Part 5
«Maar die kàst!» schreeuwde de schilder haast en hij keek voorzichtig om, of iemand 'm gehoord had. O, ja, nu zag Bob òòk. Dat Chris zulke dingen altijd zoo dadelijk in de gaten had!
In 't schuurtje stond 'n kast, zóó verwaarloosd, dat je 't eerst voor iets anders hield. 't Hout, vervuild, beschimmeld, vertoonde snijwerk, doch dat mocht eerst wel flink opgehaald. En binnen-in lag stroo en 'n vergane plank.
«M'n kop d'r af, als ze d'r geen geit of konijnen in stallen», fluisterde Chris, wiens handen trilden. «Als 'k 'n week later was gekomen, hadden ze d'r misschien brandhout van gemaakt. 'n Prachtstuk! Dat zulke lui dat niet zien, hè? Je begrijpt, 'k krijg 't voor 'n krats. 'k Moet 't alleen slim aanpakken».
«Zóó heb je d'r toch niets aan», merkte Bob op.
«Komt er niet op aan. 'n Vakman werkt dat wel bij», deed Chris zenuwachtig en hij bekeek 't onsecure meubel van allen kant. «'t Kost me natuurlijk extra. Maar 'k krijg 't ding toch nog goedkoop genoeg». Hij lachte, wreef zich bij voorbaat de handen.
«Hoeveel is zoo'n kast waard?» vroeg Bob, nu toch ook geïnteresseerd.
«Nu, 'k taxeer 'm, als-ie opgeknapt is, op 'n honderdveertig gulden», lichtte Chris 'm oog-pinkend in. «Laat. mij nu maar m'n gang gaan. Jij bemoeit je er niet mee. Je weet van niets, hoor?»
Bob verzekerde 'm met 'n knik. Daarop zag-ie z'n vriend, die 'n erg onverschillige houding aannam, 't boerenhuisje weer binnengaan. En wel 'n kwartier lang, wat rondkuierend, vermeide-ie zich in den kleinen hof aan 't groen, den hemel, de stilte.
«Kom» dacht-ie dan, «'k moet eens kijken, hoe 't er mee staat». En loom stapte ook hij, door de achterdeur die aanstond, 't boerderijtje weer binnen.
«Maar dat is toch geen prijs!» hoorde-ie Chris juist zeggen. «Zestig gulden! 't Is, dat ik d'r liefhebberij in heb. Je krijgt d'r nog geen tientje voor. Brandhout! Je zet 'm zèlf in je schuur».
«As jij d'r liefhebberij in heb, dan zel d'r wel wat an zitte», zei de boer brutaal, die nog altijd op z'n zelfde plaats zat. «Geen cent minder, man».
«Ik groet jullie», maakte Chris er plots 'n eind aan. «Kom mee». Dat laatste was tot Bob, die 'm, na 'n linkschen groet, volgde. Ze stonden weer buiten.
Langs 'n anderen weg keerden ze naar 't dorp terug. Wel vijf minuut spraken ze geen woord.
«Wou 't niet?», vroeg Bob dan, die toch eenige belangstelling wou toonen.
«'t Is 'n slimmerik», verbeet Chris zich, spijtig aan z'n sigaar zuigend. «De vent weet d'r van. 'k Zei je al: de joden hebben ze te wijs gemaakt. Doodjammer. 't Is 'n pracht-kast».
«Maar zestig is immers nog niet te veel?» merkte Bob op.
«Dat is zoo», erkende Chris, driftige haaltjes aan z'n sigaar doend, «al krijg 'k er zeker nog 'n twintig gulden onkosten aan èn de vracht. Maar 'k had gedacht, 'n echt koopje te snappen, zie je? En dat ontgaat me. Daar heb 'k 't land over».
't Verdere van den weg spraken ze niet veel meer. Chris was er te slecht gehumeurd voor en Bob, zich verlustigend aan 't landschap, luisterde liever naar 't stille gekwetter der vogels.
