Part 37

En een groote verrukking kwam over haar. Een machtig gebed, zonder naam en zonder woorden, maar waarin haar sidderende ziel, vrij gemaakt van de klein menschelijke banden van willen begrijpen en vragen, zich hoog ophief in jubelende vreugde, vervulde plotseling heel haar wezen. Twee groote, heldere tranen stegen op in haar oogen, maar ze merkte het niet; er was maar één bewustzijn in haar: dat ze in dit extatisch geluksmoment van dankjuichend gebed haar kindje wilde wijden tot het hoogste, opdat ook dit eenmaal een tipje zou mogen dragen van de eeuwige Banier, die al de grootsten en edelsten onder ons hebben gevoerd, de Banier van hooge Gerechtigheid en Liefde.

AANTEEKENINGEN

[1] Michelet. La Sorcière.

[2] Het gebod zegt: gij zult niet echtbreken, maar ik (Jezus Christus) zeg u: gij zult niet samen leven zonder liefde! Een huwelijk zonder liefde is verbroken op het oogenblik dat het wordt voltrokken, en trouwen zonder liefde is echtbreuk. Als gij mijn gebod aanneemt, hoe zoudt gij het ooit kunnen overtreden? Daar het u alleen datgene gebiedt te doen, waarnaar uw hart en uwe ziel verlangen. Maar wanneer gij trouwt zonder liefde, verbindt gij u tegen Gods gebod en wanneer gij dat huwelijk voltrekt zondigt gij tegen God.

[3] Een menschenpaar dat zich vereenigt zonder eenige dwang, kan dit alleen uit reine liefde doen; en deze liefde, als er geen storingen ingrijpen, moet volgens de natuurwet, zonder ophouden voortduren, want zij is het wederzijdsch elkaar aanvullen, dat voor den man en de vrouw de bron is van volkomen bevrediging en in hare vruchtbaarheid en in de liefde aan de kinderen gewijd, vindt zij hare voortdurende beweging en vernieuwing.

[4] Louis Frank. Catechismus der vrouw.

[5] Die Waffen Nieder. Bertha von Suttner.

[6] La Sorcière. Michelet.

[7] Het is een geconstateerd feit dat dergelijke praktijken voorkomen bij vrouwen die bedelend met kinderen langs de straten gaan. Zie de Bode der Heldring-Gestichten.

[8] Olive Schreiner: Dreams.

[9] Arvède Barine. Portraits de femmes.

[10] De beroemde Italiaansche beeldhouwer en goudsmid der 16e eeuw.

[11] Het prachtige beeld dat in Florence in de Loggia dei Lanzi staat.

[12] Mary zal een nieuwe vrouw worden.

[13] Om maar enkelen te noemen, wordt hier herinnerd aan Mahaut, gravinne van Vlaanderen, die onder de regeering van Louis le hutin mede uitspraak deed in het proces tegen Robert d’Artois; Yves de Chartres zegt, in een van zijn brieven, dat hij pleiters naar de gravin van Champagne heeft gezonden; Paus Innocentius III verklaart dat in Frankrijk de vrouwelijke Suzereinen allen rechtspraak kunnen uitoefenen. (Laboulaye.)

[14] De Abdisse van Fontevrault (1100) had de rechtspraak over de naburige vrouwen- en mannenkloosters. Zij was met de geestelijke, zoowel als met de wereldlijke macht bekleed, strafte of sprak vrij. (Chervin. Étude historique sur les professions accessibles aux femmes.—Leroux de Lincy. Femmes célèbres de l’ancienne France.)

[15] Schopenhauer gaat zelfs zoo ver in zijn vrouwenhaat, dat hij het vrouwelijk schoon ontkent, dat toch, door alle eeuwen heen, de grootste kunstenaars heeft geïnspireerd. Zijn beschouwingen over de vrouw (Parerga und paralipomena) zijn met zulk een verbittering geschreven, dat hij zich ieder oogenblik tegenspreekt. Het is zeer curieus om na te gaan hoe zulk een fijn en diep denker, zoodra het de vrouw geldt, volkomen subjectief wordt en pagina’s vol zonderlinge stellingen neerschrijft, waarop nog zonderlinger conclusies volgen. Latere geslachten, wanneer zij deze bladzijden nog eens inkijken, zullen er veel om glimlachen.

[16] De witte reiger, draagt zijn kostbare pluimveertjes alleen in den broedtijd. Het is haar bruilofstooi en moederkroon. Als nu de jongen zijn uitgebroed, zijn de anders zeer schuwe vogels gemakkelijk te bereiken, omdat zij, in hun wanhopend verlangen om de jongen te beschermen, het nest bij dreigend gevaar niet verlaten. Zij worden hierdoor een makkelijke prooi der jagers, die haar, na ze beroofd te hebben van den prachtigen hoofdtooi, stervend laten liggen, terwijl het broed omkomt van den honger.

[17] Art. 401. B. W. De vader kan aan de langstlevende moeder een bijzonderen raadsman toevoegen, zonder wiens toestemming zij geene daad de voogdij betreffende zal kunnen verrichten enz.

[18] Daar onder het feodale stelsel het landbezit, het leengoed, alles was, werden als ’t ware de huwelijken niet tusschen personen, maar tusschen landgoederen gesloten. Nooit is het misbruik van het z.g. huwelijk uit berekening grooter geweest dan toen. Henri Martin. Histoire de France.

Abélard en Héloïse, de idéale geliefden der 12de eeuw, ofschoon gehuwd, loochenden hun echt, omdat zij daarin een vernedering zagen, een keten, die de vrije vlucht hunner ziel zou beletten. Lettres d’Héloïse. Legouvé. Histoire morale des Femmes.

[19] Burgerlijk wetboek art. 388. 3de alinea. Die bloedverwanten of aangehuwden moeten zijn manspersonen, meerderjarig en binnen het koninkrijk woonachtig.

[20] Deze wet werd gewijzigd bij de wet van 31 Dec. 1896 Staatsbl. no. 259. (Zie verder koninklijk besluit van 27 Maart 1897.) Men zag de dwaling in en Zondagarbeid in het zuivelbedrijf is thans weer aan vrouwen toegestaan.

[21] Dankbaar moeten wij hier even aanstippen, dat de huishoudscholen een zeer grooten stap in de goede richting hebben gedaan, maar wat zijn nog enkele huishoudscholen in verhouding tot de duizende meisjes, die geen voldoende opleiding kunnen ontvangen?

[22] Alleen voor de vrouw, die moeder moet worden, is natuurlijk afzonderlijke bescherming noodig.