Chapter 1

+-------------------deze regel heeft nummer 1------------------+ | | | OPMERKINGEN VAN DE BEWERKER: | | | | De tekst in dit bestand wordt weergegeven in de originele, | | verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te | | moderniseren. | | | | Bladzijde-nummering is verwijderd. Afgebroken woorden aan | | het einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. | | | | In dit boek worden lage en hoge aanhalingstekens gebruikt. | | Deze zijn respectievelijk aangegeven als »aanhalingstekens«. | | | | Overduidelijke inconsistenties, druk- en spelfouten in het | | origineel zijn gecorrigeerd. | | | | De illustraties zijn alleen beschikbaar in de html-versie | | van dit boek. (zie http://www.gutenberg.org) | | | | Aan het eind van het boek volgt een overzicht van de | | aangebrachte correcties met bijbehorend regelnummer. | | | +--------------------------------------------------------------+

LICHT EN LEVEN

LEESBOEK VOOR HET VIERDE LEERJAAR

DOOR JAC. v. d. KLEI HOOFD EENER SCHOOL TE OOSTERWOLDE (F.)

I. DUBBELE TWEE.

[Illustratie: ANNO 1863 Waeksaem In Thyme's Eedel Cruyt]

ZUTPHEN.--W. J. THIEME & C^{IE}.--1915.

INHOUD.

Hoofdstuk. Bldz.

I. Twee levenmakers. 1 II. Moe wordt ziek. 5 III. Een verrassing. 11 IV. Naar buiten. 15 V. Jo en Nel ontdekken buurtjes. 19 VI. Jo en Klaas maken kennis. 25 VII. Kousvoeteling. 29 VIII. »Dubbele Twee.« 35 IX. Klaas kent geen bedotter. 40 X. Als je mekaar fopt.... 45 XI. Dina en de muis. 47 XII. Arm moedertje! 52 XIII. Moeilijke oogenblikken. 58 XIV. Het witje. 63 XV. Vogelgeluk. 67 XVI. Nestje. 72 XVII. Kinderverdriet. 73 XVIII. Hoera! daar gaan ze. 77 XIX. Meesters voorspelling. 83 XX. Niet in z'n bloote velletje. 89 XXI. Twee neuzen zoek. 94 XXII. De terugkomst. 99 XXIII. Terugkomst. 103

I.

Twee levenmakers.

't Was in 't laatst van November.

De dagen waren al kort. En ze leken nog korter, doordat de lucht meestal met donkere wolken was bedekt.

Mevrouw Veenhof zat in de slaapkamer op een stoel, waarop ze even neergevallen was. Ze had hard gewerkt, want Dina, de meid, was er niet. Die bracht een bezoek aan haar jarige moeder, een paar uren buiten de stad. Nu had mevrouw het werk alleen moeten doen en daardoor gevoelde ze zich moe.

»Hé, dat Johan en Nelly nog niet thuis zijn! De school is nu toch wel uit«, dacht ze.

Ze keek op de klok.

»Kwart over vier! Ik dacht, dat het later was; 't is al zoo donker. Maar nu zullen de kinderen er toch wel gauw zijn. Wacht, hoor ik ze daar niet?«

Haastige voetstappen klonken op de straat voor de woning. Daarna ging de deur open en klapte met een luiden slag weer toe.

De deur van de huiskamer piepte eventjes.

»Moe!« riep een meisjesstem.

Mevrouw Veenhof lachte en hield zich stil.

[Illustratie]

»Moe!« riep de stem nog eens. En toen nog eens en nog eens:

»Moe! Moe!«

»Waar zou ze zijn, Nel?« vroeg een jongensstem.

»Ik weet het niet, Jo! Toe, roep jij eens!«

Toen schreeuwde een luide, hooge stem: »Moe, waar is u?«

»Ik zal ze maar niet laten zoeken«, dacht mevrouw.

»Hier«, riep ze, »in de slaapkamer!«

Maar och, och, wat speet het haar, dat ze dat gezegd had.

»Bom, bom, bom, bom!«

Met een vreeselijk lawaai stormden Jo en Nel de trap op.

