# Avondstonden ## Part 8 Book page: https://www.cyberlibrary.org/nl/books/avondstonden-13595/index.md Ha, zé Jan, goeien dag, Pietje de Dood! Hoe gaget mê uw gezondhad? Me dunkt, ik heb ouw nog meer gezien. Staetde gij nie in de kerk van Sinte Willebors, mê het Zielenoctaaf! Ge ziet er anders maer _armoyeus_ uit, Jan Stek! Zie, zoo 'ne koek of drij en zoo 'e' fleske zou u deugd doen. Maer wâ zeg ik? 'k Geloof waerentig dat de koeken deur uwen buik zouwe valle'! want ge draegt 'en _gilé_ die _à jour_ gewerkt is. A's ge nochtans eens wilt drinke', zit maer bij! De geest die sprak nie; maer hij dé 'en teeke' mê zijne' vinger, als of hem zegge wilde: kom gij eens hier! Maer Jan die was slum genoeg om het niet te doen. Aperopo, zé hem, Pietje Krakelink, wilde gij daer blijve' staen toe morge', dâ kunde gij gerust doen. Maer a's ik gelak a's gij was, ik ging wat aen 't vier zitte'; want dien hoek is heel _roematiek_ en ge moest zoo eens een' valling pakke'. Ah sa, maar zeg m' eens, wat tael spreekte gij? Zeg! is 't van _parlé fransé contre alle mense_! Ook al niet? Gaet dan maer naer uw doodkist terug, droogzak!--Zijtde van God, sprekt; zijtde van den duvel, vertrekt!--Maar de geest bleef staan en dé nie als mé zijne' vinger wenken om dâ Jan bij hem zou kome'. Maer Jan ging gerust voort mê eten, en hij zag naer 't spook nie meer om. Als dâ zoo ne'n heelen tijd geduerd had, sloeg het halver een, en de geest die hefte zijn' mager' beenen op en kwam zoo allengskens naer Jan gegaen en hij wenkte-n-altijd mê zene' vinger. Maer Jan stond in eene' keer op en hij riep tege' den geest: Ah sa, Peerlala, 'k heb ouw maer één ding te zegge: ge meugt zoo veul spreken a's ge wilt, maer van me lijf te blijven, zulle', of we weurre kwaei vriende'! A's ge nog wat dichter derft kome', zal ik u die fles eens op uw leelijk gezicht kapot slage'.--Ge zoudt me geeren den nek breken, eh? 'k weet het wel; maer 't zal nie waer zijn; ge kent me nog nie, manneke'! De geest stak zijne' vinger uit en raekte-n-er mê aen Jan zijn hand;--maer op d'hand van Jan was 'en heel blijn gebrand. Wel Nondekeu! riep Jan, wilde gij zoo kennis mé mij make'? Het schijnt da ge warm handen hebt, gebuer? Maer zoo zijn we niet getrouwd, 'k Zal ouw dâ wel afleeren.--Arrê! dat is het eerste koofke! En Jan sloeg het spook mê 'en' lege fles vlak op het scheel van zijne' kop; maer hij raekte de' geest toch nie, want hij sloeg gelak op de' wind. Dan wierd Jan eerst voor goê kwaed. Hij wilde de' geest vastpakken en op de' grond slage', maer dâ liep nie af; want als hem docht dat hem hem vast had, dan vuelden hem niemendalle. Pas op, riep hem, dat duert nou al lank genoeg; ge kunt maer eens gauw gaen zegge' wat dâ ge van mij hebbe' moet. Waerom komde gij mij hier ruzie zueken, eh? 'k heb ommers mê ouw of mê uw heel familie geen affaire? Laat me dan gerust en gaat aen. Maer de geest dé nie a's wenken en naer de deur wijze'. Jan pakte dan zijnen kandelêr en zé tege' de' geest; allo! laet zien wat dâ g' hebbe' wilt. Ga veur, ik zal u volge'. Het spook dé de deur open en wees Jan den trap af; maer Jan was wel slummer, en hij zé altijd: ga zelf veur--want had hem veur gegaen, dan had het spook hem zeker den nek gebroke'. Ze kwamen dan te lange leste beneën, in de gank, en daer lag 'ene zark mé enen ijzere' rink, die er in vast was. Het spook wees aen Jan, dat hem dië zark moest opheffe'; maer Jan die begost