M. Fabi Quintiliani institutionis oratoriae liber decimus

vii. 9, 11 Ut laus est cerae mollis cedensque sequatur Si doctos digitos

Chapter 41 3,388 words Public domain Markdown

iussaque fiat opus, &c.

aliae aliaeque, ‘first one and then another’: of a continuous succession: cp. quam numerosissime, above. Cp. Cels. iii. 3 extr. febres ... aliae aliaeque subinde oriuntur. With this exception, Quintilian consistently prefers the Ciceronian _atque_ in such expressions, instead of the enclitic. Krüger cites Tibull. iv. 1, 16, sq. ut tibi possim Inde alios aliosque memor componere versus.

duci: 3 §18: ii. 4, 7 si non ab initio tenuem nimium laminam duxerimus.

V:10 Plurimum autem parari facultatis existimo ex simplicissima quaque materia. Nam illa multiplici 158 personarum, causarum, temporum, locorum, dictorum, factorum diversitate facile delitescet infirmitas, tot se undique rebus, ex quibus aliquam adprehendas, offerentibus.

§ 10. illa ... diversitate: xii. 10, 15 umbra magni nominis delitescunt. The less complicated the subject, the more will the orator have to depend on his own resources: with the _diversitas_ that characterises actual pleading, where the speaker must have regard to every feature 158 of the case, want of original talent or poverty of invention (infirmitas) can easily shelter itself behind a crowd of details.

causarum, ‘circumstances’: opp. to _personarum_, as _loca_, to _tempora_, and _facta_ to _dicta_. So personis causisque iii. 5, 11: _rerum_ is used in a similar enumeration iii. 5, 7. So Krüger, of the ‘points of law’ involved in particular cases: for _causa_ in the wider sense cp. iii. 5, 18 with Cic. Top. §80.

V:11 Illud virtutis indicium est, fundere quae natura contracta sunt, augere parva, varietatem similibus, voluptatem expositis dare et bene dicere multa de paucis.

In hoc optime facient infinitae quaestiones, quas vocari theses 159 diximus, quibus Cicero iam princeps in re publica exerceri solebat.

§ 11. fundere ... contracta: cp. ii. 13, 5 constricta an latius fusa narratio: _fusus_ 1 §73. The word = dilatare (cp. Cic. de Fin. iii. 15), copiosius et latius efferre. So _latum atque fusum_ is opp. to _contractum atque submissum_ xi. 3, 50. Cp. Cicero Orat. §125 tum se latius fundet orator,—a phrase which Quintilian reproduces in many places.

augere parva. Cp. Plato, Phaedrus 267 A (of Tisias and Gorgias) τά τε αὖ σμικρὰ μεγάλα καὶ τὰ μεγάλα σμικρὰ φαίνεσθαι ποιοῦσι διὰ ῥώμην λόγου. Isocrates is said to have defined rhetoric as that which τά τε μικρὰ μεγάλα, τὰ δὲ μεγάλα μικρὰ ποιεῖ—Pseudo-Plutarch 838 F. See too the Exordium of the Panegyricus of Isocrates §8 ἐπειδὴ δ᾽ οἱ λόγοι τοιαύτην ἔχουσι τὴν φύσιν ὥσθ᾽ οἷον τ᾽ εἶναι περὶ τῶν αὐτῶν πολλαχῶς ἐξηγήσασθαι (varietatem similibus) καὶ τά τε μεγάλα ταπεινὰ ποιῆσαι καὶ τοῖς μικροῖς μέγεθος περιθεῖναι κ.τ.λ.

expositis: ‘commonplace,’ ‘trite.’ Iuv. vii. 53 Sed vatem egregium, cui non sit publica vena, Qui nil expositum soleat deducere, nec qui Communi feriat carmen triviale moneta. Introd. p. xlvii.

