# Mysterium Arcae Boulé

## Part 11

Book page: https://www.cyberlibrary.org/la/books/mysterium-arcae-boule-46456/index.md

“Hæc quidem hactenus,” interpellat Goldberger. Godfrey autem de podio descendit.

Ego dein ad narrata confirmanda revocatus sum. Utique et ego renui nomen mulieris prodere causam hero Goldberger allegans me id exercenda professione rescivisse, me cæteroquin pro certo scire eam nullum scelus perpetrasse, et, denique, id evulgare mulieri insonti maximo incommodo cedere posse. Nihil itaque supererat, nisi ut inquisitor auditis se contentum esse fateretur.

Grady in podium citatus non fuit; ne inquisitioni quidem interfuit. Quin inde a primo die, iunctim hoc casu, in publicum nequaquam prodiit; unde suspicari cœpi se cum arcano, cuius solutio nulla fieri posse videbatur, et unde nulla gloria in se redundare posset, ingestum esse nolle. Summa totius casús manibus Simmonds est concredita, perinde et ipse ex parte decuriæ lictorum testimonium perhibuit, ingenue fassus rem omnino nusquam esse. Se ædes Vantine summa cum cura exploravisse aiebat, præsertim conclave ubi cadavera reperta essent, prorsus nihil tamen reperisse quod ad arcanum resolvendum lumen afferre posset. Fuisse in eo aliquid dæmoniaci aliquid quod rerum naturam pæne superaret. Se spem necdum deposuisse, et usque in ea re eniti; tamen, si arcanum unquam patefieret, se sibi persuasum habere, haud aliter quam casu quodam fortuito, aut confessione ipsius rei id solutum iri.

Herum Goldberger tribulari vel inde palam erat quod mystaces suas nervose rodebat, verum nec ipsi plus quam decuriæ constabat; nec præterea vel mica evidentiæ allata est qua scelus, eiusque reatus in quemquam infligi posset; itaque exitus inquisitionis fuit sententia iuratorum Philippum Vantine, atque Georgium Drouet mortuos veneno esse, ab aliquo ignoto, vel aliquibus ignotis, dato.

Mihi foras eunti Godfrey se adiunxit, unaque gradus descendimus.

“Audire Simmonds dicentem decuriam lictorum nusquam esse, gratum mihi fuit,” fatur. “Utique Grady conatur ex hoc toto exesse, culpamque alteri cuiquam dare — faxo tamen ne ipse evadat. Dabo operam ut ipsi Simmonds mensura ex æquo fiat — vetus ut scis ipse mihi amicus est.”

“Scio, utique,” respondi, “at vero, nonne, et nos ipsi nusquam sumus.”

“Saltem pro præsentia,” risit Godfrey, “fluctus nos habent. Nonne tamen, mi Lester, nos in sempiternum illic futuros non exspectas?”

“Ex quo meum de arca Boulé displosum est theorema, omnis spes me deseruit. Cæterum arcam cras domino suo restituam.”

“Domino suo?” repetit verba oculis contractioribus. “Revera, ut de eo cogito, suspicabar eum venturum, non tamen tam cito adfuturum putavi. Quisnam casu ipse est, mi Lester?”

“Quin,” fere impatiens respondi, “tu haud minus me scis arcam ad Armand et Fils spectare.”

“Tum tu eorum vices agentem convenisti?” quærit paululum ex incitamento suffusus rubore, quod quidem intelligere non poteram.

“Ipse heri me visum venit. Oppido velim ut eum convenias, Godfrey. Is Felix Armand est, ‘filius’ consortii, estque vir omnibus numeris absolutissimus, quem unquam mihi convenisse contigit.”

“Libenter eum convenirem,” ait Godfrey peculiari modo subridens. “Aliquando, fortasse; ita spero quidem. Quínam autem, mi Lester, errorem explicuit?”

