Part 9

"Dan mot 't van binne bij allebei in orde weze," verklaart Blok. "'t Zal dan bij mijn an huis ook weer gaan," docht 'k;--"wel niet zoo heel precies, maar toch 'n boel beter;" en, zoo voelde 'k me wel honderd pond lichter toe 'k weer na 't kamertje gong, om me jas an te trekke. 'k Doe de deur ope, en daar staat, bij de stoel daar 'k me spulle op gelege had, me vrouw, en dat ze me ziet, schrikt ze en doet 'n paar stappe achteruit. Jij hier, denk 'k, en da' 'k 'r ankijk, loopt ze aldoor achteruit, net zoo lang tot ze met d'r rug tege de muur sting. "Ben je nou bang voor me?" denk 'k, "waar is dat voor? want me hande na je uitgestoke he' 'k nog noot." Maar 'k zag, dat ze gedronke had, en zoo gaf 'k er niet om, hè? Maar net, da' 'k me tas en me geldzak zal opneme, gaat 't me door me hoofd, dat ze zoo vlak bij die stoel had gestaan, en misschien al 'n heele tijd alleenig in dat kamertje was geweest. "Verd...!" denk 'k, "ze is zoo van me geschrokke, ze zal toch niet..." En voor 'k recht wist wa' 'k deej, draaide 'k de deur of, dat ze niet kon wegloope, en ik--me cente nageteld. En onderwijl, da' 'k er mee bezig was, sting ze met 'r rug tege de muur na me te kijke, d'r hoofd voorover, d'r waterige ooge en d'r mond wijd ope.--De specie was er: zooveel an rijksdaalders, zooveel an guldes, zooveel an klein geld... dat kwam uit. Maar an 't pampiere geld ontbrak 'n briefie van honderd gulde; en da' 'k 't gehad had, wist 'k zeker. 'k Had er drie ontvange, hier een en daar een, maar da' 'k er drie most verantwoorde,--daar ging niks van of. 'k Telde nog 's, want alla, me hande hadde gebeefd, hè? maar 't was weg en 't bleef weg, en me vrouw most 't hebbe. "Bet," zeg 'k, en 'k gong na 'r toe, maar 'k sprak zaggies, want in de kamer d'r achter sliep me jonge, en as ie nou wakker wier... "Bet," zeg 'k. "geef me dat briefie weerom." Maar me vrouw keek me an, aldoor strak an, maar ze gaf geen asem. "As 'k an 't ketoor kom," zeg 'k, "en 'k heb geld tekort, dan jage ze me weg; en waar motte we dan na toe?" Maar wat scheelde 't haar! Ze schudde effe d'r hoofd, maar ze hieuw d'r mond. "Maar mens," zeg 'k, "hei je me dan nog niet ongelukkig genoeg gemaakt?" En toe 'k dat zei, zag 'k an d'r gezicht, dat ze wou gaan opspele. "Stil," zeg 'k, "in Gods naam, wees stil! Je weet ommers, dat Jan ziek is? Welnou, nou slaapt ie. Ze zegge, dat ie beter kan worde as ie nou doorslaapt. Laat 'm dan ook slape. 't Is toch ommers ook jouw jonge. Jij het 'm onder 't hart gedrage, en je weet ommers nog wel hoe blij dat je was, toe ie komme most?" En me vrouw sloeg d'r ooge neer, d'r mondhoeke trokke, en uit 'r zak haalde ze 't briefie van honderd gulde, dat ze me over gaf.------------

"Dat dat gebeurde," zegt Blok, zijn pet naar achteren duwende en met de vlakke hand een paar malen over het voorhoofd strijkende, "dat dat gebeurde, is nou alweer 'n knap poosie geleje, en na die tijd he' 'k 'r nog niet weerom gezien. Wat ze uitvoert, of waar dat ze zit,--ik weet 't niet. De een zeit, dat ze t'huis leit in 'n slaapstee in de St. Jacobsdwarsstraat, en de ander wil 'r gezien hebbe, met 'n mand met negosie, in de buurt van d'Uithoorn. Maar hoe dat ze rondscharrelt, of wat er verders met 'r gebeure zal,--van mijn is 't of. _Ik_ heb geduld genoeg met 'r gehad, en 'n best leve had ze kanne hebben, maar ze het niet gewild."

