Part 3

Het prachtige avondmael was juist nu afgerigt; Men kon ten allen kant de vreugdetoonen hooren; De groote zael des slots was als by dag verlicht, En 's grysaerds bittre klagt kwam hun gejuich niet stooren.

Een krakend houtvuer blaekt in eene marmren schouw, Om 't welk zich in een boog al de ouderlingen scharen, Terwyl het ruim vertrek, der jongheid schier te naeuw, Weêrgalmt van 't feestbazuin en 't lustig spel der snaren.

En de arme grysaerd gansch door nat en koû versteven, Spreekt, bidt zoo luid hy kan:--"Ontfermt u over my, 'k Heb honger! een stuk brood zy my van u gegeven, Ik smeek het voor uw voet, aenziet toch hoe ik ly'.

ô Ryken, 't is uw pligt, ons tranen weg te vagen, Ach! toont ons dat uw hart milddadigheid bevat; Gelukkig is hy niet, die d'armen man laet klagen, Al waer' het ook dat hy al 's werelds rykdom hadd'.

Myne armen, nu zoo stram, bebouwden uwe gronden, Ik werkte staêg voor u, zoolang ik maer vermogt; De tyd heeft maer alleen myn krachten vastgebonden, Myn wil tot niet gemekt, en aen zyn wil verknocht.

Ja, eertyds was ik jong en sterk;--dan, na myn zwoegen, Vond ik des avonds 't huis, myn kroost en gade weêr, Dan had ik broods genoeg, wanneer ze me eten vroegen, En, God zy dank, nu heb ik kroost noch gade meer!

Zy zyn niet meer--ik arm, en uitgeput door jaren, Heb in het gansche dorp geen enklen maeg noch vrind. Helaes! myn oog is zwak, 't licht schynt het te bezwaren, En waer is hy, ô God, die my ellendig vindt!

Nogtans is nu byna myn stervensuer gekomen; 'k Heb tachtig jaren reeds op de aerde rondgezweefd, En zou ik nu ter plaets, waer weelde en rykdom stroomen, Van hongersnood vergaen?--ô ryke lieden, beeft!...

Helaes! wendt toch uw oog niet af van myne ellende; Hebt medelyden! nog een stond, en 't is gedaen... Ach! of gy ook de kracht eens grysaerds bede kende, Gy liet hem niet zoo lang in koude en regen staen...--

Geeft, geeft den armen, ach! hoe weinig men hem geve, 't Dient tot verzachting toch van zyn ellendig lot... Geeft, geeft, opdat uw naem hierna in zegen leve, Opdat hy uw geslacht niet dien' tot vloek en spot.

Ach! weigert hem toch niet hetgeen hy u komt vragen, Zyn toestand hier op aerde is broos: ach! doet uw pligt, God zal uw regter zyn, u eerlang voor zich dagen, En loonen als gy goed uw taek hier hebt verrigt!..."

Zoo sprak de grysaerd, en reeds riepen dry lakeijen.-- "Van hier, ellendeling, voort, voort met uw geklag!" "Ach, zei de gryze hun, 'k vergeef u al myn lyên, 'k Verwacht in d'hemel haest een klaerdren levensdag?...

ô Dood! kom hael my ras, tot u kom ik my wenden; Kom, wacht geen oogenblik, en toef geen enklen stond!..." Hy sprak--de dood ontving zyn half bevrozen lenden, En 't was voor 's ryken poort dat men zyn ligchaem vond!!!

_Turnhout, 1840._

AEN HAER.

A toi! toujours à toi! --VICTOR HUGO.--

Meisje, wen ik aen u denke, ô Dan klopt my 't hart zoo fel, ô Dan bruist door al myne aedren My het bloed zoo snel!

Mag ik uwe stem maer hooren, Dan reeds ben ik gansch ontsteld; 'k Voel haer myne ziele raken, En myn boezem zwelt!

En wanneer 'k u mag beschouwen... Zwygend en van liefde stom, Kan myn mond geen woorden vormen... Weet gy niet waerom?

't Is dat ik van minne brande, Dat myn hart van liefde blaekt; Dat uw aenzien my betoovert; En my spraekloos maekt!

't Is dat één blik uwer oogen My der aerde gansch ontheft; My vervoert naer hoogre streken En myn ziele treft!...

_Brussel, 1841._

DE TEMPEL.

