoort – en de stank van je éigen vuil in de emmer – en de nachte – de verdomde nachte as je niet slape kon – de nachte dat je opsprong en stapte as ’n krankzinnige heen en weer – heen en weer – afgepast vièr stappe – de nachte dat je maar zat te bidde om niet, niet – dòl te worde – en alles vervloekte, alles, àlles!... (laat het hoofd in de handen zakken).

JO (na eene lange stilte op hem toegaand, slaat de armen om z’n hals. Kniertje huilt. Barend staat suf)... Geert!...

GEERT. Nou! Laten we niet... (gromt, z’n tranen bedwingend) Vlammetje! (rookt). Nou, moeder! (scharrelt op ’t raam toe – tot Barend) Leg je lekkers maar neer... (haalt het raamgordijn op)... De haan zit goddoome op ’t dak, hahaha!... Wil je geloove da’k zoo dáálijk zou kenne uitzeile... Twee dage zee, zée, zéé – en ’k ben weer de ouwe, wat?... Waarom loopt Truus te huile?... Truus!

KNIERTJE. Ssst!... Niet anroepe! De Anna is net binnengeloope zònder d’r man... (eenige zachtpratende, bedrukte vrouwen gaan het raam voorbij)... Stakker!... Zes kindere...

GEERT. ... Is Ari?... (zij knikt)... Da’s verdomd... (laat somber-denkend ’t raamgordijn zakken).

EINDE VAN HET EERSTE BEDRIJF.

TWEEDE BEDRIJF.

(Zelfde kamer als voren).

EERSTE TOONEEL.

Jo. Simon. Marietje.

JO (bij de tafel). ... Hè!

MARIETJE. Dààààg!... Ze zijn ’r nog niet...

SIMON. Nee, ze zijn ’r nog niet.

JO. Loop je alweer vort?...

SIMON. Da’s te zegge...

MARIETJE. Jezzes, vader, blijf nou zoolang.

SIMON. Jawel – ik zal niet van de deur af... ik mot...

MARIETJE. Je mot niks... Toe nou...

SIMON. Wel sallemanders, ben ’k ’n kind? – ’k mot – ’k mot... (domp af).

TWEEDE TOONEEL.

Jo. Marietje. Kniertje.

MARIETJE. Doe daar wat tegen... Dat begint ’s morges vroeg.

JO. Is-die weer zóó erg?...

MARIETJE. Je had ’m eergister motte zien – ’t halve dorp achter ’m. Ach! Ach! Toen moeder leefde, dorst-ie niet. Die sloeg ’m op z’n gezicht, as-die na jenever stonk. Laat ik dat is probeere!

JO (schaterend). Je zegt dat asof je... Hahaha!... Mèes most je hoore!

MARIETJE. Mees heb ’k nòoit zien drinke... En vader vròeger zèlden, hoor. Enfijn – ik kan geen kurk in z’n mond stoppe – ik kan ’m niet an ’n touwtje vasthoue (kijkt door het raam). Natuurlijk vort – bij de rooie. Akelige dronkelap! – Hoe oud is Kniertje vandaag geworden?

JO. Een en zestig. Kras voor d’r leeftijd, hè? – Ga zitte. – En vertel nou is – (vroolijk) wannèer ga je trouwe?...

MARIETJE. Dat hangt van de reis af – Zie-je we wòue wel daalijk. (glimlachend-aarzelend) Want-è... Want-è... Nou, je begrijp me wel... Maar éerst most Mees z’n papiere late komme – veertien dage voorhange – dàn zit-ie lang en breed op zee. – Nou, vijf weekies. Vijf weekies gaan gauw genoeg voorbij.

JO. (blij-geheimzinnig). Wij trouwe in December.

MARIETJE. Da’s zoowat gelijk... Ben je óok...? Nou?... ’k Heb jou toch ook àlles gezeid... (Jo haalt de schouders op, lacht).

KNIERTJE... Ze làcht alweer. Dag Marietje.

MARIETJE (haar zoenend). Nog honderd jare...

KNIERTJE (haar mandje uitpakkend). Gòd zal me beware! Honderd jaar! Daar heb ’k geen cente voor! (een toet openend). Je mag ’r eentje proeve – jij ook – Zeemoppe – Nee, geen twee – jij, met je lange grijpvingers! Voor elk van de jonges – ’n hallef pondje zeemoppe – ènne ’n hallef pakkie sjek – ènne ’n zakkie sigare. Weet je wat Barend meekrijgt, nou die zoo flink geworde is – kijk is...

