Part 50

DIGNĬTAS, ātis, f. _Mérite_, _dignité_. SYN. Honor, gradus, gradus dignitatis, gradus honoris, honoris amplitudo, splendor, auctoritas, gloria, majestas, honestas, decentia, decor. )( Indignitas. EPITH. Admirabilis, admiranda, amplissima, cara, carissima, communis, conjuncta cum utilitate communi, consularis, excellens, eximia, familiaris, imperatoria, jucundior, liberalis, magna, major, maxima, minor, nefaria, nova, otiosa, par, parva, præstabilior, præstans, præstantissima, præsens, insperata, pristina, publica, singularis, summa, tota, vera, vetus, virilis, salva. PHRAS. 1. Hoc ante omnia te moneo, ut præ cæteris dignitatis rationes habeas, _avant tout je vous avertis de prendre le plus grand soin de votre dignité_. Ut referas ad dignitatem omnia; ut propositum decus tibi sit; ut ante omnia dignitati servias; dignitatem spectes, dignitatem sequaris; ut nihil cogites a dignitate sejunctum; ut nihil alienum a dignitate cogites; ut nihil non cum dignitate conjunctum cogites; ut consiliorum tuorum finis omnium honor sit; ut tuarum actionum terminus, scopus honor sit; ut prima tibi sit, præcipua, antiquissima dignitatis cura. 2. Omnia ex dignitate fecisti, _vous avez tout fait avec dignité_. Nihil fecisti, nisi plenissimum amplissimæ dignitatis; omnia tua facta cum dignitate vehementer consentiunt. In omnibus tuis factis proposita tibi dignitas fuit. Omnia tua facta ad dignitatem retulisti. Quæcumque egisti, ad dignitatem omnia spectarunt. Scopus tibi ac finis in omni re dignitas fuit. Tuarum actionum norma quædam ac regula dignitas fuit. Tua sunt ejusmodi facta, ut eximiis ornanda præconiis; ut divinis decoranda laudibus; ut tollenda ad astra; ut ad cœlum efferenda videantur. Tuis omnibus factis æterna gloria, immortalitatisque præmia debentur. Gloriæ et dignitatis ratio semper in actionibus tuis primum apud te locum obtinuit; summo apud te loco fuit; maximi tibi semper fuit. 3. Rationem dignitatis tuæ habebo, _je prendrai soin de votre honneur_. Magnam omnibus in rebus dignitatis tuæ rationem ducam. Semper mihi dignitas tua ante oculos erit; antiquissima erit; semper meæ cogitationes dignitatem tuam spectabunt. Animus meus in honore tuo fixus erit et locatus. In omni re, quid honor tuus postulet, requiret, ferat, attendam. 4. Modo conservem dignitatem meam, opum jacturam non curo, _pourvu que je conserve mon honneur, peu m’importe la perte de ma fortune_. Divitias divitiarumque jacturam nihili facio, liceat modo tueri dignitatem meam. Adimi, detrahi de fortuna, fortunas comminui, fortunarum jacturam fieri, fortunæ detrimenta fieri non recuso, nihil duco, in minimis pono, sit modo dignitas incolumis; liceat modo incolumem servare dignitatem; modo permaneat dignitas in eo statu; modo ne cogar de statu dignitatis meæ demigrare; modo sit eadem dignitas; modo ne mutetur, ne diminuatur, ne lædatur dignitate mea; modo ne qua injuria, ne quo damno, ne quo detrimento afficiatur dignitas mea; modo ne quid damni faciat; ne quid jacturæ faciat dignitas mea; modo ne quam jacturam subeat, sustineat, ferat, patiatur dignitas mea; modo nequid de dignitate detrahatur, adimatur, imminuatur. 5. Dabo operam, ut is dignitatem tuam defendat, _je ferai en sorte que cet homme défende votre dignité_. Dabo operam, ut ejus animum ab omni alia cogitatione ad tuam dignitatem tuendam traducam, convertam; ut is omnia studia ad dignitatem tuam referat, conferat; suam ut operam in dignitate tua figat, locet, statuat, ponat; ut industriam omnem suam dignitati tuæ dicatam velit, dedat, dicet; ut tueatur dignitatem tuam; ut honorem tuum defendendum tuendumque suscipiat; ut honoris tui defensionem, certamen, contentionem suscipiat; ut pro honore ac dignitate tua pugnet, contendat, certet. 