»Je schoenen, je schoenen!« riep mevrouw.

»Schoon«, riepen de kinderen, »honderd maal geveegd!«

»Ja, ja, dat zie ik. Kijk eens, de stukken modder vliegen achter jelui uit. Ondeugende kinders, dat je bent....«

Meer kon ze niet zeggen. Want Nel pakte haar van den eenen kant aan en Jo van den anderen.

»Waarom is u weggekropen? Nu zullen we u eens eventjes mores leeren!«

»Maar ik....«

»Nee, u mag niet tegenspreken; u is wel weggekropen; u wou ons foppen! Foei!«

En de ondeugden trokken aan de lachende moeder, en duwden haar, dat het schande was. Maar de moeder zelf vond het geen schande. Nee hoor, ze had de grootste pret. Ze liet wat met zich sollen, maar toen zei ze ineens:

»Dag Jo, dag Nel!«

Hé ja, dat hadden de wildzangen vergeten.

»Dag moe«, zeiden ze. En meteen gaven ze moe, wat haar toekwam.

»En nu gaan we naar beneden, hoor! Wel foei, wat heb je me moe gemaakt. Vandaag heb ik nog wel zoo hard moeten werken! Jelui had je arme moeder wat moeten sparen.«

»Gaat die arme moeder nu straks met ons naar het station?« vroeg Jo.

»Ja, arme moeder?« vroeg Nel.

»Ik geloof, dat het beter is, dat ik thuis blijf.«

»Dat meent u toch niet?« riepen twee stemmen verschrikt.

»Dat meen ik nu wèl«, zei moe. »Ik voel me niet erg lekker; ik ben moe en huiverig.«

»Och toe, laten we pa van den trein halen! Wat zal die anders wel zeggen?«

»Hij zal wel thuis komen, kinderen. Echt waar, 't is beter, dat ik binnen de deur blijf.«

»Dan mogen wij ook niet«, zuchtte Nel. »En we hadden er nog wel op gerekend. Als u uw diksten mantel aantrekt....«

Mevrouw dacht even na. Ze begreep wel, dat het voor de kinderen een heele teleurstelling was, als ze hun vader niet van den trein mochten halen.

»Dan moet het maar gebeuren«, zei ze eindelijk. »Ik zal er me goed instoppen.«

II.

Moe wordt ziek.

Een uurtje later liepen een dame en twee kinderen door de bijna verlaten straten. De wind woei om de hoeken heen met zooveel kracht, dat het drietal er met moeite tegenin kon komen. En de wolken lieten droppels vallen; eerst enkele, maar weldra meer en meer.

»Wat een weer«, zuchtte mevrouw Veenhof. »Waren we maar niet gegaan, of hadden we tenminste maar een rijtuig genomen!«

[Illustratie]

Jo en Nel zeiden niets. Ze vonden 't weer ook wel heel leelijk, maar ze verlangden erg naar hun vader. Ze hadden hem in een week niet gezien.

Een kwartier later hadden ze hem weer bij zich. Jo hing aan zijn eenen en Nel aan zijn anderen arm.

»Hoe durfde je er door?« vroeg meneer Veenhof.

»Och, de kinderen«, zei z'n vrouw.

»'t Is immers geen weer om te loopen. We nemen een rijtuig, hoor!«

»Heerlijk«, riepen Jo en Nel. »Dat winnen we d'r bij.«

Eenige minuten later reden ze gezellig door den stormwind. Gezellig, want ze zaten zoo welbeschut, nu buiten het rijtuig de wind gierde.

Spoedig waren ze thuis.

»Hè, foei, dat was me straks een tochtje«, zei mevrouw, toen ze goed en wel op den stoel zat. »Ik heb er waarlijk pijn in de zij van gekregen.«

Meteen hoestte ze en trok rimpels in haar gezicht.

»Wat mankeert er aan?« vroeg meneer.

»Het hoesten doet me pijn.«

»In de zij?«

Mevrouw knikte.

»'t Was ook geen weer om uit te gaan«, zei meneer. »Ik hoop, dat het maar gauw wat opknapt.«

De kinderen gingen om acht uur naar bed.