In de warande--«hè, goddank!» verzuchtte Bob onwillekeurig, toen-ie dan toch eindelijk van dat rustige zitje vóór 't kleine hotel profiteeren mocht--kwam Chris weer wat op dreef. Doch lang duurde dat niet. Want z'n praten werd gestoord door de komst van 'n vreemdeling, die zich ook in de warande zette. Chris nam 'm eens aandachtig, bijna wantrouwend op, verdiepte zich dan zwijgend in z'n bittertje. De nieuweling, beleefd, maakte 'n praatje. 't Was 'n Israëliet en leek wel 'n soort handelaar. Als 't gesprek niet erg vlotte, zei-ie opeens:
«Hebben de heeren geen antiek te koop?»
Chris spitste de ooren. Ja, hij had 't wel gedacht! Weer zoo'n vervloekte antiquair. Hij zou 'm helpen!
«Nee», schudde Chris 't hoofd, knorrig. Maar de koopman liet zich niet uit 't veld slaan.
«Of weten de heeren niets in den omtrek?»
Onbeweeglijk staarde Chris nu voor zich, begreep 't gevaar. Dan werd-ie op eens erg spraakzaam, zei, dat de heele streek door de kooplui was afgegraasd, zoodat er niets, niets meer was te vinden. In z'n vuur bestelde-ie nog 'n bittertje.
«Nu, niets», knip-oogde de handelaar slim. «Ik weet bijvoorbeeld....»
Opeens zei-ie geen woord meer, had zich blijkbaar bijna versproken. Vragend staarde Chris 'm aan. Wat hield de vent daar zoo angstvallig verborgen?
Den volgenden morgen, na 't ontbijt, deed Chris erg gehaast. En plots zei-ie zacht tot z'n logé: «Over 'n goed uur ben 'k terug. 'k Ga met de fiets. 'k Moet die kast. Ik ben bang voor dien jood, je snapt. Adieu!»
Snel ging-ie. Bob keek 'm na, van 't balcon. Dan ging-ie naar beneden, naar z'n warande. Voor-ie er kwam, moest-ie langs 'n kamertje, dat openstond. Daar zag-ie, lichtelijk tot z'n verwondering, den koopman van den vorigen avond, die haastig, als in 't geheim, 'n paar koperen kandelaars--precies van 't soort als Chris nog pas had gekocht--in 'n papier pakte. Zwijgend ging Bob door, maar hij dàcht. En in de warande zat-ie nòg te piekeren, toen Chris al met 'n vreugde-stralend gezicht terugkwam van z'n ritje. Haastig sprong-ie van de fiets en deelde z'n vriend zenuwachtig mee:
«'k Hèb 'm. De vent wou geen cent laten vallen. Maar, enfin! En stel je voor, wat 'n bof! De koop was net gesloten, toen me waarachtig die jood aankwam. 'n Spijtig gezicht, als-ie trok! Wat ik er voor betaald had, vroeg-ie. Maar dat heb 'k 'm maar niet gezegd. Haha!»
Chris deed uitbundig, had behoefte aan 'n gròòt glas bier. Bob keek 'm peinzend aan, zei alleen: «Zoo zoo».
«En wat heb jij uitgevoerd?» vroeg Chris dan met 'n luiden lach. «Natuurlijk zitten droomen, hè, terwijl ik zaken deed? Zoo zijn schrijvers».
«Ja, ja», knikte Bob kalm. «'k Heb wat gepiekerd». Daarop liet-ie volgen: «'k Ga er vanmiddag nog eens heen. 't Was er zoo lief».
«Patent!» riep Chris enthousiast uit. «Dan maak ik boven m'n schilderij af. 'k Zal je wel wijzen, hoe je er komt.--'t Gezicht van dien jood! Hij ging na mij nog naar binnen. Maar hij vindt absoluut niets. 'k Heb goed rondgekeken!»
«Dat weet je toch zeker, niet waar?» informeerde Bob nog, onverschillig. «Er was niets ouds meer?»
«Geen bòrdje!» schreeuwde Chris. «Anders had ik 't toch ingepikt?»
Maar toch, toen Bob 's middags weer 'n bezoek bracht aan 't zwijgzame boeren-paar, zag-ie op den schoorsteen, welke den vorigen dag geheel kaal was--dat herinnerde-ie zich toevallig zeer goed!--twee «echt» antieke koperen kandelaars staan, die frappant leken op de snuisterijen, welke de Israëlietische koopman 's morgens in de handen had. En Bob, met z'n gewone droomerigheid, trok z'n conclusies.
Eerst tegen den eten kwam-ie thuis.