"En dan zit er ook al niet veel anders op," zegt Gijsen, "as dat ze daarvan dan ook de gevolge mot ondervinde."

"Ja," stemt Blok toe, "dat kan al niet anders. Maar as je me nou vraagt of 'k daar heel geen weet van heb,--dat niet.--D'r is 'n tijd geweest, da' 'k veel van 'r gehouwe heb, hè? En de moeder van me kindere,--dat blijft ze altoos. 't Is 'n geluk, da' 'k van 'r of ben, en dat zou 'k niet anders wille, maar as 'k 't goed bekijk, dan he' 'k toch meer mejelijje met 'r as wat anders. Want dat ze 'r zelfs geen vrede mee had, dat ze zoo was, da' 's vast; en toe 'k 'r daar alleenig in dat kamertje had, het ze beweze, dat ze ook nog wel wat voelde, hè?--En daar benne we alweer an 't ketoor. Jij gaat zeker voor in?"

"Ja," antwoordt Gijsen, "ik mot brieve anteekene."

"En ik," zegt Blok, "ga hier bezijje of. Dag, hoor."

Geen "Verrajer".

In den vroegen morgen van een lentedag, omstreeks den tijd waarop de werklieden naar karwei gaan en de melkboeren met hun wagens de stad inrijden, komen twee jongens, de eene even zestien- en de andere dertien of veertien jaren oud, beiden met ziekelijke oude-mannetjes-gezichten en meer vodden dan kleeren aan het lijf, de Korte Amstelstraat uit en loopen, linksom gaande, langs den Amstel in de richting naar de Hoogesluis. De oudste draagt een zak, die gevuld maar niet zwaar is en kijkt, het hoofd zoo weinig mogelijk bewegende, met een loerenden blik om zich heen. De jongste loopt een weinig vooruit, en zwijgend vervolgen beiden hun weg, totdat, een vijftiental huizen van de Hoogesluis verwijderd, de jongste plotseling blijft staan en uitroept:

"Verdikke Koo, twee leenmichels!"[1]

[Footnote 1: Rechercheurs.]

"Dat lieg ie. Waar?" vraagt de oudste.

"Op de Hoogesluis," antwoordt de jongste, en kijkt met groote oogen naar twee personen, loopende in de richting naar het Weesperplein.

"Niet bunsig[2] worre, Pietje," waarschuwt Koo. "Ga wat meer voor me loope, dat ze 't zakkie niet zien. Kijke ze?"

[Footnote 2: Bang.]

"Nee."

"Hoe weet je, dat 't leenmichels benne?"

"Omdat ze laast bij ons ware," antwoordt Pietje, "en de langste, die kan 'k toch al,--da' 's van Dam."

"'t _Benne_ leenmichels," bevestigt Kootje, als hij, even om den jongste heen ziende, de beide personen in het oog heeft gekregen, wier verschijning het ventje, dat heden voor het eerst met hem "gewerkt" heeft, zoo grooten schrik op het lijf jaagt.

"Domme, nou kijke ze!" roept Pietje uit. En in een ommezien trekt hij zijn klompen uit, neemt die in de linkerhand, en rent weg, al loopende zijn broek, die veel te lang en veel te wijd is, met zijn rechterhand ophoudende.

"Bunsigert!" roept Koo hem achterna, den zak op een stoep smijtende, "beroerde spatzetter! As ze me snappe, dan verraaj 'k je, hoor je!"

Niet zonder reden vermoedende, dat het plotseling wegloopen van Pietje den argwaan der rechercheurs zal hebben opgewekt, staat hij in beraad den zak in den steek te laten en zelf weg te loopen, als hij tot zijn verwondering ziet, dat de beide rechercheurs, in plaats van den Amstel op te gaan, zooals hij verwachtte, schijnbaar zonder kwaad vermoeden doorloopen, de Sarphatistraat in.

