Chapter 2

De jonghe joncfrou Damiet: Och edel jonghelinc van hogher aert, Na dien dat ghi hebt ghehoert, So willict u vertrecken voert, Waer dat u mijn vader vant: In sinen boegaert, scoene wigant, Daer hi hem verwandelen [160] ghinc.

De jonghelinc: Och edel wijf, berecht mi ene dinc: En hoerdi daer na noit ghewaghen Vrouwe oft joncfrou in horen [161] claghen, Dat iement een kint hadde verloren?

De jonghe joncfrou Damiet: O edel jonghelinc uutvercoren Daer af en hebbic niet ghehoert.

De jonghelinc: Ay! so ben ic van cleinder gheboert. Dat duchtic, oft uut verren lande. Mamet laete mi noch die scande Verwinnen [162] dat ie weten moet [163] Wie mi desen lachter [164] doet, Dat ic te vondelinghe was bracht. Nu en willic nemmer van enen nacht Ten anderen verbeiden, ic [165] en hebbe vernomen [166] Van wat gheslachte dat ic ben comen, Ende wie dat mijn vader si.

De jonghe joncfrou Damiet: O Esmoreit, nu blijft bi mi! Ic bits u in [167] die ere van allen vrouwen. Storve mijn vader, ic soude u trouwen, Edel wigant, tot enen man: Esmoreit, so mogdi dan Sijn van Damast gheweldich here.

De jonghelinc: O edel vrouwe, die onnere [168] En sal u nemmermeer [169] gescien; Dien lachter moet verre van u vlien, Dat ghi sout nemen enen vondelinc. Uw vader es een hoghe coninc, Ende daer toe [170] sidi soe scoene. Ghi moecht met rechten draghen croene, Voer [171] elken man [172] die nu leeft. Mijn herte van groten scaemde beeft, Dat ic al dus hebbe ghevaren. [173]

De jonghe joncfrou Damiet: O Esmoreit, laet u mesbaren! Dies biddic u, edel wigant. Al waest dat u mijn vader vant, Dan [174] werd u nemmermeer verweten. Met groten vrouden [175] onghemeten Selen wi leven, ic ende ghi.

De jonghelinc: O edel wijf, dies moetic mi Ewelijc van u beloven; [176] Maer nemmermeer en willic hoven [177] Met eneghen wive die nu leeft Ofte die de werelt binnen heeft, Ic en sal tierst, [178] bi Tervogan, Den vader kinnen, die mi wan, Ende oec die moeder, die mi droech. O roede mont, ic hebbe ghenoech Hier ghelet [179] ic wille gaen varen.

De jonghe joncfrou Damiet: O wi! nu machic wel mesbaren; Ic blive alle in dit verdriet. Vele spreken en doech [180] emmer niet, Dat so hebbic ondervonden; Vele spreken heeft in meneghen stonden Dicwile beraden [181] toren; [182] Bi vele spreken es die menege verloren, Haddic gheswegen al stillekijn, Soe haddic in vrouden moghen sijn. Bi Esmoreit al mijn leven, Dien ic met spreken hebbe verdreven. Met rechte machic roepen: "olas! [183] O wi, dat ic niet stom en was, Doen ic sprac dit droeve woert."

De jonghelinc: O edel wijf, nu willic voert. Mamet beware u reine lijf! Nu biddic u, wel edel wijf, Groet mi den coninc minen here. Want ic en sal keren nemmermere, Ic en [184] hebbe vonden mijn geslacht Ende ooc den ghenen die mi bracht, Daer ic te vondelinghe was gheleit.

De jonghe joncfrou Damiet: O scoene jonghelinc Esmoreit, Nu biddic u doer oetmoet, [185] Als ghi van uwer saken sijt vroet, Dat ghi dan wederkeert tot mi.

De jonghelinc: O scone joncfrouwe van herten vri, [186] Dan salic laten nemmermeer, Ic en sal met enen corten keer, [187] Edel wijf, tot u comen, Als ic die waerheit hebbe vernomen, Bi minen god Tervogant.

