Lexicon Latinum

Part 179

Chapter 1792,458 wordsPublic domain

=Redoutable=, Terribilis.

RÉDUIRE A, Redigo.

RÉELLEMENT, Revera, reapse, reipsa.

REFAIRE, Reficio.

RÉFECTOIRE, Triclinium, cœnabulum.

RÉFLEXION, Cogitatio, mentis sensus, animi motus, meditatio, commentatio.

=Réfléchir=, Meditor, mecum cogito, in animo voluto, delibero, considero, video.

REFLUER, Relabor.

RÉFORME, Correctio, temperatio, emendatio.

REFRÉNER, Refreno, coerceo, reprimo, cohibeo, frango, restinguo, reseco.

REFROIDIR, Refrigeo.

=Se refroidir=, Refrigesco, defervesco, refrigeror, frigesco.

REFUGE, Receptaculum, latebra, recessus, asylum, perfugium, refugium, portus.

_Chercher un refuge dans la fuite_, Ex fuga aliquo me recipio.

=Réfugier= (se), Suffugio, perfugio, confugio; perfugium, præsidium et auxilium quæro; concurro.

REFUS, Repudiatio, detrectatio, recusatio, rejectio.

=Refuser=, Recuso, renuo, abnuo, declino, nego, nolo, rejicio, resisto, aversor, vito, repudio.

=Se refuser=, Nego mihi.

RÉFUTATION, Infirmatio, confutatio, refutatio, dissolutio, reprehensio.

=Réfuter=, Confuto, repello, reprehendo, redarguo, refuto, revinco.

REGARD, Visus, contuitus, obtutus, aspectus, conjectus oculorum.

=Regard en arrière=, Respectus.

_Attirer les regards_, Oculos omnium averto.

_Attacher ses regards_, Ad rem oculos adjicio.

_Se présenter aux regards_, Obvisor, occurro, versor.

=Regarder=, Intueor, video, contueor, contemplor, respicio, aspicio.

_Regarder fixement_, Oculos in aliquid defigo.

_Regarder autour de soi_, Prospicio, prospecto.

_Regarder dans_, Introspicio, inspicio.

REGARDER (être l’affaire de), Attinet, pertinet, spectat, attingit.

_Cela vous regarde_, Tui officii est, consilii tui est.

REGIMBER, Calcitro, recalcitro.

RÉGION, Ora, regio, pars terrarum.

RÉGIR, Rego, guberno, moderor.

=Régisseur=, Villicus, custos villæ.

REGISTRE, Codex.

RÈGLE, Regula, norma, lex, præscriptio, formula, præscriptum.

_S’écarter de la règle_, Ab regula aberro.

=Réglé=, Moratus, institutus, perpolitus.

=Régler=, Moderor, modulor, constituo, præscribo, designo, præfinio.

=Régulier=, Legitimus, justus, æquus, verus.

=Régulièrement=, Examussim.

RÉGNER, Regno, impero, dominor.

REGRET, Desiderium, studium, pœnitentia.

_Adoucir les regrets_, Desiderium lenio.

_Laisser de grands regrets_, Desiderium mei relinquo.

=Regretter=, Tædet, pudet, dolore afficior.

_A regret_, Moleste, graviter, ægre, ingratiis.

RÉHABILITATION, Restitutio.

=Réhabiliter=, Famam restituo, labem eluo, sarcio infamiam.

REINS, Renes, lumbus.

REJAILLIR, Referveo, refervesco.

REJETER, Depono, rejicio, repudio, aspernor, reprobo, abjicio, improbo, respuo, contemno, abrogo, antiquo.

=Rejeter sur=, Regero.

REJETON, Virgultum, surculus, germen.

_Pousser des rejetons_, Fructicor, surculor, emitto, reviresco.

RÉJOUIR, Lætifico, lætitiam affero, hilaro, oblecto, recreo, exhilaro.

=Se réjouir=, Lætor, exsulto, lætitia efferor, gaudeo.

RELÂCHE, Cessatio, intermissio, otium, relaxatio.