In hoc: cp. 2 §5. It denotes the end or aim, like _ad hoc_. For this use of _facere_ cp. 1 §33 bene ad forensem pulverem facere: 7 §4 quid porro multus stilus ... facit?

infinitae quaestiones quas vocari theses diximus: iii. 5, 5 sq. Item convenit quaestiones esse aut infinitas aut finitas. Infinitae sunt quae remotis personis et temporibus et locis ceterisque similibus in utramque partem (i.e. affirmatively and negatively) tractantur, quod Graeci θέσιν dicunt, Cicero propositum, alii quaestiones universales civiles, alii quaestiones philosopho convenientes, Athenaeus partem caussae appellat. Hoc genus Cicero scientia et actione distinguit (speculative and practical), ut sit scientia ‘an providentia mundus regatur,’ actionis ‘an accedendum ad rempublicam administrandam.’ ... Finitae autem sunt ex complexu rerum, personarum, temporum, ceterorumque quae ὑποθέσεις a Graecis dicuntur, causae a nostris. In his omnis quaestio videtur circa res personasque consistere. Amplior est semper infinita, inde enim finita descendit. Quod ut exemplo pateat, infinita est ‘an uxor ducenda,’ finita ‘an Catoni ducenda.’—The division of the subject-matter of oratory into questions of the universal kind, ‘general problems,’ and questions of a special kind, ‘particular problems,’ is familiar in ancient rhetoric. The former were abstract, and had no specified relation to individual persons or circumstances: the latter were concrete, involving a reference to actual persons and circumstances. In the ad Herenn. the _quaestiones infinitae_ (θέσεις), _proposita_ (Top. §79) or _consultationes_ (Part. Or. §61) are subdivided, as above, into _quaestiones scientiae_ or _cognitionis_, ‘theoretical questions’ (e.g. ecquid bonum sit praeter honestatem), and _quaestiones actionis_ ‘questions of practical life,’ (e.g. an uxor ducenda). The _quaestiones finitae_, on the other hand, ὑποθέσεις, _causae_, _controversiae_ (de Orat. iii. §109), are those concerning individuals: cum personarum certarum interpositione, de Inv. i. 6, 8. The θέσις is thus defined in Hermogenes, Sp. ii. 17: ἐπίσκηψίν τινος πράγματος θεωρουμένου, ἀμοιροῦσαν πάσης ἰδικῆς περιστάσεως: cp. res posita in infinita dubitatione, de Orat. ii. §78. The _quaestio finita_ on the other hand is res posita in disceptatione reorum et controversia (ibid.): 159 προστεθείσης περιστάσεως τελεία ὑπόθεσις γίνεται (Nicolaus Soph. Progym. Sp. iii. 493). The passages to compare in Cicero are the following:—de Orat. i. §138: ii. §41, §78, and §133: iii. §109-§111: Orat. §45: Top. §79: de Invent. i. 6, §8: Part. Orat. §61, §106.

Cicero. It was considered one of his strong points that he could rise from the special instance to the higher ground of the general principle: Brutus §322 dicam de ceteris quorum nemo erat qui ... dilatare posset atque a propria ac definita disputatione hominis ac temporis ad communem quaestionem universi generis orationem traducere. He writes to Atticus in 49 B.C. (ix. 4, 1) Ne me totum aegritudini dedam, sumpsi mihi quasdam tanquam θέσεις: cp. ib. 9, 1 θέσεις meas commentari non desino. Aristotle recognised the importance of the practice of the θέσις: in hac A. adulescentes, non ad philosophorum morem tenuiter disserendi, sed ad copiam rhetorum in utramque partem ut ornatius et uberius dici posset, exercuit. Cp. Tusc. Disp. ii. 3 §9: de Orat. iii. §107: Quint. xii. 2, 25. Among his θέσεις we may probably reckon the Paradoxa.

V:12 His confinis est destructio et confirmatio sententiarum. Nam cum sit sententia decretum quoddam atque praeceptum, quod de re, idem de iudicio rei quaeri potest. Tum loci communes, 160 quos etiam scriptos ab oratoribus scimus. Nam qui haec recta tantum et in nullos flexus recedentia copiose tractaverit, utique in illis plures excursus recipientibus magis abundabit eritque in omnes causas paratus; omnes enim generalibus quaestionibus constant.