“Quodam modo arcam impropriam Vantine miserunt. Propria cras per La Provence adveniet;” tum recitavi eventum ex ordine, ut Felix Armand narraverat. “Ipse admodum fuit de ea re conturbatus,” addidi. “Excusatio sua fuit fere abiectissima.”

“Hæc omnia Godfrey intentissimus audivit, rebusque narratis annuit.

“Totum id perquam mirum,” subdit ut interpretamentum. “Casu memoravitne herus Armand ubi nunc moraretur?”

“Non memoravit; sed si eum reperire velis, haud erit difficile. In uno vel altero diversoriorum grandiorum — ut suspicor in Plaza, aut St. Regis, diversatur. Leo[2] perquam est, quominus in stabulo[3] tenuioris sortis se divertat.”

“Quo tempore cras eum exspectas?”

“Aliquando postmeridiem. Simul atque arcam Vantine a navi devexerit, adveniet. Heri, mi Godfrey,” subiunxi, “cum eo collocutus suspicari cœpi ei plus de his rebus cognitum esse quam enuntiare vellet. Clare percipere poteram eum ipso momento divinasse cuius illæ litteræ essent, quisque earum tenor esset. Expedirene putas ut arcam paullo longius detineam? Ad id faciendum quamdam causam facile comminisci possem.”

“Quid attinet? Auferat arcam suam,” respondet Godfrey alacritate quadam mihi quidem mira. “Si tua de eadem sententia iam est explosa, quid attinet ei ulterius hærescere?”

“Nec ego id expedire puto,” affirmavi, “nisi quod te eam amplius explorare velle existimabam.”

“Iam ex sententia eam rimatus sum,” respondit Godfrey, unde mecum reputare cœpi nunc primum se victum confessum esse.

“Sensus quidam intimus mihi suadere videtur,” explico illi, “unicum nos Ariadnes filum, quod ex his ambagibus nos educere posset, arcá traditá dedituros. Eo nostram cladem agnoscimus.”

“Minime gentium,” obtestatur Godfrey. “Si de arca nihil amplius superest quod exploremus, cui bono detinebimus? Habeat herus Armand quod suum est. Fortasse cras te conveniam,” subiunxit, et in cornu proximo alter alteri valediximus.

At postridie non me convenit. Toto mane libens exspectavi fore ut me evocet, sed quum id non fieret, pro certo putabam me eum in ædibus Vantine cum hero Armand præstolaturum. Non tamen ibi erat; quum vero a Parks sciscitarer reperi eum ex pridie eum illic non fuisse.

Mens Godfrey erga arcam mutata, fateor, mihi admodum mira videbatur; præterea etiam existimavi eum enixe cupere eximium hunc Francum convenire velle. Is vero gratiis hodie etiam magis abundabat quam die Lunæ, et me mox illi plane subactum sensi. In arca a navi devehenda etiam minus moræ reperit quam anticipaverat, nec ullæ in portoria obices positæ eum retardarunt, proinde ne tertia quidem erat hora quum ad domum Vantine advenimus.

“Herum Godfrey non vidi,” quærenti mihi Parks respondit, “at sunt hic alii quos hic conspexisse magno tuli dolore.”

His dictis musicarium digito indicavit, quo quum accessi, inventarium confici vidi. Factorum præfectus capite me salutavit, sed ego non intravi, res enim visu mihi perquam erat ingrata.

“Arca in cubiculo trans ambitum est,” alloquor herum Armand, atque antegressus eum per conclave in contiguum cubiculum deduxi.

Interim Parks lumina nobis provertit, quum comes meus oculos in foros fenestræ ligneos emiratus convertit.

“Nos gratia tutelæ eos apposuimus,” docui eum. “Fieri enim posse putavimus ut aliquis ingressum tentaret. Quodam vesperi nos revera reperimus tortile, quod excitabulum prædonium iungit, præcisum, postea autem vidimus etiam aliquem illic per foramen nos speculari.”

“Quid ais?” herus Armand cito quærit.

“Num hominem agnosceres si eum iterum videres?”