_Relâche_ (_donner du_), Laxo, remitto.

RELÂCHEMENT, Remissio.

=Relâcher=, Relaxo, remitto, laxo, solvo.

RELATER, Refero.

RELATION, Ratio.

— (D’amitié), Consuetudo.

_Lier des relations_, Rationes contraho cum aliquo.

RELÉGUER, Relego, expello.

RELEVÉ, Diribitio.

RELEVER, Erigo, relevo.

RELIEUR, Glutinator librorum.

RELIGION, Religio.

=Religieux=, Religiosus, sanctus, pius.

=Religieusement=, Religiose, sancte, pie.

RELUIRE, Refulgeo, reluceo.

REMARQUE, Animadversio, consideratio, attentio, notatio.

=Remarquer=, Adverto, animadverto, observo, attendo, noto.

=Remarquable=, Luculentus, præstans, insignis, grandis, præstabilis, clarus, peculiaris, singularis.

_D’une façon remarquable_, Insignite, insigniter.

REMÈDE, Medicina, medicamentum, medicamen, remedium.

_Le remède produit grand effet_, Salubritas medicamenti toto corpore percipitur.

_Apporter remède_, Succurro.

REMETTRE _à un autre temps_, Differo rem in longiorem diem, protendo, prorogo.

REMETTRE _une faute_, Condono crimen.

REMORDS (_poursuivi par les_), Hominem conscientiæ suæ præcipitem agunt pœnæ.

REMPART, Vallum, agger, mœnia, muri urbis.

_Faire un rempart de son corps_, Oppono meum corpus alicui.

_Entourer de remparts_, Vallor, munio.

=Remplacements= (_être en_), Sufficio, substituo.

=Remplaçant=, Successor, qui subrogatur.

REMPLIR, Farcio, impleo, compleo, saturo, satio, repleo, refercio.

=Rempli=, Refertus, confertus, plenus.

REMUER, Volvo, converto, moveo.

=Remuant=, Inquietus, turbulentus.

=Remuer= _l’esprit_, Moveo animum, accendo.

RÉMUNÉRATION, Remuneratio.

RENAÎTRE, Renascor, exorior, renovor.

RENARD, Vulpes.

RENCONTRE, Concursio, concursus, conflictus, effusio hominum.

_A la rencontre_, Obviam.

=Rencontrer=, Reperio, invenio, occurro.

=Rencontrer= (se), Convenio, coeo, congregor.

RENDRE, Reddo, restituo, refero.

_Se rendre au vainqueur_, Ditioni victoris me permitto; dedo me victori.

_Se rendre à, aller vers_, Devenio, venio, pervenio.

_Se rendre qque part_, Proficiscor.

RENFERMER, Contineo, comprehendo, complector, includo.

RENFORT, Subsidium, auxilium.

RENIER, Abnego, pernego, retracto, renuo, recuso.

RENOM, Laus, præconium, gloria, splendor, celebratio, laudatio.

_Renom_ (_mauvais_), Infamia, dedecus, sinistra fama, probrum, labes, ignominia.

_Il s’est acquis par cette action un renom perpétuel_, Eo facto immortalitatem est consecutus.

RENOMMÉE, Fama, opinio, existimatio, nomen, nominis celebritas, rumor.

_Chercher la renommée_, Famam capto.

_Prendre soin de sa renommée_, Famæ meæ consulo.

_Acquérir de la renommée_, Famam consequor nonnullam.

_Perdre beaucoup de sa renommée_, Multum de bona fama amitto.

RENOUVELLEMENT, Renovatio, redintegratio, instauratio.

=Renouveler=, Innovo, renovo, novum facio, redintegro, instauro, itero.

=Se renouveler=, Refrico.

=Renouvelé=, Renovatus.

RENTRER, Remigro, redeo, remeo.

RENVERSEMENT, Perversitas.

=Renverser=, Labefacio, subruo, prosterno, affligo, frango, labefacto, dissolvo, conquasso, perverto, subverto, perimo, deleo.

RENVOYER, Remitto.