6. Violari dignitatem tuam, moleste fero, _je supporte avec peine qu’on porte atteinte à votre considération_. Dignitatem tuam offendi, lædi, minui, oppugnari, vehementer doleo; detrahi de tua dignitate; jacturam fieri dignitatis tuæ, dignitatem tuam labefactari, deformari, damno affici, fero molestissime; dolorem capio ingentem animo, cum deesse alios dignitati tuæ, alios invidere intelligo; cum impugnari, minui, detrahi tibi dignitatem tuam; cum dignitatem tuam contumelia attingi; spoliari te dignitate tua; cum de dignitatis gradu dimoveri te accipio. 7. Quærere dignitatem, _rechercher les honneurs_. Honoribus operam dare; honores petere; venari, aucupari, captare, expetere, ambire honores; affectare ad honores iter. Cf. Ambio, Ambitiosus. 8. Conferre dignitatem, _accorder des dignités_. Summum dignitatis gradum tribuere, concedere alicui; in dignitate aliquem locare; in dignitatis gradu aliquem ponere, collocare; honores alicui mandare, deferre; ad honores evehere, evocare; ad honorum fastigia perducere; provehere ad summam dignitatem; efferre ad summos honores; collocare in amplissimo dignitatis gradu. Cf. Honor, Magistratus. 9. Pervenire ad dignitatem, _parvenir aux honneurs_. Ad amplissimos dignitatum gradus ascendere; emergere, evehi, efferri, extolli, provehi ad honores; augeri honoribus; dignitate crescere, augeri, amplificari, ornari, cumulari; collocari in amplissimo honoris gradu; in reipubl. custodia, velut in specula collocari; in anni custodia a fortuna positum esse; honoris gradum conscendere; attingere, assequi, adipisci; gradum facere ad honores; ad honores obrepere. 10. Esse in dignitate, _être dans les charges publiques_. Dignitate florere; honoribus fungi; honoribus uti; dignitate præditum esse; in fortunæ gradu positum esse; honoris gradum tenere, obtinere; in magno honore esse; honestum in republica locum obtinere; cum imperio et potestate esse; magistratum gerere; honores administrare. 11. Dignitatem amittere, _perdre ses dignités_. A summo dignitatis gradu dejici, detrahi, præcipitari, deturbari, depelli, dimoveri; de fastigio detrahi; capite diminui; gradu et statu dejici. 12. Dignitate se abdicare, _abdiquer un emploi honorable_. Dignitatem deponere; a dignitate discedere. Cf. Abdico, Magistratus, Honor. 13. Dignitatis aditu impediri, _ne pouvoir parvenir aux honneurs_. Cf. Honoris aditu impediri. 14. Dignitatem amissam recuperare, _recouvrer son ancienne considération_. Recipere pristinæ dignitatis speciem; ad pristinæ dignitatis gradum revocari; restitui in pristinæ dignitatis gradum; dignitatem alicui reddere, restituere. 15. Dignitas tua augebitur, _votre considération ne fera qu’y gagner_. Dignitatis tuæ accessiones fient in dies; multum ad dignitatem tuam accedet, addetur; crescet, augescet, amplificabitur non parvis incrementis dignitas tua; dignitas tua illustrior evadet; honore magis, quam unquam antea florebis et abundabis; illustrabit amplitudinem tuam ea ipsa res, quæ obscuratura atque exstinctura videbatur; plus in dies splendoris ad dignitatem tuam accedet; clarior fiet dignitas tua atque illustrior; clarius elucebit; illustrius patebit. Cf. Augeo. USUS: 1. Dignitas est alicujus honesta auctoritas, quæ et cultu, et honore, et verecundia digna est. Ea res tibi dignitati erit. Dignitatem, ea res tibi afferet, adjunget. Ea res dignitatem habet, _cette chose procure la considération_. Civitatis dignitatem tueri, sustinere, _soutenir l’honneur de la cité_. Dignitati alicujus consulere, _prendre soin de la dignité de qqn_. Servire dignitati, _pourvoir à la considération_. Alienæ dignitati suffragari, favere, _favoriser le mérite d’autrui_. Imaginem duntaxat et reliquias pristinæ dignitatis retinere, _ne retenir qu’une ombre et un reste de l’antique majesté_. 2. Decor, pulchritudo, ornamentum, decus, forma liberalis, species, _dignité_, _beauté noble_, _distinction_. In formis aliis dignitas inest, in aliis venustas. Liberalis species, et formæ dignitas. Formæ dignitas coloris bonitate defenditur. Tranquillitas animi affert dignitatem, _la tranquillité de l’âme donne de la noblesse_. Cf. Honor, Magistratus.