Pa en moe bleven nog een poos praten, maar vroeger dan gewoonlijk schoven ze ook maar onder de dekens.

Moe hoestte en rilde en was voortdurend wakker.

En den volgenden morgen kon ze niet opstaan.

»Jo, loop eens naar dokter Thijssen, en vraag, of hij dadelijk wil komen«, zei pa.

»Ja, pa!«

Jo liep zoo hard hij kon; want z'n moeder was immers ziek!

O, wat speet het hem, dat hij en Nel haar gisteren overgehaald hadden naar het station te gaan.

Nooit, nooit zou hij 't weer doen.

Terwijl hij zoo dacht, liep hij als een haas.

Gelukkig, de dokter was thuis.

»Over een kwartier ben ik bij jelui«, zei hij.

En dat was hij ook. Toen hij hun woning verlaten had, hoorden de kinderen, wat moe scheelde.

»Longontsteking«, zei pa.

En z'n gezicht stond heel ernstig.

De ziekte van mevrouw Veenhof verergerde snel. Na een paar dagen was de arme vrouw erg zwak geworden. Ze leed aan hevige koortsen en ijlde dikwijls.

Vol zorg keek haar man dan naar de zieke.

En Jo? En Nel?

Jo had nergens plezier in. Zijn beste vrienden konden hem niet mee krijgen. Als de school uitgegaan was, liep hij op een draf naar huis. Dan keek hij naar z'n moe en ging voor haar bed zitten. Maar lang hield hij dat nooit vol. Na korten tijd stond hij op en zwierf door het geheele huis. En dan ging hij opnieuw naar de ziekenkamer en zette zich doodstil neer.

Nel was bijna altijd bij moe. Dat wil zeggen, als ze mocht. Want pa wou het niet altijd hebben. Maar als ze mocht, zat ze voor het ledikant. En dan nam ze moe's hand in de hare. En dan gaf ze moe, wat die noodig had: drinken of een stukje sinaasappel, of een lepel uit het medicijnfleschje. Dat laatste vooral deed ze heel graag. Want dat moest moe genezen.

Nu, gelukkig kwam er na een dag of tien beterschap. De koortsen bleven weg en moe herstelde, langzaam aan.

Ja, langzaam aan; eigenlijk te langzaam.

De hoest wou maar niet verdwijnen en moe's wangen bleven bleek. En d'r handen waren nog zoo dun en wit.

Maar eindelijk mocht ze toch weer in den stoel voor het raam zitten.

Dat was een feest voor de kinderen.

Jo droeg een leuningstoel aan en Nel legde er een paar kussens in.

»Want moe moet gemakkelijk zitten«, dacht ze.

[Illustratie]

En toen keken de beide kinderen stil als muisjes toe, hoe pa moe steunde.

Voetje voor voetje ging het.

Gelukkig, daar zat moe.

Toen klopten de hartjes van Jo en Nel erg blij. Want nu hadden ze hun lief moedertje terug; nu zat ze voor het raam en lachte.

Ze gingen elk aan een kant van den leunstoel staan en toen...

Ja, toen zeiden ze niets en toen deden ze niets.

Ze hadden gedacht, dat ze een danspartij zouden houden. En nu waren ze stil en hielden elk een vermagerde hand vast.

Toch vonden ze 't niets vreemd.

Toch waren ze erg, èrg blij!

III.

Een verrassing.

Mevrouw Veenhof kon in de stad maar niet herstellen.

't Werd Februari; 't werd Maart; doch ze bleef maar zwak.

»U moet naar buiten, mevrouw«, zei dokter Thijssen. »Als de mooie dagen komen, moet u naar den zandgrond. Naar de bosschen om frissche lucht te happen.«

Dat zei hij ook tegen meneer Veenhof.

En weet je, wat die deed?

Hij sprak er met z'n broer over.

Meneer Veenhof en z'n broer waren kooplieden. Samen dreven ze handel en op hun winkelramen stond: »Gebroeders Veenhof.«

»Als de dokter het zegt, moet het gebeuren«, zei de broer.

