# Vitruvii De architectura libri decem

## Part 12

Book page: https://www.cyberlibrary.org/la/books/vitruvii-de-architectura-libri-decem-51812/index.md

13 | Membra omnia quae supra capitula columnarum sunt (10) futura id est epistylia zophoroe coronae tympana fastigia 10 acroteria inclinanda sunt in fronte suae cuiusque altitudinis parte XII, ideo quod cum steterimus contra frontes, ab oculo lineae duae si extensae fuerint et una tetigerit imam | operis partem, altera summam, quae summam tetigerit (15) longior fiet. ita quo longior visus linea in superiorem 15 partem procedit, resupinatam facit eius speciem. cum autem, uti supra scriptum est, in fronte inclinata fuerint, tunc in aspectu videbuntur esse ad perpendiculum et normam. 14 columnarum | striae faciendae sunt XXIIII ita excavatae (20) uti norma in cavo striae cum fuerit coniecta, 20 circumacta anconibus striarum dextra ac sinistra ＜angulos＞ tangat cacumenque normae circum rotundationem tangendo pervagari possit. crassitudines striarum faciendae sunt quantum adiectio in media columna ex | descriptione invenietur. (25) 15 in simis quae supra coronam in lateribus sunt 25 aedium, capita leonina sunt scalpenda, disposita | ita uti =83= contra columnas singulas primum sint designata, cetera aequali modo disposita uti singula singulis mediis tegulis respondeant. haec autem quae erunt contra columnas

2 epi(y _H_)sty(i _G_)lii _x_.

3 respondeant _x_. | coronae(ę) quae (quę _G_, q̄ _S_) _x_.

6 epi(y _S_)tidas _x_.

10 zophora _x_. | corona & ty(i _G_)mpana _x_.

11 fronte _S(G?)_: frontis _HG^{c}_ (fronte＜s＞ _ante ips. corr. G_).

12 c[v/o]m _H_.

14 alterā _S et ante ras. H_.

15 lineae (-eę) _x_.

16 procedit _HSG^{c}_: -det _G_. | resopinatam _S et ante corr. H_.

17 fuerit _x_.

21 angulos _om. x_.

22 acumen quae (quę _G_, q̄ _S_) _x_ (cac. _Ussing ex p. 92, 10_). | ro(u _ante corr. H_)tundatione _x_.

23 crassitudinis _H_ (-nes _GS_).

26 ita _om. x_.

29 autem _om. S_.

* * * * *

Page 81

perterebrata sint ad canalem qui excipit e tegulis aquam | caelestem, mediana autem sint solida, uti quae cadit vis (5) aquae per tegulas in canalem ne deiciatur per intercolumnia neque transeuntes perfundat, sed quae sunt contra columnas videantur emittere vomentia ructus aquaram ex ore. 5

Aedium ionicarum quam apertissime potui dispositiones | hoc volumine scripsi, doricarum autem et corinthiarum (10) quae sint proportiones insequenti libro explicabo.

LIBER QUARTUS.

1 Cum animadvertissem, imperator, plures de architectura 10 praecepta voluminaque commentariorum non ordinata sed | incepta uti particulas errabundas reliquisse, dignam et (15) utilissimam rem putavi tantae disciplinae corpus ad perfectam ordinationem perducere et praescriptas in singulis voluminibus singulorum generum qualitates explicare. itaque, 15 Caesar, primo volumine tibi de officio eius et quibus eruditum | esse rebus architectum oporteat exposui. secundo (20) de copiis materiae, e quibus aedificia constituuntur, disputavi. tertio autem de aedium sacrarum dispositionibus et de earum generum varietate quasque et quot habeant 20 species earumque quae sint in singulis generibus distributiones, 2 ex tribus ge|neribus, quae subtilissimas haberent (25) proportionibus modulorum quantitates, ionici generis moribus docui. nunc hoc volumine de dorici corinthiique constitutis rationibus dicam eorumque discrimina et proprietates 25 explicabo.

1 perterebrata _HS_: ꝑteri brate _G_ (-tæ _S^{c}, sed_ -t[a/ẹ] _G^{c}_).

4 perfundant _x_.

12 errabundos _x_.

13 tantae: antea _x_.

19 disputationibus _S_.

20 quot _GS_: quod _H_ (_qui sic semper_).

21 sunt (ſ̄ _S_) _x_.

