Lexicon Latinum

Part 112

Chapter 1122,903 wordsPublic domain

PĔCUS, ŏris, n. _Le bétail dans le sens collectif_, et PĔCUS, ŭdis, f. _Pièce de bétail isolée_, _animal_, _bête_. SYN. Armentum. EPITH. Apta hominibus ad vescendum, impurissima et intemperantissima, languida et tarda. Pecora æqualia, aliena, magis crebra, prope quotidiana, innumerabilia, leviora, magna, minora, multa, parva, propria, reliqua, tolerabilia. Pecudes expertes rationis, mutæ, multæ, reliquæ. USUS: Multitudo pecorum, partim ad vescendum, partim ad corpora vestienda. Agri depascuntur a pecoribus. Hæc impurissima et intemperantissima pecus, de homine improbo, _personne grossière_, _sotte ou sale_; _animal_, _brute_, _bête_.

PĔDĀLIS, e, gen. com. _Qui a un pied de long, de large, de tour, etc._ SYN. Pedis unius mensuram habens. USUS: Sol pedalis videtur, _le soleil nous semble avoir un pied de diamètre_.

PĔDĀRĬUS, a, um (subaud. senator), _Sénateur pédaire_, _c. à d._, _subalterne, qui n’avait encore exercé aucune charge curule et qui n’avait pas voix délibérative_. SYN. Qui sententiam in senatu ipsi non dicunt, sed in aliorum sententiam pedibus eunt. USUS: Pedarii in eam sententiam summa voluntate iverunt, cucurrerunt.

PĔDES, ĭtis, m. _Celui qui va à pied_, _piéton_. PHRAS. Peditem agere, _être dans l’infanterie_. Pedibus stipendia facere; pedestria stipendia facere; pedibus merere. USUS: Peditum equitumque turmæ.

PĔDESTER, tris, e, _A pied_, _pédestre_. USUS: Pedestres copiæ, _troupes d’infanterie_. Pugna, statua pedestris.

PĔDĔTENTIM, _Pas à pas_, _lentement_; _peu à peu_, _graduellement_. SYN. Sensim, gradatim, sensim sine sensu, lento gradu. USUS: Sensim erit et pedetentim mutatio facienda.

PĔDISSĔQUA, æ, f. _Suivante_, _compagne_. SYN. Famula, ancilla. USUS: Divitiæ virtutis pedissequæ.

PĔDISSĔQUUS, i, m. _Suivant_, _valet de pied_. SYN. Famulus.

PĔDĬTĀTŬS, ūs, m. _Infanterie_. SYN. Pedestres copiæ. USUS: Equitatu, peditatu et pecunia instructus.

PEGMA, ătis, n. _Machine_, _échafaud_; _machine de théâtre_. SYN. Machinæ ligneæ.

PĒJĔRO, as, avi, atum, are, a. et n. _Faire un faux serment_, _se parjurer_. SYN. Fidem et jurisjurandi religionem violo, negligo, relinquo; fidem jurejurando datam fallo; mendacii religione me obstringo. USUS: Conceptis verbis pejerare. Qui pejerat, ei credi postea, vel per plures deos juranti, non oportet. Cf. Juro.

PĒJOR, ōris, omn. gen. _Plus mauvais_. SYN. Deterior. USUS: Turpitudo pejor est quam dolor.

PĔLĂGUS, i, n. _La mer_. SYN. Mare.

PELLĬCĬO, is, lexi, lectum, ere, a. _Séduire_, _enjôler_, _charmer_. SYN. Allicio, induco, invito, capio, delinio. USUS: Adolescentis animum pellexit omnibus irritamentis, quibus ætas illa capi ac deliniri solet, _il gagna ce jeune homme par tout ce qui peut séduire et charmer cet âge_. Cf. Allicio, Traho.

PELLIS, is, f. _Peau_, _cuir_. EPITH. Caprina. USUS: Pellis arietis inaurata. Sub pellibus hiemare.

PELLĪTUS, a, um, _Couvert d’une peau, d’une fourrure_. USUS: Pelliti patres.