REPAÎTRE _son esprit de choses agréables_, Mente varias voluptates contrecto.

RÉPANDRE, Diffundo, dispergo, instillo, effundo, fundo, spargo.

=Répandre= (autour), Circumfundo, ambio.

=Répandre çà et là=, Dispergo, disjicio, dissipo, inspergo, respergo.

=Répandre= (se), Dimano, profluo.

_Se répandre en injures_, Maledicta in aliquem congero.

=Très répandu=, Pervagatus, divulgatus.

RÉPARATION (excuse), Satisfactio, purgatio.

=Réparer=, Sarcio, reficio, restituo, obmolior.

— (Expier), Expio.

RÉPARTITION, Partitio, divisio, tributio.

=Répartir=, Tribuo, partior, divido.

=Répartiteur=, Partitor.

REPAS, Convivium, epulæ, accubatio epularis amicorum.

_Donner un repas_, Convivor, convivium ago, epulum do.

REPENTIR, Pœnitentia, dolor ob admissa peccata.

SE REPENTIR, Pœnitet, tædet, piget me.

RÉPERCUSSION, Repercussio.

=Répercuter=, Repercutio.

RÉPÉTITION, Repetitio, iteratio.

=Répéter=, Repeto.

REPLACER, Repono, colloco.

REPLIER, Replico.

RÉPLQIUER, Respondeo.

RÉPONSE, Responsio, responsum.

=Répondre=, Respondeo, responsum do, refero, rescribo.

_Répondre par écrit_, Rescribo, litteris respondeo.

RÉPONDANT, Sponsor.

REPORTER _sur qqn_, Ad aliquem transfundo.

REPOS, Requies, quies, tranquillitas, otium, vacatio, vacuum tempus.

_Troubler le repos_, Otium perturbo.

=Reposer=, Relaxo, remitto.

=Reposer sur=, Nitor, enitor.

=Se reposer=, Quiesco, otior, requiesco, consido, desino.

_Se reposer de temps en temps_, Interquiesco.

_Qui est en repos_, Quietus, tranquillus.

_En repos_, Quiete, tranquille.

REPOUSSER, Propulso, repello, arceo, depello, amoveo, propello, extrudo, ejicio, excludo, prohibeo, extendo, portas alicui claudo.

_Repousser en jurant_, Ejero, ejuro.

REPOUSSER (croître de nouveau), Renascor, renovor, recresco, rursum cresco.

REPRENDRE, Recipio, recupero, repeto.

— (Réprimander), Reprehendo, vitupero, carpo, objurgo.

REPRÉSENTATION, Descriptio, figura, designatio.

_Représentation_ (_de théâtre_), Commissio.

=Représenter= (se) _dans l’esprit_, Mente mihi aliquid depingo, repræsento.

RÉPRIMANDE, Reprehensio, vituperatio, objurgatio, castigatio.

=Réprimander=, Reprehendo, corripio, objurgo, castigo.

RÉPRIMER, Reprimo, coerceo, comprimo, cohibeo, refreno, contineo, domo.

_Qui réprime_, Repressor.

REPRISES (_à plusieurs_), Identidem.

REPROCHE, Vituperatio, reprehensio, exprobratio, nota, dedecus.

_Il a encouru un reproche_, In dedecus incurrit.

_Je ne lui ai pas adressé le moindre reproche_, Eum ne graviore quidem verbulo compellavi.

_Il m’a accablé de reproches_, Probris omnibus me vexavit.

REPROCHER, Exprobo; crimen in aliquem conjicio, confero.

RÉPROUVER, Reprobo, improbo, rejicio.

RÉPUBLIQUE, Respublica.

RÉPUTATION, Honor, existimatio, fama.

_Il y va de ma réputation_, Agitur existimatio.

_Nuire à la réputation_, Splendori nominis jacturam affero.

_Détruire la réputation_, Laudes alterius obscuro.

_Veiller à sa réputation_, Existimationi consulo.

_Être en danger de perdre sa réputation_, In discrimen existimationis venio.

