Part 6

Eer Antipater quã so voer alexander binnen eñ butẽ soe hi wilde eñ hi was wel te vreden Mer hẽ ontstarf Ensistien die hi bouen alle sijn princen zeer beminnede: want het was een die schoonste iongelinc diemen in al die werelt vandt Eñ Alexander weende lãge daer om eñ hi dede hẽ een costelic graf maken daer hi veel scats an leyde. wãt het coste hẽ te maken xij.M: talenten gouts. Oeck dede alexander gebieden datmẽ desen iongelinc anbedẽ soude als een god eñ daer voor houdẽ Als dese iongelinc begrauen was soe keerde Alexander weder in Babilonien eñ daer lach hi stille eñ hildt grote feeste. eñ daer ontfinc hi nacht eñ dach die slotelen eñ die presentẽ die hẽ quamen wt alle lãden Mer om dat die vã Romen hẽ nv gheen present en sendẽ soe swoer hi dat hi Romen destrueren soude Eñ om dat hi alle die werelt tonder hadde soe wilde hi voorder oerloghen dan een mensche toe behoort. eñ hi seyde sinen ludẽ dat sij sinen raet doen wilden hi soude hẽ doen weten eñ hebbẽ die heymelicheit der naturen Eñ hi dede noch meer scepẽ maken eñ hi voer in die diepe doncker zee om der naturẽ cracht te dwingen Des balch haer die nature eñ die vier elementẽ mede die altijt mit hem geweest hadde. want die nature was haer vrouwe Doe voer die natuere ter hellen om hulpe te soecken dat sy Alexander ter doot brengen mochte. eñ sy vãt daer hulpe eñ raet want alexander wort wter zee te lãde ghesteken eñ quam weder in Babilonien Antipater was doe oec gecomen in Babiloniẽ: eñ hi hadde drie zonẽ Die eerste hiet Casander. die ander Philippus eñ die derde Yollas Dese warẽ bij Alexander onthoudẽ om dat die een altijt den dranc proefde eer datten alexander dranc: eñ als hijen dã geproeft had soe ontfinc alexan[der] dẽ nap eñ dranc selue Nu had Antipater doen maken so sterckẽ fenijn. dat hi wel seker was hads alexander yet int lijf dat hi steruẽ moeste Want dit fenijn was also sterck datmen niet houden en mochte in vaten van siluer of van goude noch vã yser of vã metael noch in gheẽ vat: sõder in een hoeue van een paert Antipater was oeck soe seker dat alexander daer of steruẽ soude dat hi seide tot Casãder sinẽ zone dat hi dat rijck vã Macedoniẽ behoudẽ soude

[Afbeelding]

Hoe Alexander vergeuen wort

Ca. lxiiij

Thessales die node alexander eñ sijn gheselscap mit hẽ ten eten in die stat eñ daer maecte hi hẽ feeste bouen alle feesten eñ hi gaf daer die meeste eñ die costelicste gerechten diemen vinden mochte Eñ Yollas eñ Philippus sijn broeder schencten voordẽ coninc: eñ sij waren wel voersien hoe si alexander souden vergeuen. wãt haer vader hadt hẽ geseyt Doe sy sagen dat Alexander genoech ghedrõcken hadde. soe schencte die een eñ die ander proefde dẽ dranc daer noch gheen fenijn in en was mer daer nae deden sy fonteyn water inden wijn daer dat fenijn in gemenget was Eñ doe gaf men dẽ coninc den nappe eñ hi dranc: mer int middel van sinen toghe soe ontfinc hi binnen eenen anxtelickẽ steke daer hi zeer of veruaert wort Wãt het ghinc hem in sijn lijf oft hi mit een knyf gesteken had geweest: eñ Alexander riep mit groot misbaer Eñ sijn vriendẽ meenden dat hijt wt drõckenscap dede eñ sij bleuen in dat meenẽ: maer het was een quade moort. Doe badt alexander datmen hẽ wech droeghe eñ daermen hem wech droech. so was hi half doot Want hi wort vã binnen also gepinicht dat hi dicwijl een swaert eyschte om hẽ seluen doot te steken eñ om sijn pine te corten Want sijn vrienden die ontrent hem stonden eñ haer handen aen hem deden om hem te helpen soe docht hẽ dat sij hẽ zeere deden als of sij hẽ ghewont haddẽ: want corts te voren daer hi lach en sliep hadde hẽ dit al wel ghedroemt. Opten vierden dach sach hi wel dat hi steruẽ moeste: Eñ hi seide Nv ken ic mijn geual wãt al mijn geslachte dat vã Achilles gecomen is dat is al gestoruẽ ontrent sijn xxx. iaren mit groten euelen Sijn ridders seidẽ dat hi verraden was. eñ sij riepen alte iãmerlicke lude Aylaes wye heuet ons mit soe grotẽ moort beroeft vã onsen coninc Eñ die dit geselscap ghescoert heeft die sal menigen mã sijn leuen benemen: wãt des ghelijcx en wort nye ghesien of geuonden