_Aen mynen vriend Karel Coomans._

Hoe zoet is het als men aen d'hemeltrans ziet glyden Des avonds eenzaem ster, die nu de voorbode is Der stille kar des nachts; wanneer de duisternis Komt om den aerdbol aen het daglicht te bestryden; Hoe zoet toch is het dan zyn godsdienstvollen voet Te wenden naer het dal en naer den dorpschen tempel Waervan het mos bedekt den nederigen drempel, Maer waer de hemel toch nog spreekt aen 't vroom gemoed... Ik groet u, doodenveld, ik groet u zaelge kusten, Alwaer in vreê 't gebeent' des dorpelings mag rusten; U, needrig zuilental, u groet ik op myn schreên Wee, wee hem, die het asch der dooden durft vertrappen! Ik treed den beuk nu in, en hy herhaelt myn stappen; Hier buig ik myne kniên op eenen ruwen steen... Hoe duister toch! hoe stil! in 't diepst der heilge plaetsen Ontwaert men nauwelyks het scheemrend wederkaetsen Der eenge lampe die by 't heilige altaer blaekt; Alléén brandt zy, wyl niets des aerdryks rust komt stooren, Om hier, op dezen stond, des sterflings zucht te aenhooren, Vertroostend zinnebeeld der Goedheid die steeds waekt.

'k Stap voort; geen enkle zucht raekt myne aendachtige ooren, De vloer alleen kraekt op myn afgemeten stap, 'k Beklim nu eindelyk des altaers heilgen trap; Ik ben alleen; myn ziel, gewyde altaer en wanden, Mag zuchten nu voor u en ook van liefde branden, Een ongekende toon hier voor den hemel slaen, Dien gy alleen maer kent, en gy maer zult verstaen.

Maer hoe, 'k durf onbevreesd hier wenden myne schreden! En brengen, groote God! op 's Heilges weerdge treden Een hart dat nog van smart, dat nog van liefde blaekt; En 'k beef niet dat gy vreke in uwe almogendheden Den eerbied dien m'u moet, waer ge uw verblyfplaets maekt! Neen; over mynen gloed wil ik myn schaemt' verbreken, Onnoozel is de liefd' wen ze is door deugd ontsteken... Zoo zuiver als het hart, waeraen ik ze onlangs schonk, Verteert de liefd' het myn; maer 't is een heil'ge vonk, Door duerzaemheid vereerd, gezuiverd door de ellende. Ik wilde dat haer de aerde en gansch de schepping kende, Ik noemd' haer zonder schrik voor 't heilig altaer, nu Durf ik dit hier ook doen, almagtig God, voor u. In weêrwil van de vrees, my door uw plaets geboden, Is toch Elvira's naem in stilt' myn mond ontvloden; Haer naem, van graf tot graf met dof gezucht herhaeld, Heeft hier de rust gestoord in 't somber oord der dooden, Gelyk de treurge toon des geests die zuchtend dwaelt.

Vaerwel, ô kil gebeent'! vaertwel, ô heilge plaetsen! Reeds deed de nachtecho tweemael het uer weêrkaetsen Sints dat ik hier, voor u, myn tranen heb geloosd... De hemel zag myn smart; nu ben ik weêr getroost!...

Misschien op 't zelfde stond, op andre wereldkusten, Denkt Elvier ook aen my, alleen en zonder rusten, En komt ze in de eenzaem kluis, het oog van tranen rood, Aen 't needrig altaer ook vertrouwen haren nood.

_Brussel, 1841._

DE KIKVORSCH EN DE HAES.

't Is maer een niet Die 't wel besiet. --JACOB CATS.--

Een groene kikvorsch zat weleer Eens by een gracht in 't gras, Een haes kwam ook op deze wei, Gelokt door 't malsch gewas;

De kikvorsch door zyn komst verschrikt, Sprong _wip_ het water in... De haes op 't onverwacht gerucht, Verschrok zich ook niet min.

Hy sprong;... doch draeide dra zich om Erkende 't geen hy deed, En lacht' zoo hartlyk met zyn vrees, Dat er zyn lip van spleet.

En elke haes, sints 't voorviel, draegt Hiervan nog 't teeken wis, Dat, schoon genezen en geheeld, Voor 't oog nog zigtbaer is.

Indien elk een die deed als d'haes, Als hy, 't ook moest bekoopen, Hoe vele lieden zag men dan Met kwade lippen loopen!

_Brussel, 1841._

DE RUST.