RÉSERVE, Exceptio.

_Mettre en réserve_, Reservo, servo, conservo, recondo.

— (Militaire), Miles, copiæ, cohortes subsidiariæ.

=De la réserve=, Subsidiarius.

— (Retenue), Temperantia, modestia, moderatio, continentia, verecundia, ingenuitas.

=Réservé=, Temperatus, temperans, moderatus, verecundus, prudens.

_Avec réserve_, Verecunde, pudenter.

RÉSIDENCE, Sedes, domicilium.

=Résider=, Habito, domicilium habeo.

RÉSIGNATION, Patientia, tolerantia.

_Avec résignation_, Patienter, sedate, tranquille, æquo animo.

=Résigner=, Resigno.

=Se résigner à=, Mihi persuadeo.

RÉSIPISCENCE (_venir à_), Resipisco.

RÉSISTANCE, Retractatio.

=Résister=, Obsisto, resisto, a conatu repello, repugno, adversor, reluctor.

RÉSOLUTION, Propositum, consilium.

_Persister dans sa résolution_, Permaneo in proposito.

_Changer de résolution_, Decedo de sententia.

=Résolu=, Constans.

_Je suis résolu à_, Decrevi, me....; certum mihi est, decretum mihi est, animo proposui.

=Résolûment=, Obstinate.

RÉSONNER, Sono, sonum reddo, consono, persono.

RESPECT, Observantia, veneratio, cultus, reverentia, honor.

=Respecter=, Vereor, observo, colo, revereor.

=Respectueux=, Venerabundus, perfusus honore.

RESPIRATION, Anhelitus, spiritus, respiratio, spiratio.

=Respirer=, Anhelo, spiro, respiro.

=Respirable=, Spirabilis, flabilis.

RESSEMBLANCE, Similitudo.

=Ressembler=, Similis sum, ad similitudinem accedo.

_Ils se ressemblent comme deux gouttes d’eau_, Ovum ovo similius non est (Prov.).

RESSENTIR, Sentio.

RESSERRER, Constringo, stringo, vexo, arcto, concludo, coarcto, constipo.

=Resserré=, Contractus, brevis, adstrictus.

RESSOURCES, Opes, facultates, copiæ.

RESSOUVENIR, Recognitio, recensio.

=Se ressouvenir=, Memini, commemini.

RESSUSCITER, Revivisco, in vitam redeo.

RESTAURER, Reficio, restituo, recreo.

RESTES, Reliquiæ, residua.

_Du reste_, Alioqui, alioquin, alias, cæteroquin, cæterum.

=Rester=, Permaneo, maneo, commoror, resto, sto, resideo.

_Rester chez soi_, Domi me teneo.

_Qu’il reste bien entendu_, Illud maneat.

=Restant=, Reliquus, residuus, rejectus.

_Ce qui reste_, Subsecivus.

RESTITUER, Retribuo, refero, rependo, restituo.

RESTRICTION, Exceptio.

RÉSULTAT, Exitus, finis, terminus.

=Résulter=, Provenio.

RÉTABLISSEMENT, Redintegratio, restitutio, reparatio, renovatio.

=Rétablir=, Restituo, repono, instauro, reparo, redintegro, sancio, reficio, recreo.

=Rétablir= (se), Convalesco, consanesco, sanus fio, valentior fio, ex morbo evado, morbo levor, resurgo.

=Rétabli= (_être_), Convalescere.

RETARD, Mora, retardatio, impedimentum, cunctatio, tarditas, dilatio.

_Sans retard_, Sine mora, abjecta cunctatione.

=Être en retard=, Moras traho, tardo.

_Ne point souffrir de retard_, Dilationem non recipio.

=Retarder=, Retardo, moror, moram affero, impedimentum affero, differo.

RETENTIR, Resono, sonum refero, sono, persono, percrepo, recino.

=Retentissant=, Clarisonus, clare sonans, canorus, horrisonus.

RETENUE, Cf. Réserve.

_Avec retenue_, Temperanter.

_Qui est sans retenue_, Immodestus, parum modestus, expers modestiæ.