“Nullo pacto; ut vides foramen est tam exiguum. Nihil profecto videbatur nisi par oculorum. Et tamen possem agnoscere si eos iterum viderem; nam tales oculos nunquam antea videram — tam lucidi tamque flagrantes erant. Ea vespera id evenit qua ego et Godfrey tentabamus forulum occultum reperire, illi autem oculi micabant tamquam ignis, dum nobis elaborantibus erant infixi.”

Herus Armand, ut parebat, verbis meis parum attentus, arcam speculabatur.

“At nunc forulum occultum,” ait tandem. “Volesne, Here Lester, quí is tractandus sit ostendere? Admodum aveo videre.”

Manum plano arcæ imposui, tria illa loca, ut matrona velata ostenderat, pressi. Primum ab ordine erravi, altero tamen tentamine ansula prorsum decidit clangens, quo facto forulum evulsi.

“Ecce forulum,” exclamo. “Videsne quam dextere effictus est. Et quam accurate opus occultatur. Quisnam hic de forulo somniaverit?”

Ipse magno studio opus circumspectabat; forulum in locum repulit, tum ipse aperuit.

“Nihil prorsus est dexterius,” ait. “Nunquam antehac vidi forulum tam scite celatum. Ipse autem conceptus per certum molimentum aperiendi novus ac felicissimus est. Plerique foruli occulti nomine tantum sunt occulti; exigua indagine reperias; verum iste . . .”

Forulum iterum repulit, et opus musivum circa speculabatur.

“Ego et amicus arcam maximá curá pertractavimus, nec forulum reperimus,” eum docui.

“Tuus amicus — recte si memini, nomen eius memoravisti?”

“Sic puto — nomen ei est Godfrey.”

“Iurisperitus ut tu?”

“Haudquaquam; diurnarius[4] est. Antea tamen membrum fuit cohortis speculatoriæ. Ipse præter modum alacer est, ut si quisquam forulum reperire debuerit, eum hunc fuisse necessarium videretur. Hæ tamen technæ eum eluserunt.”

Post hæc herus Armand forulum cum strepitu retrusit.

“Tamen forulum repertum esse,” inquit, “mihi pergratum est. Nolo te, Here Lester, ignarum esse hanc rem arcæ valorem augere.”

“Quantumnam valet?” quæro ab eo. “Herus Vantine me eam pro se emere iussit, atque summam, quæ fere fidem excedat, velut limitem pretii memoravit.”

“Revera,” herus Armand respondit, sumptá brevi deliberatione, “vix ullam summam memorandam puto donec patrem consulam. Arca sane singularis est — fortasse omnium quas herus Boulé fecerat pulcherrima. Reperistine monogramma Matronæ de Montespan?”

“Non reperimus. Herus quidem Vantine existimabat id alicubi delitescere; ego tamen et Godfrey non quæsivimus.”

Dein herus Armand pandit valvas quæ forulos medios tegebant.

“Ecce!” ait, dum digitis musivum, rectá sub fastigio, percurrebat, “vide sis quam scite istud permixtum sit cum cæteris figuris. Atque istic est emblema donantis.” Dehinc demonstravit pusillum aureum solem, radiis ad fundum fastigii procurrentibus, paullo supra monogramma: “Rex Sol.”

“Rex Sol,” repetivi ego. “Stulti nos fuimus id non animadvertisse. Hoc totam prodit historiam rei, nonne ita? Quid rei est, Parks?” sciscitor ab eo, in limine adstante.

“Petoritum[5] præ ostio adstat, mi Here,” respondit ille, “binique operarii aliquid supellectilis evasare inceperunt. Ratumne est, Here?”

“Est ratum,” respondi. “Fac ut id huc inferant. Deinde advoca sis præfectum inventarii, paucis eum volo. Herus Vantine suam rerum artefactarum congeriem Metropolitano Artium Museo testamento reliquit,” explicabam rationem instituti mei hero Armand, “itaque æquum arbitror vices Musei agentem huic emutationi interesse.”