DIGNOR, aris, atus sum, ari, d. _Juger digne_. SYN. Dignum habeo, _vel_ dignus habeor. USUS: Qui apud nos tali laude, observantia, cultu, honore virtutis ergo dignabatur. Vir probus summa existimatione dignandus.

DIGNOSCO, is, nōvi, ere, a. _Distinguer_, _discerner_. SYN. Discerno. USUS: Hostem a cive dignoscere. Cf. Discerno.

DIGNUS, a, um, _Digne_. SYN. Honestus, qui meretur, meritus, dignitate præditus, plenus dignitatis, habens dignitatem, idoneus, par, egregius. )( Indignus. ADV. Omnino, maxime, parum. USUS: Quod non decorum, nec Diis dignum est. Majoribus suis dignus. Odio dignus. Efficere aliquid exspectatione publica, viribus suis dignum. Hoc te non est dignum.

DĪGRĔDĬOR, eris, gressus sum, gredi, d. _Se séparer_, _s’éloigner_, _s’en aller_. SYN. Declino, discedo, deflecto; aberro a via, proposito diverto. ADV. Longius, parumper, paululum. USUS: Sed ad id, unde digressi sumus, redeamus. Longius, quam voluntas fuit, a proposito digressa est oratio. Cf. Aberro.

DĪGRESSĬO, ōnis, f. _Départ_, _séparation_; _digression_. SYN. Declinatio. EPITH. Acerba et misera, non longa, perjucunda, superior. PHRAS. Cavenda est nimia digressio in oratione, _dans un discours, il faut éviter les trop longues digressions_. Danda est opera, ut unde aberrare cœperit, revocetur oratio; ne plus justo ab rerum ordine declinet; ne alio longius excedat, effundatur; ne alio longius auferatur; ne liberius latiusque procedat. USUS: Miserior fuit congressio, quam digressio nostra. Digressio a proposita oratione.

DĪGRESSŬS, ūs, m. _Départ_, _séparation_. SYN. Digressio, discessus. )( Congressio, congressus.

DĪJŪDĬCĀTĬO, ōnis, f. _Jugement_, _sentence_. SYN. Disceptatio, judicium, deliberatio. USUS: Ista quidem magna dijudicatio est.

DĪJŪDĬCO, as, avi, atum, are, a. _Juger_, _régler_; _discerner_. SYN. Discerno, distinguo, discepto. ADV. Callide, diligenter, sero. USUS: Verbis controversias, non æquitate dijudicas. Non facile dijudicatur verus amor, et fictus. Cf. Distinguo.

DĪJUNGO, is, junxi, junctum, ere, a. _Détacher_, _désunir_. SYN. Disjungo. ADV. Longius, facile, sæpe. USUS: Dijungere me ab illo volo. Cf. Separo.

DĪLĀBOR, eris, lapsus sum, labi, d. _S’écouler_, _se dissiper_. SYN. Diffugio, diffluo. ADV. Male, rapide. USUS: Fluvius rapide dilapsus. Vide, ne ea res memoria dilabatur. Dilapsa fortuna amici devolant; vectigalia, fides, vires reipublicæ dilabuntur. Cf. Abeo, Labor.

DĪLĂCĔRO, as, avi, atum, are, a. _Déchirer_, _mettre en pièces_. SYN. Lacero. USUS: Distractione humanorum animorum discerpi et dilacerari demum.

DĪLĂNĬO, as, avi, atum, are, a. _Déchirer_, _mettre en pièces_. SYN. Lanio. USUS: Cadaver canibus dilaniandum objicere.