»Maar m'n vrouw kan toch niet alleen gaan!«

»Wel, ga dan met je heele huishouding. Huur een woning in Overijsel of in Friesland. Dan kun jij daar voor onze zaak werken, terwijl ik hier in Amsterdam blijf.«

»Dat zou kunnen«, zei meneer Veenhof. »Daaraan had ik niet gedacht. Ik ga vandaag gauw een paar advertentie's schrijven, waarin ik een woning te huur vraag.«

Denzelfden dag deed hij het ook nog en twee weken later was de zaak voor elkaar.

Op een middag kwam meneer thuis.

»Waar zijn Jo en Nel?« vroeg hij.

»Die doen even een boodschap, maar ze komen gauw terug. Heb je ze noodig?«

»Ja«, zei meneer en hij lachte.

»Wat kijk je vroolijk, man«, zei mevrouw.

»Ik ben ook vroolijk.«

»Waarom? Toe, vertel het me eens.«

»O, ongeduldige vrouw! Nee, je moet wachten tot Jo en Nel teruggekeerd zijn.«

Nu, die kwamen spoedig.

»Dag, pa!« zei Jo.

»Dag, pa!« zei Nel.

»Dag, jongens!«

»Zijn jelui daar eindelijk«, zei mevrouw lachend.

»Eindelijk, moe? We hebben hard geloopen.«

»Maar ik heb op jullie gewacht. Pa heeft een nieuwtje en dat moest jullie ook hooren. Ik mocht het niet eerder weten. En 't is zeker goed nieuws; kijkt maar eens, hoe pa lacht.«

»Wat is het, pa?« vroeg Nel haastig.

»Ja, kind, als je dat eens wist!«

»Hoe gauwer u 't vertelt, hoe gauwer ik 't weet.«

»Wel, wel, hoor me zoo'n heks eens aan. En als je 't weet, wat doe je dan?«

»Hoe kan ik dat nou zeggen, plaaggeest!«

Nel ging op pa's knie zitten en trok hem eens aan z'n knevel.

»Als u 't niet gauw zegt....«, dreigde ze.

Pa deed precies, of hij schrok.

»Nee, nee«, zei hij, »maak geen Chinees van me. Ik zal je alles vertellen. We.... gaan.... Nou, raadt eens! Moe eerst!«

»Eten«, zei moe.

»Ja, dat ook; maar dat bedoel ik niet.«

»Naar de bioscoop«, riep Jo.

»Mis, mannetje. Nou jij nog, kleine heks!«

»Een uitstapje maken naar Haarlem.«

»Ook niet. Dan zal ik 't maar zeggen. Jelui bent toch niet slim genoeg om het te raden. We gaan.... verhuizen.«

»Verhuizen?« vroeg Nel.

»Verhuizen?« riep Jo.

»Verhuizen?« herhaalde moe.

En alle drie keken ze pa verwonderd aan.

»Maar we hebben immers een best huis«, zei Moe. »Waarvoor zullen we al die drukte maken? Je meent het toch niet, man?«

»Zeker, zeker, ik meen het.«

»Dat spijt me; waar heb je dan een huis gehuurd?«

»Ja pa, waar? In welke straat komen we nu te wonen?«

»In de hoofdstraat, moe; in de hoofdstraat, kindertjes In de hoofdstraat van het dorp Breedega. Want we gaan naar buiten: ons moedertje moet heelemaal genezen.«

IV.

Naar buiten.

»Hoera, dat is echt!« riep Jo.

»Nou, of!« zei Nel.

Ze wipte van pa's knie en klapte in de handen. En toen pakte ze Jo vast en danste met hem in 't rond. Precies een paar dolle kinderen.

[Illustratie]

»Ik zou wel tot den zolder willen springen, zoo blij ben ik«, riep Jo.

»Ik wel tot het haantje van den toren,« lachte Nel.

»Nou, zeg, als je dan neerviel.....«

»En wat zegt moe er van?« vroeg pa.

»Ik vind het heerlijk; maar ik had niet gedacht, dat het kon.«

»Het kàn, hoor! M'n broer blijft hier en wij gaan naar Friesland. Daar zul je wel gauw heelemaal opknappen, moedertje!«

»Ik meende, dat het er nat en laag was«, zei mevrouw.