24 doricis corinthiisque constitutis & omnibus _x_.

25 proprietatis _ante corr. H_.

* * * * *

Page 82

I | Columnae corinthiae praeter capitula omnes symmetrias =84= habent uti ionicae, sed capitulorum altitudines efficiunt eas pro rata excelsiores et graciliores, quod ionici capituli altitudo tertia pars est crassitudinis columnae, corinthii tota | crassitudo scapi. igitur quod duae partes e crassitudine 5 ＜in altitudine＞ corinthiorum adiciuntur, efficiunt 2 excelsitate speciem earum graciliorem. cetera membra quae supra columnas inponuntur aut e doricis symmetriis aut ionicis moribus in corinthiis columnis conlocantur, quod ipsum co|rinthium genus propriam coronarum reliquorumque 10 ornamentorum non habuerat institutionem, sed aut e triglyphorum rationibus mutuli in coronis et in epistyliis guttae dorico more disponuntur, aut ex ionicis institutis zophoroe scalpturis ornati cum denticulis et coronis 3 distribuuntur. ita e ge|neribus duobus capitulo interposito 15 tertium genus in operibus est procreatum. e columnarum enim formationibus trium generum factae sunt nominationes, dorica, ionica, corinthia, e quibus prima et antiquitus dorica est nata.

Namque Achaia Peloponnesoque tota Dorus Hellenos 20 et | Pthias nymphae filius regnavit, isque Argis vetusta (20) civitate Iunonis templo aedificavit eius generis fortuito formae fanum, deinde isdem generibus in ceteris Achaiae civitatibus, cum etiamnum non esset symmetriarum ratio nata. postea autem quam Athenienses ex responsis Apollinis 25 4 Del|phici, communi consilio totius Hellados, XIII colonias (25) uno tempore in Asiam deduxerunt ducesque in singulis coloniis | constituerunt et summam imperii potestatem =85=

1 omnis (omīſ) _S_

4 corinthię _x_.

6 in altitudine _om. x_.

10 propria _x_.

12 &rygiliphorum _H_, etrigili(gli _G_)phorum _GS_. | in (ep.) _om. x_.

14 zophoro escalpturis _x_.

15 capituloꝝ _H^{c} et ante ras. S_ (capitulo _HGS^{c}_).

20 peloponnesso _H_, -ponnenso _S_, -ponenso _G_. | helenidos (hellenidos _S_) & exptidos (ex‿ptidos _S^{c}_, expetidos _G_) _x. cf. Apollod. I, 7, 4, 6_.

22 templo: templum (-ū _S_) _x_. | fortuitu _S_ (-to _S^{c} HG_).

23 hisdem _x_.

24 ratio nata _HS(G^{c})_: ratio,nata _G_, ratio‿nata _S^{c}_.

25 ex: & _S_.

27 in singulis _HS_: singulis _G_.

* * * * *

Page 83

Ioni Xuthi et Creusae filio dederunt, quem etiam Apollo Delphis suum filium in responsis est professus, isque eas colonias in Asiam deduxit et Cariae fines occupavit ibique civitates amplissi|mas constituit Ephesum, Miletum, (5) Myunta, quae olim ab aqua est devorata, cuius 5 sacra et suffragium Milesiis Iones attribuerunt, Prienen, Samum, Teon, Colophona, Chium, Erythras, Phocaeam, Clazomenas, Lebedon, Meliten. istaec Melite propter civium adrogantiam ab is civitatibus bello | indicto communi consilio (10) est sublata, cuius loco postea regis Attali et Arsinoes 10 5 beneficio Zmyrnaeorum civitas inter Ionas est recepta. hae civitates cum Caras et Lelegas eiecissent, eam terrae regionem a duce suo Ione appellaverunt Ioniam ibique deorum inmortalium templa constituentes coeperunt | fana aedificare, (15) et primum Apollini Panionio aedem uti viderant 15 in Achaia constituerunt et eam Doricam appellaverunt, quod in Dorieon civitatibus primum factam eo genere viderant. 6 in ea aede cum voluissent columnas conlocare, non habentes symmetrias earum et quaerentes quibus rationibus | efficere possent uti et ad onus ferendum essent 20 idoneae et in aspectu probatam haberent venustatem, dimensi sunt virilis pedis vestigium et id retulerunt in altitudinem. cum invenissent pedem sextam partem esse altitudinis in homine, idem in columnam transtulerunt et qua crassitudine fecerunt | basim scapi, tantas sex cum capitulo 25 in altitudinem extulerunt. ita dorica columna virilis corporis

1 ionix uthi &(et | _G_)ereuso _x_.