PELLO, is, pĕpŭli, pulsum, ere, a. _Faire sortir_, _chasser_, _éloigner_. SYN. Depello, arceo, fugo, moveo, submoveo. ADV. Acriter, vehementius, privatim. PHRAS. 1. Meretur urbe pelli, _il mérite d’être chassé de la ville_. Dignus est, quem urbe pellamus, exterminemus, ejiciamus; quem tanquam pestem civitas evomat ac foras projiciat; qui e civium numero tollatur; urbe vi expellatur, extrudatur; aras ac focos relinquere cogatur; de statione dimoveatur. Cf. Exilium. 2. Hostem pepulimus, _nous avons mis l’ennemi en fuite_. Hostes loco pulsi, statione dejecti; periculum audacia discussum est, ferro dejecti hostes et præcipites campo exacti. Vim oblatam vi fregimus et refutavimus; impetum ruentium retudimus, trepidos ex præsidiis deturbavimus; hostem primum in ruinam muri expulimus, dein impeditum et trepidantem deturbavimus, postremo fusum fugatumque in castra redegimus. USUS: Mœstitiam ex animo pellere. Species utilitatis ejus animum pepulit, _a fait impression sur lui_. Id aures hominum animosque pepulit. Nulla me insignis injuria pepulit.

PELLŪCENS, entis, omn. gen. _Transparent_, _diaphane_. SYN. Pellucidus.

PĔNĀRĬUS, a, um, _De provisions_, _de vivres_. USUS: Cella penaria, _cellier aux provisions de bouche_.

PĔNĀTES, ĭum, m. pl. _Pénates_, _dieux tutélaires de la famille et de l’État_. SYN. Dii patrii, lares, foci. EPITH. Patrii familiaresque, penetrales, incurvi. USUS: Penates patrii ac familiares mei. Exterminare aliquem a diis suis penatibus.

PENDĔO, es, pĕpendi, ere, n. _Pendre, être suspendu_. SYN. Suspensus sum; hæreo. ADV. Aliunde, diutius, vehementer, valde. PHRAS. 1. Ex hoc pendent omnia, _tout dépend de là_. Cardo rei in hoc volvitur, vertitur; hoc caput rei est; suspensæ sunt totius consilii rationes. USUS: 1. Qui ex imperitorum sermone pendet, in magnis viris non est habendus. Salus nostra ipsa exigua pendet. Ex unius vita pendet omnium. E Bruto pendet respublica. Ex alieno consilio, nutu, levitate, ex fortuna pendere. Suspensum incertumque obscura spe, et cæca exspectatione pendere. Aptas habere a DEO suspensasque vitæ rationes, neque ex incertis hominum consiliis pendere. Quam laudem sapientiæ statuo esse maximam, non aliunde pendere nec extrinsecus aut bene aut male vivendi suspensas habere rationes, _cette gloire que donne la sagesse est la plus grande de toutes, elle est indépendante, etc._ 2. Hæreo, dubito, _être incertain, indécis, flottant_. Vehementer animi pendeo de te. Exspectando et desiderando vehementer animis pendemus, cruciamur, angimur.

PENDO, is, di, sum, ere, a. _Peser_; _examiner_. SYN. Æstimo; solvo. USUS: 1. Rem vobis proponam, vos eam suis ponderibus penditote. 2. Solvo, do, _compter_, _payer_. Pendere alicui pecuniam, vectigal, usuram. 3. Luo, _payer_, _être puni_. Maximas pœnas meæ temeritatis pendo.

PENDŬLUS, a, um, * _Pendant_, _suspendu_. SYN. Pensilis.

PĒNE, _Presque_, _à peu près_, _peu s’en faut_. SYN. Prope; nihil propius est factum quam ut, etc. Parum aberat quin, etc. USUS: In hoc oratori poeta pene par.

PĔNES, _En la possession_, _au pouvoir de_. SYN. In manu, in potestate. PHRAS. Penes te est, _cela est en votre pouvoir_. In tua positum est diligentia et auctoritate; tui est arbitrii; per te stat; in tua manu ac potestate est. USUS: Rerum omnium potestas penes Cæsarem est. Penes illum est laus summa eloquentiæ.

PĔNĔTRĀBĬLIS, e, gen. com. * _Qui peut être percé_, _pénétrable_. SYN. Quod facile penetrat. USUS: Penetrabile boreæ frigus, _le froid pénétrant du nord_.