De vrome stiert zyn beê Tot God, en sluimert stil in de armen van den vreê. --F. J. BLIECK--

Wel hem, wel hem, die na het dagelyksche werk Het afgematte hoofd kan rustig nederleggen; Wel hem, wel hem, die zich, op 't kalm geweten sterk, "Onschuldig is myn hand en ook myn hart!" kan zeggen.

Hem zygt een zoete slaep terstond op de oogen neêr, En sluit ze zachtjes toe; hem kwelt geen aeklig waken; Hem schynt geen geest, geen schim, te wandlen heen en weêr Voor zyne legersteê; hem kan geen spooksel naken.

Hem komt geen nare droom ontrusten in den nacht; Hem tuit geen schriklyk woord gestadig in zyne ooren; Hem wekt geen zucht, geen stem, met donderende kracht; Niets komt voor hem, ô neen, de stille nachtrust stooren.

Hy slaept, hy slaept gerust, hy slaept gestadig door, Vervoerd door 't wisslend rot van liefelyke droomen, Een aegenaem gedacht komt aen zyn zinnen voor, Wyl heilverschynsels hem gestaêg voor oogen komen.

Nog sluimert hy, nog duert dit heilzaem rustgenot, Wanneer het haengekraei den dag hem aen komt konden, Dan staet hy op en stiert zyn eerst gedacht tot God, En streeft vernoegd tot aen de rustige avondstonden.

_Turnhout, 1839._

AEN EEN REIZIGER.

_Aen mynen vriend S. Ssplichal._

La nuit! ne crains tu pas d'entrevoir la stature Du brigand, dont un sabre a chargé la ceinture? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ne crains-tu pas surtout qu'un follet à cette heure N'allonge sous tes pas le chemin qui te leurre?... --VICTOR HUGO.--

Gy reiziger, door woud of hei, Of over berg of veld, Die, altyd eenzaem op uw weg, Door niemand wordt verzeld, Maek dat gy uw bestemming staêg Bereikt, eer de avond daelt, Eer gy verkeerde wegen neemt, Of in het bosch verdwaelt: Weet dat, zoodra als de avondster Aen d'hemel prykt, de geest Eens vreemden krygers, hier gedood, Ontwaekt en niets meer vreest; En dat, wanneer hy u ontwaerd' En vond in zyne magt, Gy dwaeldet, door hem voortgestuwd, Gewis den heelen nacht; Dan joeg hy door zyn woest geraes, Ja schrik en vrees u aen, Of hy ontstak een dwaellicht ras Verwyderd uit uw baen. Misschien houdt gy voor bygeloof Of schrik, 't geen ik u zing... Gy dwaelt; hoor uit den mond myns vriends Wat hy eens onderging: "Eens, 'k reisde alleen, reeds was de zon-- Ter westkim ingedoken, Door wind alléén werd de avondstilt' Van tyd tot tyd verbroken; De duisternis had ik allengs Op de aerde neêr zien zygen, En al 't gerucht langzamerhand Op 't heelal hooren zwygen; Ik was nog ruim eene uer van 't dorp Waer ik moest gaen vernachten, En waer myn magen my reeds lang Onrustig moesten wachten; Ik naekte thans een groote woud, Met doodsche en sombre dreven, Waerin men zei dat elke boom Geluid en spraek kon geven; 't Was digt by een dier plaetsen, waer Ons zuiderlyke buren Hun hoogmoed ('t viel hun zelden voor!) Eens moesten goed bezuren; Ja eertyds had daer Belgies zoon, In eenen zyner slagen Getoond dat hy 't uitheemsche juk Niet lyden kon of dragen. Ik ging een goeden stap... toen ik By duizende geruchten, Hoorde eensklaps aen myn regter hand Zeer hevig drymael zuchten; Het spel begon, wat verder weêr Daer hoorde ik iemand schettren, En aen den andren kant in 't hout Twee degens kryschend klettren. 'k Ging voort, maer 'k trok uit mynen stok Een half verroesten degen, En 'k vrong hem in de vuist,... maer 'k zag Zich iets voor my bewegen!... En achter my hoorde ik myn naem Zeer duidlyk drymael noemen... Ik peisde, de eerste die my naekt Zal 't zich toch niet beroemen! En licht,--dat blonk er overal, 'k Ging voort, hoewel verschrokken, En 'k zag naer 't dwaellicht niet, dat my Van mynen weg woû lokken. Dit ging zoo voort, ik hoorde staêg Of weenen, klagen, reden, Dan lagchen, gillen, zingen, dan Weêr roepen, zuchten, treden. Zoo raekte ik eindlyk uit het woud En trad de pachthoef binnen, Alwaer men juist het avondmael By 't houtvuer ging beginnen: Ik zag zoo bleek wel als een doek 'k Stond regt slap op de beenen, 'k Vertelde hun wat me overkwam In 't bosch daer zoo met eenen... "--Gy zyt--zoo sprak myn oude neef-- Een wissen dood ontloopen, Want had ge eens omgezien, dans moest Gy 't met den dood bekoopen; Dan vondt gy nimmer uwen weg Uit bosch--'t is zeker--weder; Dan zeegt gy ja van schrik en angst Gewis ontzield ter neder. En had ge een lichtje nagegaen, Dan raektet gy verloren, Dan was in poel, of ven, of kuil De dood u ook beschoren--" En by het warme mutsaerd-vuer Na 't avondmael gezeten, Verhaelde hy hoe 's vyands heir Daer eens was uitgemeten; En hoe hun leger werd verdelgd Door byl en martelslagen, En hoe de lyken, na den slag, Op een gestapeld lagen; Hoe hunne geesten nu des nachts Hun hoon en schande wreken, Met hier en daer een armen belg En hals en nek te breken; En hoe men somtyds reizers vond, Versmoord in poel of grachten, Die zynen raed--"zie nimmer om--" Niet volgden of verachtten!--"