“Rectissime statuisti,” probat ipse. “Æquum et ego censeo.”

Parks paullo post a duabus operis comitatus, rediit rem quamdam involucro obvolutam baiulantibus, quos arcte secutus est vicarius Musei Metropolitani.

“Nomen mihi Lester est,” præfectum docui, “exsecutor testamenti heri Vantine, hic autem vir est herus Felix Armand, ex consortio Armand et Fils, Parisiis. Corrigendo cuidam errori paullo ante mortem heri Vantine commisso satagimus.[6] Illa arca ibi ex errore huc missa est loco eius quam ipse præstinaverat. Herus Armand rectam ac veram advehi curavit, eam autem quæ sua est, asportabit. Ego iam totam rem advocato Musei narravi, consultum tamen duxi te emutationis testem accersere.”

“Minime dubito, mi Here, rem æquam geri,” homo Musei respondit protinus. “Tibi, haud ambigo, cognitio harum rerum est personalis.”

“Personalis est. Ab ipso hero Vantine teneo.”

“Ratum, itaque, mi Here,” oculos tamen cum voluptate in arca Boulé pascebat. “Est supellex nitidissima. Doleo quod non Museo competit,” in commentationem subiunxit.

“Forte licebit tibi ab hero Armand præstinare,” suasi ego, sed curator ridens caput quassabat.

“Haud ita,” refert ille, “adiumenta nobis non suppetunt. Sed fortasse Sir Caspar herum Morgan ad eam nostro beneficio præstinandam permoveri posset — rem illi memorabo.”

Operæ illæ duæ, hero Armand administrante, involucra de altera arca divellere cœperunt, eaque mox denudata in medio stabat. Ista quoque aspectu gratissima erat supellex, attamen etiam mei oculi minime periti hanc alteri oppido sequiorem esse facile perspexerunt.

“Multum nos delectaret si herus Morgan eam videre vellet,” subridens respondet herus Armand. “Nolo dissimulare nos de eo iam antehac cogitasse — quis enim negotiator, quam aliqua re insolita pulchraque potitur, id non fecerit? Enitar ut ei sistar. Interea . . .”

“Interea,” interpello ego, “arca tua est.”

Tum, edito velut in deprecationem leni gestu, opus aggressus est alteram arcam involucris novæ detractis summá curá obvolvere. Adstans non sine dolore vidi eam tegetibus obdi rudibus, quod oculi mei iam satis erant eius venustatis gnari. Præterea mecum iterum conquerebar quod eá sublatá, omnis spes nobis causæ mortis Philippi Vantine indagandæ tollitur. Ratio mea quomodocunque repugnabat, vagus me instinctus urgebat ut crederem istam arcam Boulé quodammodo funesto eo eventu nexam esse.

Arca denique convasata stetit, tum herus Armand ad me versus manum porrigit.

“Sperabo, Here Lester, quondam futurum ut te iterum conveniam,” fatur tam suaviter ut eum fore adulari mihi putarem, “et priscam gratamque amicitiam nostram refoveam. Siquando Parisiis esse tibi contigerit, ea de re me certiorem facere ne graveris. Numero bonæ fortunæ habebo si mihi datum fuerit quasdam urbis nostræ pulchritudines, non quibusque notas, tibi revelare.”

“Habeo tibi insignem gratiam,” respondi, “invitationis huius certe nunquam ero immemor. Interim quum tu hic, Neo Eboraci, sis . . .”

“Humanissimum tu te mihi præbes,” interpellat ille, “et ipse ego sperabam posse nos saltem una prandere. At mihi hac ipsa vespera adhuc Bostonium proficisci oportebit, illinc autem me Quebec conferam. Utrum huc, Neo Eboracum, reversus fuero, necdum scio — quod multum ab animo heri Morgan pendebit; negotium adeo subtile proxenetæ haud concrederemus. Si mihi redire contingat, certiorem te faciam.”