PĔNĔTRĀLIS, e, gen. com. _Intérieur_, _retiré_, _secret_. SYN. Loca interiora domus _vel_ templi. USUS: Abditi et penetrales foci.

PĔNĔTRO, as, avi, atum, are, a. et n. 1. a. _Faire entrer_, _faire pénétrer_. 2. n. _Pénétrer_, _entrer_, _s’introduire_. SYN. Pervado, pertingo, permano, serpo. PHRAS. 1. Rerum tuarum gloria ad remotissimas gentes penetravit, _la renommée de vos belles actions a pénétré jusqu’aux nations les plus reculées_. Oras omnes pervasit; ad gentes orbis terrarum ultimas permanavit. Nulla est remotissimarum gentium, quæ rerum tuarum gloriam fama non acceperit. Cf. Fama, Gloria. 2. Ea res alte in animum penetravit, _cette chose est entrée profondément dans l’esprit_. Ea res alte in animum descendit; perculit graviter animum ea cogitatio; effodit animum ea cogitatio. USUS: Ad urbes sedesque barbarorum penetravimus. Nulla est tanta ingenii acies, quæ in cœlum penetret. Nulla res magis penetrat in animos. Per angustias faucium penetravit.

PĒNĬCILLUM, i, n. et PĒNĬCILLUS, i, m. _Pinceau_. USUS: Pingam rem coloribus et penicillo meo.

PĒNĬTUS, _Entièrement_, _complètement_. SYN. Prorsus, omnino, plane, ex omni parte, perfecte, usquequaque, funditus, ab imis unguibus usque ad verticem summum. USUS: 1. Me tibi totum penitus commendo et trado. Penitus rem intelligo. 2. Interius, _intérieurement_, _à l’intérieur_, _à fond_. Aurum penitus abditum. Ea penitus animis vestris mandate. Periculum inclusum penitus in medullis et visceribus reipublicæ. Penitus reconditum, defixum, defossum. Cf. Omnino.

PENNA, æ, f. _Plume_; _au pl. ailes_. SYN. Pinna. EPITH. Levissima; geminæ, tremebundæ. USUS: Aves pullos pennis fovent.

PENNĀTUS, a, um, _Emplumé_, _ailé_.

PENSĬLIS, e, gen. com. _Pendant_, _suspendu_. SYN. Pendulus.

PENSĬO, ōnis, f. _Action de peser_, _poids_, _charge_; _payement_; _impôt_. SYN. Merces, vectigal. EPITH. Exigua. USUS: Erat ea pecunia tribus pensionibus solvenda. Pensio prima est Calendis Januarii. Pensio exsoluta est ante diem. Pensionem debere, exigere.

PENSĬTO, as, avi, atum, are, a. _Peser avec soin_; _payer_. SYN. Pendo. USUS: Vectigalia nobis pensitant.

PENSO, as, avi, atum, are, a. _Peser_, _apprécier_, _juger_. USUS: Pensare officiis et operis id quod violatum est. Cf. Compenso.

PENSUM, i, n. _Tâche_, _devoir_, _fonction_. USUS: 1. Pensum exigere, conficere, absolvere. 2. Pensi nihil esse; pensi nihil habere, nihil curare, _n’attribuer aucune valeur à une chose, n’en faire aucun cas, ne s’en point soucier_.

Pentecoste, es, f. _Pentecôte_. Dies divini Spiritus adventu ad memoriam celebris ac festa. Dies a triumphali Christi in vitam reditu quinquagesima. Dies Divini Spiritus in terras delapsi memoria venerabilis. Dies quam Divini Spiritus, ignitarum linguarum specie delapsi, adventus augustam totoque orbe celeberrimam reddidit.

PĒNŬLA, æ, f. _Pénule, manteau de laine rond et fermé, qui couvrait tout le corps et dont on se servait dans les voyages par le mauvais temps_. SYN. Pallium pro itinere.

PĒNŬLĀTUS, a, um, _Vêtu d’une pénule, en manteau_. SYN. Penula indutus, amictus.

PĒNŪRĬA, æ, f. _Manque_, _disette_, _pénurie_. )( Copia. USUS: Penuria magna est doctorum virorum. Cf. Pauper, Paupertas.