«Schrijf je iets over 't boerderijtje?» riep Chris 'm toe.
«Ja», antwoordde-ie leukjes. «'k Heb m'n schets al».
«Mooi zoo», wreef Chris zich de handen. «Wordt-ie aardig?»
«Heel aardig», meende Bob. «Er komt van antiek in voor».
«Haha! Die is goed», schreeuwde Chris. «Als je er mij maar niet in zet. Of ga je gang maar. 'k Ben den jood leelijk vóór geweest, hè?--Kom mee, naar bòven. De kast ìs er. 'n Koopje! En dat is zoo heerlijk, als je bij de boeren koopt: je weet, dat 't «echt» is. We drinken er vanavond 'n fijne flesch op».
Ook van dat stevige glaasje wijn gewaagde Bob in z'n schets.
DE RECLAME-ACTEUR.
«'t Is 'n toestand», verzuchtte Van der Stuyf.
«'n Toestand», beaamde ten volle Daan.
Weer zwegen beiden 'n heele poos. Buiten speelde 't herfstzonnetje animeerend door 't gelende loover.
Daan, met z'n wat logge, onbehouwen lichaam, verrees van de punt van den stoel, waarop-ie visite-achtig plaats genomen had en begon met beren-beenen door 't niet onruime vertrek te sjouwen. Van der Stuyf, op z'n divan, meesterstuk van zelfvervaardiging--'t meubel bestond uit twee schragen, 'n baar en 'n los daarheen geworpen draperie--werd er tureluursch van. Maar daar de tijden toch al zoo hard waren, liet-ie 'm begaan.
Met weer 'n zucht, welke ongetwijfeld van dramatisch talent getuigde, wierp de divan-bewoner zich met veronachtzaming van 't eigen brooze lichaam, van den rechter- op den linker elleboog en z'n stem klonk stalles-door-huiverend van vlijmend sarcasme, toen-ie zei:
«We moeten vandaag aan de kat beginnen».
Heel 't gevaarte van den rug-gekromden, zak-gevuisten Daan hield stil. Naar 't uiterlijk 'n «kwaaie», 'n jongen van sta-vast, die enkel voor 't uitdeelen van aankomende opstoppers voelde, was-ie van binnen 'n kind. Hij schrikte voor Van der Stuyf.
«Paardelever is óók goedkoop», merkte-ie basstemmig op.
Van der Stuyf lachte, hóóg, als 'n «graef», die zich «vermaekt». Dan zei-ie droog:
«Niet te krijgen. Alle paarden gemobiliseerd.»
Deze geestigheid beapplaudisseerde Daan met woest gegrinnik. Ja, Van der Stuyf was toch maar de man van den fijnen kwinkslag! Daar kon hij niet bij. Daarop zette-ie zich weer op z'n stoel, als altijd op den rand. Dat had-ie zich op 't tooneel zoo aangewend. Aangewezen voor knechtsrollen en typen uit de volksklas, voelde-ie zich in elke kamer slechts «tijdelijk», nooit recht op z'n gemak, al woonde-ie er, zooals hier, al maanden. Neen, hij bewoog zich niet gemakkelijk. Stelde daartegenover eens 'n Stuyf, zooals-ie daar làg, in 'n pose.... 'n schilderij! Dat zóó'n man over katten-pastei moest piekeren!
«Waarom ga je niet naar Verkade?» vroeg Daan. «Die wil juist heeren.»
«Ik spéél te sterk», antwoordde Stuyf en hij blikte grimmig vóór zich.
«Heijermans?» wierp Daan nog op.
«Ben ik nu 'n man voor 't bùrgerlijk drama?» hoon-lachte Stuyf, terwijl-ie zich op den rug wierp. Z'n elleboog hield 't niet uit. De divan was geen Oostersche.
Daan zweeg. Hij wist, hoe Stuyf overal was teleurgesteld. Hij begreep er niets van, want z'n eerbied voor den kamergenoot was onbegrensd. Och, je zag 't meer! Echt talent.... 't Tooneel was tegenwoordig soep.
«De kat!» siste Stuyf weer door de tanden.
Daan voelde 'n rilling over z'n rug. Dat werd 'n idée fixe van Stuyf. Meer lui waren op die manier gek geworden. Welk 'n talent zou hier verloren gaan!