“Age id feceris,” ab eo petivi. “Maximæ equidem mihi erit voluptati. Insuper usque spero quandam huius mysterii solutionem tibi occurrere.”

Leni risu nutabat.

“Nimis arduum opus pro novitio, mei simili,” respondit. “Vires meas oppido superat. Si tamen solutio eiusmodi fiat, spero te de ea re me edocturum. Mirificam eam futuram certum est.”

“Sic faciam,” in responsum promisi, manusque iterum tetendimus.

Denique signo dato, duæ operæ arcam levarunt, ipse suam manum in tutamentum arcæ imposuit, ut e conclavi in ambitum, hinc per ostium deorsum gradus ad petoritum, quod tramiti appulsum erat, delatam ei imposuerunt. Eo allata arca singulari cura in petoritum sublevata, ibique disposita est, duo tum baiuli conscendentes eam utrimque tenuerunt, denique equis ab auriga concitatis petoritum leni motu per iter secundum Plateam volvi cœpit.

Herus Armand paulisper oculis secutus, pilentum meritorium ibi eum opperiens conscendit, manuque ultimum vale edens, petoritum subsecutus est. Nos e fastigio graduum discedentes intuebamur, usque dum ad primum viæ transversæ angulum iter suum flexerunt.

“Herus Godfrey extorris nunc negotio est,” leni risu notat Parks. “Ternis quaternisque his diebus tantum quod non cum arca illa habitavit. Hesterna nocte diu hic moratus est.”

“Quid ais? Vesperi hesterno?” stupens quæro. “Ego vero certissime putabam eum hodie hic futurum,” cogitabundus subiunxi, quod Godfrey poterat secum statuere ultimum intueri arcam. “Quodammodo pollicitus est se huc venturum, sed et evenire poterat ut graviori quodam negotio detentus esset.”

Momento post, celeritate qua pedes me ferre poterant, deorsum gradus rui, quod pilentum meritorium deorsum Plateam prætervehi, et in eo duos viros sedentes conspexi, eosque itidem iter sequi quod petoritum, et in proximo angulo inflecti.

Eodem autem momento quo pilentum in cornu evanescebat, vectorum alter se ad me convertit manuque signum dabat — eumque Iacobellum Godfrey agnovi.

1. Agens, -tis, Participium Præsentis, verbum Ciceronianum, \ valens, potens, efficax. 2. Leo, -nis, sequiori Latinitate “militem gloriosum,” heroem \ putativum, idolum muliercularum, “hominem bellum,” trossulum, \ catulum, catulastrum significat, qui aut sibi ipse nimium \ tribuit, aut vulgus eum extollit, aut etiam qui singulari \ virilitate revera pollet, ut hic accipitur. 3. Stabulum, -i, locus ubi quis stat, moratur, aut habitat, \ saltem pro tempore. Nescio quam ob causam lexicographi \ Germanici simulent vocabulo hoc iumentorum (equorum, boum, \ asinorum, mulorum) habitacula non designari, saltem eum sensum \ silentio premunt, nec nisi insulas ac diversoria hominum, \ nidos avium, cellas apium eo significari insimulent, quum \ tamen id Virgilius in Georgicis adhibeat. Hic, utique, de \ humana habitatione, sive diversorio, accipitur. 4. Diurnárius, -ii, vocabulum Romanum, iuridicum, scribam \ significat, qui acta curiæ iudicum quotidie litteris \ consignare consuevit. Hic relatores, perinde atque \ conscriptores eventuum, item concinnatores diurnorum \ (ephemeridum, periodicorum) significat. 5. Petóritum, -i, est genus vehiculi, currus gravior, tamquam \ sarrácum, nostris tamen temporibus illud genus sic appellamus, \ quo suppellectilem domesticam vectamus. 6. _Sátago,3 -égi, -actum, præter solitum ac litteralem sensum \ plerumque adhibetur ad designandam sedulam ac diligentem \ operam, aliquid celeriter, perniciter agere, natinari.

