Part 3

Hier geuiel dat nyemãt van alle den ghene die den coninc volchden ghemeent en hadde Want doe alexander den prince vãden papen ansach gecleedt mit des bisscops gewaden Eñ op sijne myter die gulden plaete daer ons heren naem Tetagramaton in ghegroueret was Soe gedochte hi gods die hem opẽbaerde daer hi in sijn bedde lach eñ die hem beloeft hadde dat hi hẽ helpen soude dat hi wonne dat rijck vã Oesten Doe stont Alexander haestelic van sinen paerde eñ hi ghinc alleen tot voor den prince vanden papen. eñ hij viel langhes voor hẽ op die aerde. eñ aenbede ons heeren naem eñ hi dede den bisscop eere. Die princen van sinen here haddẽ des alte groot wonder: eñ sij meendẽ dat des conincx herte in bedwãghe gheweest hadde Maer Pertemeus die sijn sõderlinge vrient was vraechde hẽ: waer om dat hi der ioden pape angebeden hadde Die coninc antwoorde hẽ eñ seide Ic en aenbede den pape niet: maer ic aenbede god wyens dienste dat hi doet Want doe ic was in Lycie in Macedonien landt soe sach ic hẽ in desen habite Eñ doe ic pensde of ic soude mogen verwinnẽ soe hiet hi mi dat ic gelouen soude: want hi soude mijn heer geleydẽ eñ leuerẽ int rijck vã Persẽ Want eerst sach ic in desen pape sijn gelikenisse eñ ic heb dat vast geloue dat mi geschieden sal dat hi mi beloeft heeft. Hier om aenbede ic gode eñ ic dede den man eere Doe dede Alexãder sijn heer after treckẽ. eñ hi voer mit luttel luden in Iherusalem eñ dede gode offerhande inden tẽpel alsoe hem Iadus die prince vanden papen wijsde eñ hiete Doe brochten sij voordẽ coninc Daniels boekẽ eñ toenden hẽ datter in gescreuen was hoe dat een Griex coninck die macht vã Persen tonder doen soude Alexander was hier om zeer blijde. wãt hi hoepte dat dit van hẽ geseit was Eñ des anderen daechs dede hi dat volck vergaderen eñ hiet hẽ eyschẽ wat sij wilden Eñ om haer versoeck so oerlouede hi hem dat die ioden alle die werelt doer waer sij waren haer wet houden mochtẽ: eñ hi scout hẽ quijt van alle tribuyten vanden seuenden iare om die vierten vãden lande Hier nae toech hi totten anderen stedẽ waert Als die vã Samarien saghen die grote miltheit eñ gauen die alexander den ioden gedaen hadde. soe quamẽ sij tot hẽ eñ seiden dat sij der ioden magen waren Eñ sij rekenden haer geboertẽ vã effraym eñ van Manasses. eñ sij baden dẽ coninck dat hi haren tempel in Garisiem eere doen wilde Eñ hi beloefdet hem te doen als hi weder om keeren soude eñ sij baden hem dat hi hẽ den tribuyt vãden seuenden iare verliet Hi vraechde hẽ wye sij warẽ Sy seiden dat sij hebreeusche waren Die coninc vraechde of sij Ioden waren. doe seydẽ sy Neen Doe seide hẽ alexãder dat hijt den ioden gegeuen hadde eñ nyemãt anders Want het was der samaritanen maniere. als sij sagen dattet dẽ ioden wel ghinc soe seidẽ sij dat sij haer maghen waren maer alst dẽ ioden qualic ghinc soe seidẽ sij dat sij hẽ niet en bestonden