DĪLĂPĬDO, as, avi, atum, are, a. _Dissiper_, _dilapider_. SYN. Decoquo, disperdo, consumo. USUS: Dilapidare pecuniam, exhaurire ærarium, minuere vectigalia, consumere. Cf. Consumo, Nepos, Luxus.

DĪLARGĬOR, iris, largītus sum, iri, d. _Faire des largesses_. SYN. Dono. USUS: Omnia dilargiri. Cf. Largior.

DĪLĀTĬO, ōnis, f. _Délai_, _remise_, _ajournement_. SYN. Mora, prolatio, retardatio. EPITH. Nimia. USUS: Dilatio et exspectatio comitiorum. Cf. Differo.

DĪLĀTO, as, avi, atum, are, a. _Étendre_, _élargir_. SYN. Collato, late explico, propago. )( Coangusto, coarcto, contraho. PHRAS. Dilatavit imperium, _il recula les frontières de l’empire_. Fines imperii longissime protulit; magnas ditioni suæ subjunxit provincias; amplissimas regiones imperii finibus adscripsit. Cf. Augeo. USUS: Argumenta, orationem dilatare ac diffundere. Late funditur ac dilatatur nomen vestrum. Cf. Amplifico.

DĪLAUDO, as, are, a. _Louer en tout point_. SYN. Prædico. USUS: Librum, quem dilaudas, emi. Cf. Laudo.

DĬLĬGENS, entis, omn. gen. _Qui aime_, _attaché à_; _actif_, _soigneux_. SYN. Attentus, sedulus, assiduus, studiosus, diligentiam adhibens. PHRAS. Homo erat imprimis diligens, _cet homme était très attaché à tous ses devoirs_. Homo erat prudens et rerum suarum attentus; homo summi laboris et industriæ; prorsus intentus in omnia, qui advigilaret sedulo, ac omnia accuraret; erat in omni officii genere navus ac diligens; anteibat omnes diligentia; nihil in eo diligentiæ requires, nihil industriæ. Cf. Diligentia, Applico, Assidue, Opera. USUS: Lentulus salutis meæ diligentissimus.

DĪLĬGENTĔR, _Exactement_, _soigneusement_. SYN. Accurate, exquisite, studiose, magna cum cura ac diligentia. )( Negligenter. PHRAS. 1. Diligenter litteris dat operam, _il étudie avec zèle_. Accuratissima diligentia, mira accuratione, non indiligenter; sedulo, quam diligentissime; summa cura studioque; toto animo, atque omni cura; perstudiose, intentissima cura; enixo studio; summa industria; toto pectore; impense admodum; impensa opera; contente industrieque; contentione maxima litteras persequitur. 2. Negotium tuum egit diligenter, _il s’occupa soigneusement de votre affaire_. Solerti cura, cum cura, summa sedulitate, religiose admodum studioseque tractavit. Nullum in causa tua studium, nullum officium prætermisit; nemo in curandis negotiis tuis illo diligentior, nemo religiosior; exstat ejus in tractandis rebus tuis studium ingens ac industria; in gerendis negotiis tuis studium adhibebat maximum; in tractanda negotia tua, quo maxime potuit, studio incubuit, enixus est; in procurandis negotiis tuis nihil ab eo loci aut segnitiæ aut socordiæ datum est; intentiore, qua poterat, cura res tuas agebat; summo studio, maximoque opere; omnibus nervis viribusque, omni ope ac opera, summa ope, omni conatu, toto pectore, tota mente in res tuas ac commoda incubuit. Cf. Diligentia. USUS: Diligenter etiam atque etiam facere aliquid.