te lachen en hij zé: ja g'houd me wa veur de zot, brurke! Als ge geene _nikanik_[28] in ouwe zak hebt, zulde nog al lank moete' rondloopen. Heft gij de steen zelf op, want ik kan ekik het nie. De geest hefte de' steen op, en daeronder was 'ene groote put, daer drij groot' ijzere' potten in stonde' vol gouwe geld. En zou gauw als Jan het geld gezien had, begost het spook te spreke'. Ziede dâ geld? vroeg het aen Jan. Wel, gij vieze landsman, riep Jan, ge sprekt gelak Vlaemsch? Nou beginne' we malkandere' te verstaen. Fransch kan ik toch ook, zulle', want 'k heb vijf jaer gediend--en Vivan Apoleon! Ja, 'k zien zoo al iet blinken dâ sterk op tienguldestukke' trekt. De geest haelde de drij potten uit de' put en zé mê 'en holle stem: Da zijn drij potte' geld, die ik had verbeurgen eer dat ik dood was. Eer dâ ge dood waert! riep Jan heel verwonderd. Zijde gij dood? Dâ zoude nie zegge', 'k Geloof dâ ge me wat opwindt. Maer de geest die luisterde daer nie naar, en hij zé: Ik heb in d'hel zoo lank moete' brande' tot dat die potte' zoude gevonde' zijn--en gij hebt me nou uit d'hel verlost. Heb ik ouw uit d'hel verlost? riep Jan; dat doe me groot spijt. Ge zijt dan toch 'ene' schoone jonge'! 'k Zal er maer van zwijge', want mijn bloed kokt al! Nou brand ik nie meer, zé de geest, _arrê_! daer is mijn hand, voelt, nou is ze heel koud.... Bedankt veur de goedheid, zé Jan, houdt uw pikkelbeentjes maer stillekes t' huis. Zoo weinig komplementen a's 't meugelijk is. Ik ken u, vogel, gij zijt den duvel te plat, gij! Zie, zé het spook, van die drij potte' goud verzoek ik u dat g'er eenen aen den arme' zoudt geven, eenen aen de kerk om missen veur mijn' ziel te doen, en.... Hola, riep Jan, dâ verwensch ik 'en bitje. Ben ik ouwe knecht? Ge maekt gij geen' slechte rekening! En wâ zal ik dan hebbe'? Neen, maer als er wâ drinkgeld overschiet, dan zal ik het doen.... Ge zijt gij ommers toch rijk genoeg, al is 't dâ ge zoo slecht gekleed gaet, en dâ nog al in de' Winter.--Ah wel, wa zegde? Den derde pot, zé de geest, is veur ouw. Veur mij! riep Jan heel blij, wel Simenie! daer weur ik stapel zot van. Kom hier, 'k zal u eens kusse, op uw postelijne kaken. En Jan sprong op van _arreusie_; maer hij strunkelde en hij viel in de put en zijn licht uit! Het sloeg juist een uer. Nâ was Jan in den donkere'. Pietje de dood! riep hem zoo hard a's hem kost, waer zijde? He, spookske lief, kom eens hier! Heb ik ouw uit d'hel verlost, ge meugt me nou ook wel uit deze put verlosse'. Maer het spook was weg. Jan die kroop dan mê veul moeite de' put uit en raepte zijn' keers op. Hij ging dan naer boven, en als hem zijn eige' wat gewarmd had en nog twee fleskes had gedronke', viel hem in 't slaep. 's Anderen daegs dé Jan hetgeen dat de geest hem gezéed had. Hij gaf 'ene' pot aen den arme, 'ene' pot aen de kerk en hij hiel 'ene' pot veur zijn eige'. En Jan was rijk, want in zijne pot ware' wel honderd duzed millioen. En Jan woonde dan in 'e' groot huis, en hij hiel sees en peerd, en hij sliep op 'e' fraweelen bed, en hij dronk wijn, en hij gink alle dagen naer d'herberg.... En daer kwam 'e' varke mê 'ene' lange snuit, en 't vertelsel is uit! VOETNOTEN: 2: Het bepalend lidwoord, mannelijk enkelvoud, heeft te Antwerpen geene andere verbuiging, dan dat men voor zekere letters welluidendheidshalve _de_ of _den_ bezigt, zonder op het geval te letten. Voor de medeklinkers B, D, H, R en T, als ook voor alle klinkers, gebruikt men _den_, zoowel in nominativo als in accusativo. 