5 my(i _GS_)anta _x_.

6 milesius _x_. | pre(ę _G_)nem (-ē _S_) _x_.

7 theon _x_. | coloponachium _x_. | ery(i _GS_)tras _x_. | phocea _x_.

8 glazomenum (-ū _S_) _x_. | lebedon _HS_: glebedē _G_ (vel on _supra G^{c}_). | meletenis. haec (hęc GS) melite _x_.

9 is: his _x_.

10 atali _G_

11 zmirnae(ę _H_, e _S_)orum _x_ (smirneorum _G^{c}_). | est--(12) caras _om._ (_sed in ima m. suppl._ /.) _S_.

14 coeperunt _H(G^{c})_: cęperunt _GS_.

15 apolloni _S_. | pandionio _x_.

17 doricon _G_, -chon _HS_. | viderunt _x_.

18 colūnas--(20) potuissent (_om. G_) _in ima m. suppl. G^{c}_.

20 essent: ẹ̄̇ eēnt _G_.

24 idem: item _x_.

25 tantas _G_: tanta _HS_.

* * * * *

Page 84

proportionem et firmitatem et venustatem in aedificiis praestare coepit.

7 | Item postea Dianae constituere aedem quaerentes novi =86= generis specie, isdem vestigiis ad muliebrem transtulerunt gracilitatem, et fecerunt primum columnae crassitudinem 5 altitudinis octava parte, ut haberet speciem excelsiorem. basi | spiram supposuerunt pro calceo, capitulo volutas uti (5) capillamento concrispatos cincinnos praependentes dextra ac sinistra conlocaverunt et cymatiis et encarpis pro crinibus dispositis frontes ornaverunt truncoque toto strias 10 uti stolarum rugas matronali more demiserunt. ita duobus discriminibus co|lumnarum inventionem, unam virili (10) sine ornatu nuda specie, alteram muliebri subtilitate et 8 ornatu symmetriaque sunt mutuati. posteri vero elegantia subtilitateque iudiciorum progressi et gracilioribus modulis 15 delectati septem crassitudinis diametros in altitudinem columnae doricae, ionicae | novem constituerunt. id autem (15) ＜genus＞, quod Iones fecerunt primo, Ionicum est nominatum.

Tertium vero, quod Corinthium dicitur, virginalis habet gracilitatis imitationem, quod virgines propter aetatis 20 teneritatem gracilioribus membris figuratae effectus recipiunt 9 in | ornatu venustiores. eius autem capituli prima inventio (20) sic memoratur esse facta. virgo civis Corinthia iam matura nuptiis inplicata morbo decessit. post sepulturam eius, quibus ea virgo viva pauculis delectabatur, nutrix 25 collecta et composita in calatho pertulit ad monumentum et in summo | conlocavit et, uti ea permanerent diutius (25) subdiu, tegula texit. is calathus fortuito supra acanthi

4 speciem (-ē _S_) _x_. | isdem _S(G^{c})_: hisdem _HG_ (ḥ̇[ı/ı]sdē _G^{c}_).

6 altitudinis _G_: _om. HS_.

9 encarpis (_sic_) _x_.

10 strias _G_: istrias _HS_.

11 rugus _HS_. | di(e _G^{c}_)miserunt _x_.

13 nudam (_-ā GS_) speciem (-ē _G_)_x_. | subtilitate--(14) eligantia _G_: _om. HS_.

18 genus _om. x_. | quod (_ante corr._) _om. S_.

19 virginales _H_.

25 pauculis: poculis _x_ (ioculis _Salmas._ = _ital._ giocoli). _ad rem Plautus Rud. IV, 4_.

26 mom̄tū _S_.

27 sūm[o/ạ] _G^{c}_

28 sub diu _HG_: sub divo _H^{c}S(G^{c})_. | fortuito _HG_: -tu _H^{c}S_ | achanti _x_ (_item v. 27_).