PĔNŬS, ūs, et i, m. et f. _Provisions de bouche_, _vivres_, _comestibles_. USUS: Penates a peno ducto nomine. Est enim omne, quo vescuntur homines penus, _tout ce qui sert à nourrir l’homme s’appelle penus_.

PER, _Par, à travers, par-dessus, etc._ USUS: 1. Ratione modi, auxilii: Per scelus, vim, metum, amicitiam, simulationem aliquid agere. Per malitiam, fraudem, impudentiam; per ludum et negligentiam; per risum et jocum. Per se, per amicos aliquid efficere. Per litteras colloqui, supplicare. 2. Ratione loci et spatii: Quasi per caliginem ea videbam. Per tuum latus me petebant. 3. Ratione concessionis: Hoc neque per leges, neque per naturam fas est, per me quidem licebit. 4. Culpa _vel_ gratia: Si per valetudinem potes, naviga. Per auspicia non licebit. Gratiam per hanc causam mihi conciliari; per gratiam contendere aliquid ab aliquo. Per beneficium concedere aliquid. 5. Prætextu: Per fidem fallere; per simulationem amicitiæ prodere aliquem. 6. Jurandi modo: Per omnes deos; per fortunam populi Romani jurare. 7. Ratione temporis: Per idem tempus. Per hiemem iter facere. Per ætatem nondum satis firmus. 8. In compositis significationem sæpe auget, _en composition_, per _sert ordinairement à renforcer l’idée principale_: Perabsurdus, _très absurde_. Peracer, _très pénétrant_. Peracerbus, _très aigre_, _très désagréable_. Peracutus, _très perçant_. Peradolescens, _tout jeune encore_. Perangustus, _très étroit_. Perappositus, _très convenable_.

PER SE, _Par soi-même_, _sans secours étranger_. SYN. Ex se, suo nomine, suis viribus, sua sponte, sua natura, a natura propter se; suo Marte. USUS: Per se, nullo adjuvante rem confecit. Amicitia per se et propter se est expetenda.

PĔRACTĬO, ōnis, f. _Achèvement_, _fin_, _terme_. SYN. Finis, extremum. USUS: Senectus peractio ætatis est, tanquam fabulæ.

PĔRĂGO, is, ēgi, actum, ere, a. _Mener à terme_, _achever_, _terminer_; _traverser_, _percer_. SYN. Perficio, perpetro. USUS: Consulatum, fabulam peragere. Peracto ac perpetrato sacrificio, prœlio, conjugio. Cf. Perficio.

PĔRĂGRĀTĬO, ōnis, f. _Action de traverser, de parcourir_. SYN. Percursatio. USUS: Peragratio itinerum.

PĔRĂGRO, as, avi, atum, are, a. _Parcourir_, _traverser_, _explorer_. SYN. Pedibus obeo, lustro, concurso. USUS: Infinitas regiones, quarum nulla esset ora, nulla extremitas, mente peragrare, _parcourir en esprit_. Peragrare orbem terrarum. Cf. Iter, Proficiscor.

PĔRAMBŬLO, as, avi, atum, are, a. _Parcourir_, _traverser_. USUS: Rura perambulare.

PĔRĂMANS, antis, partic. v. amo. _Qui aime beaucoup_. USUS: Homo nostri peramans.

PĔRBACCHOR, aris, atus sum, ari, d. a. _Faire des orgies_. SYN. Bacchor.

PĔRCALLĔSCO, is, ŭi, ere, n. et a. 1. n. _S’endurcir_. 2. a. _Apprendre_, _savoir à fond_. SYN. Obduresco. USUS: Sed jam usu obduruerat et percalluerat civitatis incredibilis patientia, _la patience des citoyens s’était endurcie, et l’habitude de souffrir avait produit l’insensibilité_. Si usum rerum percallueris, nihil te effugiet, _pour peu que vous ayez de pratique et d’expérience, rien ne vous échappera_.

PĔRCĔLĔBRO, as, avi, atum, are, a _Répéter très souvent qqche_. SYN. Maxime divulgo. USUS: Audita et pervulgata et percelebrata sermonibus res est. Cf. Celebro.