Gerustgesteld, neemt hij den zak weer op en loopt voort, mompelend dat hij "vertikt" zal zijn, als hij ooit weer iets doet met "zukke snotneuze van jonges, die geen lef[3] hebbe, en door d'r bunsigheid 'n ander 'n loer zouwe draaije." Bij de Hoogesluis gekomen, gluurt hij voorzichtig om het hoekhuis heen, maar niets van de rechercheurs bespeurende, vermoedt hij, dat zij een zijstraat of een woning zijn ingegaan, en vervolgt hij zijn weg, zoo dicht mogelijk langs de huizen loopende, om niet in het oog te vallen. Zoo komt hij aan het West-Einde, loopt die straat door, en juist als hij rechtsom wil gaan, voelt hij een hand op zijn schouder en, verschrikt opziende, herkent hij een der beide rechercheurs, die hij zoo even gezien heeft.

[Footnote 3: Moed.]

"Dat dacht je niet, hè Kootje, da' 'k zoo in eene uit de lucht zou komme valle?" vraagt de rechercheur van Dam, glimlachende om de verbazing waarmede de jongen hem aanziet. "Maar zie je, maatje, dat komt omdat je niet op 't wachthuisie van de tram het gelet, toe je om 't hoekhuis keek, want daar zatte ik en me kameraad nou juistement op de loer. "Nou jij dat aardige, kleine jongetje achterna," zeg 'k tege me kameraad, "en ik Kootje opgepikt." En toe he' 'k 'n endje meegereje met die melkboer, die daar met ze wage wegrijdt, en zoo ben ik dan nou bij je. Gogem, hè? En mal van me da' 'k je dat vertel? In 't geheel niet, hoor! want zie je, Kootje, ik weet wel honderd maniertjes om jongetjes te vangen; dan doen 'k 't zus en dan weer zoo, maar altijd weer heel anders; en al zou 'k je nou morge, om zoo te zegge, op de eigeste plaas zien, en al hà' je mijn dan _ook_ weer in de gate, dan was je 'r toch weer bij, want dan prakkiseerde 'k weer heel ies nieuws.--Maar hoor 's, Kootje, ik wou 's met je prate; ja, dat wou 'k. Zalle we dan 's zame op zoo'n hoog, diep stoepie in de van Woustraat gaan zitte? Da' 's gezellig, hè? Alla, neem 't zakkie dan maar op."

"Draag 't zellevers," antwoordt Kootje, nijdig.

"Maar Kootje, wat ben je narrig, jongie! En dat nog al op de vroege morge, tege 'n goed vrind van je."

"Stik!" roept Kootje uit.

"'k Mag gehange worre as 'k wat van je begrijp. En jij, zus," vraagt van Dam aan een aardig dienstmeisje, dat voorbijloopt.

"Och malle!" roept het meisje uit, "laat mijn maar loope. 'k Zal 't an je vrouw zegge, hoor! dat je de meisies niet met rust laat."

"Jij doe maar," antwoordt de rechercheur, "dan zal 'k 'r zegge, da' 'k je voor me schoonmoeder hieuw.--Nou Kootje, wil je 't zakkie niet drage? Ook al goed; dan zal ik 't doen, as je me maar 'n handje geeft; want 'k zou me eige wel kanne begrijpe, dat je "adie" zegge en 'm smere zou, as 'k er niet voor zorgde, dat je nog 'n poosie bij me bleef.--Koman dan maar!" En den zak op zijn schouder ladende, loopt hij met Kootje, dien hij bij den pols vasthoudt, voort, totdat zij zijn gekomen in de van Woustraat, bij een woning met een ingebouwde stoep, die beide opgaan.

"Nou," zegt van Dam, zorg dragende zóó te gaan staan, dat Kootje niet kan wegloope, "late we nou 's kijke wat er in dat zakkie zit. Pijpies? Jawel! Een, twee, drie, vier onderstukkies, en allemaal dieferente. Jonges Kootje"--en de rechercheur bergt de vier stukken zink, afkomstig van aan gevels bevestigde afvoerbuizen, weer in den zak--"je bent van morge vroeg uit de veere geweest, hoor je, en je het je tijd goed besteed ook. Maar je was met je beije, da's waar ook; en as 'r een op de uitkijk staat, dan kan de ander 'n boel rustiger doorwerke, doordat ie niet tellekes hoeft te kijke of 'r ook 'n smeris ankomt. Daar hei je gelijk an. Maar 'k vin toch wel, Kootje, dat dat jongetje, dat je bij je had, wat heel jong is, om al met je mee te gaan. Wie was 't?"