Hoe Alexander voer tot Amons tempel

Ca. xxiij

Hier nae so voer alexander in Lybien tot Amons tẽpel. om dat hi te kennẽ geuen wilde dat hi van enen god gewõnen was eñ om dat hi s[~ij]re moeder zuueren soude van haren dorperlijcken naem eñ vã haren ouerspele Alexander seynde voor hem mit sinen bode groote presentẽ tot Amons papen. om dat die papen seggen soudẽ dat alexander gheseit wilde hebbẽ Alexander quã seluer binnen de lande eñ reedt op dat zant in die zee. maer hi lyetter een deel luden die hẽ volgen wilden eñ si verdrõcken Maer alexander quam ghesont ouer totten tempel Eñ die pape quam wt tegen hẽ. eñ hi seide dat Iupiter sijn vader was. diemẽ in dat lant Ammon hiet Alsoe als hier vorẽ geseit is so reedt Darius wten stride die welc hi verloes hier te voren: eñ hi quam int landt van Babiloniẽ eñ hi vernã dat Alexander weder van Ammons tẽpel ghekeert was in Egipten. eñ dat hi daer dede maken Alexandrien de hooftstadt vãden lande Darius screef oetmoedelike letteren an alexander dat hi weder om seynden soude sijn gheuangen. eñ namer also veel gouts voor als hi wilde Alexander eyschte ouer dat gelt eñ goet alle sijn landt Darius screef weder tot alexander dat hi sijn oerlogẽ liet staen eñ dat hi sijn dochter te wijue name hi soude hẽ daer mede geuen een groot deel vã sinen rijcke Alexander eyschte echter sijn rike altemael. wãt het ware sijn Eñ hi ontboet hẽ dat hi eñ sijn volck oetmoedelic wt quamen teghen hẽ eñ dat sijt hẽ op gauen recht of hijt al gewonnen hadde:

Hoe hem Darius eñ Alexãder ouer screuẽ.

Capit. xxiiij

Iustinus scrijft dat Darius nv wel sach dattet hẽ niet en halp wat hi Alexander nv vã vrientscap bade: Eñ hi vergaderde weder vier hondert dusent mannen te paerde eñ hõdert dusent ridders. eñ hi bereyde hẽ weder tegen alexander te striden: eñ als hi tot alexãder rijden soude So quã hẽ inden wech een nie mare dat sijn wijf doot was eñ dat alexãder groten rouwe hadde om haer doot eñ dat hij haer zeer beweende. eñ dat hijse eerlick begrauen dede Mer men seide hẽ dat dit alexander niet en dede om eenighe outamelicheyt die hi mit haer had noch õ minne want hi en hadde in sulckẽ saeken an haer gheen scult eñ dese eer dede hi haer vã hoescheden eñ vã edelheden Want zynt dat hijse geuãgen hadde so ghinc hi dicke tot haer eñ totten kinderen: eñ hi troestese vaderlic Als Darius dit hoorde. so docht hẽ dat hi alexander altemael verwõnẽ hadde om dat hi nae soe groten strijt die hi tegen hẽ gehadt had hẽ aldus verwã mit doecht eñ mit eere Eñ Darius rekendet nv voor grote eer dat hẽ alsulcke prince verwã nae dat hij [ver]wonnen bliuẽ moeste Doe screef Darius weder an alexander eñ dancten zeer dat hi totten sinen waert die hi geuãgen had nye dorperh[eit] noch oneere gedaen en hadde Eñ hi boot hem veel meer vã sinen lande dan hi gedaen hadde eñ voort boot hi hẽ voor die gheuangen acht dusent talenten gouts Alexander screef Darius weder Ic en acht niet op m[~ij]s vyants danc eñ om m[~ij]s vyants wille en heb ic niet gedaẽ Wãt in oerloge oft in payse seide hi dat hi nie en begeerde ouerspel ofte oneere: Mer hadde hi yet gedaen: dat hadde die doecht van hẽ ghedaen Want hi was wijs genoech tegen sinen vyant eñ tegen sijn begeerte te striden. eñ dat dede hij al om der eeren wille Voort ontboet hi Darius dat hi dit soude moghen proeuen in hẽ op dat hi hẽ onderdaen wesen soude Want hi seide dat twee heeren die werelt niet en souden mogen regeren sõder oerlogen eñ striden want ghelijc die zõne al die werelt verlicht. so ist opẽbaer datter mer een heer en is bouen al die werelt Hier om Darius neemt een corte beraet dat ghi ons in hãden comẽ wilt of bereit v ten naesten dage tot eenen nieuwen stride