PERCELLO, is, cŭli, culsum, ere, a. _Frapper_, _ébranler_, _épouvanter_. PHRAS. Is nuntius vehementer me perculit, _cette nouvelle m’a fortement frappé_. Ejus rei mentio vocem mihi debilitavit, mentem dolore impedivit; accepto eo nuntio frangi animum, affligi, debilitari sentiebam; nec lingua nec mente consistere poteram; exanimatus dolore, alienatus metu luctuque, mutus fractusque malis ingemui. Cf. Terreo. USUS: Hæc te vox non perculit? non perturbavit? _Cette voix ne t’a pas épouvanté, elle ne t’a pas glacé?_ Quos repentina aliqua vis ac tempestas perculit, afflixit, avertit exsultantes. Perculsis instare. Perculsa jam diu et afflicta Græcia.

PERCENSEO, es, ŭi, ere, a. _Passer en revue_, _compter_. SYN. Recenseo, percurro. USUS: Quis tua merita numerando percenseat?

PERCEPTĬO, ōnis, f. _Récolte_; _notion_, _connaissance_. SYN. Collectio, comprehensio. EPITH. Firma animi ad aliquid, inchoata. USUS: Fructuum perceptio.

PERCĬPĬO, is, cēpi, ceptum, ere, a. _Sentir_, _ressentir_. SYN. Capio. ADV. Bene, celeriter, diligenter, expedite, extrinsecus, plane, recte, summatim, tarde, penitus, assidue, necessario. USUS: 1. Luctum percipere. Omnia nomina percipere. Percipere et condere fructus. Disciplinas omnes percipere. 2. Assequor, intelligo, _comprendre_, _saisir_. Aliquid animo percipere, memoria custodire. Artis præcepta, consilium cognoscere atque percipere. Cf. Intelligo, Capio.

PERCĬTUS, a, um, _Éveillé_, _mis en mouvement_, _excité_. SYN. Concitatus, incitatus. USUS: Animo irato ac percito aliquid facere, _dans un transport de colère_.

PERCOMMŎDĒ, _Très commodément_, _très bien_, _fort à propos_. SYN. Valde commode, opportune. USUS: Sive casu accidit, sive consilio, percommode factum est.

PERCONTĀTĬO, ōnis, f. (Percunctatio), _Question_, _information_, _interrogation_. SYN. Interrogatio. EPITH. Finitima alicui, servilis. USUS: Aliquid non percontatione quæsitum, sed dolore expressum.

PERCONTOR (percunctor), aris, atus sum, ari, d., a. et n. _S’enquérir_, _s’informer_; _questionner_, _interroger_. SYN. Quæro, sciscitor. USUS: Deinde ille me de republica percunctatus est. Cf. Quæro.

PERCRĒBESCO, is, crēbŭi, escere, n. _Devenir très fréquent_, _se multiplier_; _se répandre_, _se divulguer_. SYN. Increbesco, divulgor; in ore et sermone omnium esse incipio. ADV. Omnino. USUS: Ea opinio sermone omnium percrebuit. Fama de tua egregia in rempublicam voluntate percrebescit. Cf. Rumor, Fama.

PERCŬPĬO, is, ere, a. _Désirer fort_, _avoir grande envie_. SYN. Valde cupio. Cf. Cupio.

PERCURRO, is, curri, cursum ere, a. et n. _Courir à travers_, _traverser en courant_, _parcourir_. SYN. Percenseo, obeo, strictim attingo, breviter decurro. ADV. Brevi, valde, breviter. USUS: Oratione aliquid percurrere. Multa animo, plura legendo percurrit. Ad aliquem percurrere, _voler vers qqn_.

PERCURSĀTĬO, ōnis, f. _Course_, _tournée dans_. SYN. Peragratio. EPITH. Præclara.

PERCURSĬO, ōnis, f. _Revue rapide_. USUS: Propter animi multarum rerum brevi tempore percursionem, _à cause de la facilité qu’a l’âme de parcourir en un instant une foule d’objets_.

PERCURSO, as, avi, atum, are, a. et n. _Parcourir_, _traverser_. USUS: Latronum modo percursant totis finibus nostris.

PERCUSSĬO, ōnis, f. _Action de frapper_, _coup_. USUS: Digitorum percussione heres fieri possum. Aptæ numerorum percussiones, _mesure (t. de musique)_.