De jonghe joncfrou Damiet: O Esmoreit, nemet desen bant: Hier in soe waerdi ghewonden, Esmoreit, doen ghi waert vonden; Edel jonghelinc, dies gheloeft. Ghi selten [188] winden omtrent [189] u hoeft Ende voerten alsoe openbaer Op aventuere, of iement waer, Die u kinnen mochte daer an, Ende peinst om mi, wel scoene man, Want ic blive in groter sorghen.

OP SICILIË.

De jonghelinc: Mijn god, die niet en es verborghen, Die moet nu mijn troester sijn! O Mamet ende Appolijn, Mahoen ende Tervogan, Dese scoene wapen die hier staen an, [190] Mochten si toe behoren mi, Soe waer ic int herte wel vri [191] Dat ic ware van edelen bloede. Mi es emmer [192] also te moede, Om dat ic lach daer in ghewonden, Doen ic te vondelinghe was vonden; Ic bender seker af [193] gheboren: Mijn herte seghet mi te voren, Want ic daer in ghewonden lach. Ic nemmermeer vroude ghewinnen en mach. Ic en [194] hebbe vonden mijn gheslachte, Ende die mi oec te vondelinghe brachte. Ic souts hem danken, [195] bi Apolijn! Ay! mochtic noch vader ende moeder mijn Scouwen, so waer mi therte verclaert; Ende waren si dan van hogher aert. So waer ic te male [196] van sorgen vri,

Sine moeder: O edel jonghelinc, nu comt tot mi Ende sprect tegen mi een woert, Want ic hebbe u van verre ghehoert Jammerlijc claghen u verdriet.

De jonghelinc: O scoene vrouwe, wats u ghesciet, Dat ghi aldus lict [197] in dit prisoen? [198]

Sine moeder: O edel jonghelinc van herten coen, Aldus moetic liggen ghevaen, Nochtan en hebbic niet mesdaen, Want mi verraderen [199] al [200] doet. O scoene kint, nu maect mi vroet, Hoe sidi comen in dit lant. Ende wie gaf u dien bant? Berecht mi dat, wel scoene jonchere.

De jonghelinc: Bi Mamet minen here. Vrouwe, dan [201] sal ic u weigheren niet. Wi mochen mallec anderen ons verdriet Claghen, want ghi sijt ghevaen; Ende groet verdriet es mi ghedaen; Want ic te vondelinghe was gheleit, Ende desen bant in gherechter waerheit Daer so lach ic in ghewonden, Lieve vrouwe, doen ic was vonden, Ende voeren [202] aldus openbaer. Op aventuere, of iement waer, Die mi kinnen mochte daer an.

Sine moeder: Nu seght mi, wel scone man, Wetti iet, waer ghi vonden waert?

De jonghelinc: O lieve vrouwe, in enen bogaert Te Damast in ware dinc, [203] Daer so vant mi di coninc, Di mi op ghehouden heeft.

Ay god, die alle doeghden [204] gheeft, Die moet sijn ghebenedijt! Van herten benic nu verblijdt Dat ic gheleeft hebbe den dach, Dat ic mijn kint anescouwen mach. Mijn herten mochte wel van vrouden [205] breken: Ic sie mijn kint ende ic hoert spreken, Daer ic om lide dit swaer tormint. Sijt wille come, wel lieve kint! Esmoreit, ic ben u moeder Ende ghi mijn kint, dies sijt vroeder; [206] Want ic maecte metter hant. Esmoreit, selve dien bant: Daerin so haddic u ghewonden, Esmoreit, doen ghi waert vonden Ende ghi mi ghenomen waert.

De jonghelinc: O lieve moeder, segt mi ter vaert, [207] Hoe heet die vader, die mi wan?