Hoe Alexander mit Darius at

Ca. xxv

Alexander lach lange mit sijn heer op die ryuiere genaemt die strange. eñ hi wort te raede dat hi seluer spreken wilde mitten coninc Darius Eñ hij nam mit hẽ Emendus die bi hẽ was eñ noch een ander eñ hi voer haestelic totter ryuiere strãge die tusschen beyde die heren liep Nv is die ryuiere vã sulcke nature dat sij dicke bi nachte eñ bi daghe bevriest dat daer een geladẽ wagen ouer varen mach Alexander liet Emendus daer bliuen eñ hi reet tot Darius die sijn heer op die tijt al omme voor besyen hadde Eñ als alexander Darius te gemoete quã. soe gruette hi hẽ nader zedẽ vãden lande eñ seide Heer Alexãder heeft mi aen v gesõden dat ghi hẽ ontbiet dẽ dach dat ghi striden wilt eñ cort. Wãt men seit dat mijn heere node strijdet om dat hi vermoyet is Eñ aldus beual hi mi dit dit te seggen Hier op antwoorde Darius eñ seide Ick gheloue dat ghi seluer alexander bent Wãt nyemant anders en soude ons so stoutelijc te voren derren leggen vã stridẽ Alexander lochendet eñ hi seide dat hi s[~ij] bode was Doe nam hẽ Darius bider hãt eñ hi leyde hẽ in sijn tente eñ deden mit hẽ eten aen sijne tafele Eñ hi wilde immer dat alexander wt sinẽ nap dranc: eñ hi stacken in sinẽ bosem Dit mercte een mã eñ hi seidet Darius Doe seide Darius dat hi dorperlic dede dat hi sinẽ nap nam Alexander antwoorde hẽ Heere dit en is gheen scande in alexanders hof. Wãt alle die tot sijnre tafelen sitten soe sijn die nappen hare daer si wt drinckẽ Binnen desen bedacht hẽ Passarges dat dit alexander seluer was. wãt hi haddẽ voormaels dicke in Philippus huyse gesien Doe mercte alexander dit: eñ hi ontreet mitten nappe: eñ hi doerstac den knecht die s[~ij] paert hildt mitten swaerde Eñ aldus ontreet hi mit groter auenturen. wãt hẽ en mocht nyemant volghen Darius bedreef groot misbaer om dat hẽ sijn vyant ontreden was. Eñ alexander quã tot sijnen luden eñ vertelde hoe hi mit Darius at. eñ hi toende den nap die hi hem ontdragen hadde tot een litteyken Hier õ waren sijn luden zeer blijde dat hem dese vromicheyt geuallen was: mer Darius was droeue

[Afbeelding]

Hoe Darius eñ alexander te samen stredẽ

Capittel xxvi.

Des anderen daechs haeste hem Darius ten strijde Eñ alexãder hadde langhen tijt in sorghen geweest om den strijt te hebben: soe dat hi binnen al dier nacht niet en konde geslapen: sonder inden morghenstont: Eñ alexander bleef slaepende tot dat alle sijn heer stõt gebattaelgijt om te striden sõder dat hẽ haer coninc gebrac Persenio ginc in alexãders tente daer hi lach eñ sliep Eñ hi vraechde hẽ waer bi dat hẽ die slaep nv so soet was eñ het is nv tijt vã vreese te hebbẽ Alexander antwoorde Nv bẽ ic vã so groter sorghen vry om dat ic hier ter stedẽ striden sal om alle die heirscappie te winnen die Darius gheleesten mach Maer vlyede ic nv eñ vloet hi mi na so waret tijt vã vresen Nv gaet eñ besyet dat nyemant ouer die ryuiere en ware: mer laet Darius eñ sijn heer al ouer comen wãt ic sal te hants bereyt wesen Hier en binnẽ quam Darius ouer een brugghe mit alle sijn heer: Eñ Alexander toech hem teghen mit sijn volck. eñ daer wort anxtelic geuochten Maer die van Persen hadden alte samen dat afterdeel. eñ sij begonnen sterckelic te vlieden: want in ghenen strijt die voor geweest hadde en bleuen soe veel doden alst hier dede Als Darius sach dat sijn volck verwonnen was soe wilde hi hẽ seluen doden of inden strijt steruen eer hi vloede Maer een sijn vriendt ontriedet hem eñ hi deden keeren sijns ondancx ouer een brugge in een stat Eñ hi hiet datmen die brugge breken soude: maer Darius seide datmen des niet doen en soude: Want dat waer iammer dat wi ons ander luden die noch ouer sijn indẽ strijt eñ sullen moeten vlyen dat wi hẽ die vlucht benamen: also dat vã groten drange die opter bruggen was meenich mensche verdranc in die strange Des Alexander zeer blijde was.