§ 12. confinis: frequent in this figurative sense in Quintilian: not in Cicero.

destructio ... confirmatio correspond respectively to ἀνασκευή (refutatio) and κατασκευή (probatio). Cp. ii. 4, 18 Narrationibus non inutiliter subiungitur opus destruendi confirmandique eas, quod ἀνασκευή et κατασκευή vocatur. Hermog. Sp. ii. 8 ἀνασκευή ἐστιν ἀνατροπὴ τοῦ προτεθέντος πράγματος, κατασκευὴ δὲ τοὐναντίον βεβαίωσις. For _confirmatio_ v. Cic. de Invent. i. 24: de Orat. ii. 331: Part. Or. 1, 4: 8, 27: Cornif. ad Her. i. 3: Quint. iv. 3, 1: v. 13, 1. Quintilian here transfers to judicial findings the language applicable to _narratio_, as above: _sententia_ = a judicial sentence, and is synonymous with _iudicium_. “In sententia, quae est de re iudicium, fieri potest idem quod in facto narrato, quod est res ipsa.”—Spalding. That is to say, _sententia_ and _iudicium_ “pertain to individual cases (res): but the particular sentence or judgment is also _a kind_ of (general) _decree and prescription_, or general rule of law; because, to be sustained or refuted, it must be put into a general form or statement like such a general decree. Thus the special sentence is argued (quaeritur) on the same grounds as the case itself (res) on which it has been pronounced. See the case of Milo, quoted below, ii §13. Of course no specific question of fact will come into such a discussion; only a general one of right or wrong, of legal precedent, or of law in general.” Frieze.

loci communes: ‘general arguments,’ ‘commonplaces,’ i.e. topics for argument on all sorts of matters. Cicero defines them de Invent. ii. 48 sq. haec argumenta, quae transferri in multas causas possunt, locos communes nominamus ... distinguitur autem oratio atque illustratur maxime raro inducendis locis communibus et aliquo loco iam certioribus illis argumentis confirmato ... omnia autem ornamenta elocutionis, in quibus et suavitatis et gravitatis plurimum consistit, in communes locos conferuntur: de Or. iii. §106 consequentur etiam illi loci, qui quamquam proprii causarum et inhaerentes in earum nervis esse debent, tamen quia de universa re tractare solent, communes a veteribus nominati sunt, quorum partim habent vitiorum et peccatorum acrem quandam cum amplificatione incusationem aut querelam ... quibus uti confirmatis criminibus oportet...; alii autem habent deprecationem aut miserationem; alii vero ancipites disputationes, in quibus de universo genere in utramque partem disseri copiose licet: Orat. §§46-7: §126: Part. Orat. §115. Quint. ii. 4, 22 communes loci ... quibus citra personas in ipsa vitia moris est perorare, ut in adulterum, aleatorem, petulantem: ii. 1, 9-11. “Any subject or topic of a general character that is capable of being variously applied and constantly introduced on any appropriate occasion is a _locus communis_; any common current maxim or alternative proposition, such as _suspitionibus credi_ [_oportere_] _non oportere et contra suspitionibus credi oportere, testibus credi oportere et non oportere._ Again _invidia_, _avaritia_, _testes inimici_, _potentes amici_ (Quint. v. 12 §§15, 16) may furnish _loci communes_; or they may be constructed _de virtute_, _de officio_, _de_ 160 _aequo et bono_, _de dignitate_, _utilitate_, _honore_, _ignominia_, and on other moral topics” (Cope’s Intr. to Ar. Rhet. p. 130).

ab oratoribus: e.g. Cicero and Hortensius. ii. 1, 11 Communes loci, sive qui sunt in vitia directi, quales legimus a Cicerone compositos, seu quibus quaestiones generaliter tractantur, quales sunt editi a Q. quoque Hortensio, ut: ‘Sitne parvis augmentis credendum?’ et pro testibus et in testes. Aristotle made _loci communes_ the subject of his τοπικά, in eight books, and it was the substance of this treatise that Cicero reproduced in his ‘Topica.’