_Sans retenue_, Effuse, large, prolixe.

_Avoir de la retenue_, Verecundor, pudore deterreor, erubesco.

=Retenir=, Teneo, retineo, moror, inhæreo, inhibeo, cohibeo, coerceo.

_Action de retenir_, Inhibitio.

=RETIRER=, Retraho.

_Retirer de dessous_, Subduco, removeo, subtraho.

=Se retirer=, Recedo, abeo, discedo.

_Se retirer chez soi_, Capesso me domum.

=Retiré=, Penetralis.

RETOMBER, Recido, redundo.

_Faire retomber sur qqn_, Transfero in aliquem.

RETORS, Veteratorius.

RETOUCHER _son discours_, Orationem emendo.

RETOUR, Regressio, regressus, reditus, reditio, reversus.

_En retour_, Mutue, mutuo.

=Retourner=, Redeo, reverto, revenio.

RÉTRACTER (se), Palinodiam cano, retexo orationem.

RETRAITE, Latibulum, receptus, perfugium, secessus.

— (Du combat), Avocatio a pugna.

_Couper la retraite aux ennemis_, Excipio ex fuga hostem.

_Aimer la retraite_, Latebris me involvo.

RETRANCHEMENT, Propugnaculum.

=Retrancher= (fortifier), Obvallo, circumvallo, munio, firmo.

— (Soustraire), Depasco, recido, minuo, detraho, delibo, reseco, derogo, defero, aufero, decerpo, amputo.

RÉTRÉCIR, Coangusto, coarcto.

RÉTROGRADER, Regredior, pedem refero.

RETS, Rete, laqueus, cassis, casses.

RÉUNION, Corona, cœtus, societas, sodalitas, collegium, sodalitium, collectio, congregatio.

=Réunir=, Compono, conjungo, coagmento, construo, conglutino, congrego, misceo, colligo.

=Réunir= (se), Colo, convenio, adjungor, congredior.

REVANCHE (_prendre sa_), Cladem reddo.

RÈVE, Somnium, visio, visum.

=Rèver=, Somnio.

_Ne rèver que batailles_, Nihil nisi prœlium cogito.

RÉVEILLER, E somno excito.

=Réveiller= (se), Evigilo.

_Je me suis réveillé plus tôt que de coutume_, Maturius me somnus reliquit.

RÉVÉLER, Indico, confiteor, expono, patefacio, in lucem profero, divulgo, profiteor.

REVENDICATION, Vindiciæ.

=Revendiquer=, Vindico, vindictam sumo, tueor, repeto, reposco, persequor.

REVENIR, Reverto, revertor, revenio, redeo.

_Revenir à soi_, Animum colligo.

_Revenons aux motifs abandonnés_, Revertamur ad calculos quos abjecimus.

_Cela revient au même_, Ea opinio eodem recidit, revolvitur.

=Revenu=, Reditus.

RÉVÉRER, Revereor, colo, veneror.

REVERS, Offensio, incommodum, detrimentum, molestia, calamitas.

REVÊTIR, Induo, vestio, induco, tego, orno.

REVOIR, Retracto, revoco.

RÉVOLTE, Rebellio, seditio, secessio, tumultus, defectus, defectio.

RÉVOLUTION, Tumultus, perturbatio, confusio.

REVUE _rapide_, Percursio.

_Passer en revue_, Percenseo, recenseo, percurro.

_Passer la revue_, Exercitum lustro.

RHÉTORIQUE, Rhetorica.

=Rhéteur=, Rhetor.

RHUME _de cerveau_, Gravedo.

_Sujet aux rhumes_, Gravedinosus.

RHYTHME (_qui a du_), Numerosus.

RICHESSES, Divitiæ, ampla fortuna, summa copia, opes et copiæ.

_Amasser des richesses_, Opes consectari.

=Riche=, Dives, locuples, copiosus, opulentus, pecuniosus, nummatus, fortunatus, abundans.

=Riche= (être), Opibus abundo.