«Probeer 't nog eens als conférencier.»
Stuyf maakte 'n beweging, dat de draperie onder 'm tot 'n vaatdoekige verwrongenheid samenkrimpte.
«Nooit!» blies-ie bleek.
Hij wàs als zoodanig in 'n zooveelste-rangs-theatertje werkzaam geweest. Hij zag zich nog opkomen met de hem eigen ongedwongenheid. Hij maakte z'n bekende, losse gestes, z'n haar zat in aangenaamsten polka-stijl en 't aanmoedigende rouge op z'n wangen had-ie niet gespaard. Hij sprak. De eerste twee zinnen hadden Schwung (die had-ie van te voren bedacht), de derde wou niet goed meer, de vierde en vijfde kwamen heelemáál niet. In de zaal was tumult ontstaan, gelach, gefluit. En de directeur had 'm verzocht, z'n inrichting niet langer te blameeren.
Dat was z'n debuut geweest als «pratend» tooneelist. Daarop had-ie 't als moppen-verteller geprobeerd in 'n café-met-strijkje. 't Publiek zag 'm echter voor 'n dronken student aan en verzocht den chef, meneer er uit te gooien. Voor dien drang was Stuyf gezwicht. Nu zàt-ie, met Daan, dien ze op 't oogenblik ook nergens konden gebruiken. 'n Toestand!
't Herfst-zonnetje zette 't stervende loover in gulden schijn. Helaas was dit goud niet inwisselbaar.
«Ze bèllen niet eens meer», sprak Daan dof.
«Nee», floot Stuyf nu tusschen de lippen. «Ze hebben ons opgegeven. Zelfs die vent met z'n schoenrekening heeft gestaakt. Kolendamp! 't Eenige wat er voor ons overblijft.»
Daan zweeg.
«Als we kolen hàdden», ging Stuyf voort, wiens sarcasme vandaag onuitputtelijk leek. «Veel te duur! Met gas ben je goedkooper uit. Maar dat is afgesneeën. Je moet tegenwoordig in goeien doen zijn, om er tusschenuit te kunnen gaan.»
Daan knorde onrustig. Straks kwam Stuyf weer met z'n kat. En dat wou-ie vermijden.
Hij stond op.
«Kom», bromde-ie goeiig. «Hier hebben we toch niks. Laten we gaan wandelen.»
Bij uitzondering verzette Stuyf, die anders altijd z'n eigen idee had, zich eens niet. Ach ja, frissche lucht! Dat hield je wakker èn.... 't kostte niets. Alleen maakte 't je hongerig.
Stuyf wipte van z'n stellage. Daar kwam balanceerkunst aan te pas, want 't ding stond wankel. Daan leverde 't tenminste nooit zonder dat schraag of baar 'n onrustbarenden hoek beschreef. Doch Stuyf, met z'n élégance!
«De borstel!» zocht Stuyf. Daan vònd 't gehavende haar-hout, gaf 't aan. Helaas, de ander kon niet in den spiegel zien. Oome Jan eischte in deze tijden zware offers!
«Hoe zie 'k er uit?» vroeg Stuyf, afhankelijk. Daan, die z'n vereerden vriend kènde, verwonderde zich niet over die vraag. Stuyf wàs nu eenmaal erg op z'n kleeren. «Dat moèt 'k wel», zei-ie dikwijls met iets van beklag. «Directies zijn en blijven stommeriken. Ze kijken alleen naar 't uiterlijk. En waar ze mij altijd de salon-rollen geven....!»
«Uitstekend!» forceerde Daan zich.
Maar Stuyf wist, dat z'n collega ditmaal onoprecht was. 't Pak, dat-ie droeg, was vóór jaren misschien correct geweest, 't zat nu als 'n rimpel. De plooi uit z'n pantalon was weg en de snit van vest en colbert leek wel heelemaal zoek. Als de dalles je eenmaal te pakken had!
«Vooruit!» zette Stuyf zich heldhaftig over z'n wrakkige verschijning heen. «Ja, als Bolman nog beren wou! Maar kom daar op 't oogenblik eens mee aan!--Nee, sluiten hoeft niet. We hebben den boel zelf al leeggehaald. Ze kunnen hier alleen maar brèngen.»