Gy reiziger door woud of hei' Of over berg of veld, Die altyd eenzaem op uw reis Door niemand wordt verzeld; Maek dat gy uw bestemming staêg Bereikt, eer de avond daelt, Eer gy verkeerde wegen neemt, Of in het bosch verdwaelt.

_Brussel, 1841._

LEER HET BASJE.

IN HET ALBUM VAN MYNEN VRIEND HENRY GREGOIR.

Vide, cui fide. --OUDE LEUS.--

Wen schilder W... te Amsterdam Voor jaren heen verbleef, En daer, met spelen van muzyk Zyn leêgen tyd verdreef;

Gebeurde 't dat hy by een jood Den winkel binnen trad, Waer m'oud en nieuw muzyk verkocht, En keus van alles had.

Hier zocht de schilder naer zyn wensch Wat stukjes voor de fluit, Legde alles zaem en sprak:--"zeg, vriend, Wat geef ik voor den buit?--"

"--Zes guldens.--" zei de slimme vos. "--Zes guldens! dat 's te vet... Ik geef er dry, wat zeg je?--" "--Neen; Voor zes meent je het met.--"

"--Dan ga ik op een ander zien; Vaerwel...--" "--Vaerwel, mynheer!--" Maer naeuwlyks was de schilder weg Op 't joodje riep hem weêr;

"--He! kom maer hier, ik laet het jou...--" Zei nu de looze jood, En W... gaf zyn geld, en nam Den rol, dien 't smausje bood.

Wanneer nu W... kwam te huis, Ontrolde hy zyn schat, En vond op 't eerste blaedje staen: _Basso_... hy dacht wat 's dat?

Op 't tweede stond: _Viola_...--"nu! Die vent heeft wis abuis--" En _Organo_ was 't derde...--"ja; Maer 'k ga weêr naer zyn huis?--"

Hy overzag ze eens altemael... 't Was alles voor den bas, En 't minste stuk niets voor de fluit Zoo als 't gekozen was.

Hy pakt zyn stukken weêr by een, En gaet naer 's jodes huis En sprak hem lagchend toe:--"Mynheer, Voorzeker g' hebt abuis.

Van al wat ik daer even koos, Vind ik het minst niet weêr, 't Is alles voor den bas...--" "--Wel nu, _Leer dan het basje, heer!_..."--

_Turnhout, 1840._

INHOUD.

Herinneringen Gepast antwoord Het weesje Waerom mogen de vrouwen de mis niet dienen? Mozes op den Nyl De dronkaerd en de doktor De schynvriend De spaensche overheersching Winterlyden Vaerwel aen mynen boezemvriend Swolfs De duivel Vaerwel eens jongen dichters aen 't leven Op het huwelyk van *** Morgen-uitstapje by myne geboorte stad Pieter De Coninc De jongeling en de grysaerd De bedelaer Aen haer De tempel De kikvorsch en de haes De rust Aen een reiziger Leer het basje

End of Project Gutenberg's Myne eerste vlerken, by Eugeen Edward Stroobant