Van Alexanders doot

Ca. lxv.

Alexander dede hem dragen in een hoghe stat daer hẽ al sijn volck mochte syen liggen in groter pijnẽ Eñ hi lietse alle tot hẽ comen eñ hi beual datmen nyemant [ver]bieden en soude die daer comẽ wilde. Eñ daer quam tot hem menich stout riddere die zeer screyden eñ groot misbaer maecten Hier nae badt Alexander sijn vrienden. als hi doot ware datmen hẽ mit duerbaren specien eñ balsamen begrauen soude Eñ datmẽ hẽ voeren soude nergens dã in Lybia in Amõs sijns vrients schonen tempel daer hi gecroent staet Doe vraechdẽ hem sijne vriendẽ om dat sij sagen dat hi soe cranc was: wye hi wilde dat nae hem sijn crone draghen soude vã sijnen rijcke Hi seide die beste Maer hi en noemde nyemãt. noch Hercules sinẽ zone noch sinen broeder: noch oec dat kint dat Roexanes droech die doe swaer ghinc bi hẽ mit kinde Want alexander dachtet ouer dat hi die soe groten heer was van enighen mã soe groten rijcken heer makẽ soude hi en waert waerdich want hi hads onwaert sulck goet te laten enighen man dies niet waerdich en waere. Ten sesten daghe ontuiel hẽ sijn sprake eñ doe nam hi sijn vingerlinc eñ stact een vãden iongelingen an sijn hant Doe meendẽ veel herẽ die daer waren dat alexander wilde dat hi coninck nae hẽ wesen soude Scolastica historia seit dat alexãders suster hẽ fenijn gaf: om dat sy hoepte eenen grotẽ heer te crigen eñ vrouwe te wesen vã alle sijn rijck Eñ alsoe haest als hi dat fenijn int lijf hadde dat hi doe sijn sprake verloes Eñ om dat hi wilde dat nẽmermeer also groten heere nae hẽ wesen en soude in aertrike als hi doen was. soe screef hi sinen laetsten wille eñ deelde sijn rijck in twalef deelen ende hi gaft twalef vã sinen gesellen die mit hẽ opgeuoet warẽ. eñ dien gaf hi elck een deel van sinen rijcke: Maer die vier verdreuen alle die andere eñ bleuen daer heeren of.