"Wie?" herhaalt Kootje, met een blik vol minachting naar den rechercheur, die durft te denken, dat hij zal "klappe"--"wie? Kees Gappe, hè!"

"Ja!" roept van Dam uit, zich houdende alsof hij ten hoogste verwonderd is, "was die 't? Da' 's nog famielje van je, hè? Maar dat nou 's daar gelate. Je mot wete, Kootje, da' 'k 'n plannetje heb; ja, dat hè' 'k; 'n heel lief plannetje. En daar mot jij me in helpe, as 'n zoete jonge. Wil je wete wat 't is?" vraagt de rechercheur, zijn hand op den schouder van den jongen leggende.

Maar Kootje, nijdig omdat hij "zuur" is, trekt wrevelig zijn schouder terug en zwijgt.

"Hoor 's jongetje," zegt van Dam, nu in vollen ernst, "nou he' 'k je maar één ding te zegge: òf je mot hoore na 't geen ik je te zegge heb en asem geve as 'k je wat vraag, òf, as je dat niet van zins bent, dan blaas 'k alarm, en dan komme 'r twee smerisse, zooas jij zeit, en die neme je mee, dà' je voor schandaal over de opebare weg loopt. Je bent dus gewaarschouwd, Kootje!" roept de rechercheur uit, den jongen met zijn signaalfluit dreigende. "Nou nog 's"--en al sprekende, brengt hij bedoeld instrument langzaam naar den mond--"wil je nou hoore, of mot 'k muziek make?"

"Wat mot 'k dan," vraagt Kootje nurks.

"Zie je wel, daar draai je al bij!" zegt van Dam, "en da' 's dan ook verstandig van je.--Nou, Kootje, doe je oore nou goed ope, want nou komt 't.--Die pijpies"--en van Dam kijkt den jongen scherp aan--"wou je zeker bij Krido brenge, hè? Want je ging die kant uit!" voegt hij er, met eenige verheffing van stem en uitgestoken wijsvinger, bij.--Kootje denkt even na en bevestigt dan, door een flauw hoofdknikje, het vermoeden van den rechercheur.

"Zie je wel, dat dacht 'k wel!" verzekert van Dam. "Nou zeg 'k altijd, Kootje," vervolgt hij, zijn bakkebaard streelend, "dat 't de ergste niet altoos benne, die op 't rooje-dorp zitte. As jij en je kornuite, hier of daar 'n stukkie zink gappe, of lood, of koper of wat 't is, dan ben je 'r gemeenlijk bij, dat spreekt, hè!--maar opkoopers, as Krido, as Mosselman, Luchthof en andere, die veel gemeender benne, omdat ze, door al dat gestole goed te koope, jullie an de gang houwe, die draaije d'r niet alleenig tusse uit, maar door jou en 'n ander verdiene ze zooveel cente, dat ze huisies koope en as groote meneere voor de dag komme, as 'r dat in d'r hoofd komt. Zie je, Kootje, dat zeg 'k altijd, da' 's niet zoo as 't hoort, en as daar 's 'n end an kwam--dat zou heelemaal niet mal weze.--Nou mot je wete, jongie"--en de rechercheur gaat met één been op de stoepleuning zitten--"dat me kameraas, 'n maand of zes geleje, Ponto, dat almee de grooste opkooper hier in de stad is, voor de tijd van twee jare in de kast hebbe geprakkiseerd, en nou wou ik 's kijke, of _ik_ er Krido niet bij kon lappe. En daar mot jij me nou in helpe.--Wat zou je 'r nou wel van zegge, maatje, as wij zame's 's maakte, dat "oome maffie," zooas juilie 'm noeme, door dit zaakie van jou"--en de rechercheur wijst met een hoofdbeweging naar den zak--"voor 'n jaar of wat zakkies most plakke.--Moppig, hè?"

't Is duidelijk dat Kootje dezelfde meening is toegedaan, want een flauw glimlachje vertoont zich om zijn bleeken neus en bloedelooze lippen, maar het plan van den rechercheur acht hij geen duit waard, want hij antwoordt: "ja, dat zal je ook glad zitte...!"

"Nou, wacht nou 's effe; dat wou 'k nou juistement 's met je beprate," zegt van Dam, van de stoepleuning af komende. "Kijk nou 's! As jij nou 's"--en onder het spreken beweegt de rechercheur den wijsvinger der rechterhand op en neer--"die pijpies, hier in dit zakkie, na Krido bracht, en 'm vierkant in z'n gezicht zei, dat ze gegapt benne,--dan zou ie 't toch koope, denk 'k?"