Caput XIX.

“Mors.”

Præsumendum erat futurum ut pedes mei, absque conscio nisu meo, me sursum Plateam currentem, ad angulum viæ conferrent, ubi pilentum Godfrey vehens, et iter in transversam viam flectens assequerer; nec tamen sine ægritudine animi reputabam me sic cursare, quod nempe conscius eram Godfrey mecum non omnino palam et aperte egisse. Constat, profecto, se Armand sequi velle, nullo verbo prodidisse; causam tamen ipse mihi finxi id inde fieri potuisse, quod monitionem omnem, in eiusmodi rerum statu, supervacaneam existimasset. Etiam æquum erat a me divinari eum, etiamsi ipse se minus iam curare videri vellet, passurum, ut arca sibi ita eriperetur, haud esse; quod vero ratum existimasset ut ego arcam hero Armand dederem inde fieri sensi, quod post deditam arcam alia inde eventa secutura speraret.

At nunc demum et mihi lumen animo subivit et reminisci cœpi me quoque latére quo tandem arca deveheretur! Id ab hero Armand percontari non mihi in mentem venit, nec ipse quidquam mihi de suis consiliis prodidit.

Dehinc cursum contentior prosequebar, ratus Godfrey manu haud mihi significaturum fuisse, nisi me interesse voluisset. Cornu igitur in tempore attigi, vidique petoritum in Platea Sexta versus septemtrionem iter flexisse. Igitur, primum quam petoritum et subsequentia pilenta visui meo se subduxissent, maximo quam par eram cursu in tramite me concito, perveniensque in cornu, lætus vidi vehicula a loco, ubi tum stabam, haud multum abesse. Quandoquidem frequentia hic admodum erat densa, petoritum haud multum proficere poterat, et ego haud magno labore gressu id adæquare poteram, quin me in tanta turba suspectum redderem cursu anhelus. Quin etiam satius duxi me in turba aliquantum retrahendo celare in tramite, ne Armand circumspectans me clanculum eum insectari conspicaretur.

Idem animadverti et Godfrey atque Simmonds vereri, nam vidi pilentum ad incile deversum consistere seque continere tantisper dum petoritum aliquantum progrederetur. Viá denique Sedecimá se iterum ad occidentem deflexit, inde autem iter in Platea Septima prosecutum est.

Quidnam herus Armand hac in parte urbis sibi agendum putat? a me ipso quæro. Estne sibi in animo hanc pretiosissimam arcam in ista ærumnosa urbis parte relinquere? Hic subito constiti, et in angiportum secessi, quod petoritum non admodum procul ante me substitit, et ad tramitem reversum se propulit.

Caute prospectans vidi et pilentum Armand ibidem subsistere, illum excedere, aurigæque vecturam persolvere. Pilentum alterum satis celeri cursu iter in Platea prosequi vidi. Baiuli duo arcam e petorito evexerunt, atque Armand præeunte, in domum ante cuius ostium constiterant, invexerunt.

Quina circiter minuta hi aberant, unde licebat coniectare se arcam in superiorem baiulasse contignationem; tum iterum comparuerunt, hero Armand comitante. Ipse his, perinde atque aurigæ, corollarium dilargitus est. Baiuli tum petoritum conscenderunt, quod cum illis strepens se e medio sustulit.

Pauca momenta Armand stans in gradu, in Platea sursum deorsumque circumspexit, dein ingressus visui se subduxit.

Vix momento post conspexi Godfrey et alterum quemdam, quem agnovi Simmonds fuisse, e taberna, in adverso vico, egredientes viam transcurrere, et domui, in quam arca invexa erat, irruere. Quum ego adveni, isti usque in limine stabant.

Domuncula hæc squalida et sordida erat, vicinitati sordidæ congrua. Pedeplanum lavatrina explebat, quam inscriptio in fronte Francicam esse satis declaravit; hæc autem magná collustrata fenestrá totam frontem occupabat, si ianuam demas quæ, ut erat verosimile, ad gradus, per hos vero in superiores contignationes ducebat.