Lusteloos zeulden ze de krakerige trap af van de étage, welke ze broederlijk deelden. 't Leven zonder engagement was 'n doodkist.
Ze hadden de halve stad doorgestapt. 'n Enkele maal groette Stuyf met z'n «graeflijk» handgebaar 'n collega, die voorbijkwam. Doch meest zag-ie 'm maar niet, te veel geknakt door z'n verfrommeld jeune premier-tenue. Daan, practisch man, die alle idealen verre van zich hield, bleef telkens staan voor 'n spekslagerij. Preskop en zure zult waren nu eenmaal dingen, waar-ie z'n zaligheid voor gaf. «Kom!» fluisterde Stuyf dan verwoed. Hoe kon men z'n hongerigheid zoo ten toon stellen! Ook zijn maag rammelde als kar-gedaver. Doch hij gedroeg zich als man van den salon!
In de Utrechtschestraat echter bleef ook Stuyf staan. Ze stonden voor Bolman.
Stuyf kneep één oog dicht, deed 'n stap achteruit en keurde als 'n kenner. Hij genóót, wist niets meer van de platte, alledaagsche wereld, bevond zich in den hemel. O, die étalage van Bolman! Welk 'n keur van costuums, welk 'n verscheidenheid, welk 'n verrassende vondsten! Z'n gestreelde tooneelspelers-fantasie deed de gedurfdste sprongen. Hij zag zichzelf, dàn in jaquet, dàn in smoking, dàn in jachtbroek. Alle rollen, welke-ie wel eens gespeeld had of hoopte te zùllen spelen, trokken z'n geest voorbij, in 't pak gestoken door Bolman, le roi de la confection! En die dassen, die vesten, die souspieds, ah! O, als Bolman wilde! De kleer-kunstenaar kon 'n groot man van 'm maken.
«Ga mee», drong Daan, wien 't begon te vervelen. Verderop wist-ie nog 'n spekslagerij.
Maar Stuyf schudde van nee. Hoe kon-ie z'n dag beter besteden dan hier voor die aanschouwelijke les? Dan werd-ie weer cynisch, grijnsde:
«Die etalage-poppen schijnen 't beter te hebben dan wij. Kijk ze eens 'n kleur hebben!»
Inderdaad, de poppen zagen er uit als kool. Hun wassen wangen hadden 'n verlokkenden jonge-rols-blos en heel hun figuur was aangenaam gevuld. Dat begon Stuyf te tergen. Ze waren 'n beleediging zooals ze daar een voor een stonden in Bolman's allerlaatste creaties. En hìj, de man voor 't salonwerk, liep er bij als 'n klerk van 't jaar nul. Hij kon 't niet langer aanzien.
«Vooruit!» zei-ie gehaast en de onafscheidelijken stapten 't Rembrandtplein op, waar ze 'n kwartiertje bleven paradeeren. 't Was altijd goed, dat je je eens vertoonde, vond Stuyf. Dan wisten ze tenminste, dat je nog bestond.
Daarop echter verzeilden ze weer in de Utrechtschestraat. En telkens en telkens keerde Stuyf terug tot Bolman.
«Wat hèb je?» vroeg Daan, die iets bijzonders aan z'n vriend merkte.
«'n Idee!» zei die geheimzinnig. «Komaan, 'k waag 't er op. Als 't lùkt!»
En vóór de ander wist, wat 'm overkwam, bevonden beiden zich in de groote confectiezaak.
«Meneer Bolman zèlf!» ordonneerde Stuyf met al z'n graeflijk aplomb.
De chef werd met veel moeite ergens achter uit 't magazijn opgediept. Zoodra zag-ie echter niet z'n klanten, of hij zei:
«Pardon, heeren. In deze tijden geen crediet. 't Spijt me wel, maar....»
«Pardon», gaf Stuyf dadelijk hoog terug met 'n air, alsof-ie de groote scène speelde uit een of andere derde acte. «Ik kom zaken met u doen.»
Bolman keek perplex. Hij kènde den acteur, had 'm, uit liefde tot de kunst, wel eens 'n costuum verkocht op zeer langen termijn. Doch als zakenman had-ie 'm nog niet ontmoet.
«Was 't maar waar!» verzuchtte Bolman. «D'r gaat niets om. Zoo slapjes heb ik 't nog nooit meegemaakt.»