"Ja, daar zal ie ook wat om male!" roept Kootje uit.

"Nou net; maar as ie goed koopt, daar je van bewijze kan, dat ie gewete het, dat 't gegapt was, dan is ie er bij; want da' 's effetief hele, hoor je! En as ie daarmee voor de heere mot komme, die toch al zoo fel op die opkoopers gebete benne, dan wil 'k nog 'n kwartje van me arremoed verspele, as ie niet de eigeste porsie krijgt, die ze Ponto gegeve hebbe. Dus," zegt van Dam, met den wijsvinger langs den neus strijkende, "alles wat 'k nou van jou hebbe wil, Kootje, is, dat je met 'n handlangertje van me na Krido gaat en 'm de pijpies verkoopt, nadat je--versta me nou goed--nadat je 'm eerst het gezeit, dat ze gegapt benne. Je mot dan naderhand, as Krido terechtstaat, voor de rechtbank getuige, dat je 'm dat het gezeid, en dat kan dat handlangertje van me dan bevestige, maar as je 't doen wil, dan beloof 'k je, da' 'k je voor dit zaakie zal late loope; en dan krijg je nog 'n koekie van me,--je weet wel, zoo'n mooi zillever portretje van de Koningin."

"En as ie 't nou niet koopt, la' je me dan ook loope?" vraagt Kootje, den rechercheur met een argwanenden blik aankijkende, "want die pijpies heb _ik_ niet gegapt, hoor!"

"Och kom!" roept van Dam uit, den jongen met een vriendelijken glimlach aanziende.

"Wel neen 'k!" zegt Kootje, verontwaardigd. "Je het ommers die andere jonge bij me gezien? Wel nou, van zijn he' 'k 't zakkie gekrege, om 't voor twee vierduisstukke bij Krido te brenge, en 'm van aved, op de Dam, de cente of te drage."

"Och kom," herhaalt de rechercheur.

"Wel ja," grauwt Kootje, "da' 's de waarheid. Wist ik nou wat 'r in dat zakkie zat! Daar heb ik geen kennis an, hoor! En as ik bij Krido ga zegge, da' 'k die pijpies heb gegapt, dan kan jij Krido naderhand wel 's late verklare, dat ik dat bekend het, en dan was 'k zuur hè?"

"Ei..!" en van Dam glimlacht en knikt goedkeurend, "da's heelemaal niet mal van je geprakkiseerd, hoor! Je bent gogemer as 'k docht, Kootje; maar"--en de rechercheur denkt een oogenblik na--"'k beloof je, da' 'k je in alle gevalle zal late loope. 'k Waag heel wat," beweert hij, een bedenkelijk gezicht zettende en zich met de vlakke hand langs den hals strijkende, "as me commissaris hoort, da' 'k je heb late loope, dan ben 'k geschogte. Maar 'n mens mot wat wage, 'n mens mot wat wage!" roept hij uit. "Wil je dan nou 't booschappie doen, Kootje?"

Onder deze voorwaarden stemt de jongen met een hoofdknik toe, en daarop gaat hij met den rechercheur naar het bureau, waar hij de komst van het handlangertje afwacht, dat van Dam heeft doen ontbieden. Dit heerschap evenwel ziek zijnde en in het gasthuis verpleegd wordende, laat de rechercheur een ander jongmensch komen, dat ook wel eens diensten aan de politie bewijst, en bij haar, om zijn pokdaligheid, als "de mottige" bekend staat. Veel vertrouwen stelt van Dam wel niet in dit individu, dat een half uurtje later aan het bureau verschijnt, maar voor dit zaakje, waarin hij niets anders te doen zal hebben dan te hooren naar hetgeen er tusschen Krido en Kootje verhandeld zal worden, meent van Dam hem wel te kunnen gebruiken, en als de mottige voldoende is ingelicht, begeven zij zich met hun driëen op weg, om den niets vermoedenden opkooper in de val te lokken. De jongens loopen vooruit, en op eenigen afstand volgt van Dam, die Krido onmiddellijk zal arresteeren, als de zaak haar beslag heeft gekregen.