— (Fécond), Uber, fecundus, fertilis, abundans, copiosus, pinguis.

=Richement=, Pretiose, eleganter.

RIDE, Ruga.

=Rider=, Corrugo.

=Ridé=, Rugosus.

RIDEAU, Cortina.

RIDICULE, Deridiculum, irrisio.

=Ridicule= (_adj._), Ridiculus, jocularis.

=Ridiculiser=, Derideo, irrideo.

RIEN, Nihil, nihilum, nil.

_Ne rien laisser_, Ne vestigium rei est reliquum, ne minimam rem fecit reliquam.

_Ne rien avoir_, Nihil est in manu.

_Je n’eûs rien de plus pressé que, de plus à cœur que_, Nihil mihi potius fuit, quam ut.

_Rien encore_, Nihildum, non adhuc, nondum quidquam.

_Rien n’est si_, Nihil tam..... quam.

_Il n’est rien de si_, Nihil tam ... est, cujus....

_Je ne hais rien tant que_, Nihil acerbius odi quam....

UN RIEN, Hilum, naucis, res nihili.

_C’était un rien_, Parva res erat.

_Pour un rien_, De nihilo.

_Dire des riens_, Nugor, jocor, ludo, nugas ago, nugax sum.

_Diseur de riens_, Nugator, nugax.

RIGUEUR, Inclementia, duritas.

=Rigoureux=, Inclemens, asper.

=Rigoureusement=, Inclementer, severe, austere, stoice, stricte.

RIRE, Cachinnatio, cachinnus, risus.

_Exciter le rire_, Cachinnum commoveo.

RISÉE (_être l’objet de la_), Ludibrio esse aliis, ludibrio haberi.

=Rire=, Rideo, risum edo.

_Rire aux éclats_, Cachinnor, solutius rideo.

=Risible=, Ridiculus, jocularis.

_D’une façon risible_, Ridicule.

_En riant_, Per jocum, joci causa.

RISQUES (_courir des_), Periclitor.

_Avec risque_, Periculose, cum periculo.

RITE, Ritus.

RIVAGE, Littus, ora, ripa.

_De rivage_, Littoreus.

RIVALITÉ, Rivalitas, æmulatio.

=Rivaliser=, Æmulor, invideo.

=Rival=, Æmulus, competitor.

RIVE, Ripa, littus, ora.

RIVIÈRE, Profluens, fluvius, flumen, torrens.

ROBE, Stola.

ROBUSTE, Valens, validus, fortis, robustus, lacertosus.

ROCAILLEUX, Saxosus.

ROCHE, Petra, rupes.

=Rocher=, Saxum, silex, lapis, rupes, cautes.

ROI, Rex, princeps.

_Être roi_, Regno, impero, domino.

=Royal=, Regius, regalis, basilicus, splendidus, magnificus.

_Maison royale_, Regia, domus regia.

=Royalement=, Regie, more regio.

ROYAUME, Regnum.

ROYAUTÉ, Regnum, principatus, dominatus.

ROITELET, Regulus.

ROIDE, Rigidus, durus, austerus.

_Être roide_, Rigeo, conglacio, congelo.

RÔLE (_s’acquitter très bien de son_), Personam egregie gero, tueor.

ROND, Circulus, orbis, ambitus.

=Rond= (_adj._), Rotundus.

RONFLER, Sterto.

RONGER, Arrodo, erodo, peredo.

ROSE, Rosa.

ROSEAU, Arundo, canna.

_Roseau_ (_à écrire_), Calamus.

ROSÉE, Ros.

RÔTI, Assus, torridus, aridus.

ROUE, Rota, orbis.

ROUGEUR, Rubor.

=Rougir=, Rubeo, erubesco.

— (De honte), Pudet me.

=Rouge=, Ruber, rubens, rutilus.

ROUILLE, Rubigo, ærugo.

=Rouillé=, Rubiginosus.

ROULER, Volvo, convolvo, involvo, verto, verso.

_Faire rouler_, Torqueo, voluto.

ROUTE, Via, iter, semita.