Sine moeder: Dats van Cecilien die hoghe man Es u vader, scoene jonghelinc, Ende van Hongherien die coninc Es die lieve vader mijn: Ghi en mocht niet hogher gheboren sijn Int Kerstenrijc verre noch bi. [208]

De jonghelinc: O lieve moeder, nu segt mi, Waer omme lighdi aldus ghevaen?

Sine moeder: O lieve kint, dat heeft ghedaen Een verrader valsch ende quaet, Die uwen vader gaf den raet, [209] Dat ic u selven hadde versmoert.

De jonghelinc: O wi der jammerliker moert! Die dat mijn vader den coninc riet, Bracht mi oec in dit verdriet, Dat ic te vondelinghe was gheleit, Ay, ende of ic die waerheit Wijste, wie dat hadde ghedaen, Die doot soude hi daer omme ontfaen, Bi minen god Apolijn! Ay! lieve moeder mijn, Nu en willic langher beiden [210] niet, Ic wil u corten dit verdriet, Aen minen vader den hoghen baroen, [211] Dat hi u bringhe uut desen prisoen, Dat sal mine ierste bede sijn. Danc hebbe Mamet ende Apolijn. Ende die sceppere di mi ghewrachte, [212] Dat ie hebbe vonden mijn gheslachte Ende ooc die moeder, die mi droech. Mijn herte met rechte in vrouden loech, Doen ic anesach die moeder mijn.

Sine moeder: Oetmoedech [213] god, nu moetti sijn Gheloeft, ghedanct in allen stonden: Mijn lieve kint hebbic nu vonden, Di mi nu verloesten [214] zal, Want die vroude es sonder ghetal, [215] Die nu mijn herte van binnen drijft.

Robbrecht: O wi enen dief, die men ontlijft, En mochte niet so droeve ghesijn. Als ic nu ben int herte mijn, Want ik duchte grote scanden. Haddickenes [216] doet met minen handen, Doen ickenne vercocht, soe waer hi doot. Ay! ic hebbe den anxt soe groet, Dat mi daer af sal comen toren, Want comet uut, ic ben verloren. Dat icken vercochte den Sarrasijn.

De kersten coninc: Gaet henen, Robberecht neve mijn, Tot mijnder vrouwen der coninghinnen, Die ic ewelijc met herten moet minnen. Ende ooc bliven onderdaen, Want icxse ghehouden hebbe ghevaen Sonder verdiente ende buten scout; Dat rout mijnder herten menichfout, Dat ic haer hebbe gheweest so wreet. Gaet henen ende haeltse mi ghereet, [217] Ende laetse haer scoene kint anscouwen.

Robbrecht: Her coninc here, in rechter trouwen. Dat willic al te [218] gherne doen.

Comt edel vrouwe uut desen prisoen Daer ghi dus langhe in hebt gheleghen; Ghi selt anesien den jonghen deghen, Esmoreit den jonghelinc. Mijn herte van binnen vroude ontfinc, Doen ic anesach den scoenen wigant.

De kersten coninc: O edele vrouwe, gheeft mi u hant, Ende wilt mi desen mesdaet vergheven, Want ewelijc al mijn leven Soe willic u dienere [219] sijn, Want die scouden [220] die sijn mijn; Dat hebbic nu wel vernomen; Want Esmoreit ons kint es comen, Een scoen vol wassen jonghelinc, Ic bidde u om gode, die ontfinc Die doot van minnen [221], vergevet mi.

De vrouwe: O edel here van herten vri, Ic wils u al te [222] gherne vergheven, Want alle minen druc es achterbleven [223] Ende al mijn toren ende al mijn leit. [224] Waer es mijn lieve kint Esmoreit? Roepten mi voort ende laetten mi sien.

Robbrecht: Och edel vrouwe, dat sal u ghescien. Waer sidi, Esmoreyt, neve mijn?