PERCUSSOR, ōris, m. _Meurtrier_, _assassin_. SYN. Interfector. USUS: Percussorem immittere in aliquem.

PERCŬTĬO, is, cussi, cussum, ere, a. _Frapper_. SYN. Ferio, cædo. USUS: 1. Aliquem lapide, gladio, securi percutere. Fulmine percussus interiit. 2. TRANSL. Percussit animum ea cogitatio. Percutere fœdus cum aliquo, _frapper_, _c. à d._, _conclure une alliance, un traité, (parce qu’à cette occasion on immolait une victime)_. Cf. Verbero, Ictus, Fustis.

PERDISCO, is, dĭdĭci, ere, a. _Apprendre à fond_. ADV. Diligenter, necessario res controversas, omnino, nunquam. USUS: Hic locus totus est perdiscendus, _il faut étudier à fond tout ce passage_. Cf. Disco.

PERDĬTĒ, _En homme perdu_, _très mal_. SYN. Flagitiose, nequiter. USUS: Perdite se gerere.

PERDĬTOR, ōris, m. _Destructeur_; _fléau_, _peste_. USUS: Perditor et vexator reipublicæ est, qui servator et custos esse debuerat.

PERDĬTUS, a, um, _Dépravé_, _perverti_, _pervers_. SYN. Profligatus. USUS: Nihil potest fieri miserius, perditius, fœdius. Homo profligatissimus, perditissimus, dissolutissimus. Obrutis, adversis, amissis ac perditis rebus omnibus. Scelere et egestate perditus. Cf. Sceleratus, Nequam.

PERDĬU, _Pendant très longtemps_. SYN. Valde diu. USUS: Si in Epirum irem, perdiu nihil eram auditurus. Cf. Diuturnus.

PERDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. _Perdre_, _ruiner_, _détruire_, _dissiper_. SYN. Amitto, deperdo, jacturam rei facio, damnum facio, detrimentum facio _vel_ accipio, damni aliquid contraho. )( Lucror, sustineo, recipio, recupero. PHRAS. 1. Omnia perdidi, _j’ai tout perdu_. Naufragium feci rei familiaris; nihil mihi est reliqui; fortunæ omnes meæ afflictæ, eversæ, profligatæ sunt; omnes et industriæ et fortunæ fructus consumpti sunt; nihil ex omnibus commodis et ornamentis retineo; nihil jam fortuna opum mihi reliquum fecit; evertit me bonis omnibus fortuna; oppressæ jacent fortunæ iniquitate opes meæ omnes; libertas veniit; pristinæ fortunæ status concidit; omnia ad perniciem profligata sunt, atque perdita. 2. Patriam ipse suam perdere ac evertere molitur, _il cherche à ruiner et à anéantir sa patrie_. Labes est ac pernicies civitatis pestisque importunissima; ad excisionem, inflammationem, eversionem patriæ sua consilia dirigit omnia; exitum patriæ comparat; ad dispertitionem urbis se accingit; vastitati ista omnia jam dudum addixit; depopulationem ac vastitatem tectis nostris omnibus agrisque illaturus videtur. Hanc tam tetram, tam horribilem tamque infestam reipublicæ pestem urbs hæc præclarissima vix effugiet. Hunc tam infestum patriæ suæ civem per omnes reipublicæ partes, tanquam aliquam calamitosam tempestatem pestemque pervasurum video, qui statum civitatis funditus evertat, rempublicam profliget, bona fortunasque omnium nostrum dissipet ac disperdat. Cf. Amitto, Everto, Evanesco, Destruo. USUS: 1. Operam perdere, _perdre sa peine_. Filium, oculos, causam, tempus perdere. 2. Everto, disperdo, profligo, _détruire_, _ruiner_, _anéantir_. Jupiter urbes delevit, fruges perdidit. Patriam, cives suos perdere.

PERDŎCĔO, es, ŭi, doctum, ere, a. _Instruire à fond_, _enseigner complètement_. SYN. Edoceo. Cf. Doceo.

PERDŪCO, is, duxi, ctum, ere, a. _Conduire qqn ou qqche quelque part_. USUS: Vallum, murum in certam altitudinem perducere. Aliquem ad suam sententiam, ad conditiones certas perducere. Vitam ad centesimum annum perduxit. Hæc vitæ ratio facile ad honores perduxit. Ajacem contemptus ad furorem et mortem perduxit. Cf. Duco.