_Faire route_, Iter habeo.

_Continuer sa route_, Pergo iter cœptum.

_Se détourner de sa route_, Iter alio flecto.

_Se frayer une route_, Viam mihi aperio.

ROUVRIR, Refrico.

ROUX, Fulvus.

RUBICOND, Rubicundus, rubore plenus.

RUCHE, Alvearium.

RUDESSE, Duritia, firmitas, asperitas.

=Rude=, Asper, scaber, durus, habens aliquid asperitatis.

RUDIMENT, Rudimentum.

RUELLE, Angiportus.

RUER SUR (se), Me ingurgito, irruo.

_Se ruer sur la fortune_, In copias me ingurgito.

RUGUEUX, Rugosus.

RUINE, Ruina, casus, perinicies, exitium, occasus, interitus, obitus.

=Ruiner=, Destruo, dirimo, everto, demolior, vasto, disperdo, dissipo, perdo, exscindo, devoro, exhaurio, absumo, abligurio.

=Ruineux=, Ruinosus.

=Être ruiné=, Perire, concidere.

RUISSEAU, Rivus, rivulus.

RUMEUR, Auditio, rumor, publicus sermo, fama.

RUPTURE, Abruptio.

=Rompre=, Perrumpo, disrumpo, perfringo, vi aperio, decerpo, frango, divido, distraho, infringo, effringo, labefacto.

RUSE, Dolus, fraus, fallacia, machina, insidiæ, artificium, astus, astutia.

=Rusé=, Malitiosus, versutus, callidus, astutus, vafer.

_Un peu rusé_, Subdolus.

_Avec ruse_, Malitiose, versute, vafre, callide.

RUSTIQUE, Rusticanus, rusticus.

S

SABLE, Arena.

=Sablonneux=, Arenosus.

SAC, Saccus.

— (Pillage), Direptio, vastatio.

=Saccager=, Destruo, diruo, vasto, nullum vestigium relinquo.

SACERDOCE, Sacerdotium, sacerdotis munus.

=Sacerdotal=, Sacerdotalis.

SACRÉ, Sacer, religiosus, consecratus, religionem habens, sacratus, dicatus.

SACRIFICE, Sacrificium, sacrificatio.

_Sacrifice expiatoire_, Piaculum.

_Faire un sacrifice_, Rem divinam ad aras facio.

_Offrir un sacrifice en l’honneur des morts_, Parento, justa solvo.

_Se rendre propice par des sacrifices_, Pio, expio.

=Sacrifier=, Sacrifico, sacris operor, sacra facio, libo, immolo, macto, neco, interficio.

_Sacrifier_, Propono, posthabeo, posteriorem duco.

=Sacrificateur=, Immolator, qui sacra facit.

SACRILÉGE, Nefas.

SACRISTIE, Sacrarium.

=Sacristain=, Ædituus.

SAFRAN, Crocus.

SAGACITÉ, Sagacitas, solertia.

=Sagace=, Sagax, callidus, acutus.

SAGESSE, Prudentia, consilium, ratio, sapientia.

_Dans ta sagesse_, Pro tua prudentia.

=Sage=, Moderatus, temperatus, sapiens, prudens, magni consilii.

_Être sage_, Sapio, sapientia præditus sum.

=Sagement=, Sapienter, considerate, prudenter.

SAILLIE, Facetiæ, joci, sales.

SAINTETÉ, Sanctimonia, sanctitas, sanctitudo.

=Saint=, Augustus, religiosus, sanctus.

=Saintement=, Pie, religiose, sancte.

SAISIR, Prehendo, prendo, capio, prenso, corripio, comprehendo, teneo, capesso, peto, capto.

_Saisir l’occasion_, Capto occasionem, immineo in occasiones omnes, intentus sum in occasionem.

SALETÉ, Illuvies, sordes.

=Salir=, Cf. Souiller.

=Sale=, Squalidus, impurus, obscœnus, immundus, illotus, sordidus, contaminatus.

=Être sale=, Squaleo, sordeo.

=Sali=, Illotus, sordidus.