haec recta ... in illis, &c. The opposition here is between the simple themes (cp. ex simplicissima quaque materia, §10) which deal with the general and abstract and do not diverge into the special (ii. 1, 9 citra complexum rerum personarumque), and the digressions involved in the ‘multiplex personarum causarum temporum locorum dictorum factorum diversitas,’ referred to in §10. With the former cp. Cic. de Orat. ii. §67 vaga et libera et late patens quaestio: iii. §120 orationes eae quae latissime vagantur et a privata ac singulari controversia se ad universi generis vim explicandam conferunt: Brutus §322 nemo qui dilatare posset atque a propria ac definita disputatione hominis ac temporis ad communem quaestionem universi generis orationem traducere. The two form the duo genera causarum of de Orat. ii. §133 unum ... in quo sine personis atque temporibus de universo genere quaeratur; alterum, quod personis certis et temporibus definiatur. For _recta tantum et in nullos flexus recedentia_ cp. v. 13, 2 inde recta fere ... est actio, hinc mille flexus et artes desiderantur: §8 above, oratio recta ... figura declinata.

utique, ‘without fail’: common in this sense in Cicero’s letters. In Quintilian it is very frequent, especially in stating a consequence: cp. 1 §24 and note.

in illis, i.e. the great majority of causes.

plures excursus recipientibus, i.e. that admit of various digressions, and are susceptible of various applications according to circumstances, persons, place, time, &c.

in omnes causas paratus: for the constr. cp. Tac. Dial. xli. inter bonos mores et in obsequium regentis paratos. A similar expression occurs ibid. xxxiv. solus statim et unus cuicunque causae par erat. So too x. 1, 2, above, paratam ad omnes casus ... eloquentiam.

generalibus quaestionibus. Cp. iii. 5, 9 Hae autem, quas infinitas voco, et generales appellantur: quod si est verum, finitae speciales erunt. In omni autem speciali utique inest generalis, ut quae sit prior: xii. 2, 18 omnis generalis quaestio speciali potentior, quia universo pars continetur, non utique accedit parti quod universum est: ii. 4, 22 ab illo generali tractatu ad quasdam deduci species. Cp. v. 7, 35.

V:13 Nam quid interest ‘Cornelius tribunus plebis, 161 quod codicem legerit, reus sit,’ an quaeramus ‘violeturne maiestas, si magistratus rogationem suam populo ipse recitarit’: ‘Milo Clodium rectene occiderit’ veniat in iudicium, an ‘oporteatne insidiatorem interfici vel perniciosum rei publicae civem, etiamsi non insidietur’: ‘Cato Marciam honestene tradiderit Hortensio,’ an ‘conveniatne res talis bono viro’? De personis iudicatur, sed de rebus contenditur.

§ 13. C. Cornelius was tribune in B.C. 67, when he tried to do some useful work. In order to check the bribery and corruption that were rife at the time, he proposed a law to make all loans that should be lent to foreign ambassadors non-actionable. The rejection of this proposal prompted the tribune to bring forward the rogation here referred to,—ne quis nisi per populum legibus solveretur. The senate had usurped the power of giving dispensations in particular cases, without any reference whatever to the people, though constitutionally such dispensations lay with the people and not the senate. When the bill was to be read, a colleague, P. Servilius Globulus, acting in the interests of the senate, interposed his veto, and forbade the herald to make the proclamation which he would otherwise have done in the form dictated by the clerk. Thereupon Cornelius himself read the draft of the proposed law (codicem). A riot ensued, and the meeting was broken up. Cornelius was afterwards successful in securing the enactment of a law which provided that 200 senators should be present when any dispensation was granted. On the expiry of his term of office Cornelius was impeached by P. Cominius 161 for having disregarded the veto of his colleague, and though the case was suppressed it came on again in the following year (65). Cornelius was defended by Cicero (Brutus §271), who delivered the two speeches of which we have a few important fragments, along with the interesting Argumentum of Asconius. Cornelius was evidently a fighting character: Asconius calls him ‘pertinacior,’ and says ‘per ... contentiones totus prope tribunatus eius peractus est.’ Another of his laws was ‘ut praetores ex edictis suis perpetuis ius dicerent’: “what had hitherto been understood as matter of course was now expressly laid down as a law, that the praetors were bound to administer justice in conformity with the rules set forth by them, as was the Roman use and wont, at their entering on office.” Mommsen.—For the reference in the text cp. iv. 4, 8: v. 13, 26: vi. 5, 10: vii. 3, 35 (maiestas est in imperii atque in nominis populi Romani dignitate): vii. 3, 3.