3: Men heeft te Antwerpen veel kelders, waar des Winters voor kinderen allerlei vertelsels verbeeld worden, bij middel van _marionetten_, die zij _poesjenellen_ noemen. _Snoef_ is een personage, die in alle stukken voorkomt en die bijzonder belast is de aanschouwers te vermaken, evenals de _Arlequin_. Het is gewoonlijk de geliefde _acteur_ van het geëerd publiek. 4: De helden der Antwerpsche geschiedenissen trouwen op het einde onfeilbaar met eene _keuninksdochter_, eene _princers_ van Turkije, Amerika of Spanje, of wel zij vinden, indien het er spookt, eenen grooten ijzeren pot met geld. 5: De onbepaalde lidwoorden Een, Eene, Een zijn in Antwerpen _Ene, En E_, de _e_ hebbende den klank van _e_ in het Fransche _le._ Voorbeeld: En man, En vrouw, E kind. Voor klinkers en voor de letter _H_ zijn ze _Enen, En, En_. 6: De uitgang _oude_ wordt verzacht en veranderd in _ouwe_, als: wij _zouden_, wij _zouwen, koude Winter, kouwe Winter._ 7: Het woordje _niet_, zonder nadruk uitgesproken, verliest de _i_. 8: De l in _als_ wordt niet uitgesproken; b.v. _as_ ik het zag, zou ik het gelooven. 9: De _n_ wordt nooit gehoord in de uitgangen der veelsilbige woorden, die op _en_ uitgaan. Men zegt _verbinde, honde, zinge_, voor _verbinden, honden, zingen_. Voor de klinkers en de letter _H_, die hier nooit _geaspireerd_ is, heeft de verkorting geene plaats. Zelf stelt de Antwerpenaar tusschen alle opeenstootende klinkers, ook tusschen die, welke van zelf versmelten eene _n_ of andere letter om de _euphonie_. Hij zegt dus: _ik wilden-u-iets, hy maelden-u-immers_! 10: Het meervoud van het voornaamwoord des tweeden persoons wordt gemaakt met het bijvoegen van _lie_, zijnde eene verkorting van _lieden._ Men zegt _geulie_ of _gylie_ en _eulie_ of _ulie_; dit laatste voor _aan u_, als ook voor de bezittende voornaamw. meervoud _uw, uwe, uwen_; b.v. _Geulie weet het. Ik zal eulie straks euliën boek teruggeven_. 11: De onvolmaakt verledene tijd van het werkwoord _zeggen_ is als volgt: Ik zé, voor: ik zeide, enz. Gij zè Hij zé Wij zéën. Gijl. zéet Zij zéën. Het verleden deelwoord is _gezèed_. 12: Het Fransche woord _pourtant_. 13: Hebt gijlieden onder Napoleon op de scheepstimmerwerf of _Chantier_ gewerkt? Is ulieder vader _Garde-Chiourme_ of slavenwachter geweest? Men merke hierbij aan, dat het werkwoord _zijn_ altijd met het hulpwoord _hebben_ vervoegd wordt. 14: _Zullen_ is een tusschenwerpsel, dat overmatig in de Antwerpsche straattaal voorkomt: het beteekent _verstaat gij het? Hoort gij het_? 15: _Nieuw, nieuwe, nieuwen_ is in Antwerpen _nief, nieve, nieven_. 16: De _g_ na de _n_ op het einde eener silbe verandert meest altijd in _k_, als _gang, gank; ding, dink; hij zong, hij zonk_. 17: De onvolmaakt verledene tijd van het werkwoord _beginnen_ is: Ik begost, voor: ik begon, enz. Gij begost Hij begost Wij begosten Gijl. begost Zij begosten. Het verleden deelwoord is _begost_. 18: De onvolmaakt verledene tijd van het werkwoord _doen_ is: Ik dé, voor: ik deed, enz. Gij dé Hij dé Wij déën Gijl. dé of deed Zij déën. 19: In de uitgangen _heid_ en _lijk_ verandert de klank der _ij_ in _a_ en men spreekt, alsof er stond _had, lak, gezondhad, gemakkelakhad_, voor _gezondheid, gemakkelijkheid_. 20: De _o_ in _or_ wordt uitgesproken als eene zachte _eu: zorg, zeurg; verborgen, verbeurgen; hij wordt, hij weurdt_. 