»In 't oosten niet; daar is de bodem hoog en zandig. En wij gaan naar Breedega, en dat ligt in 't oosten. Ik heb er een huis gehuurd met drie kamers en een keuken. En dan is boven nog een logeerkamertje.«

»Wanneer gaan we er heen, pa?«

»Als 't Mei is, Nel.«

»Dat duurt nog zoo lang«, zei 't meisje.

»Maar ruim drie weken meer.«

»Dat is erg lang; wat zeg jij, Jo?«

»IJselijk lang,« antwoordde Jo. »Hoe lang blijven we er, pa?«

»Tot de mooie dagen voorbij zijn. Als de herfststormen waaien, gaan we naar Amsterdam terug.«

»Wat een lange tijd! En gaan we dan bij de boeren wonen?

En moeten we daar dan ook naar school? En hebben we een tuin; en krijgen we konijnen; en mogen we visschen; en zijn er appelboomen; en....«

»Ho, ho, ho,« lachte pa. »Wilden jullie de heele wereld misschien ook hebben?«

»Nee pa, maar....«

»Ja, ja, je wou liefst alles hebben, en dan nog wat.«

Jo lachte en Nel lachte. D'r oogen schitterden van blijdschap. Ineens grepen ze elkaar weer vast en sprongen opnieuw de kamer rond.

Daar zag Nel de piano.

»Moe, nou moet u spelen: »Naar buiten.« Dat hebben we zoo vaak gezongen, als we in de stad bleven. En nou gaan we echt naar buiten.«

»Ja, moe; u spelen en wij zingen«, riep Jo.

Moe speelde den laatsten tijd niet veel: ze had er meestal weinig lust in. Maar nu was ze ook vroolijk. Ze ging voor de piano zitten en weldra klonk het:

[Illustratie: Naar Buiten.]

Naar Buiten.

Naar buiten, naar buiten, De zon is in 't veld! Ze trekt nu de spruiten Door klonters en kluiten, Ze lacht in de ruiten; Naar buiten, Naar buiten, Naar buiten gesneld!

Naar buiten, naar buiten, De lucht is zoo klaar! De wind en de schuiten Zijn blijde kornuiten; De merelkens fluiten: Naar buiten, Naar buiten, Hoe heerlijk is 't daar!

Naar buiten, naar buiten, De wei is zoo groen! De grasjes ontspruiten; De bloemkens ontsluiten De blaadjes: daar buiten, Daar buiten, Daar buiten, Wat is er te doen?

V.

Jo en Nel ontdekken buurtjes.

De Mei was gekomen en had bloemen en bladeren gebracht. En ze had de familie Veenhof doen verhuizen. Vader en moeder woonden nu met hun kindertjes en Dina, de meid, in Breedega.

't Was een heele reis geweest van Amsterdam naar het kleine dorpje. Gelukkig was de woning heelemaal klaar, toen de familie kwam. Dina was een paar dagen te voren vooruit gegaan. Ze had het huis schoongemaakt en de meubels een plaats gegeven. Veel kasten en tafels en stoelen waren er niet; de meeste waren in Amsterdam gebleven. In de woning van meneer z'n broer waren ze onderdak gebracht.

»Wel, Dina, wat heb je alles keurig netjes«, zei moe.

»Vindt u, mevrouw?«

»Ja, hoor; wat zeg jij d'r van, man?«

»Dina heeft eer van haar werk«, zei pa.

Nel en Jo vonden het huis ook mooi. Die vonden alles mooi. Ze waren moe van de reis, maar toch stormden ze den tuin in.

»Wat een groote«, riep Jo. »Kijk eens Nel, boomen ook! Wat bloeien ze mooi!«

»Prachtig! Wat zouden 't zijn?«

»Ik wed, appelboomen.«

»Maar 't kunnen ook wel pereboomen zijn!«

»Zullen we eens vragen?«

Jo liep al hard weg; Nel volgde hem.

»Pa, wat voor boomen staan er in den tuin? Ze zijn heelemaal wit van bloesems.«

»Vruchtboomen«, zei pa.