Hoe Darius an Alexander õ genade screef

Cap. xxvij

Nv hadde Darius alle sijn hope verloren. eñ hi viel neder in sijn zale op die aerde: eñ bedreef groot misbaer. Hier na had hi raet dat hi aldus an Alexander screef Aen alexander sinen heere Darius saluut eñ eere Het ware wel gedaen eñ edelheit wout ghi hẽ genade doen: wãt auenture heeft hẽ di tonder gedaen crachtelic inden velde Ic bidde v dat ghi õtfermet m[~ij]re moeder eñ m[~ij]re kinderẽ alsoe dat toebehoort. eñ dat ghijse ons weder wilt senden Eñ om dier weldaden sal ic v gheuen alle mijn rijck: eñ voort alle mijnen verborgẽ scat eñ daer toe dat rijck vã Persen eñ vã Meden Alexander ontboet hẽ dat hi des niet en dede: Doe ontboet Darius den coninc Porrus van Indien dat hi hẽ te hulpe quame tegen alexander. hi soude hẽ geuen ontalliken scat Als dit alexãder vernam soe haeste hi hẽ dat hi quam ter poorten waert eer Darius te Indien voer. eñ Alexander toech doer dat ys ouer tgeberchte doer een cleyn gat Want buten en leyt ghenen wech. eñ binnen dẽ zomer en is gheen mã die daer doer derf gaen om dat daer veel serpenten sijn Nochtans en isser gheen slot van ysere tegen een heer of tegen volc

Hoe Darius vã sinen luden geslegen wort

Ca:xxviij

Iosephus seit als Alexander liden wilde voor Darius doer die poorten vã Caspiẽ Soe toech hi doer Pansilla eñ daer moeste hi liden doer eẽ grote ryuiere ghelijc een arm vã der zee. eñ daer dede god groot wonder Wãt dat water vãder ryuiere scheyde hẽ in tween eñ alexander reedt daer doer optẽ drogen grõde mit alle sijn heer Dit liet god gheschien om dat hi mit hẽ breken mochte die macht vã Persen Orosins eñ Iustinus seggen dat alexãder in desen lesten stride wan mit crafte dat rijck vã Persen eñ Meden Want daer en was nyemant die hẽ voort meer teghen hem dorsten steken In deser vaert wan alexãder meer gouts eñ roefs dan yemant des ghelouen soude Hi wan oec Persipolea dat die hooftstat was vã den lande van Persen Dese stat hadde langhe gestaen in vreden. eñ sij was vol van groten goede des hẽ nyemant en bewant: eñ dat quã al in alexanders hãden Nv ghinc Darius vlieden wt die eenre stadt in die ander stadt eñ hi meende ergent in vredẽ wesen Eñ Darius had mit hẽ twee valsche princen die hieten Bessus eñ Narbesmes die ouer een droegen. eñ sy beginghen Darius daer hi alleen was eñ sloegẽ hẽ ouer doot eñ lieten hem liggen eñ si vloen haestelic van hẽ totter tijt toe dat sij wel verstonden eñ wisten hoe dattet mit hẽ vergaen was Alexander vernam dattet Darius aldus vergaen was eñ dat hẽ sijn luden gespannen eñ gebonden hadden Eñ alexãder reet haestelick derwaert den naesten wech die hi mochte rijden eñ hi quam tot Darius alsoe dat hi hem noch leuende vandt. eñ hi gaf hem alexander op in sinen handen Ende hi nam hem mitten knyen. eñ hi sprac hem toe alsoe hi alder beste mochte:

Dit waren Darius woorden voor sijnre doot eer dat hi sterf:

Cap:xxix.