21: _Nu_ spreekt men gewoonlijk uit _na_; de _a_ heeft den korten klank van a in _nat_. Met nadruk wordt _nu, nouw_. 22: Het persoonlijk voornaamwoord _hij_ wordt alleen gebezigd onmiddellijk vóór het werkwoord, anders zegt men _hem. Zag hem dat hem sliep_? beteekent _zag hij dat hij sliep_. Deze regel heeft uitzonderingen. 23: Tegen den avond. 24: Een stuk in den kraag krijgen: _dronken worden_.--Van zijnen center zijn, _van zijn verstand zijn_. 25: Honger krijgen. 26: Wanneer er ergens koeken gebakken worden, moet degene, die den eersten koek krijgt, een Vader-ons bidden voor de geloovige zielen in het vagevuur; daarom noemt men den eersten koek den zieltjeskoek. 27: De plaats waar de paarden begraven worden. 28: Mécanique. DE SCHOOLMEESTER TEN TIJDE VAN MARIA THERESIA ZEDENSCHETS (_Eene tamelijk ruime kamer, waarin eenige groote schrijftafels en lange lessenaars geschikt zijn. Aan den wand hangen een zwart bord en eene wereldkaart. Bij de tafels zitten vele schooljongens, meest tusschen acht en twaalf jaar oud. De schoolmeester gaat heen en weer met een ernstig, ja, bijna grammoedig gelaat; hij houdt een pennemes in de hand en is bezig met pennen te vermaken. Het is zichtbaar, dat het meerdere getal der leerlingen zich onledig houdt met spelen, en weinig aandacht op de woorden des meesters geeft; eenigen slapen, anderen vangen vliegen, sommigen schrijven, maar zijn wezenlijk bezig met mannekens te maken of okentrek te doen_.) DE MEESTER, _met luider stem en langzaam_.--Past op dat gij de buiken van uwe A's wel vol maakt, en dat gij de koppen van uwe B's wel naar omhoog trekt! GEROEP VAN ALLE KANTEN.--Meester, versnijd mijne pen eens!--_Monsieur, ma plume_ is te slap! De mijne is te stijf! _La mienne est trop maigre_! De mijne is te vet! VICTOR, _een der leerlingen, aan Karel, die nevens hem zit_.--Ik heb gedaan, eh na! KAREL, _met zachte stem_.--Ja, ge zult gij wel op uw' kneukelen krijgen. G'hebt weer altemaal _hanepooten_ gemaakt, gelijk gisteren. VICTOR, _zijne stem, zonder het te weten, verheffende_.--Dan moeten ze mijn' pen maar vermaken.--Karel, willen we wat _pennekepik_ doen, eh? DE MEESTER.--_Silence_ daar, met dat _lawijd_![29] Victor, pas op dat uw geschrift niet goed is, gij zult het beklagen, vogel! EDWARD, _die nevens Victor zit_.--Mag ik meê _pennekepik_[30] doen? 'k Zal eene nieuwe pen geven. VICTOR, _bitsig_.--Neen, gij moogt niet meedoen, _aarzak_![31] EDWARD, _schreeuwende_.--Dan zal ik het zeggen, zie na! Meester, meester, Victor en Karel doen altijd _pennekepik_! DE MEESTER, _met gramschap_.--Ha, ze zijn weer bezig,--ik had het gelijk in 't oog. Wacht, luierikken, 'k zal u daar komen _pennekepikken_ meteen! (_Hij trekt Victor met zijn oor_.) 'k Zal u leeren, luie vlegel. Dat ligt daar den heelen dag te spelen, in plaats van te leeren. Zijt ge niet beschaamd, dat gij het geld uwer ouders zoo verkwist, deugniet? Moeten ze mij daarom alle maanden betalen, omdat ge hier _pennekepik_ zoudt doen, _bedorvendans_? VICTOR, _zoo sterk huilende, dat de meester zijne ooren met de vingers stopt_.--Ai mij! ai ai! hi hi! och Heer! mijn oor! 'k zal het aan mijn' moeder zeggen--dan ga ik naar een ander' school, zie na! DE MEESTER, _streelend_.--Wees wijs, Victor, wees wijs, jongen. Gij zult het niet meer doen, niet waar? Laat uw geschrift eens zien. Het is beter dan gisteren,--dat verdient eenen _Bon_[32]. (_Hij schrijft eenen bon op het papier van Victor en verwijdert zich_.) VICTOR, _mompelende_.