»Ja, dat weten wij ook wel. Maar welke?«

Pa liep even mee naar buiten.

»Kijk, dat is een appelboom, en dat ook, en dat zijn een paar pereboomen. En daar staat een uitgebloeide kerseboom.«

»Heerlijk; wat zullen we smullen«, riep Nel.

»Zoover is 't nog niet, juffertje. Je zult nog wel wat geduld moeten hebben.«

»Dat heb ik wel, pa. Als ik maar vast, vast, vast weet, dat die lekkere appels en peren en kersen komen.«

»Dan is het goed.«

Pa ging naar binnen.

Maar Nel en Jo vonden 't in den tuin veel te mooi. Ze ontdekten een prieeltje met een bank er in. Het was bijna geheel verborgen onder wilde hop. En welk een heerlijk grasveld was er! Daar kon je naar hartelust in om en om-rollen; vuil werd je niet.

»Zeg Jo, kom eens hier!« riep Nel.

»Waar ben je?«

»Hier, bij de heg.«

Jo ging naast z'n zusje staan.

»Wat is er?« vroeg hij.

»Kijk daar eens; wat een paar leuke huisjes.«

»Wat klein zijn ze; zulke zie je in Amsterdam niet.«

»Wie zouden er wonen?«

»Hoe zou ik dat nou weten!«

Dat was waar. Maar Dina kwam juist den tuin in. Misschien wist die het wel.

»Dina«, vroeg Nel, »wie wonen er in die leuke huisjes?«

»Aardige menschen«, zei Dina. »Twee vaders, twee moeders en zeven kinderen. Ik ken ze al. In dat huisje woont de familie Veen en in dat andere de familie Zwart.«

»Ik wou, dat ik eens iemand zag«, fluisterde Nel.

Pas had ze dat gezegd, of twee kinderen kwamen naar buiten. Verbaasd bleven die even staan. Ze hadden Jo en Nel ontdekt. Met verwonderde oogen keken ze de stedelingen aan. De monden gingen een beetje open en de armen hingen slap neer.

[Illustratie]

Toen stoven ze ineens naar d'r huisjes terug. Zeker wilden ze het groote nieuws vertellen, dat ze buren hadden gekregen.

»Hoe heeten ze, Dina?« vroeg Nel.

»Die jongen heet Klaas Veen, en dat meisje Kee Zwart«, zei Dina.

[Illustratie]

»Hoe oud zouden ze zijn?«

»Dat weet ik niet. Misschien een jaar of acht, negen.«

Nel was bijna tien jaar en Jo haast negen.

»Dan zouden we met ze kunnen spelen«, zei Jo.

»Wel zeker«, zei Dina, »'t zijn heel aardige kinderen.«

Dina ging weer naar binnen, en Jo en Nel bleven dus alleen.

Ze wachtten en wachtten of Klaas en Kee ook opnieuw zouden verschijnen.

Ja, hoor, daar kwamen ze aan; daar stonden ze al.

»Zullen we ze roepen?« vroeg Jo zacht.

»Durf jij?« fluisterde Nel terug.

Geen van de twee durfde.

En Klaas en Kee durfden zeker ook niets te zeggen.

Zoo stonden de beide paartjes ongeveer twintig meters van elkaar. Ze keken en keken en ze wilden graag met elkaar praten. Maar ze deden het niet!

Daar verscheen pa.

»Domme kinders«, lachte hij, »je eet mekaar toch niet op.« »Komt hier eens heen«, riep hij tegen Klaas en Kee.

En weet je wat die deden? Ze keken dien vreemden meneer eens aan en toen...... Toen schuifelden ze zachtjes aan achteruit, en verdwenen om den hoek van het eene kleine huis.

Voor zoo'n meneer met een wit vest aan waren ze bang.

Meneer Veenhof lachte en ging met Jo en Nel naar binnen.

»'t Zal wel veranderen«, lachte hij; »'t zal wel veranderen.«

VI.

Jo en Klaas maken kennis.

Den volgenden middag gingen Jo en Nel naar de dorpsschool.

Ongeveer zeventig kinderen vermaakten zich op de speelplaats. Ze maakten een lawaai, dat iemand hooren en zien verging.