Alexander na dien dat mi die auenture geseit heeft soe ist mi vergaen Eñ het is mi nv ter tijt een troestelic dinck dat so groten ende soe machtigen heere als ghi sijt tot mijnder doot wesen sal Hier om bid ic v dat ghi mi eerlic ter aerden laet doen totter stat daer die coningen vã Persen m[~ij] vaders begrauen sijn. Eñ ic bidde v dat ghi v gewaerdigen wilt tot m[~ij]re wtuaert te wesen Ick beueel v oec Rogidimes mijn moeder eñ mijn broeder Moatrus eñ Darius minen zone Voort bid ict v dat ghi Roaxanes m[~ij]re dochter tot eenen wiue wilt nemen Ander gesten hebbẽ bescreuen dat Darius doot was eer hem alexander sach Eñ doe Darius doot was soe bedreef alexander daer groten rouwe om eñ soe groten hant geslach al haddet sijn vader gheweest. eñ hi deden eerlick begrauẽ nader coningen vã Persen zeede Orosi[us] scrijft dat in die drie stridẽ die alexãder op Darius wan doot bleuen xij.C.M: mãnen Iustinus scrijft oec dat Alexãder sijnen volcke deelen dede xiij.M: talenten gouts. ende aldus soe quã die blijscap nae haer pijne Doe dede hi voeren op die stercke stadt Egbetanis C. dusẽt eñ xc: dusent talenten gouts: Van deser stadt maecte hi here Persemoene enen stouten man Alexander wan alle Darius lant binnen den sesten iare nae dat hi began te regneren Hier na eynde dat rijck vã Persen Twelcke gestaẽ hadde twee C. iaer eñ xxxi: Van Tyrus tijt die die eerste coninc van Persen was

Van coninc Darius graue

Capit: xxx

Nv wil ic voort scriuẽ hoe d[at] Darius graf gemaect was Eñ daer warẽ in gescreuẽ eñ geteykent alle die lãden vãder werelt eñ vãden gesten Appelles was meester vã desen graue Eñ het was aldus gemaect als hier na gescreuen staet Het was vã twee zarckẽ ghemaect vã marbersteenẽ die groot goet ghecost haddẽ. eñ sij waren zeer lanck dicke eñ effene. Opten onderstẽ steen maecte hi schoene lijsten den binnen kant vanden zarcke was van claren latoene Eñ opten vier hoecken maecte hi vier silueren colõpnen sterck eñ dicke eñ wel gewrocht: maer die hoeckẽ waren gulden wel eñ costelick gemaect Dese waren ten vier hoeken gesoudeert opten ondersten zarck mit metale Op dese vier colõpnen leydemen den anderen zarck die was vã witten marbersteẽ Op desen zarck hadde Appelles gesoudeert al doer breede lijsten vã finen goude. eñ daer in hadde hi gewrocht die ronde werelt in drien gedeelt: Ghelijckerwijs als hier beneden staet

Asyen Cam Affriken Sem Europen Iaphet

Aldus is die werelt in drien gedeelt Want Asyen hout alsoe veel als beyde die ander deelen In elck vã desen deelen hadde Appelles gemaect alle die stedẽ die daer binnen lagen Eñ alle die ryuieren die daer binnẽ liepen eñ wat volck dat daer binnẽ woende: eñ mit wat tõgen datmen daer sprac eñ die grote wõderen die daer binnẽ lagen. eñ oec alle die eylandẽ vãder zee eñ hoe sij hietẽ Dit hadde hi so properlic daer an gewrocht vã weuen. dat eẽ mensche hadde geweest wt alle die werelt eñ hadde hi bi deser tõben ghestaen, hi hadde moghen syen eñ mercken dẽ rechten wech tot sijnen lande waert Oeck hadde hi daer aen ghewrocht die gesten vãden beghin der werelt eñ die striden: eñ hoe dat alexander Dari[us] [ver]wonnen hadde Die landẽ te noemen laet ick after om dat ict corten wil Alle dit werck hadde Appelles ghegrauen eñ gemaect mit eenrehande beesten eñ dieren diemẽ vant Eñ hi hadde dat ouerdect mit eenẽ wercke dattet lichte ghelijck een cristal: mer het was veel claerre eñ schinẽde ghelijc die zõne van claerheden: Hier doer sachmen alle dat werck: eñ Darius verteerde daer hi in gebalsemt lach mit dierẽ specien An deser tõben stont gescreuen hoe langhe dat die werelt gestaẽ hadde tot dat alexander coninc wort: dat was xlviij.C: iaer xxx. iaer min