--Met zijne _bons_ altijd! Wat kan ik daarmee doen? 'k Ben er vet mee, met zijne _bons_! Ai mij, mijn oor! EDWARD, _tot den meester_.--Meester, het is zijn geschrift van gisteren. Hij heeft daar straks eenen grooten _Rubbens_ in zijn _cahier_[33] gemaakt. DE MEESTER, _tot Edward_.--Zwijg! gij weet dat ik geene overdragers kan lijden. (_Na eene tusschenpoos tot al de leerlingen_.) Geeft acht op het _dicté_;--neemt uwe _cahiers_. Zijt gij er altemaal? AL DE LEERLINGEN TE GELIJK EN VERWARD.--Ja, ja, meester!--ik niet!--ik wel!--ik kan mijn _cahier_ niet vinden,--mijn pen schrijft niet,--ik heb geen papier! DE MEESTER, _dicteerende met slepende stem_.--"De wederspannige Absolon ... de we-der-span-ni-ge Ab-so-lon...." VICTOR, _Edward bij zijn haar trekkende_.--Daar nu,--ga, zeg nu nog, dat wij _pennekepik_ doen, overdrager. Roep nu, dat ik met uw haar trek, schreeuwbakkes! DE MEESTER.--"De wederspannige Absolon...." Lawijdmakers, gaat gij er daar wat uitscheiden? EDWARD, _weenende_.--Ai, ai! meester, meester, Victor trekt altijd met mijn haar! DE MEESTER, _met ongeduld en tegen den grond stampende_.--Zij zullen mij niet laten voortgaan; leert die barbaren dan al! (_Dicteerende_) "De wederspannige Absolon...." Silence! "Absolon trok op...." EDWARD, _roepende_.--Meester, nu nijpt hij weer in mijn' kaak! DE MEESTER, _dicteerende_.--"Absolon trok op ... tegen...." Victor, ik zet u meteen van de school, nijdige jongen dat gij daar zijt!... "trok op tegen het leger zijns vaders.... David ..." Waarom beziet gij mij zoo, Piet? Schrijf dan! PIET.--Frans heeft mijne pen weggenomen, meester. FRANS.--'t Is niet waar, meester, hij heeft ze verloren met _pennekepik_ te doen. DE MEESTER, _in gramschap_.--Hier gij! Op uwe knieën. Geef daar eens twee kassen. Speel nu nog _pennekepik_, oudersverdriet, dat gij daar zijt! (_Hij plaatst Piet op de knieën in het midden der school en doet hem met elke hand eene schrijfkas in de hoogte houden. Piet weent en snikt; doch dit belet hem niet, zijne tong uit de steken en alle soorten van spottende gezichten te trekken_.) _Dicteerende_: "tegen het leger zijns vaders ... maar de almachtige God ... almachtige God ... strafte de boosheid ... de boosheid van ..." Victor, wat doet gij daar? Ik zie u niet schrijven. VICTOR.--Gij dicteert te gauw, meester. Ik kan u niet bijhouden. DE MEESTER, _met wanhoop_.--Wel, wel, 't is schrikkelijk zeggen, dat hij mij niet kan volgen! Ik geloof waarachtig, dat ze een _komplot_ gemaakt hebben om mij van de school te doen gaan loopen;--maar 't zal niet waar zijn, _revolutionairs_! Gij zult mij niet verjagen.... EDWARD, _schreeuwende_.--'t Is niet waar, meester; Victor heeft weer _okentrek_[34] gedaan, terwijl dat g'aan het dicteeren waart. DE MEESTER, _met ongeduld_.--Ha, zijt gij weer _okentrek_ aan 't doen!--en ik schreeuw mij te barsten voor zulke luie ezels.... 't is om iets van te krijgen! (_Hij wendt zich om naar de andere zijde der school_.) VICTOR, _eenen luiden kaakslag aan Edward gevende_.--Daar nu! zeg het nu nog. Kom straks naar buiten, als de school uit is, dan zal ik u eens in de goot slaan, en ga, roep dan uwen vader en uw' moeder maar, labbekak! (_Zij vatten elkander bij het haar en vechten met groot gerucht. De meester springt er naar toe, grijpt hen bij den kraag en trekt ze van elkaar_.) DE MEESTER, _met groote woede_.