«Dat kom ik veranderen!» annonceerde Stuyf breed en maakte met den rechterwijsvinger 'n prikbeweging naar z'n borst.
Bolman glimlachte. Komedianten waren wel vermakelijke lui!
«U luistert?» vroeg Stuyf, alsof-ie 't tegen den pachter van een zijner aanzienlijke landgoederen had.
«Wel zeker», glimlachte Bolman opnieuw.
«Kijk eens», legde Stuyf uit met 'n losheid van beweging, welke Daan ten zooveelste maal met bewondering sloeg. «Die etalage van u! Daar deugt niets van, meneer! Dat is geen arrangement, geen regie. Dat zegt me absoluut niets, meneer! Geen diepte, geen atmosfeer, geen massabeweging, geen verdeeling van eerste en tweede plan. Dat is dood, als 'n pier.»
Stuyf haalde adem, zooals-ie dat op de Tooneelschool geleerd had. Daan wilde bijna applaudisseeren. Bolman begreep nog steeds niet, waar z'n «klant» heen wou.
«Herinnert u zich mij als Lord Foxhall in «De slapende Wintertuin»?» vroeg Stuyf.
Le roi de la confection herinnerde zich niet.
«Ik heb toen 'n jaquet van u gedragen, dat enorm de aandacht trok», sprak Stuyf met nadruk. «Enfin, maar u zag me als Baron Du Sablé in «De listige ontvoering»?»
Bolman betwijfelde, of-ie die zeer zeker merkwaardige creatie aanschouwd had.
«Ik bracht u toch vrijkaarten!» riep Stuyf uit met fausset.
«O, jawel, toch! Dat is waar ook», deed Bolman welwillend.
«Nu dan, meneer», vervolgde Stuyf, geheel in actie. «Zooals ik die smoking van u droeg! Dàt is etaleeren, 't publiek boeien. Als ik m'n pantalon optrek, ziet men de plooi, den snit. Die poppen, ze leven niet, meneer!»
Er ging Bolman 'n licht op.
«Wou ù in de étalage gaan staan?» vroeg-ie snel.
«Pardon, ik figureer niet», vlijmde Stuyf met 'n gebaar, dat 't 'm dééd. «Maar 'k weet beter. U draagt mij de regie op van uw vitrine. Die poppen, daar breng 'k leven in. Ik arrangeer, groepeer ze, tweede en derde plan, los, wààr. Dat is de figuratie. Reinhardt, meneer! Alleen wordt 't 'n salonstuk, natuurlijk. En ik treed er in op, als 'n soort film-acteur. 'k Steek de handen in m'n piqué-vest, 'k ga zitten, 'k loop, leun achteloos achterover, steek 'n sigaret op, strek me op 'n chaise longue (heeft u die? Requisiet, meneer!), enfin, 'k breng licht en schaduw aan, doe uw pantalons, uw jaquets, uw colberts spreken. En om 't kwartier verwissel 'k van costuum--achter de schermen, dat spreekt. M'n vriend, hier, meneer Klops, die meer in 'n, h'm, ander genre uitblinkt, vult m'n actie aan als livrei-knecht, als jager, chauffeur, groom. Dat zal 'n geheel geven, magnifique! 'n Reclame voor uw zaak, meneer, niet te vertellen! 't Zal stroomen, geloof me.»
Stuyf was uitgepraat. Hij verzamelde opnieuw 'n enormen voorraad adem en wachtte af.
Bolman peinsde. Gekker voorstel hadden ze 'm z'n leven niet gedaan. Maar toch, er zat iets in. In deze dagen van algemeene dépressie kon alleen iets heel bijzonders er den loop weer in brengen. Als-ie 't eens probeerde?
Stuyf stamp-teende ongeduldig.
«U belooft me, geen grappen te zullen maken?» conditionneerde de confectie-man nog voorzichtig.
«'k Ben 'n sérieus artist, meneer», verklaarde Stuyf met grooten eenvoud.
«Toegeslagen dan!» besloot Bolman opeens. «God geef, dat 't helpt!»
En ze spraken af, dat morgen reeds de voorstellingen begonnen.
't Succes was verbazend. De Utrechtschestraat werd bestormd. Geen enkele winkel werd meer aangezien. Alleen de zaak van Bolman had publiek. En in welk 'n aantal!