Van Philo Anaxigenes eñ vã Epicurus

Ca. xxxi

Tot dien tiden was Anaxigenes zeer vermaert in wijsheden Ende hi leerde alexander in s[~ij]re ioecht grote wijsheit eñ doecht Eñ het geuiel dat Alexander die stat destruerẽ wilde daer Anaxigenes in woenachtich was Eñ Anaxigenes ghinc wter stadt tot Alexander om een bede te bidden Mer alexander zwoer dat hi op dien dach gheen bede om hẽ doen en soude Doe sprac die wijse man Nv bidde ic v dat ghi dese stede slechtet: eñ aldus [ver]keerde hi alexander vã sijnen quaden sinnen mit subtijlheden Want alexander hieldt sijne woorden eñ hi en dede sijn bede niet. eñ alsoe bleef die stat staende die alexander meende te slechten Tot desen tiden was Epicurus oec tot Athenen [ver]maert inder stat mer hi dwaelde in eenighe saken Wãt hi seide dat die meeste salicheit vãden menschen was in weeldicheit van vleysche Hi seide oec dat god dese werelt niet en acht eñ dat die zielẽ steruen mitten lichame Hi seide oec eenighe goede puntẽ want hi seide wye wijsheyt wil crigẽ die moet oec alle weeldicheit laten varen. wãt wye der naturẽ recht leuen wil hi en mach nimmermeer arm wordẽ want sulcke comen van groter armoeden tot groten goede. mer dã beginnen sy eerst haer ongeuallicheit Hi seide oec die ergent eten sal sal oec besien mit wyen hi eten sal Dat beghin vã alle doecht is dat een s[~ij] misdaet bekent eñ dat hi peynse dat hi steruẽ moet Men sal dat lijf niet geuen tot gulsicheden: mer tot wijsheit eñ gemaeticheit: wãt van weelden coemt dickwijl gheen bate mer euel eñ ziecte.

Hoe Alexander sijn zeden verwandelde

Ca.xxxij

Als Darius doot was eñ begrauen so hief alexander die zeden vã Persen op an s[~ij] cleederen eñ aen sijn ghewaden eñ hi droech die crone vã Persen eñ liet varen die castume van Macedonien Eñ dit beual hi sinen boden seluer te doen die nochtan tegen seidẽ: Hi ginc houdẽ veel wijuen eñ amyen die schoenste die men in al die werelt vinden mochte: Eñ daer mede lach hi nacht eñ dach soe hẽ goet dochte: Hi wort oec alte gulsich vã spijsen eñ drancke om dat hi meende dat die luxurie niet meerderẽ en soude hadde hi gemaet geweest vã spisẽ Hi maecte spelen in s[~ij]re werscap eñ vergat zeere sijn wijsheden. want hi en mercte niet dat sijn rijcheden sijn goede zeden versmoordẽ Hi was als een tyran op sijn volc eñ als een vyãt eñ hi balch hẽ zeer als hẽ yemant seide dat hẽ misstont Hi was zeer toornich datmẽ hẽ philippus zone hiet eñ dat sij seidẽ dat hi die zede vã sinẽ lande verleit hadde: Hier om worden gedoot Fylotes eñ Pinenon sijn vader Aldus soe en maect groote rijcheit nyemãt goet: mer sij versmoort goede zeden Hier na wan Alexãder Sychem eñ alle die luden die onder dẽ berch Tantasus al omme geseten waren. want dit was wilt volc eñ onwetende: eñ nyemãt en cõdese dwingen dã alleen alexander Hier na quam hi ten berge vã Caspien daer die tien geslachtẽ vã israhel in besloten sijn Wãt alsoe inder coningen boec ghescreuen is soe leuerdese god õ haer sõden wille Salmanazer den coninc van Assyrien eñ die voerdese wt harẽ lande eñ hi brochtse hier.

Hoe Alexander die x. gheslachten vã israhel besloet.

