Part 4

Mijn zending was thans volbracht, en ik keerde huiswaarts met het besef, dat ik de laatste drie maanden zoo nuttig mogelijk had besteed. Ik reisde met de "Canada" van de Trans-atlantic Company terug naar Guadeloupe, en was door de welwillende hulp, die ik bij mijn nasporingen had ondervonden, in staat om de Kamers van landbouw een zeer volledig verslag van mijn onderzoek voor te leggen. Als slotsom van mijn bevindingen kon ik hun mededeelen, dat in de laatste vijftig jaren de engelsche kolonies, vooral Trinidad en Guyana, steeds zijn blijven vooruitgaan, terwijl de fransche Antillen in een treurigen toestand van verval verkeeren. De voornaamste oorzaken, waaraan dit verval is te wijten, zijn naar mijne meening: het overwicht in onze koloniën van de politiek, die handelsbelangen verdringt; het gemis aan voldoende arbeidskrachten, bij gebrek aan toevoer van vreemde werkkracht; de macht der bureaucratie, en vooral een stelsel van invoerrechten, dat hoegenaamd geen rekening houdt met de belangen der koloniale inwoners.