De jonghelinc: Ic ben hier, bi Apolijn. O! Mamet ende Mahoen, Lieve vader, hoghe baroen, Die [225] moet u gheven goeden dach, Ende oec mijnder moeder die ic noit en sach Meer [226] dan nu te deser tijt! Ic ben al mijnder droefheit quijt, Die ic in mijn herte ontfinc. Doen ic vernam dat ic een vondelinc Was, doen waert ic die droefste man, Die nie ter werelt lijf ghewan, Maer het is mi ten beste al vergaen.

De kerstenconinc, sijn vader: O Esmoreit, doet mi nu verstaen Ende segt mi, waer hebdi ghewoent?

De jonghelinc: Met eenen coninc die es ghecroent Te Damast, her vader mijn. Hi es een edel Sarrasijn, Die vant mi in sinen bogaert, Ende hi heeft een dochter van hoger [227] aert, Di mi soe blidelijc ontfinc: Doen mi haer vader die coninc Vant, doen wert si mijn moeder, Ende hielt mi op als haren broeder, Daer icxse [228] ewelijc om minnen moet. Die heeft mi al ghemaect vroet. Hoe dat mi haer vader vant, Ende dat ie lach in desen bant, Doen haer vader mi haer brachte.

De vrouwe: Dits die bant die ic selve wrachte, Esmoreit, wel scone man. Ic setter uws vader wapen an, Men macht noch sien in drie paertien, [229] Ende ooc die wapen van Hongherien, Omdat ghi daer uut sijt geboren; Soe haddic u soe uutvercoren, Dat icken maecte tuwer eren, Dat mi ter droefheit moeste verkeren. Esmoreit, doen ic u verloes. [230] Ic bidde gode, die zijn cruce coes, [231] Dat hijt hem te recht wille vergheven, Die mi anedede dat bitter leven Daer ic so langhe in hebbe ghesijn.

De jonghelinc: O lieve moeder, bi Apolijn! En was nie [232] ondaet [233] noch moert Si en [234] moeten comen voert, [235] Ende indinde [236] werden si gheloent.

Robbrecht: Bi den here die was ghecroent Met eenre croenen van dorijn, [237] Esmoreit neve mijn, Wistict wie dat hadde ghedaen, Die doot soude hi daer omme ontfaen, Ofte hi ontsonce mi in die eerde; [238] Ic soudene seker met minen sweerde Doeden ofte nemen dlijf. Ay mi! oft ic den keytijf Wiste die u den lachter dede, Hi en soude mi niet in kerstenhede [239] Ontsitten, [240] hi ware seker doot.

De vrouwe: Nu willen wi leven in vrouden groet Ende alle droefheit willen wi vergheten, Want met vrouden onghemeten Soe es mijn herte nu bevaen.

De coninc: Esmoreit sone, nu laet ons gaen Ende laet ons met vrouden sijn. Maer Mamet ende Apolyn Die so moetti nu vertien, [241] Ende gheloven ane Marien Ende ane God den oversten vader, Die ons ghemaect heeft alle gader, Ende al dat in die wereld leeft Met sijnre const ghemaect heeft: Die sonne ende mane, dach ende nacht Heeft hi ghemaect met siere cracht Ende oec hemel ende ertrijc Ende loef ende gras in dier ghelijc [242] Daer soe moeti gheloven an.

De jonghelinc: Vader here, so biddic hem dan Den oversten god van den troene, [243] Dat hi Damiet die scoene Beware boven al dat leeft, Want si mi op ghehouden heeft: Daer omme eest recht dat icse minne Van Damast die jonge coninghinne, Damiet dat edel wijf, Ay God, bewaert haer reine lijf! Want si es nojael [244] ende goet; Met rechte dat icse minnen moet Boven alle die leven op eertrijc. En dadicx niet, so haddic onghelijc, Want si es mi van herten vrient.

Robbrecht: Esmoreit neve, dats goet verdient. [245] Nu willen wi alle droefheit vergheten; Met bliden moede willen wi gaen eten, Want die tafel es bereit.

IN DAMASCUS.