Stuyf jongejande onvermoeibaar met de élégance, welke z'n specialiteit was. Hij was onuitputtelijk in losse gestes en hij trok alle broeken op, dat men 't eind van z'n sokken zag. Daan stond 'm stevig ter zijde. Als knecht was die onovertrefbaar.
Den tweeden dag van den groeienden bijval zat 't ingénieuse artistenpaar 's avonds bij «Mast» achter 'n sterkend souper. Stuyf spaarde spijs- nog wijnkaart. De kellner vloog. Collega's maakten Stuyf hun compliment. Zóó vol hadden zìj 't nog niet gehad. De Utrechtschestraat was uitverkocht geweest.
Juist toen Stuyf 'n extra dure Havana opstak, naderde 'm 'n zeer correct heer. Hij stelde zich voor. «Van Prützen, in bedartikelen en meubels.»
«Meneer», stak die dadelijk van wal. «M'n affaire is schuin over Bolman. U ruïneert me. Geen sterveling komt meer m'n deur binnen. Ik wil u koopen. Wat kost u? 'k Heb er alles voor over. M'n eenige voorwaarde is: 'n algeheel nieuwe en schitterende attractie.»
Stuyf brandde zich aan z'n Havana. 't Lang verwachte fortuin! En hij noemde 'n prijs, waarvan Daan schrikte. Van Prützen accepteerde.
Bolman werd smadelijk verlaten. Stuyf «engageerde» 'n actrice--hij was nu directèur, droeg ringen, 'n vergulden wandelstok en 'n vest met halve maantjes--en zette met behulp van 'n zeer vlug journalist 'n alleraardigste nouveauté in elkaar. «Niet te gewaagd!» had Van Prützen nog geconditionneerd. «U begrijpt, bedden zijn 'n delicaat artikel!»
Weldra kondigden de groote bladen de eerste voorstelling aan van
DE LIT-JUMEAU, vroolijk spel van étalage.
't Ding maakte gewoon furor.
Hélène Silva (eigenlijk heette ze Antje Bakhuis) trad er in op in 'n verrukkelijk déshabillé, dat door 't straatpubliek ten zeerste gewaardeerd werd. Van der Stuyf vertoonde z'n meest hemelsblauwe slaapkamer-dress en Daan Klops als politie-agent tuimelde over alle stoelen heen van 't wel voorziene meubel-magazijn. De schoonste dagen van Prot schenen te herleven. De toeschouwers drongen elkaar plat, vochten om 'n plaatsje. 't Stond zwart tot op 't Rembrandtplein en de queue slierde ver voorbij de Munt. Ieder moest 't étalage-spel zien. Heel Amsterdam was er vol van.
Drie dagen ging 't goed. Toen kwamen de autoriteiten er aan te pas. Er waren al ongelukken gebeurd. En 't tramverkeer was absoluut gestaakt. Stuyf trok z'n haren uit z'n hoofd. «M'n fortuin, m'n fortuin!» krijschte-ie als in 'n draak van zeer ouden stempel. Doch 't geluk was nog mèt 'm. Dienzelfden avond kreeg-ie bezoek van een van Amsterdam's tooneeldirecteuren, die blijkbaar nog niet wist van 't verbod, dat de «Lit jumeau» voorgoed van Stuyf's repertoire verdrongen had.
«Meneer!» sprak de man van salarissen, boeten en contracten. «U knakt onze mooie tonneelspeelkunst! Meneer, wij moeten, door den drang der tijden, al voorstellingen geven ad 62 1/2 cent de plaats éérste rang! En nu geeft u ze gratis! Meneer, denk om ons tonneel! Ik engageer u! Ik engageer u, voor drie jaar. U krijgt 250 gulden in de maand. Teeken, meneer!»
Stuyf teekende, met spoed. Ook Daan kreeg z'n deel van den voorspoed, teekende. De directeur, in z'n nopjes--in zooverre 'n tooneeldirectie dat ooit kan zijn--vertrok per snorrenden automobiel.
Stuyfs eerste optreden bij 't gezelschap werd geannonceerd als:
Début van Van der Stuyf, den geliefden étalage-acteur.
't Fiasco, dat-ie maakte (zonder weerga in de geschiedenis van 't «tonneel») bezorgde 'm 'n nieuwe vermaardheid.