--Deugnieten! Schelmen! 't Is erger dan de kinderen van de Vliersteeg of uit den Zwanengang[35]. Gij zult mij weer doen bloedspuwen, slangen dat gij daar zijt. Maar ik zeg het u: zijt zeker, dat de eerste, die zich nog durft verroeren, de school afvliegt.... Past op! (_Groote stilte in de school. Victor steekt zijne hand onder de tafel en nijpt in de beenen van Edward; doch deze durft zich niet roeren. De pijn schetst zich in belachelijke uitdrukkingen op zijn gelaat_.) DE MEESTER, _bedaard_.--Waar waren wij? Ha! (_dicteerende_) "De boosheid van den ontaarden zoon.... Absolon den veldslag ... Absolon den veldslag ... verloren hebbende ... hebbende, begaf zich op de vlucht...." Frans, gij let er niet op. Gij zijt weer bezig met papier knauwen! Laat eens hooren wat ik het laatst gezegd heb? FRANS.--Heb! DE MEESTER, _verbitterd en spijtig_.--Wat, heb, ezel? Op de vlucht, heb ik gezegd, (_dicteerende_) "en reed onder eenen boom door ... doch zijn lang haar ... lang haar ... verwarde in de takken ... van...." Frans, doe dat _manneken_ weg en schrijf ... "De takken van den boom ... boom, en Absolon bleef er aan hangen." (_Frans heeft gedurende het dicté eenen bal papier tusschen zijne tanden gekneed, en een uitgesneden manneken er aan gevoegd. Hij werpt het tegen den balk van het verdiep; het blijft er aan hangen_.) VICTOR, _blijde_.--Ai, ai, daar hangt Absolon met zijn lang haar! DE MEESTER, _vergramd_.--Frans, gij zult _noenoveral_[36] blijven bakken. 'k Zal u leeren papier knauwen! Nu zult gij dezen noen niets te knauwen hebben. (_Tot al de leerlingen_.) Het _dicté_ is gedaan.--Victor! spel het laatste woord eens. VICTOR, _tot Edward_.--Wat is het laatste woord? Gaat gij het zeggen, of ik geef u eenen neep. EDWARD.--Neen, nu zeg ik het niet, zie na! VICTOR _nijpt hem in den rug_.--Zegt ge 't nog niet? EDWARD, _pijnlijk schreeuwende_.--Hangen! Hangen! DE MEESTER, _tot Edward_.--Het wordt aan u niet gevraagd, schreeuwer. Gij, Victor, spel het laatste woord. VICTOR, _onverstaanbaar en zeer gauw_.--*Abchg*--hang ... chrstgen--gen--hangen. DE MEESTER, _het hoofd schuddende_.--Genoeg, genoeg. Wij zullen het namiddag spellen.--De kleine Catechismussen weg.--De eerste les! (_Groot gerucht van kassen en banken. De leerlingen steken hunne cahiers in de laden der lessenaars; de meesten leggen hunne catechismussen open op hunne knieën om beter te kunnen antwoorden. Victor en Karel ziet men niet; zij zitten onder de schrijtafel_.) DE MEESTER.--_Attention_ op de eerste les! Edward, hoevele Goden zijn er? EDWARD, _driftig en gauw_.--Drie,--'k wil zeggen twee,--neen, maar één. DE MEESTER.--Wat! drie? bottekop! Gij, Victor, hoevele Goden zijn er? VICTOR, _zijn hoofd onder de tafel uitstekende_.--Zeven: hoovaardigheid, gulzigheid, luiheid, nijd.... De MEESTER.--Houd op, ketter! _Dat_ weet nog niet, hoeveel Goden dat er zijn. Gaat gij van onder de tafel komen? Wat doet gij daar weer? EDWARD.--Zij spelen met de marbollen in de drie puttekens, meester! FRANS.--Neen, wel, meester, ze doen _klontjen-trek_ en _witbier-zet_ met krieksteenen![37] DE MEESTER _neemt een reglet en slaat in het wilde onder de tafel_.--Schelmen, er uit!--gauw! of ik sla u armen en beenen vaneen.... VICTOR en KAREL, _onder de tafel heen- en weer kruipende_--Ai mij! 't is in mijn oog!--Ai ai, mijnen kop!