"'k Heb 'n lief kansie," denkt de rechercheur, "'n heel lief kansie, en as 't me gelukt, dan zal 't me geen windeiere legge; da' 's 't minste daar 'k over prakkiseer. As Kootje nou 't booschappie maar goed doet! 't Is zoo'n raar kalf van 'n jonge, en je kan nooit 's wete wat ie vóór het. Maar as 'k goed zie, dan vindt ie 't wel moppig om Krido zuur te make. Afijn! we zalle zien wat ie doet. Maar nou 'k dit in me hoofd heb gezet, nou is 't je geraje, maatje,"--en de rechercheur kijkt met een dreigenden blik naar Kootje, die druk pratende en ginnegappende met den mottige, van tijd tot tijd naar van Dam omkijkt--"nou is 't je geraje, dat je me niet in me contrarie werkt, want jongie, jongie...! dan zou je in 't vervolg zoo'n kwaje an me hebbe, hoor...!"

Intusschen zijn Kootje en de mottige aan het lompenmagazijn van Krido gekomen, en terwijl van Dam op eenigen afstand daarvan blijft wachten, gaan de beide jongens naar binnen. 't Is een smal en diep perceel, en 't is er zoo donker, dat, den geheelen dag door, in het achterhuis, een paar gaspitten branden. Ontzaglijke hoeveelheden gesorteerde en ongesorteerde lompen zijn tegen de muren opgestapeld, oud ijzer, koper, lood en zink liggen bij hoopen op den vloer, en een menigte voorwerpen, van allerlei aard: gedeukt, beschadigd, gehavend of verroest, bedekken de lange toonbank, links van de voordeur. 't Is een chaos van dingen, ingekocht tegen een belachelijk gering bedrag, maar die, verstandig van de hand gedaan, een verbazende winst zullen opleveren, en te midden van dat alles staat een bascule, waarop Kootje den zak smijt, zeggende tot Krido, die met zijn knecht een hoop vodden uitzoekt: "daar, weeg maar op."

De knecht haalt, zonder iets te zeggen, het zink uit den zak, en terwijl Krido aan den eenen- en de jongens aan den anderen kant der bascule staan, zegt de opkooper, een zuur gezicht zettende: "is dat awwes? 'n enke' stukhie zinkhe pijp!"

"Alles!" roept Kootje uit, "ja, d'r zal daar zoo meteen nog 'n verhuiswage met goed achteran komme, hè...!"

"'k Zà 'm zien komhe," antwoordt Krido en, met een blik naar den mottige, dien hij nog niet kent, voegt hij er, tot diens onderricht, bij: "'k koop awwes, en 'k geef meegh as wie ook."

Als de opkooper dit zegt, grinniken de jongens tegen elkander en zegt Kootje, Krido brutaal aanziende: "as je maar niet in de gate het, dat 't gegapt is, hè?"

"Gaphe!" herhaalt Krido, verontwaardigd. "Wat wou jij zeghe! Ikhe, ikhe zou gestowe goed koophe...!"

Kootje antwoordt niet, maar snuft hoorbaar en knipoogt tegen den mottige.

"As 'k ooit ies heef gekoch," vervolgt de opkooper, "dat achte-af gezien geen zuive-è koffie was, heef 'k dan daa-van vemoedes gehad? Kan dat in de hande' niet voo-komhe, dà' je ies koop, nie' te wete dat 't gestowe is? Mà as 'k 't in de gate heef, asse ze 't me anpgesentee-è, heef 'k dan niet a-tijd gezeid: "gaat na Mosse-man, of gaat na Nibbig, ma' bij Kgido, da' mo' je niet weze?""

"Dan koop dit ook niet," raadt Kootje hem aan, "want die pijpies binne gegapt, hoor!"

"As dat waagh is," zegt Krido rustig, "ove' wat zou jij dat dan zeghe?"

"Dat vraag die leenmichel, die buite staat," antwoordt Kootje.

Krido kijkt den jongen een oogenblik onderzoekend aan, maar denkende, dat Kootje hem voor den gek houdt, haalt hij even de schouders op.

"Ja nou, ik heb je gewaarschouwd, he!" roept Kootje uit, "en as je me niet gelooft--'t zal mijn 'n zorreg weze, hoor!"