Van Alexanders vromicheit

Ca: lxvi

Inder maent Iulius diemẽ hoymaẽt hiet mit ons soe sterf dese grote Alexander doe hij in sijn xxxiij. iaer was Hi was die meeste van moede eñ vã herten die nye in die werelt quã Hi was oec die machtichste mã die nye in die werelt regneerde Hi verloste altijt sijn rid[der]s wt harẽ noot dat sij mit sinen troeste soe stout waren dat hẽ dochte al haddẽ sij alle naect gheweest. hẽ en hadde niet mogen deren als sij hẽ sagen Hẽ en geuiel oec nye dat hi enigen man bestont hi en verwan hẽ. noch nye en bestont hi borch noch stat hoe vaste dat sy warẽ: hi en wanse of hadse tot sinen wille Nye en quam oec volck tegen hẽ te stride hi en [ver]wanse Mer int eynde wort hi selue verwõnen, maer niet mit geuechte mer mit verraderie vã sinẽ dienres die alsoe deerlic vergauen mit fenijn Men leest dat hi enen steen hadde soe wye die steen droech dat hem gheen fenijn deren en mochte Mer daer hi aldus [ver]raden was so was hẽ des nachts dẽ steen benomen om dat dẽ moort voldaen soude wordẽ eñ verholen bliuẽ Mer alst fenijn in die aderen getogen was alsoe dattet die natuere niet en conde gelosen soe wort hẽ sinen steen weder gegeuen al heymelic Eñ aldus verghinc die auenture mit hẽ Als die mare te Babilonien quam dat Alexander gestoruẽ was in die bloeme sijnre ioecht eñ int meeste van sijnre cracht so wort die stat zeer droeuich Maer die luden die hij verwonnen hadde en wouden dat niet gelouen dat hi doot soude wesen: want sij meenden dat hi nimmermeer en soude mogen steruen Sonderlinghe om dat si ghesien hadden dat hi in groter auenturen dicwijls verlost worde vander doot Maer doen sij wel die waerheit wisten dat hi sekere doot was soe beweenden sij hem harde zeere Als Roaxanes Darius dochter Alexanders wijf vernam dat Alexander haer heere doot was. soe hadde sy daer of soe groten rouwe. dat sy daer nae nye en at Maer Alexanders magen wt gryeken en hadden gheenen rouwe om hẽ niet meer dan oft haer vyant geweest hadde: Roaxanes Darius dochter alexanders wijf dede haer gespelinnen doden om dat sy haer an laghen ende rieden dat sy eenen anderen man nemen soude:

Van Alexanders begrauinghe:

Cap lxvij

Men maecte in Babilonien groot geclach eñ hant gheslach van rouwen Maer ick segghe ouer waer dat die dode menschẽ gheen vrienden en hebben. want datmen daerwaert dient dat is al om ghewin. want anden doden en leyt nyemant eñ elck doets hẽ eerst of also hi eerst mach Die na Alexander bleuẽ die bedreuen haer dinc alsoe dat al gemeenlic rijck bleuen Maer daer was ghestrijt een wile om s[~ij] sepulture Die vã Gryeken wilden hẽ ter stont veruoeren tot haren lande waert Mer si droeghen ouer een datmen Iupiter vraghen soude waermen hẽ grauen soude Iupiter ãtwoorde datmen alexander grauen soude in Alexandrien in die groote stadt die hi seluer dede maken in Egipten Dit seide doe Iupiter. eñ men dede daer een schoon costelic graf maken Ende Ptholomeus die nae hem coninc bleef dede hẽ daer zeer rijckelick begrauen. alsoet alsulcken heere ende coninck wel betamelic was: In Alexanders tijden en vantmen ghenen alsoe wijsen coninc als hi was. hadde hi hẽ konnen wachten van veel wijns te drincken: eñ hadde dese grote heere hẽ konnen houden also gemaetich in sijn manieren in sijnre groter rijcheyt als hi dede doe hi arm was. Inder noot en konste hem nyemant bet beuroeden dan hi. maer in sijnre weelden was hi zeer sot: want hi wilde god gehieten wesen Eñ altijts hadde hi tot sinen raede seuen wijse mannen: want dat beual hem die groote philosophe Aristoteles sijn lieue meester Maer als hẽ yet swaers aen quam soe nam hi elcken van desen wijsen mannen alleen eñ hi seide hem sijn dingen eñ ghebreck altemael: eñ dan soe vraechde hi hem sijnen raet. Ende aldus onthieldt hi wel wat hem elcke man riet. eñ ten laetsten nam hi eñ schiep hi wt alle desen den besten raet in hẽ seluen alsoe hi best conste ghemercken Ende dan auentuerde hi den raet Aldus soe wort al niet sijn dinghen die alsoe sterck soe rijck so machtich was. want hi moeste steruen. Eñ hi bleef doot soe voor gheseit is God verleene ons na onsen doot dat eewighe leuẽ eñ die grote blijscappe sonder eynde: Amen:

* * * * *

Hier eyndt dat regiment eñ dat leuen van den groten eñ moghenden coninc Alexander die een heere was van alle die werelt

Gheprendt eñ voleyndt te Delf in Hollandt Int iaer ons heren. M:CCCC. eñ xci: op den vijfsten dach van December

* * * * *

Delf In Hollandt

[Afbeelding]