* * * * *

Page 85

radicem fuerat conlocatus. interim pondere pressa radix acanthi media folia et cauliculos circum vernum tempus profudit, cuius cauliculi secundum calathi latera crescentes et ab angulis tegulae | ponderis necessitate expressi flexuras (30) 10 in extremas partes vo|lutarum facere sunt coacti. tunc =87= Callimachus, qui propter elegantiam et subtilitatem artis 6 marmoreae ab Atheniensibus catatexitechnos fuerat nominatus, praeteriens hoc monumentum animadvertit eum calathum et circa foliorum nascentem te|neritatem, delectatusque (5) genere et formae novitate ad id exemplar columnas 10 apud Corinthios fecit symmetriasque constituit, et ex eo in 11 operum perfectionibus Corinthii generis distribuit rationes. eius autem capituli symmetria sic est facienda uti quanta fuerit crassitudo imae columnae, tanta | sit altitudo capituli cum (10) abaco. abaci latitudo ita habeat rationem ut quanta fuerit 15 altitudo, tanta dua sint diagonia ab angulo ad angulum spatia. ita enim iustas habebunt frontes quoquoversus latitudinis. frontes sinuentur introrsus ab extremis angulis abaci suae frontis latitudinis nona. ad | imum capitulum (15) tantam habeat crassitudinem, quantam habet summa columna 20 praeter apothesim et astragalum. abaci crassitudo 12 septima capituli altitudinis. dempta abaci crassitudine, dividatur reliqua pars in partes tres, e quibus una imo folio detur. secundum folium mediam altitudinem te|neat. cauliculi eandem habeant altitudinem, e quibus 25 (20) folia nascuntur proiecta uti excipiant quae ex cauliculis natae procurrunt ad extremos angulos volutae, minoresque helices intra suum medium qui est in abaco flori

1 fuerat _G_: -rit _HS_.

2 cauliculos: _sic x_.

7 catatexitechnos _Plin._: catatechnos (-thecnos _G_) _x_.

11 et _om. x_.

12 operis _x_.

13 faciunda (_ante corr._) _G_. | uti _HG_: ut _S_.

17 spatia. ita enim _Oehmichen_: spatia enim ita _x_.

18 frontes--(19) latitudinis _om. S_ (_sed infra in m. suppl. S^{c}_). | simentur _x_ (_ut p. 89, 4_).

19 non (n̄ _GS_) ad imum (-ū _S_) capituli _x_.

21 praeter _om. G_ (_sed_ p̄t̄ _suppl. G^{c}_). | apothesim (_sic HG_, -sin _S_) et abaci astragalum (-ū _GS_) cr. _x_.

25 coaliculi _HS_, coliculi _G_ (= 26 coliculis _x, ut infra p. 173 et in cod. Varr. r. r._).

28 flores _x_.

* * * * *

Page 86

subiecti scalpantur. flores in quattuor partibus quanta erit abaci crassitudo tam | magni formentur. ita his symmetriis (25) corinthia capitula suas habebunt exactiones.

Sunt autem quae isdem columnis inponuntur capitulorum genera variis vocabulis nominata, quorum nec proprietates 5 | symmetriarum nec columnarum genus aliud nominare =88= possumus, sed ipsorum vocabula traducta et commutata ex corinthiis et pulvinatis et doricis videmus, quorum symmetriae sunt in novarum scalpturarum translatae subtilitatem. 10

II | Quoniam autem de generibus columnarum origines et (5) inventiones supra sunt scriptae, non alienum mihi videtur isdem rationibus de ornamentis eorum quemadmodum sunt prognata et quibus principiis et originibus inventa dicere. in aedificiis omnibus insuper conlocatur materiatio variis 15 | vocabulis nominata. ea autem uti in nominationibus, ita (10) in re varias habet utilitates. trabes enim supra columnas et parastaticas et antas ponuntur, in contignationibus tigna et axes. sub tectis, si maiora spatia sunt, et transtra et capreoli, si commoda, columen et cantherii prominentes 20 ad | extremam suggrundationem. supra cantherios templa, (15) deinde insuper sub tegulas asseres ita prominentes uti 2 parietes proiecturis eorum tegantur. ita unaquaeque res et locum et genus et ordinem proprium tuetur. e quibus rebus et a materiatura fabrili in lapideis et marmoreis 25 aedium sacrarum | aedificationibus artifices dispositiones (20) eorum scalpturis sunt imitati et eas inventiones persequendas putaverunt. ideo quod antiqui fabri quodam in loco aedificantes, cum ita ab interioribus parietibus ad extremas partes tigna prominentia habuissent conlocata, inter tigna 30 struxerunt supraque coronas | et fastigia venustiore specie (25)

4 hisdem _x_.