JO. Nou – dat zou ’k Geert geve...

KNIERTJE. Nee. Ik vin ’t zóó aardig in die jongen, dat-ie de knoop doorgehakt het, da’k ’m ’n pleziertje wil doen. Voor wat hoort wat...

MARIETJE. Heb u die gekócht?...

KNIERTJE. Gekócht! Ik zal kóópe! Dat zijn oorringe – ’k weet niet hoe oud. Me man droeg ze thuis en op Zondag.

MARIETJE. D’r staan scheepies op – en maste – en zeiltjes... ’k wou dat ik ze had voor ’n broche...

JO. Waarom mot de grùtter ze hebbe? ’k Zou toch meene dat Geert as oudste...

KNIERTJE. Scheld nou niemeer voor grutter. Da’s niet goed.

MARIETJE. ’t Het heel wat voete in de aarde gehad voor-ie teekende, hè?

KNIERTJE. Jawel. Jawel. Maar met z’n broer sàmen wóú-ie wel – en neem nou is alle harte bij je eigen – ’n jongen die niet sterk is – ja niet zoo héél sterk – voor de dienst is-ie afgekeurd – en ’n jongen die veel geweten het van z’n vader en van Jozef...

JO. Dàt kan ’k nou niet uitstaan! Eerst ’m uitschelde en uitvloeke en nou – alles botertje tot an de boom...

KNIERTJE. Ook goed. Laat ’m geweest zijn wat-ie was. Maar over ’n uur ben ’k ’m kwijt – over ’n uur. – Je mot nooit kwàad van mekaar gaan. ’n Zoet-slokkie, Marietje? We hebbe versche ijzerkoekies en pitmoppe. Allemaal ingeslage voor me jaardag – ’k had motte wete dat vàndaag... Zet de boel maar klaar, Jo – Saart komt direk – en de jonges magge ook wel ’n slokkie.

DERDE TOONEEL.

De vorigen. Cobus. Daantje.

COBUS (door ’t raam). Jonge meissies – enne ’n glaasie anijs... We kom me bijtijs.

KNIERTJE. Cobus – smijt bùiten je pruim weg!

COBUS. Ik sou je danke (bergt z’n pruim in z’n rooden zakdoek)... Nou – nou-è – je weet wat ’k zegge wil.

DAANTJE. Insgelijks. Insgelijks.

JO. ’k Zal maar niet vrage of...

COBUS. Nee... nee... ga je gang maar. Doe ’r nog maar ’n scheutje bij.

JO. Daar! Nou loopt ’t ’r over.

COBUS. Da’s niks. ’k Zal nog geen droppie morse (bukt bevend naar de tafel, slurpt ’t glas leeg). Hèhèhèhè!...

DAANTJE. Pitmoppe? Asjeblief (geeuwt).

MARIETJE. O! (zijn geeuw nabootsend) Dank-ie-wèl!

DAANTJE. Pèh – as je mijn jare heb!... Vannacht haast niet geslape en van middag geen tukkie...

JO. Kruip in de bedstee, hahaha!

COBUS. Dat zou-ie wel wille met ’n jonge meid ’r bij om z’n voete te warme...

MARIETJE. Neem liever ’n heete kruik, Daan!

COBUS. Nou as ik ’t voor ’t kieze heb...

KNIERTJE. Hou toch je mond! Praasmaker! De moeder van de diakenie mot ’m hèllepe om z’n broek vast te make! En dàt wil...

JO. Hahaha! O, oome Cobus!...

MARIETJE. O! O! Hahaha!...

COBUS. Tja de Engelsman zeit – ’n ouwe man mist de kissès en ’n jonge man kischt de misses. Versta je?

JO. Precies. Dat wil zegge: vrouw haal je kat in huis, ’t begint te regene. Hahaha! Hahaha!

VIERDE TOONEEL.

De vorigen. Saart.

SAART (door linksche deur). Dag! Wel gefeliciteerd allemaal!

COBUS. Kom ’r maar in!

SAART. Dag Daantje en dàg Cobus en dàg Marietje en dàg Jo – Nee, ’k ga niet zitte.

KNIERTJE. Eén slokkie...

SAART. Nee, ’k ga niet zitte. Me potje staat op.

JO. Toe nou!...

SAART. Nee, ’k doe ’t zeker niet – me deur staat an – as de kat tegen ’t stel stoot – née – geef ’t zoo maar – Nou – nou – nog veel jare hoor en dat je jonges – waar zitte de jonges?...