De jonghe joncfrou Damiet: Ay! ende waer mach Esmoreit Merren, [246] dat hi niet en comt? Ic duchte hi es verdoemt [247] Ochte ghestorven quader doot, Ofte hi es in vrouden groet, Dat hi mi dus heeft vergheten. Ic sel nochtans die waerheit weten, Hoe die saken met hem staen, Al soudic daer om die werelt doer gaen. Waer sidi, Platus, meester vroet?

De meester: Edel vrouwe, ghetrouwe ende goet; Tot uwen dienste ben ic bereit.

De jonghe joncfrou Damiet: Meester, nu willic Esmoreit, Gaen soeken van lande te lande. Al soudic daer omme liden scande Ende honglier ende dorst ende jeghenspoet, [248] Het es ene dinc dat wesen moet: Gherechte minne dwinct mi daer tu. Lieve meester, nu biddic u, Dat ghijs mi niet af en gaet, [249] Ghi en blijft bi mi ende gheeft mi raet, Hoe dat wine vinden moghen.

De meester: Vrouwe, nu sijt in goeden hoghen! [250] Na dien dat ghijs begheert Ende ghi den jonghelinc hebdt soe weert, [251] So willen wi soeken den hoeghen [252] man.

De jonghe joncfrou Damiet: Platus meester, ga wi dan, Ghelijc of wi waren pilgherijm. [253]

OP SICILIË.

De jonghe joncfrou Damiet: Ay! en sal hier iement sijn Die ons beiden iet sai gheven: Twe pilgherijms die sijn verdreven Ende van den roevers af gheset?

De jonghelinc: Ay! daer hoeric Damiet Spreken; hoerdicse niet? O weerde maghet sente Marie, Ende hoe ghelijc so sprect si hare, Damiet der scoender care, [254] Van Damast die scoene coninghinne, Die ic boven alle vrouwen minne, Die op der eerden sijn gheboren. Nu sprect op ende laet mi hoeren, Ghi sprect haer boven maten ghelijc.

De jonghe joncfrou Damiet: Waer ic te Damast int conincrijc, Esmoreit wel scoene man, Soe soudic haer bat [255] gheliken dan; Maer nu sta ic als een pilgherijm.

De jonghelinc: O Damiet, vrouwe mijn, Ende sidi dit, wel edel wijf? Mijn herte, mijn ziele ende mijn lijf Met rechten in vrouden leven mach, Want ic niet liever gast en sach. Die noit [256] op eertrike was gheboren. Och edel wijf, nu laet mi hoeren, Hoe sidi comen in dit lant?

De jonghe joncfrou Damiet: O Esmoreit, wel scoene wigant Mi dochte ic hadde u gherne ghesien, Maer en mochte mi niet gescien, Ic en [257] moeste daer omme liden pijn. [258] Doen maectic mi als een pilgherijm, Ende come aldus ghedoelt doert dlant, Ende nam Platus metter [259] hant, Dat hi soude mijn behoeder sijn.

De jonghelinc: Waer sidi, lieve vader mijn? Comt tot hie [260], ghi moetse scouwen, Die vol minnen ende vol trouwen Haer herte tote miwaert draecht. Het es recht dat si mi behaecht: Sie heeft soe vele doer mi [261] ghedaen.

De coninc: Soe willicse met blider herten ontfaen. Sijt wille come, Damiete wel scoene! Ghi selt in Cecilien croene Draghen boven al die leven. Ic salse minen sone opgheven, [262] Ende ghi selt seker werden sijn wijf; Want ic hebbe soe ouden lijf, Dat icse [263] nemmeer ghedragen en can.

Robbrecht: Her coninc oem, bi sente Jan! Esmoreit hi es wel weert, Hi wert een ridder wide vermeert Ende die de wapene wel hantiert: Desen raet [264] dunct mi goet ghevisiert, [265] Dat hi die crone van u ontfa [266] Damiet, nu comt hier na, [267] Ghi selt werden jonghe coninghinne.