Vultus Godfrey ex concitatione erat inflammatus dum ansam huius ianuæ leniter — leniter tentabat. Erat obserata. Proclinans, per foramen clavis speculabatur.

“Clavis in foramine hæret,” susurrat.

Simmonds e sacculo forcipillam gracillimam producit eamque tradit.

Interim Godfrey in Platea dispectat, sed eo tempore nemo suspectus oculis obversabatur, inserit igitur foramini forcipillam, oram clavis apprehendit, sensimque vertit.

“Sic!” quod ubi dixit, ianuam simul caute pandit, et furtim intrat. Ego eum secutus sum, Simmonds autem ceu umbra post me venit, ianuamque post se clausit.

Nunc omnes substitimus, sed ego saltem cor in faucibus hærescere sensi, nam alicunde e sublimi vox hominis animo concitato loquentis exaudiebatur.

Etiam in semiopaco satis videre poteram aspectum in vultu Godfrey stupentem et turbatum, ut pro momento immobilis stabat vocemque eam excipiebat. Ego quoque auribus intentis steti, sed ex iis quæ dicebantur prorsus nihil capere poteram; ac nunc demum deprehendere cœpi sermonem Francicum esse. Attamen vox non fuit Armand — id mihi prorsus certum erat.

Ante nos gradus angusti patebant, qui ad contignationem proximam ducebant. Post memoratum dubitationis intervallum Godfrey in infimo gradu desedit, calceos exuit, et nos idem facere iussit. Simmonds ut automaton paruit, sed meæ manus tam nervose tremebant, ut formido me caperet, ne calceus mihi ex una manu excideret; sed tamen satis prospero eventu rem gessi, exutosque absque strepitu in tabulato prope imum gradum seposui.

Quum denique angoribus allevatus caput erexeram, Godfrey et Simmonds per gradus, quisque sclopello in manu, sursum repere animadverti. Ego sequebar, sed ut verum fatear, genua mihi vacillabant, erat enim in ea voce usque fluente aliquid sinistri et formidolosi. Simillima ea erat voci hominis furiosi, mihi quidem partim ferociam, partim triumphum sonabat . . .

In fastigio graduum Godfrey paulisper substitit, auresque intendit; tum caute versus ianuam apertam, unde vox profluere videbatur progressus, manu nos ad manendum ubi essemus, significavit. Ut vero genibus insistens, sudoreque manans, auscultabam, unum verbum sæpius repetitum audivi:

“Vindicta! Vindicta! Vindicta!”

Tum audivi vocem quasi concidere, iterumque fluere veluti submissum hirritum instar canis prædæ intenti, atque sonum percepi tamquam telæ laceratæ.

Godfrey genibus manibusque insistens in cubiculum inspectabat. Dein se retracto, motu manús nos accersivit.

Spectaculum, quod visui meo per angulum ianuæ et intra postem speculantis obtulit, dies mihi nunquam delebit.

Cubiculum quod inspectabam eo solo lumine erat collustratum quod inter foros clausos fenestræ penetrabat. In medio tabulato stabat arca Boulé, anteque eam, tergo ad ianuam verso, homo quidam occupabatur involucrum revellendo ac lacerando, quo ea obvoluta erat, interea furens secum veluti per cantum mussans atque grunniens, subinde sistens, ut oculos in manipulum convolutum ad latus adversi parietis in constrato iacentem convertere posset. Quodgenus ille manipulus esset aliquantisper divinare nequibam; denique oculis magis intentis reperi id corpus esse hominis tamquam in fascem involuti.

Ut vero eum intuebar, fulgorem oculorum eius percepi intuentis hominem, qui arcæ denudandæ dabat operam — fulgorem, qui non dignosci haud poterat — illum ipsum fulgorem, qui me iam antea semel exterruerat . . .