DĪLĬGENTĬA, æ, f. _Soin_, _zèle_, _attention_, _exactitude_, _application_. SYN. Assiduitas, sedulitas. )( Negligentia. EPITH. Accuratissima, acerbissima, amplissima, artificiosa, cognita, crudelis, egregia, singularis, excellens, grata, inanis, incredibilis, inepta, magna, major, non mediocris, minuta, misera, miserabilis, molesta, nimia, nova, pergrata, plena, privata, summa, tanta. PHRAS. 1. Summa diligentia rem tuam curabo, _je prendrai le plus grand soin de votre affaire_. Omni mea cura, opera, vigiliis, omni sedulitate, omni non modo contentione, sed etiam dimicatione in rebus tuis elaborabo. Res tuas summa cura complectar. Pugnabo, enitar, contendam, efficiam, operam omnem ac diligentiam adhibebo, ut res tuæ rite curentur. Incumbam in tuam causam tota industria. Operæ studiique plurimum in tuis rebus ponam, consumam. Vigilabo dies atque noctes, et intentis oculis dispiciam, ut res tuæ salvæ sint; curam rerum tuarum suscipiam; operam summam; nervos omnes et industriam afferam. Ardore quodam ac studio incitato tua procurabo. Summa ope nitar, animum intendam, adjungam ut tibi bene sit. Non obscura erit contentio mea in rebus tuis; industria erit, quanta poterit, maxima. Cf. Curo. 2. Majorem in scribendo diligentiam a te postulo, _mettez plus d’exactitude à m’écrire_. Velim, te plus diligentiæ: in scribendo ponere; velim, te plus operæ, curæ, industriæ, studii in scribendo locare, collocare, consumere. Plus diligentiæ ad scribendum conferri a te velim. Operam navari studio majori in scribendo expeterem. Tuis in scriptis diligentiam majorem desidero, requiro. Adderes, velim, ad sedulitatem aliquid; plusculum, velim, sedulitatis in scribendo susciperes. 3. In parandis opibus nulli diligentiæ parcimus, _nous n’épargnons rien pour devenir riches_. Operam prætermittimus nullam; nulli operæ, labori nulli parcimus; exiguum ducimus, quidquid in parandis opibus industriæ adhibemus; in consectandis opibus nullus labor est nimius nobis, nulla contentio difficilis; ad rem augendam nullum non lapidem movemus; nullam laboris partem prætermittimus; in re quærenda omni studio, cura et opera laboramus; omnibus nervis ac viribus, omni ope ac industria contendimus; ad parandas opes omnes vires, omnia studia, quidquid est industriæ, conferimus; omnes curas cogitationesque referimus, opes ut consequamur; elaboratur pro viribus; quantum consequi viribus possumus, enitimur; opibus accumulandis operam damus, navamus, ponimus non indiligentem; laborem, curam ac diligentiam adhibemus, impendimus maximam. In quærenda re omnes sedulitatis nervos contendimus; multum operæ ponimus, multum laboramus, ac desudamus. Cf. Cura, Curo, Sollicitudo. USUS: Conferre diligentiam ad aliquam rem. Diligentiam in rebus tuis adhibui maximam. Magna cum cura, ac diligentia scripsi de re.

DĪLĬGO, is, lexi, lectum, ere, a. _Aimer_. SYN. Amo, carum habeo. ADV. Acrius, admodum, egregie, eximie, constantissime, facile, gratis, libenter, magnifice, maxime, mirifice, multum, mutuo, plane, plus, plusquam in dies, præcipue, plurimum, quam maxime, quodammodo, separatim, singulariter, valde, hercle, vehementer, vehementius, vehementissime, vicissim, usque eo, generatim, vere, unice. USUS: Hunc amo, quem ante diligebam. Me aut amabis, aut diliges saltem. Eum non amore tantum, sed perpetuo quodam judicio diligebam. Cf. Amo.

DĪLŌRĪCO, as, are, a. _Ouvrir_, _entr’ouvrir_. SYN. Discindo, aperio. USUS: Rei diloricare tunicam, _déchirer la tunique de l’accusé_.

DĪLŪCĔO, es, luxe, ere, n. _Être clair_, _évident_. USUS: Res senatui plane dilucere visa est.

DĪLŪCESCIT, ēbat, imp. _Il fait jour_. SYN. Lucescit, lucere incipit. USUS: Discussa est illa caligo, diluxit. Cf. Lucescit, Dies, Mane, Diluculum.

DĪLŪCĬDĒ, _Clairement_. SYN. Lucide, perspicue, clare, aperte, plane. USUS: Dilucide planeque loqui.

DĪLŪCĬDO, as, are, a. _Éclaircir_, _rendre clair_. SYN. Declaro. USUS: Rei dilucidandæ causa. Cf. Explico, Declaro.