De meester: Hulpt Mamet! dat ic niet uut minen sinne En come, dat verwondert mi. O Esmoreit, edel ridder vri, Die man brachte u in al dit verdriet. Wat hi u secht, hine meines niet, Hi hevet tuweert [268] al valschen gront. [269] Ic cochte u jeghen hem om dusent pont Van finen goude, die ic hem gaf.

De jonghelinc: Meester, nu secht mi daer af, Hoe die saken geleghen sijn.

De meester: O Esmoreit, bi Apolijn, Dies es leden [270] achtien jaer, Dat ic quam ghereden daer, Esmoreit, op die selve stede. Nu hoert, wat die keitijf dede: Daer soude hi u seker hebben versmoert, Hi sprac tot u soe felle woert, Dat ghi hem sijn rike sout ondergaen. [271] Ghi moeste hem emmer [272] iet bestaen, Dat hoerdic wel an sijn ghelaet. [273]

De jonghelinc: Meester, vertrect [274] mi alden staet, Dies biddic u uter maten sere, Want ic sta al buten kere, [275] Dat ic die waarheit niet en weet, Die mijnre moeder dat groete leet Ende mi dien lachter mocht anedoen.

De meester: O Esmoreit, bi Mahoen, Het heeft ghedaen die selve man. Bi minen god Tervogan, Hi soude u hebben ghenomen dlijf, Want hi vermaets hem, [276] die keitijf; Ic hoeret ende sprac hem aen Ende seide hem, het ware quaet ghedaen. Want hi soude doden den jonghen vooght [277] Alsoe dat ic u jeghen hem cocht Om dusent pont van goude roet

De jonghelinc: Bi den Here di mi gheboet. [278] Die ondaet sal ghewroken sijn, Eer ic sal eten of drincken wijn, Nu moeti uwen indach [279] doen! Waer sidi vader, hoghe baroen, Ende Robberecht die moerdenaer?

Robbrecht: Bi den here, dan [280] es niet waer! Esmoreit, neve mijn, Ic hebbe oit [281] goet ende ghetrouwe ghesijn, Ic was noit moerdenaer no [282] verrader.

De jonghelinc: Swijt, pute soene [283]! het es noch quader Die ondaet di ghi hebdt ghewracht. Hoe quam dat nie [284] in u ghedacht Te vercopen uwes selfs gheboren bloet, Ende maket minen vader vroet, [285] Dat mijn moeder hadde ghedaen?

Robbrecht: Daer willic in een crijt [286] voer gaen, Esmoreit, wel coene wigant, Es hier enich man int dlant, Di mi dat wil tien an. [287]

De meester: Swijt al stille, quaet tiran! [288] Ghi soutten hebben doot ghesteken, En haddi mi niet hoeren spreken, Daer ic ten aenganghe [289] quam ghereden. Ic en was nie soe wel te vreden, Als dat icken jeghen u cochte om gelt. Ic gaeft u al onghetelt In een foertsier, [290] was yvorijn; [291] Noch soude ment vinden in uwe scrijn: Daer willic onder setten [292] mijn lijf.

De jonghelinc: Ay mi, Robberecht, fel keitijf: Met rechte ic u wel haten mach. Ghi selt nu hebben uwen doemsdach: [293] Al die werelt en holpe u niet.

Robbrecht hanct men hier.

De jonghelinc noch: Aldus eest menichwerf ghesciet: Quade werken comen te quaden loene; Maer reine herten spannen croene, Die vol doeghden sijn ende vol trouwen. Daer omme radic, heren ende vrouwen. Dat ghi u herte in doeghden stelt, So wordi in dinde [294] met gode verseilt [295] Daer boven in den hoghen troene, Daer die ingelen singhen scoene: Dies onne [296] ons die hemelsche vader! Nu seght Amen alle gader.

AMEN.

De meester: God, die neme ons allen in hoede. Nu hoert, ghi wise ende ghi vroede, Hier soe moghdi merken ende verstaen, Hoe Esmoreit ene wrake heeft ghedaen Over Robbrecht sinen neve al hier te stede.