KNIERTJE. Geert is genacht gaan zegge – en Barend brengt met Mees de bultzakke en de stoppekissies en ’t oliegoed in de jol – ze komme direk. Om drie uur motte ze an boord weze.

SAART. Hè, daar brandt me hart van af... Was je gister bij Leen?

KNIERTJE. Nee – ik kon niet...

SAART. D’r was van alles hoor en volop. De bruid had ’t te pakke – drie glaasies roosies-zonder-doorne – twee glaasies volmaakte liefde en wel vièr glaasies juffertjes-in-’t groen... Hoe ze ’t gestouwd het – nou!...

COBUS. Wat zalle die zoete lippies geplákt hebbe... hèhèhè ... Geef mijn maar de óúwe oorlam van brandewijn met stroop... Watte Daan?

DAAN (opschrikkend). Wat?

KNIERTJE. Die komt hier slape!... ’t Lijkt wel of je niet op bed ben geweest...

COBUS. Op z’n bed... hèhèhè...

DAAN (nijdig). Nou!... Maak geen lolletjes.

JO (giegelend). Oome Cobus – as ’k ’t zegge mag voor ’t tafelzeil (wijst op haar neus).

COBUS (z’n zakdoek nemend). O! O! Verandering van weer.

KNIERTJE. Nee, toe zeg, laat je pruim ’r nou in!

SAART. Ouwe pruimesnoeper!...

COBUS. Snoeper? Je zal nooit raaie hoe ’k ’r an kom... Nog geen tien minute gelejen, zie ’k Bos, de reeder – en die geeft me – die geeft me ’n wit rolletje – van – van vloeipapier met tabak ’r in – hoe noeme ze zoo’n ding?

MARIETJE. ’n Sigaret!...

COBUS. Ja – ’k zal zoo’n ding róóke – met – met stinkend papier – da’s ’n pruim met ’n hemmetje an...

SAART. En jij ben ’n sikkerlap zònder hemmetje an! – Nee, ’k ga niet zitte.

JO. ’k Hèb al volgeschonken.

VIJFDE TOONEEL.

De vorigen. Simon.

SIMON (dronken). Dag.

KNIERTJE. Dag Simon. – Schuif maar toujour bij...

SIMON (naast de linksche deur neerplompend). ’k Zit hier best...

COBUS. Zoet slokkie?...

MARIETJE (angstig). Nee.

SIMON (dof). Wat nee?...

MARIETJE. Je het genoeg!

SIMON (dof). Heb ’k – sallemanders!...

MARIETJE. Vort is de aardigheid!

KNIERTJE. Hei-je Geert niet gezien?

SIMON (grommend)... uh – uh – Geert...

COBUS. Geef ’m ’r nog maar een – op de valreep.

MARIETJE (driftig). Née! Née!

SIMON (dof). Nee? Godverdomme! (steekt z’n neuswarmer op.)

KNIERTJE. Is ’r veel werk op de helling – Simon.

SIMON. ... Da’s vast hoor.

SAART. Nou – ik ga vort.

JO. Hè, wat vrindelijk! Ze komme toch zóo... Neem nou ’n stoel...

SAART. Nee – as ’k zitte ga verkies ’k me tijd... ’n Hàllevie dan nog – Nee, géen ijzerkoekie...

ZESDE TOONEEL.

De vorigen. Geert.

GEERT (door linksche deur). ’t Lijkt wel alle hens op ’t dek, hier! Dag allemaal! (op Simon wijzend) Lazerus? – Hé, Simon!

SIMON (grommend)... uh – ja...

MARIETJE. Laat ’m nou maar!

GEERT. Bliksems – wat ben jij opgetuigd! – Nog ’n kwartier, jongens! – Jo schenk maar in. (tusschen Kniertje en Jo) Daar ga je moeder! Proost! Santjes, Jo! Santjes, Daantje!... Santjes!

JO. Hahaha! Ingeslape met ’n pitmop in z’n hand!

KNIERTJE. Is-die niet goed in orde?...

COBUS. Ssst!... Ssst!... (zich verkneuterend)... vannacht – hèhèhè! – vannacht het-ie in z’n bed... (zachtjes-proestend)... het-ie in z’n bed... (sterker-giegelend)... in z’n bed... gèpièscht... En toen was-die zóo bang voor de moeder (wéer proestend)... dat-ie op is gestaan – op z’n bloote voete... en ’t laken bij de kachel gedroogd... Hèhèhè!... Maar toen was ’t matras nog kles – klèsnat – en eer dat dàt droog was... hèhèhè!... Ssst!... Ssst!... Nie-zegge, dat je ’t van mijn weet... hèhèhè!...