13 hisdem _x_ (hiisdem _G^{c}_).

17 re: res _x_.

18 parastaticas _HG_: parasticas _S_.

19 &ranstra _S_.

20 capręoli _G_, capreoli _S^{c}_: caprae(e _S_)olis _HS_.

23 protecturis _x_ (proiecturis _G^{c}_).

26 dispositiones _HG_: disputationes _S_ (_item 89, 1_ et _ante ips. corr. 89, 4_).

* * * * *

Page 87

fabrilibus operibus ornaverunt, tum proiecturas tignorum quantum eminebant ad lineam et perpendiculum parietum praesecuerunt, quae species cum invenusta is visa esset tabellas ita formatas uti nunc fiunt triglyphi contra tignorum praecisiones in fronte fixerunt et | eas cera caerulea 5 (30) depinxerunt ut praecisiones tignorum tectae non offenderent visum. ita divisiones tignorum imitati tri|glyphorum =89= dispositionem et intertignia metoparum habere in 3 doricis operibus coeperunt. postea alii in aliis operibus ad perpendiculum triglyphorum cantherios prominentes proiecerunt 10 eorumque proiecturas simaverunt. ex eo uti e tignorum | dispositionibus triglyphi, ita e cantheriorum (5) proiecturis mutulorum sub coronis ratio est inventa. ita fere in operibus lapideis et marmoreis mutuli inclinatis scalpturis deformantur, quod imitatio est cantheriorum. 15 etenim necessario propter stillicidia proclinati conlocantur. ergo et triglyphorum et | mutulorum in doricis operibus (10) ratio ex ea imitatione inventa est.

4 Non enim quemadmodum nonnulli errantes dixerunt fenestrarum imagines esse triglyphos ita potest esse, quod 20 in angulis contraque tetrantes columnarum triglyphi consti|tuuntur, quibus in locis omnino non patitur res fenestras (15) fieri. dissolvuntur enim angulorum in aedificiis iuncturae, si in is fenestrarum fuerint lumina relicta. etiamque ubi nunc triglyphi constituuntur si ibi luminum spatia fuisse 25 iudicabuntur, isdem rationibus denticuli in ionicis fenestra|rum occupavisse loca videbuntur. utraque enim et inter (20) denticulos et inter triglyphos quae sunt intervalla metopae nominantur. οπαϲ enim Graeci tignorum cubilia et

1 proiecturis _S_ (_ubi_ proiectura | stignorum _H_).

2 l. adꝑp. _G_ (& _suppl. G^{c}_).

3 is: his _x_.

7 imitati _Nohl_: tectae (ę) _x_.

8 dispositione (disputatione _S_). | inter(in _a. c. G_)tignum (-ū _GS_) & oparum (-ū _S_, et apharū _G_) _x_.

10 (17. 20) tryclyphorum _H_.

11 simaverunt (_sic_) _x_ (_ut 87, 13_). | uti tignorum _x_.

12 e: et (cant.) _S_.

13 coronulis _x_.

18 ex _G_: & _HS_.

24 is: his _x_.

26 hisdem _x_. | denticulis _x_.

27 utrique _x_.

28 trycluphos _H_. | metophe _x_ (methophe _S_, _sed_ intervallā &ophe _sic H_).

29 ophas _x_. | cubilia _Mar._: cubicula _x_ (_ut G p. 46, 21_).

* * * * *

Page 88

asserum appellant, uti nostri ea cava columbaria. ita quod inter duas opas est intertignium, id μετοπη est apud eos nominatum.