De stellige toon, waarop de jongen spreekt en de blik, waarmede hij naar hem opkijkt, maken den opkooper nu toch ongerust, en Kootje scherp in de oogen ziende, vraagt hij: "voo' wat zou die buite sthaan?"

"Om je op te pikke en na 't rooje-dorp te brenge, as je de pijpies koopt, nou je weet, dat ze gegapt binne," antwoordt Kootje.

Zoodra de jongen dit heeft gezegd, gaat Krido haastig naar de voordeur, draait den sleutel om, en terwijl de knecht, uit eigen beweging, de stukken zink weer in den zak doet en den zak tegen de toonbank zet, vraagt Krido, Kootje met vonkelende oogen aanziende: "wie sthaat è buite; hoe hiet ie?"

"Wie!" herhaalt Kootje, "van Dam, hè! die van morrege, toe 'k die pijpies... alla! toe 'k met die pijpies over de straat gong, me het angehouwe. En met ze lamme moppe me sarre, die verrekte stiekemert...! Ik zuur, hè! Maar as 'k hier na toe gong, om je te verraje; as 'k de pijpies versjaggelde, maar eerst zei, datte ze gegapt ware, om jou d'r bij te lappe, dan kon 'k er tusse uit. "Da' 's moppig," zei ie.--Moppig," roept Kootje uit,--"_hem_ 'n loer te draaije, da' 's veel moppiger, hè!"

"Zoo'n vervloekte judas," zegt de knecht van Krido binnensmonds.

"'n Hond!" roept de opkooper uit. "Heef 'k niet à-tijd de resersie in de hand geweght? Heef 'k niet a-tijd gezeid, asse ze bij me kwamhe vwage, of 'k ditte of datte had gekoch: "kijk mà' na, en zoek mà' uit!" En asse ze 't gevonde hadde, heef 'k dan niet à-tijd gezeid van wie 'k had gekoch, en hebbe ze 't niet kanne meeneme ook? En ha' 'k dat hoeve doen? Ha' 'k niet kanne zeghe: "ikhe weet van niks, en me goed--dà kom je niet an?" En nou zou-e ze me, op me ouwe dagh, geschogte make voo' 'n stukhie zinkhe pijp! Mà' 'k zà ze zien komhe, asse ze me noodig hebbe, en ze zà-e wete da' ze me zuugh wou-e make. Zeg dat an van Dam"--en Kootje, te gelijk met den zak, vier kwartjes in de hand duwende, die de jongen terstond met den mottige deelt--voegt hij er bij: "en zeg 'm ook dat 't 'm zà heuge, dat ie Kgido heef gezoch." En dan, naar de voordeur gaande en de jongens uitlatende, zegt hij nog eens tusschen de tanden: "zoo'n hond!"------

"Wel donders!" denkt van Dam, groote oogen opzettende, als hij Kootje met den gevulden zak ziet terug komen, "'t is mis! Hoe duivel is dat mogelijk?"

"Wel Kootje, wou ie 't niet hebbe?--Loop maar 'n endje mee; hier, de dwarsstraat in.--Nou, wat zei ie?"

"Da' 'k 't maar weer mee most neme," antwoordt Kootje, "toe 'k zei, dat 't gegapt was."

"Wel verbazend!" roept van Dam uit.

"Kan ik 't hellepe?" vraagt Kootje.

"Stil maar, jongie, dat zeg 'k immers niet!--Wel, wel! Wou ie er niks mee te make hebbe, mottige.--Zei ie dat?"

"Hij zei, da' we na Mosselman moste gaan, of na Nibbig," antwoordt de mottige, "maar bij hem--daar ware we niet te recht."

"'t Is sikuur 'n mirakel!" roept van Dam uit, die, nadenkende hoe de zaak zich kan hebben toegedragen, en van den eenen jongen naar den andere kijkende, bemerkt, dat zij, naast hem voortloopende, af en toe tersluiks elkander aanzien en dan, niet zonder moeite, hun lachen verbergen.

"'k Had 'n kwartje tege 'n cent gehouwe, dat ie 't gekocht zou hebbe," verzekert van Dam en, met een blik naar Kootje, vraagt hij: "waarom zou ie 't niet gedaan hebbe, denk je?"

"Weet ik 't?" antwoordt de jongen.