Ca xxxiij

Doe alexander ghecomen was ten berge vã Caspien soe senden die x: gheslachten van israhel boden an hem Eñ sij baden oerlof dat sij tegen hẽ wt trecken mochten Doe vraechde alexander die saken waer om dat sij soe geuãgen waren Eñ doe sij hẽ seiden dat sij god vã israhel openbaerlic gelaten hadden eñ haddẽ een gulden calf aen ghebeden eñ dat hem god propheten te voren geseynt hadde: dat sij hier om souden worden geuangen geuoert en dat sij nimmermeer weder keeren en souden Doe antwoorde alexander dat hijse noch nauwer besluten soude Eñ doe dede hi die nauwe wegen van die geberchten bemueren: Eñ doe hi sach dat dit werck omleyt was õ te volmakẽ mit menschẽ pinen soe badt hi god vã israhel dat hi dit werck volmaeken wilde Eñ te hãts ghingen die roetsen eñ die bergen die een aen die ander: soe datmẽ daer nẽmermeer ouer comen en mach Eñ hier wort gheopenbaert dat god niet en wilde dat sij nimmermeer wt quamen: Nochtãs seitmen dat sij wt comen sullẽ ten eynde vãder werelt. Eñ si sullẽ groot volc verslaen Doer god so groten daet dede õ een quaet mẽsche: wat sal hi dã doen om dẽ goedẽ

Vander poorten vã Caspien

Ca. xxxiiij

Nv wil Alexander trecken totter poorten van Caspien: Solinus scrijft hoedanich dat dese poortẽ sijn Hi seit het is een enge pat gehouden indẽ roetsen eñ is viij: milen lãc eñ so nauwe datter qualic een wagen doer liden soude In beyde syden sijn die roetsen so hoghe daer sij wt gehouden is. eñ die roetsen tranen altijts vã soute aderen Eñ die verscheit [ver]herdet eñ wort glat oft ys ware. soe dat die wech soe quaet is eñ so nauwe te gaen dats niemãt en soude moghen gelouen Eñ alsmen ten eynde vã desen wege coemt. soe lett an beydẽ sydẽ vã desen weghe wel xiiij milen lanc zants Eñ daer binnẽ en vintmen gheen verscheit Eñ als men ten eynde vãden gate coemt. so comender soe veel serpẽten gelopẽ datter nauwe yemãt mitten liue ontgaen mach ten waer indẽ winter Doe alexander vernã datmen anders niet lijden en mochte totter poortẽ van Caspien so [ver]gaderde hi s[~ij] ridders om dat hi weten soade wye Darius ter doot gebrocht had

Die wrake vã coninc Darius doot

Ca: xxxv

Alexander seide tot sijnen ridders eñ heeren Ghi heren ic ben blijde ende zeer wel te vreden dat Darius mijn vyãt aldus doot is eñ oec bẽ ic den ghenen dien ter doot gebrocht heeft om minẽ wille sculdich groot loon ende eer. eñ dat soude ic doen ou dat ick wiste wye sij warẽ: Daer om biddic of sij hier s[~ij] die dus veel om minen wille gedaen hebbẽ dat sijt mi nv openbaren: want ic meense hoghe heeren te makẽ Doe dit Bessus eñ Narbesmes hoordẽ so warẽ sij blijde eñ quamen alle beyde voort eñ seidẽ dat sij desen moort gedaen haddẽ Ende doe dedese Alexander beyde wel hoge hãgen Eñ hi seide dat hi niet versworen en waer eñ dat hi oec niet en loghe. wãt hi maectese hoghe heerẽ Daer wort oec een ander gheuãgen die dẽ raet eñ den moort vã Darius toe bracht Eñ dien leuerde Alexander darius broeder te wraken Doe toech alexãder haestelick op Terdus die schone ryuiere. eñ daer dede hi een stadt op maken binnen xxij: dagen die hi na hẽ Alexandrien hieten dede. eñ hi muerder eenẽ muer al om die stadt die vi: milen lanc was Eñ hi [ver]gaderde volc wt sõmige stedẽ die Tyrus bi wijlẽ gemaect haddẽ eñ dedese in deser stat woenen Men vindt oec bescreuen dat Alexãder alle iare een stat maken dede die hi Alexandrien dede hieten Eñ dat waren xij: Alexãdrien in die xij iaren dat hi regneerde. eñ in desen steden liet hi luden vã sinen here die te cranc of te oudt geworden waren Eñ hi dede inder muren vã den steden houdẽ dat die stedẽ hadde doen maeken Alexander Iupiters zone Mer dit was eẽ grote sotheyt dat hi hẽ seluen voor god hilt die leuẽ moeste mit spise eñ dranc als ander ludẽ

Hoe Alexander Clit[us] doot sloech

Ca: xxxvi