reus sit. The subjunctive is motived only by the double interrogation, so there is no need for Halm’s conjectural emendation (see Crit. Notes). In the direct speech the _finita_, or _specialis causa_ would run: C. Cornelius ... reus est: cp. vii. 1, 34 accusatur Milo, quod Clodium occiderit: iii. 5, 10. It is put in the form of a positive statement. The _infinita causa_ on the other hand is stated in the form of a question, and this form is maintained in both the _finitae_ and the _infinitae quaestiones_ that follow.

violeturne maiestas. Asconius: Cicero quia non poterat negare id factum esse, eo confugit ut diceret non ideo quod lectus sit codex a tribuno imminutam esse tribunitiam potestatem. Cicero in Vatin. ii. §5 Codicem legisse dicebatur: defendebatur, testibus collegis suis, non recitandi causa legisse, sed recognoscendi. Constabat tamen Cornelium concilium illo die dimisisse, intercessioni paruisse.

oporteatne ... interfici. This is the line taken in the Pro Milone, for which cp. 1 §23. Also iii. 6, 93: iv. 3, 17: vii. 1, 34.

Cato Marciam, &c. This remarkable episode is referred to also iii. 5, 11. Marcia lived with Hortensius from 56 to 50 with the consent both of her husband and her father, and then went back on the death of Hortensius to Cato. Lucan says of Cato ii. 388 Urbi pater est urbique maritus. Cp. Meyer’s Orat. Rom. Fragm. p. 377: Strab. xi. p. 515: Hild also cites Tertullian (Apol. 39), St. Augustine (de Bono Conj. 18), as protesting against such an instance of pagan corruption.

rebus = rebus generalibus, i.e. general questions, principles. _Oporteatne_ and _conveniatne_ above give the special questions treated as _quaestiones infinitae_.

V:14 Declamationes vero, quales in scholis rhetorum dicuntur, si modo sunt ad veritatem accommodatae 162 et orationibus similes, non tantum dum adulescit profectus sunt utilissimae, quia inventionem et dispositionem pariter exercent, sed etiam cum est consummatus ac iam in foro clarus; alitur enim atque enitescit velut pabulo laetiore facundia et adsidua contentionum asperitate fatigata renovatur.

§ 14. Declamationes, 2 §12. Quintilian defines them ii. 4, 41 fictas ad imitationem fori consiliorumque materias apud Graecos dicere circa Demetrium Phalerea institutum fere constat. Cp. iv. 2, 28-9. This sense of the word came in about the end of Augustus’s reign, though the thing was known to Cicero, de Orat. i. §149. Cp. M. Seneca Controv. praef. xi. sqq.: and see note on _declamatoribus_ 1 §71.

ad veritatem accommodatae. That they were by no means always so may be seen from Tac. Dial. 35 Quales per fidem et quam incredibiliter compositae! Sequitur autem ut materiae abhorrenti a veritate declamatio quoque adhibeatur. Cp. Quint. ii. 20, 4 qui in declamationibus, quas esse veritati dissimillimas volunt, aetatem multo studio ac labore consumunt. See the whole of ch. 10, ibid. esp. §4 declamatio imitetur eas actiones, in quarum exercitationem reperta est, and §12 declamatio iudiciorum consiliorumque imago: iv. 2, 29 cum sit declamatio forensium actionum meditatio.

162 orationibus, real speeches made in court.

profectus: abstract for concrete: cp. facilitatem 3 §7: initiis 2 §2. So too i. 2, §26 firmiores in litteris profectus alit aemulatio. See Crit. Notes.

pariter: i.e. simul cum elocutione, this last being the most important element in such rhetorical exercises. Dispositio is defined Cic. de Invent. i. §9 rerum inventarum in ordinem distributio.

consummatus: sc. adulescens, or rather iuvenis: as though _adulescit profectus_ above had been _adulescens proficit_. For _consummatus_ see on 1 §89.

velut pabulo laetiore. Livy has in the ordinary language of prose ‘ut quiete et pabulo laeto reficeret boves’ i. 7, 4: for the figure cp. Quint. viii. Prooem. §23 velut laeto gramine sata. _Laetus_ is frequently used in Vergil of rich vegetation: e.g. Georg. iii. 385 fuge pabula laeta, where, however, as also in 494, the word means ‘luxuriant,’ in the sense of rankness rather than richness. In Lucretius ‘pabula laeta’ occurs six or seven times with armenta, arbusta, vineta: e.g. i. 14.—Hortensius is a case in point: nullum enim patiebatur esse diem quin aut in foro diceret aut meditaretur extra forum; saepissime autem eodem die utrumque faciebat Brut. §302.