DĪLŪCĬDUS, a, um, _Clair_, _brillant_. SYN. Apertus, evidens. USUS: Quo brevior, eo dilucidior erit narratio. Dilucida et perspicua expositio.

DĪLŪCŬLUM, i, n. _Point du jour_. SYN. Summum mane, prima lux. PHRAS. Sub diluculum, _au point du jour_. Sub galli cantum; albescente cœlo; appetente die, summo mane, bene mane, dubia adhuc luce, incerta adhuc luce; cum lucescere, illucescere, lucere inciperet. Cf. Mane, Dies.

DĪLŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Détruire_, _repousser_, _effacer_; _laver_. SYN. Confuto, abstergo. ADV. Dilucide, facilius. USUS: Diluere objecta crimina; diluere et infirmare argumenta. Curas, molestias jucundo alloquio diluere. Cf. Refello, Defendo.

DĪMĀNO, as, avi, atum, are, n. _Se répandre_, _s’étendre_. SYN. Profluo. USUS: Meus is labor dimanavit ad æstimationem hominum latissime.

DĪMĔNSĬO, ōnis, f. _Dimension_, _mesure_. USUS: Dimensio quadrati.

DĪMETĬOR, iris, mensus sum, iri, d. _Mesurer_. SYN. Metior. USUS: Ab illo dimensa sunt omnia et descripta.

DĪMĒTO, as, avi, atum, are, a. _Borner_, _délimiter_. SYN. Distinguo, describo. USUS: Ita dimetata signa sunt, ut in tantis cœlorum descriptionibus divina solertia appareat. Siderum cursus dimetare. Locum castris dimetari jussit.

DĪMĬCĀTĬO, ōnis, f. _Combat_, _bataille_, _lutte_. SYN. Contentio, concertatio, discrimen. EPITH. Extrema, infinita, parva, periculosa, plena laudis, tanta maxima, tot ac tantæ. USUS: Dimicationem quærere. In dimicationem et aciem venire. Mihi fortunarum omnium dimicatio subeunda erit. Dimicationem mihi pro te nullam defugiendam putavi. Nemo me ab ea dimicatione continebit, deterrebit. Cf. Certamen.

DĪMĬCO, as, avi, atum, are, n. _Combattre_. SYN. Confligo, certo. ADV. Paratius. USUS: Prœlio dimicare cum hostibus. De omnibus fortunis, de potentia dimicare. Cf. Certo, Confligo.

DĪMĬDĬĀTUS, a, um, _Partagé par moitié_, _demi_. SYN. Medius.

DĪMĬDĬUS, a, um, _Moitié_, _demi_. )( Totus. USUS: Heres ex parte dimidia. Discipulos suos dimidio reddebat stultiores, quam acceperat. Dimidio carius emit domum, quam æstimata fuerat.

DĪMĬNŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Diminuer_. SYN. Minuo, imminuo, attenuo, detraho, decerpo, ad pauciora redigo, diminutionem facio. )( Augeo. USUS: Vide, ne quid de bonis tuis diminuas. Sententia diminuta et infirmata. Cf. Minuo.

DĪMĬNŪTĬO, ōnis, f. _Diminution_, _amoindrissement_. SYN. Imminutio. )( Accretio. USUS: Imperio magna diminutio facta est, Diminutio vectigalium.

DĪMISSĬO, ōnis, f. _Congé_, _licenciement_. USUS: Dimissio propugnatorum, relegatio amicorum.

DĪMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. _Congédier_, _renvoyer_. SYN. Amitto, missum facio; remitto, depono, omitto. ADV. Amantissime, continuo, contumeliose, libenter, multum, prorsus, nunquam. PHRAS. Dimittere milites, _licencier les soldats_. Legiones missas facere; missionem dare militibus; exercitum purgare seditiosorum hominum missionibus; exauctorare milites; milites sacramento solvere; milites exauctoratos dimittere. USUS: Dimittere senatum, concionem, _lever la séance_. Dimittere exercitum, legiones, remiges, _licencier_. Facultatem rei gerendæ dimisit, _il a négligé l’occasion de faire cette chose_. Utinam de sua gravitate aliquid Pompeius; de cupiditate Cæsar dimisisset, _renoncer à_, _mettre de côté_.

DĪMŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a. _Écarter_, _éloigner_, _détourner_. SYN. Depello, moveo, removeo, dejicio. USUS: Suspicionem a se in alium dimovere. Aliquem de suo cursu, sententia, institutis, more dimovere. De dignitatis gradu et loco suo aliquem dimovere. Cf. Amoveo, Abstraho, Absterreo.

DĪNŬMĔRĀTĬO, ōnis, f. _Énumération_. Exornatio quædam verborum.

DĪNŬMĔRO, as, avi, atum, are, a. _Compter_, _calculer_. SYN. Numero. ADV. Propemodum. USUS: Dinumerare pecuniam alicui.

DĬŒCĒSIS, ĕos, f. _Étendue d’une juridiction, d’un gouvernement_; _diocèse_. SYN. Procuratio, _vel_ gubernatio. USUS: Mirifica exspectatio nostrarum diœcesium.

DĬŒCĒTES, æ, m. _Intendant_, _trésorier_. SYN. Qui procurationem, et quasi dispensationem regiam recepit.

DĬPLŌMA, ătis, n. _Lettre pliée doublement_; _licence de voyager aux frais de l’État_, _passeport_. SYN. Principum, et aliorum magistratuum codicilli, litteræque publicæ signo regio munitæ et sanctæ.

DĪRÆ, ārum, f. pl. _Furies_; _imprécations_. SYN. Furiæ, tristia omina, minæ, execrationes, imprecationes. USUS: Diras obnuntiare. Diræ, ut cætera auspicia, omina sunt, non causæ malorum. Homo diris devotus, credebatur affici maximo infortunio. Cf. Furiæ.

DĪRECTO, _Directement_. SYN. Directe. USUS: Directo deorsum ferri. Hæc ad fidem directo pertinent.

DĪRECTUS, a, um, _Placé droit_, _en ligne droite_. SYN. Rectus. USUS: Arbores directo ordine consitæ. Directa via. Quid opus est circuitione et anfractu potius, quam directo? Directum iter. Paries directus.

DĪREPTĬO, ōnis, f. _Pillage_, _sac (d’une ville)_. EPITH. Acerba, fœda, impunita, libera, tanta. USUS: Vexatio et direptio urbis, sociorum. Impendebant fames, incendia, cædes, direptio.

DĪREPTOR, ōris, m. _Celui qui pille_, _brigand_. USUS: Direptor urbis et vexator.

DĬRĬBĔO, es, ŭi, bĭtum, bere, a. _Trier_, _classer_, _compter_. SYN. Distribuo, dinumero, discerno, separo. USUS: Dum tabellæ diribentur, _pendant qu’on dépouille le scrutin_.

DĬRĬBĬTĬO, ōnis, f. _Compte_, _relevé (des votes)_. SYN. Distributio. USUS: Populi diribitio jam non exspectetur.

DĬRĬBĬTOR, ōris, m. _Scrutateur_. SYN. Distributor, qui populum in suas classes ad ferenda suffragia distribuit. USUS: Vos rogatores, diribitores, custodes tabularum fuistis.

DĪRĬGO, is, rexi, rectum, ere, a. _Diriger_; _disposer_, _ordonner_. SYN. Refero, constituo, ordino, dispono. PHRAS. Omnia ad utilitates suas dirigit, _il tourne tout à son utilité_. Cursum vitæ omnem ad seipsum refert. Utilitas illi vitæ regula est; studia sua utilitatis regula metitur; vitam suam ita gubernat, ita moderatur, ut ab utilitate ne usquam discedat. Nihil ille spectat, nisi utilitatem suam; eam ille longissime antefert rebus omnibus; eam ille rerum omnium primam ducit, antiquissimam habet; omnem suum conatum ad opes parat atque meditatur; actiones omnes ad unam utilitatis rationem exigit. USUS: 1. Omnia ad rationem et artem dirigere. Ad similitudinem pictor artem manumque dirigit. Ad illam cynosuram vitæ tuæ cursum dirigas. 2. Metior, delinio, describo, æstimo, circumscribo, _conformer_, _régler_. Turpe est officium utilitate dirigere, non honestate. Omnia voluptate dirigunt Epicurei, _les Épicuriens rapportent tout à la volupté_. Cf. Moderor, Collineo.