Elc blive sittene in sinen vrede, [297] Niemen en wille thuusweert gaen: Ene sotheit [298] sal men u spelen gaen, Die cort sal sijn, doe ic u weten. Wie honger heeft, hi mach gaen eten, Ende gaet alle dien graet [299] neder. Ghenoeghet u, so comt alle mergen weder.

AANTEEKENINGEN

[1] Haarlem 1887.

[2] Bij de oorspronkelijke opvoeringen was het tooneel hoogstwaarschijnlijk in twee helften verdeeld.

[3] maagd

[4] hooren

[5] te voren

[6] dan kunt ge een wonderlijke zaak vernemen

[7] schurk

[8] oer = oor = erfgenaam

[9] jongen

[10] verdriet

[11] die hem

[12] bewerkte

[13] heer

[14] zwijgt

[15] hoe het

[16] verwenscht

[17] geweest

[18] het leven

[19] grysaard

[20] lusthof

[21] woud, boschrijk land

[22] Bastaert bliven = verstoken blijven (eig. als een bastaard)

[23] schiep

[24] moeite doen

[25] held, strijder, voornaam persoon

[26] Damascus

[27] machtig

[28] doet mij pijn van verdriet

[29] neerslachtig

[30] op den tijd van de metten = vroegdienst in de Katholieke kerk tegen den ochtend. Let op dat een Mohammedaan over de "metten" spreekt!

[31] kersten = christen

[32] tot het Christendom overgaan.

[33] werd

[34] Zoo is het

[35] in de middelned. literatuur in het algemeen benaming voor een heidensche godheid; van het verschil tusschen Mohammedanen en Heidenen waren de Middeleeuwers niet wel bewust

[36] Indien niet wordt gedaan

[37] voorzorg, behoedzaamheid

[38] bedenken

[39] goed van pas

[40] verbijsterd

[41] dat ik niet weet wat te doen

[42] onmiddellijk

[43] onverwijld

[44] in handen krijgen

[45] mijn

[46] Mohammed, hier een Saraceensche afgod

[47] gunst

[48] ik hem

[49] meen ik

[50] of ik zal

[51] macht

[52] te mijner beschikking

[53] bedacht

[54] eigendom

[55] heiden

[56] wij hem

[57] wanen

[58] vlug

[59] draalt

[60] met u mee, in uw bezit

[61] deze plaats is niet duidelijk: wellicht beteekent het "op de gis" "in het wilde weg"

[62] lust

[63] dierbaar aan

[64] die hem

[65] sedert

[66] stellig

[67] volkomen

[68] vertoornd

[69] wyze van doen

[70] vertel

[71] vrees

[72] voortdurend

[73] hem dooden

[74] vanwaar

[75] ter wille van

[76] zoodanige

[77] voor 't verband hier bij te denken: "dat"

[78] onmiddellijk

[79] het land der heidenen

[80] die Balderijs heet, d.i. vermoedelijk Bassora, Z.O. van Bagdad

[81] Turkije

[82] ridder

[83] gewon

[84] geslacht

[85] ziedaar

[86] heet

[87] bezit

[88] ontvangen

[89] geschenk

[90] opvoeden

[91] als

[92] welnu

[93] verbergen

[94] vertellen

[95] na langen tijd

[96] onstandvastig, hier ongeveer in de beteekenis van: "er is geen peil op ze te trekken"

[97] let op "Venus" in de mond van den Saraceen

[98] aan 't werk ging

[99] Naar Middeleeuwsche meening een Saraceensche afgod. De naam is misschien een verbastering van een Grieksche en Latijnsche bijnaam van Hermes (Mercurius)

[100] onmiddelijk

[101] Mohammed (zie bij Mamet vs. 114)

[102] vondeling

[103] let op, draag zorg

[104] voed hem op

[105] heet

[106] gezonden

[107] ooit

[108] door

[109] scheuren, breken

[110] op deze wijze

[111] geen zier

[112] of

[113] heeft den

[114] kwelling