V:15 Quapropter historiae nonnumquam ubertas in aliqua exercendi stili parte ponenda et dialogorum libertate gestiendum. Ne carmine quidem ludere contrarium fuerit, sicut athletae, remissa quibusdam temporibus ciborum atque exercitationum certa necessitate, 163 otio et iucundioribus epulis reficiuntur.

§ 15. historiae ubertas. Cp. 1 §31. Pliny, Epist. vii. 9, 8 Volo interdum aliquem ex historia locum adprehendas ... nam saepe in orationes quoque non historica modo sed prope poetica descriptionum necessitas incidit.

in aliqua ... ponenda: ‘should be introduced in some part of our written exercises.’ Becher (Quaest. gramm.) compares Cic. Tusc. Disp. iv. §42 aegritudines susceptae continuo in magna pestis parte versantur, i.e. magnam partem continent. He renders ‘Es mache einen Theil der Stilübung aus, die Fülle der geschichtlichen Darstellung in Anwendung zu bringen.’

dialogorum libertate gestiendum: ‘we should indulge (‘let ourselves out’) in the easy freedom of dialogue.’ The same abl. occurs in Livy vi. 36, 1 gestire otio: secundis rebus xlv. 19, 7: in Cicero it is generally voluptate or laetitia. For _gestio_ c. inf. see Hor. Ep. ii. 1, 175: A. P. 159.

Ne carmine quidem &c. Cp. Pliny l.c. Fas est et carmine remitti ... Lusus vocantur. Ludere is used of poetry in all the Latin poets, especially of love poetry: e.g. Ovid. Tr. i. 9, 61 scis vetus hoc iuveni lusum mihi carmen: Catullus l. 2 multum lusimus in meis tabellis: Hor. Car. i. 32 Poscimur: si quid vacui sub umbra Lusimus tecum. Even in prose it is used of light writings thrown off in sport: Cic. Parad. pr. illa ipsa ludens conieci in communes locos: especially, as here, where a contrast is implied between sport and serious business, e.g. videant ... ad ludendumne an ad pugnandum arma sint sumpturi (of military exercises) de Orat. ii. §84. So too ‘_ludicra_’: pueri etiam cum cessant exercitatione aliqua ludicra (‘in sport’) delectantur de Nat. Deor. i. §102: exercitatione quasi ludicra praediscere ac meditari de Orat. i. §147. ‘Res ludicra,’ the drama (Hor. Ep. ii. 1, 180), introduces another set of associations.

contrarium = alienum, inconsistent with one’s aim, ‘inapposite.’ So Tacitus, speaking of the unpractical character of the rhetorical theses in the schools of declamation, says ‘ipsae vero exercitationes magna ex parte contrariae’ Dial. 35: cp. ‘ubi nemo impune stulte aliquid aut contrarie dicit’ ibid. 34.

sicut athletae: for this frequently recurring comparison see on 1 §4.

ciborum ... certa necessitate. Epictetus uses ἀναγκοφαγέω and ἀναγκοτροφέω 163 for eating by regimen like athletes in training.—The chiasmus may be noted.

V:16 Ideoque mihi videtur M. Tullius tantum intulisse eloquentiae lumen, quod in hos quoque studiorum secessus excurrit. Nam si nobis sola materia fuerit ex litibus, necesse est deteratur fulgor et durescat articulus et ipse ille mucro ingenii cotidiana pugna retundatur.

§ 16. studiorum secessus: the ‘by-ways’ of study, remote from the _adsidua contentionum asperitas_ referred to above. Cp. 3 §§23 and 28. So Tacitus contrasts the ‘securum et quietum Vergilii secessum’ with the ‘inquieta et anxia oratorum vita’ Dial. 13: cp. secedit animus in loca pura atque innocentia 12.

durescat articulus keeps up the figure of athletic contests. _Articulus_ is properly a little limb: then esp. the finger. Cp.