JO. Hàhàhà!

MARIETJE. Hahaha! Die ouwe Daan!

SAART. Mooi om je vrind te verraje!...

COBUS. Verraje? ’k Vertel ’t toch niet an de móéder!...

GEERT. En as je ’t nou wèl vertelt! Vrete jullie genadebrood? Bang voor de móeder!

COBUS. Jij het makkelijk prate. – As je gesnap wor, mag je in geen veertien dage uit...

GEERT. Stakker!... Eer ’k zóo oùd zou wille worde...

JO. O – da’s héél lief – we zijn nog niet getrouwd – en hij is al weduwnaar!

GEERT (vroolijk). ’t Is de vraag of ’k met jou niet van IJsland ten haring vaar! Hahaha! Zal ’k ’m porre? ’k Kan ’t wel zònder korvijnagel... (zingt).

„Rijzen, rijzen laat je niet nooien, [1] „Stuurboordskwartier spring uit je kooien! „Je kan an dek wel zwemmen gaan. „De regen is goed, en de wind is gedaan. „’t Is rijzen, ’t is rijzen, } bis „’t Is rijzen voor stuurboordskwartier!” }

(slaat met de hand op tafel –, de andren kloppen mee)... Hahaha!

DAANTJE (schrikt wakker. Algemeen gelach)... Dat kan jou ook overkomme op mijn leeftijd.

GEERT. Hahaha! Ik wor niet oud. Lekke schepe motte zinke!

JO. Nou Geert!

SAART. Hij wordt niet oud! As je dat voor ’n poos had gezeid, toen je ’r uitzag as ’n slappe vadoek... Maar nou!... ’t Zitte het je goed gedaan, jong!

COBUS. Hèhèhè!... Ze kenne van jou nou ook zinge, dat je zakkies geplakt heb – net as Domela – hèhèhè!... (zingt met piepende stem)

Me neefie Geert mot zakkies plakke Hi – ha – ho! Me neefie Geert...

SAART. ... Mot zakkies plakke!

DAANTJE, JO, MARIETJE, COBUS. ... Hi – ha – ho!

GEERT (lachend). Verrek tuig! Die make ’r ’n lolletje van!...

KNIERTJE (angstig). Toe, jullie motte niet zoo uitgelate zijn. Dà’s niet goed.

JO. Ah! Dacht ’k wel! Je ben jàrig, hoor!... Neem nou ’n stoel, Saart.

SAART. ’n Stoel?... Knàp as jij ’r een...

MARIETJE. Ik kan wel staan.

SAART. Nee – ik zit al (plakt naast Cobus).

COBUS. ’k Val ’r haast af – Steek liever je duim in je zitvlak!

MARIETJE (bij versuften Simon). Vader!...

SIMON (bot-grommend). Ze motte – ze motte – niet – niet – Da’s vàst...

MARIETJE. Kom nou!...

GEERT. Laat ’m z’n eigen mast overboord zeile! De man hindert toch niet.

SIMON (suf-gebarend). Jullie motte – jullie motte...

MARIETJE (nijdig). Wàt mot ’r nou?...

SIMON (mummelend)... De ribhoute... en... en... (stevig) Da’s vást!...

GEERT. Jo. Cobus. Daantje. Saart. Hahahaha! Hahaha!

ZEVENDE TOONEEL.

De vorigen. Mees.

MEES. Sallusies!

KNIERTJE (angstig). Ben je alleen? Enne – Bàrend?

MEES (ruw-goedig). Dàt weet ’k niet!

KNIERTJE. Je zou toch sàmen de bultzakke en de stoppekissies...

MEES. Mòt met de schipper! Is dat ’n zeeman!

JO. Mòt? Nòu al herrie?

MEES. ’k Kan ’r geen woord van navertelle – bàng – bàng – altijd bàng (tot Marietje, die Simon bewogen heeft heen te gaan). Ga je mee?

JO. Nee – eerst ’n slokkie – tante is jarig.

MEES. Wel verdraaid! – Nou-è – nou-è – Knier, nog veel jare!

KNIERTJE. Je heb me angstig gemaakt.

JO (lachend). Angstig?

KNIERTJE (valsch). Ja, àngstig! Daar verwondert ze zich over. ’k Heb voorschot van Bos opgenome...