Maar toen de twee stedelingen kwamen, werd alles stil.

»Daar zijn ze; daar zijn ze!«

Zoo klonk het van alle kanten.

Nieuwsgierig keken jongens en meisjes Jo en Nel aan. Die vonden het niets prettig. Ze gingen dicht bij de deur staan, en ze hoopten, dat de meester maar gauw kwam. Maar die was bezig de borden te beschrijven en bleef dus in school.

Daar kwam een dikke jongen aanstappen.

»Dag«, zei hij; »ik ken je wel!«

Hij zette z'n beenen een eind van elkaar en stak de handen in z'n broekzakken.

»Hoe heet je?« vroeg hij.

»Jo«, zei Jo.

»Jo? Wat een gekke naam! Ik heet Klaas.«

[Illustratie]

Hij keek net, of hij zeggen wou: »Dat is een heel andere naam, kereltje!«

»Hoe oud ben je?« vroeg hij toen.

»Acht jaar«, zei Jo.

»Ik ben ook acht. Wil je met me spelen? Ik woon naast je.«

Het leek Jo erg begeerlijk. Maar hij durfde zich nog niet goed te bewegen. En hij kon Nel toch ook niet laten staan, alleen tusschen al die vreemde kinderen! Dien dikken jongen herkende hij nu wel. Hij had hem gisteren immers gezien over de haag heen.

»Ik kan niet«, zei hij. »Dan blijft Nel alleen staan.«

»Nou, wat hindert dat«, riep Klaas. »Toe, doe maar mee; we zullen juist tikkertje doen!«

Maar Jo wou bij zijn zusje blijven.

»Wat flauw«, mopperde Klaas, toen hij opnieuw spelen ging.

Eindelijk kwam de meester buiten. 't Was een lange man met een bril op. Hij praatte een poosje met Jo en Nel. En toen wist hij alles, wat hij weten moest.

De school begon.

En weet je, waar Jo nu zitten moest? Naast Klaas, in de vierde klasse.

»Jelui zijn immers buren«, zei meester.

Klaas had een kleur als vuur. Hij had al gehoopt, dat de nieuweling bij hem mocht zitten. En nou gebeurde dat ook.

Nel werd in de vijfde klasse geplaatst, naast een meisje, dat Jantje heette.

Daarna konden de vierde en de vijfde klasse beginnen met het rekenwerk, dat op het bord stond. En meester ging naar de hoogste afdeeling, waarin »de geleerden« zaten.

Klaas begon verwoed te rekenen. Ook Jo deed z'n best.

Zoo ging het ruim een half uurtje. Toen kon Klaas het niet langer uithouden.

»Zeg, kom je vanmiddag bij me?« vroeg hij.

»Ik weet het niet«, fluisterde Jo.

»Doe 't maar; ik heb ook jonge konijnen.«

»Hoeveel?«

»Vijf. Nou, kom je?«

»Ik denk het wel«, zei Jo.

»Ze zijn al veertien dagen, en er is één wit bij.«

Dat moest Jo bepaald zien.

»Ik ga mee«, zei hij. »Hoe laat gaat de school uit?«

»Om half vier.«

»O, en we eten....«

Dit gesprek werd zacht fluisterend gevoerd. Maar meester scheen aan alle kanten oogen en ooren te hebben.

»Klaas....,« riep hij, »kom eens hier!«

Schoorvoetend kwam Klaas nader.

»Waar had je 't over, m'n ventje. 't Was zeker over een zaak van gewicht.«

Klaas zweeg.

»Vooruit nou, waar praatte je over?«

»Over m'n konijnen, meester«, zei de jongen fluisterend.

»Over dat mooie witje?«

»Ja meester.«

»Zal ik je eens wat zeggen, Klaas? Je mag dat mooie witje wel present geven aan Jo. Maar je mag er hier in school niet over babbelen. Begrepen?«

»Ja, meester.«

»Ga dan maar terug naar je plaats.«

VII.

Kousvoeteling.

»Dat kun je begrijpen; ik zal m'n mooie witje weggeven«, dacht Klaas. »Ik zou gek zijn, als ik 't deed.«