De complete werken van Joost van Vondel. De Amsteldamsche Hecuba

Part 5

Chapter 5823 wordsPublic domain

[79] _voorbereiding, inleiding_.

[80] _drom_.

[81] Koning van Ethiopië, die Priam was komen helpen.

[82] Thans in 't verlengde _vertoonen_ zaamgetrokken.

[83] _vorm, voorkomen_.

[84] Zoo lees ik, naar Vondels doorgaande gewoonte, voor 't wanluidende latere _zijn'r eige daad_.

[85] _laatste vrees_.

[86] _wakkerste, stoutste_.

[87] _rondborstig spreken_.

[88] _overwinning_.

[89] In zijn oorspronkelijke beteekenis van _verdriet_ ('t Lat. _dolor_).

[90] _verheft, verheugt_.

[91] Priamus.

[92] Gelijk steeds voor _toen_.

[93] Versta: _levensadem, leven_.

[94] Agamemnons vader en oom, Atreus en Thyestes.

[95] Door zijne grootmoeder, Thetis, als Zeegodin.

[96] Achilles' grootvader, die met Rhadamanthus en Minos de onderaardsche vierschaar vormde.

[97] Namelijk Calchas, tot wien hij zich thans wendt.

[98] Zaamgetrokken uit _Godes_, anders _Gods_.

[99] _voor_.

[100] _prijs_.

[101] _leiden tot_.

[102] "In dezen Rei wordt voorgesteld het schadelijk gevoelen der Epicureën en Stoïcynen; daar zich geen Kristen aan zal argeren, te min alzoo het hier met sommige gelijkenissen eer opgepronkt en verlicht wordt, als bewezen." (Vondel).

[103] _verergere, afneme_.

[104] _echt-_ (d. i. eigenlijk _wet-_) _genoot_.

[105] Voor _urn, lijkbus_.

[106] Ontkennend.

[107] Het bekende, gevleugelde _dichtpaard_.

[108] Die van den Dierenriem.

[109] Als Maangodes.

[110] _kromme_.

[111] Verbeter: _Voor korte wijl_ (spatium per breve).

[112] Thans _niets_.

[113] Voor _ondeelbaar_; verg. vroeger.

[114] Thans _vreezen_ (verg. ons _Godsvrucht_, en 't Hoogd. _Furcht_ en _fürchten_).

[115] Die van haar gemaal namelijk.

[116] Astyanax.

[117] _belet, weêrhoudt_.

[118] _stand_ (verg. _ge-stal-te_).

[119] Thans _konden_.

[120] Verbeter _mond_.

[121] _ijlenden, suffenden_ (verg. nog ons _bazelen_ en _verbazen_).

[122] _vroeger_ (tijdens zijn _wijlen_ hier).

[123] De eigen, ware, wapenen van Peleus' zoon.

[124] Den daarmeê getooiden Patroclus.

[125] _Ware daarmeê de val van Troje voldongen!_

[126] _ergens_, gelijk nog in de volkstaal.

[127] _over-edel_.

[128] _zwaaide, schudde_.

[129] Thans _zich verstrooyen_; verg. bl. 113b, aant. 225.

[130] _het leven verstrekt, behouden_.

[131] _maar_.

[132] De ontfutseling van Astyanax.

[133] _beveelt_.

[134] Anders _bij_.

[135] _verbergt_.

[136] Latinisme voor _elders_.

[137] Ulysses.

[138] _schrikwekkenden, onheilspellenden_.

[139] Minder gelukkig voor _dubbelzinnig_.

[140] _spruit_.

[141] _uitgedoofd_.

[142] Voor _zou eischen_.

[143] _zie me aan, houd mij_.

[144] Voor _weggerukt_.

[145] Anders _doeken, verschalken_.

[146] Van Thetis bij Achilles; zie boven, bladz. 173.

[147] _daagt_; verg. vroeger.

[148] _gunne_.

[149] Voor _'t licht ontberend_; verg. aant. 355 op bladz. 24.

[150] Lat. voor _nu gesust is_.

[151] _verzinnen_.

[152] _een volkomen Ulysses, in sluwheid zijner waard_.

[153] Vrij onduidelijk voor _om aan dien eisch tot afwerping te voldoen_, anders _om afgeworpen te worden_.

[154] _glansrijk, doorluchtig_.

[155] Versta, naar de thans verouderde woordvoeging, _hij is_.

[156] Astyanax.

[157] _'t beschikte, beschorene_.

[158] Achilles nam. aan Priamus.

[159] _ongebruikt_.

[160] Met verkeerden klemtoon voor _Amazóón_.

[161] Door den geest gedreven Bacchante.

[162] _staf_.

[163] _ontstellen_.

[164] _den ingang der Onderwereld_.

[165] _verhaast het lot_.

[166] _Wat begint gij_.

[167] _beheerscht_; verg. boven, bladz. 168.

[168] Laertes, Ulysses' vader.

[169] Voor _doen vluchten, verborgen_.

[170] Thans _verschoveling_ of (sterker) _verschoppeling_; de ware Hollandsche naam voor 't Fransche _misérable_.

[171] Rijmshalve voor _oplegt_, daar _te laste leggen_ in gewijzigde beteekenis gebezigd wordt.

[172] Voor _rechtsbewind_.

[173] _Priamus_.

[174] Verg. boven, bl. 173.

[175] Thans verouderd voor _woest_ of _woedend_.

[176] Laomedon.

[177] _beter_.

[178] _van_.