5 | Uti autem in doricis triglyphorum et mutulorum est (25) inventa ratio, ita in ionicis denticulorum constitutio propriam 5 in operibus habet rationem, et quemadmodum mutuli cantheriorum proiecturae ferunt imaginem, sic in ionicis | denticuli ex proiecturis asserum habent imitationem. itaque =90= in graecis operibus nemo sub mutulos denticulos constituit. non enim possunt subtus cantherios asseres esse. 10 quod ergo supra cantherios et templa in veritate debet esse conlocatum, | id in imaginibus si infra constitutum (5) fuerit mendosam habebit operis rationem. etiamque antiqui non probaverunt neque instituerunt in fastigiis ＜mutulos aut＞ denticulos fieri sed puras coronas, ideo quod 15 nec cantherii nec asseres contra fastigiorum frontes distribuuntur nec possunt prominere, sed | ad stillicidia proclinati (10) conlocantur. ita quod non potest in veritate fieri, id non putaverunt in imaginibus factum posse certam rationem 6 habere. omnia enim certa proprietate et a veris 20 naturae deducta moribus transduxerunt in operum perfectiones, et ea probaverunt quorum explicationes in dispu|tationibus rationem possunt habere veritatis. itaque ex (15) eis originibus symmetrias et proportiones uniuscuiusque generis constitutas reliquerunt. quorum ingressus persecutus 25 de ionicis et corinthiis institutionibus supra dixi, nunc vero doricam rationem summamque eius speciem breviter exponam.

III | Nonnulli antiqui architecti negaverunt dorico genere (20) aedes sacras oportere fieri, quod mendosae et disconvenientes 30 in his symmetriae conficiebantur. itaque negavit

1 caba _x_.

2 ophas & (et _G_) inter tignū id metopha est (ē _GS_) … nominata _x_.

4 uti: ita uti _x_.

5 ita (_a. c._) _H_: itǣ _H^{c}_, itē _GS_.

7 fuerunt _x_.

8 denticulis & (et _G_) pr. _x_.

9 mutulo _x_.

11 veritate _G_: -tem _H_, -tē _S_.

13 etiam quod (qđ _GS_) _x_.

14 mutulos aut _om. x_.

17 stillicia _HS_ (-cidia _G_).

19 p[v/o]t^{a}uerunt _H_.

21 deductis _x_.

30 disconvenientis _ante corr. H_.

* * * * *

Page 89

Arcesius, item Pytheos, non minus Hermogenes. nam is cum paratam habuisset marmoris copiam in doricae aedis perfectionem, ＜rationem＞ com|mutavit et eadem copia aedem (25) ionicam Libero Patri fecit. sed tamen non quod invenusta est species aut genus aut formae dignitas, sed 5 quod inpedita est et incommoda in opere triglyphorum et 2 lacunariorum distributio. namque necesse est triglyphos constitui contra medios tetrantes co|lumnarum, metopasque (30) quae inter triglyphos fient aeque lon|gas esse quam altas. =91= contraque in angulares columnas triglyphi in extremis 10 partibus constituuntur et non contra medios tetrantes. ita metopae, quae proximae ad angulares triglyphos fiunt, non exeunt quadratae sed oblongiores triglyphi | dimidia latitudine. (5) at qui metopas aequales volunt facere, intercolumnia extrema contrahunt triglyphi dimidia latitudine. 15 hoc autem sive in metoparum longitudinibus sive intercolumniorum contractionibus efficietur, est mendosum. quapropter antiqui vitare visi sunt in aedibus sacris doricae | symmetriae rationem. (10)

3 Nos autem exponimus, uti ordo postulat, quemadmodum 20 a praeceptoribus accepimus, uti si qui voluerit his rationibus attendens ita ingredi, habeat proportiones explicatas, quibus emendatas et sine vitiis efficere possit aedium sacra|rum dorico more perfectiones. frons aedis (15) doricae in loco quo columnae constituuntur dividatur, si 25 tetrastylos erit, in partes XXVII, si hexastylos, XXXXII. ex his pars una erit modulus, qui graece εμβατηϲ dicitur, cuius moduli constitutione ratiocinationibus efficiuntur omnis 4 operis distribu|tiones. crassitudo columnarum erit duorum (20)

1 tarchesius _x_. | pytheus _HG_, protheus _S_.

3 rationem _om. x_. | et … aedem: ex … et eam (& eā) _x_.

6 in(m _S_)pedita est distributio et inc. in o. tr. et lacunariorum (lucaniorum _sic S_) distributione. namque n. e. _x_.

8 (_etc._) metophas _x_.

13 dimidia altitudine _x_.

15 dimidia (demedia _H^{c} S_) altitudine _x_ (al^{a}titudine _sine puncto ips. corr. H_)

16 methopharū _S_.

17 effic(t _S_)ietur _HS_: -ciatur _G_.

21 qui _HS_: quis _G_.

26 XXVIII … XXXII _x_.

27 embates _x_.

* * * * *

Page 90