--Och God, mijnen neus! (_Zij komen huilend van onder de tafel. Een van Victors oogen is rood en schijnt eenen harden slag ontvangen te hebben._) DE MEESTER, _bij Victor gaande, streelend_.--Victor, Victor, nu ziet gij wat er van komt. (_Hij neemt hem zoetjes bij de hand._) Kom hier, jongen; zit aan de groote tafel.--Ge moogt in de eerste klasse gaan,--ik zal u een nieuw boek geven. VICTOR, _binnensmonds_.--Dief, dief, na. (_Er wordt aan de deur gebeld; de meester doet open._) VROUW VAN LAER, _moeder van Victor_.--Goeden dag, meester Verdonck. Ik kom eens zien naar mijnen jongen. Ik ben daar naar de markt geweest, om wat selder en ajuin te koopen, gelijk een mensch zoo al noodig heeft in zijn huishouden; en ik zeide zoo in mij zelve: wacht, zeide ik, ik zal eens naar mijnen Victor gaan zien. Zijt gij er tevreden over? DE MEESTER, _met fleemende stem_.--Ten uiterste, madam Van Laer. Victor is wijs,--niet waar, Victor? Het is een mijner beste leerlingen;--hij is daareven nog eene klasse verhoogd, en morgen gaat hij in _de Schat der kinderen_[38]. VR. VAN LAER.--Maar wat heeft hij aan zijn oog, och arme? Het is zoo rood! DE MEESTER.--Ik heb daar eenen stouten jongen, die altijd kwaad doet aan Victor,--zeker uit nijd, omdat hij zooveel leert. (_Tot Edward_) Edward, pas op dat gij Victor nog durft slaan, dan vliegt gij de school af, wees zeker! EDWARD, _morrende_.--G'hebt het zelf gedaan. G'hebt Victor met uw reglet in zijn oog geslagen. DE MEESTER, _eenen gloeienden blik op Edward werpende_.--Zwijg, franke ezel[39],--want er is toch niets goed van u te maken. Doe gelijk Victor, dan zullen uwe ouders ook blij mogen zijn. EDWARD, _binnensmonds_.--Omdat zijne moeder hier is, eh? Dat 's niets, straks krijgt hij toch weer haver. VR. VAN LAER.--Maar, meester Verdonck, daar is de jongen van madam Laurier,--gij weet wel, die bij meester Huysmans ter schole gaat? Eh wel, die spreekt altijd van Amerika en van alle vreemde landen, gelijk een philosoof. Zou Victor dit ook niet kunnen leeren? DE MEESTER.--De _geographie_, wilt gij zeggen, madam? Wel, zie, daar hangt ze! (_hij wijst op de landkaart_.) Uw Victor is daar al heel ver in,--hij is zelfs een van mijn' besten. VR. VAN LAER.--Dat wilde ik wel eens zien. DE MEESTER, _tot Victor_.--Kom hier voor de kaart, Victor, en laat eens zien aan uwe moeder, wat bol gij in de _geographie_ zijt! (_Victor gaat voor de kaart met den meester en met zijne moeder_.) Hoevele winden zijn er, Victor? VICTOR.--Vier. DE MEESTER.--Ziet gij wel, madam, hij weet het zoo juist, alsof hij gedurende geheel zijn leven op zee gevaren had! Nu zal hij eens wijzen, waar de vier winden zijn. VR. VAN LAER, _in verrukking_.--Wel, God, is 't mogelijk? Zoo een kind! Waarachtig, 't is gelijk een kapitein van een schip. Hoe kan hij het onthouden! DE MEESTER, _hij wijst met een stokje boven de kaart_.--Victor, waar is het Noorden? VICTOR, _met stoutheid_.--Van boven. DE MEESTER, _het stokje onder de kaart plaatsende_.--Waar is het Zuiden? VICTOR.--Van onder. DE MEESTER, _met het stokje de rechterzijde der kaart toonende_.--En het Oosten? VCTOR, _met koddigen ernst_.--Daar op zijde, waar gij met uw stoksken wijst. VR. VAN LAER, _verwonderd, alsof zij een mirakel geschieden zag_.--Hoe kan het toch zijn! Kom hier, Victor, dat ik u eenen kus geef. Gij zult nog minister worden, gij! DE MEESTER, _tot Victor_.--Waar wonen wij? In welk land staat deze school? VICTOR, _zeer ernstig_.--Op de Paardenmarkt.