[179] _ontstelde_; zie boven.

[180] _openlijk, flinkweg_.

[181] _onschuldige_.

[182] Verouderd voor _dapperheid_.

[183] _begeerige_.

[184] Verouderd voor 't Fransche _grootvader_.

[185] _bestieren_.

[186] Thans _hanteeren_.

[187] _kromme horen_.

[188] Rijmshalve voor _breekt met geweld af, stuit uw tranen_, daar anders de tegenstelling met den volgenden versregel verloren gaat.

[189] _vertraging_.

[190] Voor Griekenland in 't algemeen.

[191] _door den dood verloste_.

[192] _Gelijk_.

[193] _vol_ (verg. nog ons _opgekropt_).

[194] _die van Hector_ nam.; verg. boven, blz. 176b, aant. 115.

[195] Voor _assche, asch_.

[196] Verkort voor _mede_, gelijk nog steeds in de spreektaal.

[197] _al onze gevangenen_.

[198] _loof, loover_.

[199] Thans _bewonderd_.

[200] _Diana_.

[201] Bij de beklimming der Titans.

[202] De Centaur of Paardmensch, met Achilles' opvoeding belast.

[203] Gelijk nog steeds in de spreektaal voor _wier_.

[204] Voor _waait_, gelijk reeds herhaaldelijk _zweit_ voor _zwaait_.

[205] Bij de zoogenaamde _Mysteriën_ of _Geheimenissen_ van Eleuzis.

[206] _echte_ (blijkens den Latijnschen text behoort het echter niet bij Ajax, maar bij Salamis).

[207] De zoogenaamde Olympische spelen.

[208] Versta: _als slavinnen_.

[209] Voor _doe landen_.

[210] Thans _na_, en hier rijmshalve gebezigd.

[211] Thans _naar_.

[212] _netst_.

[213] _uitgedacht_.

[214] het _puik_; zie vroeger.

[215] _schoondochter_; zie vroeger.

[216] _onbehaaglijk_.

[217] Voor _dees_.

[218] Germanisme voor _eens_.

[219] Voor _koelbloedig_.

[220] Polyxena.

[221] Germ. voor _omlaag_.

[222] Voor _doen schieten_.

[223] _gespleten_.

[224] _van boven_.

[225] _wreed, hard_.

[226] _korte poos_.

[227] Die hem nam. doodde.

[228] Verouderd voor: _daar aanstonds nog, kort geleden_.

[229] Thans _der beproefde_.

[230] _meesters_.

[231] _Wel_; verg. boven.

[232] Pyrrhus.

[233] Verouderd voor _razernij, geestdrift_.

[234] Als profetes.

[235] Ulysses.

[236] _booze_.

[237] _voor_.

[238] Achilles' grootvader. Rijmshalve schijnt Vondel het _bloed_ (het _geslacht_) maar bij de _wapenen_ (_arma_ Achillis) genomen te hebben, maar heeft daardoor den zin bedorven. Achilles' wapenen toch waren Ulysses vereerd, aan wien ook Hecuba door 't lot was toegewezen; zie boven.

[239] _zijn wapenen_; zie de vorige aant.

[240] _kreun mij des_.

[241] _voegt, past_.

[242] Voor _doodslag, moord_.

[243] _die er rond waren_.

[244] Voor _persoon_.

[245] _straf_.

[246] Thans _dan_.

[247] _valt het_.

[248] _De Noord-Westewind_.

[249] Die met zijn zuster Helle, den naar haar gedoopten _Helles-pont_ op den goudgevliesden ram overschreed.

[250] Deucalions gade.

[251] Voor _stuk_.

[252] _dooden_.

[253] Thans _werpen_ (verg. daarentegen ons _worden_ tegen 't oude _werden_).

[254] Naar zijn oorspronkelijke beteekenis ('t Lat. _nepos_) _kleinzoon_.

[255] Voor _uitzicht_.

[256] Verg. boven, bladz. 169a, aant. 3.

[257] _bij voorkeur_.

[258] _Scheidel, scheiding_.

[259] Astyanax; verg. boven, aant. 254.

[260] _strak, effen, onbewogen_.

[261] Voor _priester_.

[262] _met stoute taal_.

[263] _wegtrekt_.

[264] De Egyptische dwingeland.

[265] _begraaft_.

[266] _gescheurd_.

[267] _gelaatstrekken_.

[268] _van vorm ontdaan_.

[269] _lijkt op, evenaart_.

[270] Thans _zelfde_.

[271] _zitplaatsen in 't schouwtooneel (amfitheater)_.

[272] _uitbrenger_.

[273] Voor _stam_.

[274] _evenwel_.

[275] _Tevens_.

[276] Helena's dochter.

[277] _haar schoon_.

[278] _schemering_.

[279] _Gene_.

[280] Voor _stout, moedig_.

[281] _traag in 't dooden_.

[282] _Daarmeê, toen_.

[283] _zeildoek_.

[284] _klieft_; verg. boven, bl. 182b, aant. 223.

[285] _oude wijven_.

[286] _brengt om 't leven_.

[287] _vreest ge_.

[288] _voor de hand_.

Correcties gemaakt door de bewerker

pagina originele tekst correctie 177a De spruit van Hectors huis! De spruit van Hectors huis!" Noot 167 verwijzing onduidelijk. Noot 256 verwijzing onduidelijk, aant. 3 lijkt niet gerelateerd. n 284 verg. boven, bl. 182a, verg. boven, bl. 182b,