=Salement=, Spurce, obscœne, fœde, turpiter.

SALIVE, Saliva.

SALLE à manger, Cœnaculum, triclinium.

SALUBRITÉ, Salubritas.

=Salubre=, Salubris.

_D’une façon salubre_, Salubre, salubriter.

SALUT, Salus, requies.

=Salutaire=, Salutaris.

SALUTATIONS, Persalutatio, salutatio.

_Rendre un salut_, Resaluto.

=Saluer=, Consaluto, saluto.

_Qui vient saluer_, Salutator.

SANCTIFIÉ, Sacratus, sacer.

SANCTION, Sanctio.

=Sanctionner=, Sancio.

SANCTUAIRE, Adytum.

SANDALES, Soleæ, crepidæ.

_Qui porte des sandales_, Crepidatus.

SANG, Sanguis, cruor.

=Saigner=, Mitto sanguinem alicui.

=Sanglant=, Sanguineus, sanguinolentus, cruentus.

=Sanguinaire=, Sanguinarius.

SANGLIER, Aper, sylvestris porcus.

SANGLOT, Singultus, gemitus.

SANGSUE, Hirudo.

SANS, Absque, sine.

SANTÉ, Salus, sanitas, valetudo.

_Mauvaise santé_, Invaletudo, valetudo infirma.

_Avoir une bonne santé_, Valeo recte, valetudine utor bona.

_Conserver en bonne santé_, Incolumem servo.

_Avoir une mauvaise santé_, Valetudine utor parum.

_Recouvrer la santé_, Amissam valetudinem recupero.

_Rendre à la santé_, Sano, curo; medeor, morbum depello.

=Sain=, Salubris, sanitatem afferens, sanus, firmus, valens.

_Sain et sauf_, Salvus, incolumis, integer, conservatus, sospes.

_Qui est en bonne santé_, Firmus, morbo defunctus.

=Sainement=, Sicce.

SAPIN, Abies.

SARCLOIR, Sarculum.

SARMENT, Sarmentum.

SATELLITE, Stipator, satelles.

SATIÉTÉ, Satietas, fastidium.

_Prévenir la satiété_, Satietatem relevo.

SATISFACTION, Satisfactio, voluptas, lætitia, jucunditas.

=Satisfaire à=, Satisfacio, impleo quod debeo, solvo.

SAULE, Salix.

=Sausaie=, Salicetum.

SAUPOUDRER, Inspergo, aspergo, respergo.

SAUTER, Salto.

_Sauter en bas_, Desilio.

=Sauter= (sur), Assilio, aggredior, invado, insilio.

SAUVAGE, Trux, atrox, truculentus, immansuetus, ferus, barbarus, immitis, asper, sævus.

SAUVER, Servo, tueor, custodio, salutem do, fero, affero, salvo, sospito, incolumem servo.

=Sauveur=, Soter, servator, conservator.

SAVEUR, Sapor.

SAVOIR, Scientia, doctrina, eruditio, Cf. Science.

SAYON, Sagum.

_Vêtu d’un sayon_, Sagatus.

SCALPEL, Scalpellum.

SCEAU, Sigillum, signum.

=Sceller=, Obsigno, signo, signum imprimo.

SCÉLÉRAT, Nefarius, sceleratus, scelestus.

SCÈNE, Scena.

SCEPTRE, Sceptrum.

SCIE, Serra.

SCIENCE, Scientia, disciplina, eruditio, doctrina, institutio.

=Savoir=, Scio, teneo, habeo, cognosco, non sum nescius, scientiam habeo, nosco.

_Savoir à fond_, Percallesco.

_Savoir parfaitement_, Calleo, scio, teneo.

=Ne savoir pas=, Ignoro, sum inscius, nescio.

_Je ne sais comment il se fait_, Nescio quo pacto fiat.

_Ne savoir que faire_, Quid agam, dubito.

=Savant=, Sciens, eruditus, doctus, perpolitus, philologus, gnarus, peritus, litteratus.

_Qui ne sait pas_, Insciens.