PERDUCTOR, ōris, m. _Conducteur_, _introducteur_. SYN. Qui vel invitum ducit.

PERDŬELLĬO, ōnis, f. _Crime d’État_, _crime de haute trahison_. SYN. Crimen imminutæ Majestatis. USUS: Actionem, judicium perduellionis alicui intentare. Cf. Rebellis, Seditiosus.

PERDŬELLIS, e, gen. com. _Ennemi de l’État_, _coupable de haute trahison_. SYN. Hostis patriæ, qui Majestatem minuit. Cf. Hostis.

PERDŪRO, as, avi, atum, are, n. _Durer_, _persister_. SYN. Usque ad finem duro. Cf. Duro.

PĔRĒDO, is, ēdi, ēsum, ere, a. _Dévorer_, _ronger_, _miner_. USUS: Lacrimæ genas peredunt.

PĔRĔGRE, _En pays étranger_, _à l’étranger_, SYN. In peregrinatione, foris.

PĔRĔGRĪNĀBUNDUS, a, um, * _Qui court le monde_, _qui voyage dans tous les pays_. USUS: Nec peregrinabundum, neque circa amœnas terras vagantem ducem.

PERĔGRĪNĀTĬO, ōnis, f. _Voyage lointain_, _pérégrination_. USUS: Omne tempus in peregrinatione consumpsit, _il passa tout son temps en voyages_, _à voyager_.

PERĔGRĪNĀTOR, ōris, m. _Grand voyageur_, qui aime les voyages. SYN. Peregrinabundus.

PERĔGRĪNĬTAS, ātis, f. _Le goût étranger_, _le ton étranger_, _les manières_, _les mœurs étrangères_. USUS: Infusa in urbem morum, linguæ, vestium, verborum peregrinitas. Cf. Novitas.

PERĔGRĪNOR, aris, atus sum, ari, d. n. _Voyager à l’étranger_; _aller en voyage_. SYN. Peregrinus sum, peregre ago. ADV. Delicate, inepte, late, longe. PHRAS. 1. Libenter peregrinatur, _il aime à voyager_. Volupe est homini terras alias lustrare, terra marique vagari, terras ultimas peragrare, cœlum crebris peregrinationibus mutare, urbem omnem crebris itineribus pererrare. 2. Lauretum peregrinatus est, _il fit un pèlerinage à Lorette_. Religionis causa Lauretum profectus est; sacram peregrinationem obiit; ædem DEI Parentis Virginis, quæ Laureti summa religione colitur, voti solvendi causa adiit. Cf. Locus. USUS: Tu solus hospes in hac urbe versaris? an aures tuæ et oculi peregrinantur in hoc tam pervagato civitatis sermone? Longe lateque Asia tota peregrinari. Mihi videris Latine docere philosophiam, et ei quasi civitatem dare, quæ quidem adhuc peregrinari Romæ videatur, _on dirait que tu apprends à la philosophie à parler notre langue, et que tu lui donnes en qque sorte le droit de cité parmi nous, à elle qui jusqu’ici paraissait étrangère dans Rome_. Cf. Iter, Proficiscor.

PERĔGRĪNUS, a, um, _Étranger_. SYN. Advena, hospes, externus, alienus. )( Civis, incola. PHRAS. Peregrinos benigne excipere convenit, _il faut bien traiter les étrangers_. Advenas, exteros, hospites; eos qui absunt a patria, domo; qui procul ab amicis et affinibus; qui non sunt ejusdem linguæ, gentis, nationis, comiter accipere et amplecti decet. USUS: Homo peregrinus ex ultimis terris deductus. Orator in nulla facultate rudis, tiro, peregrinus et hospes esse debet, _étranger_, _novice dans qqche_. Verba ista peregrinum aliquid olent, redolent, sonant.

PĔRENDĬE, _Après demain_. SYN. Perendino die. USUS: Hodie, cras, perendie.

PĔRENDĬNUS, a, um, _Du surlendemain_. USUS: Statuere non possumus, utrum diem tertium, an perendinum dici oporteat.

PĔRENNIS, e, gen. com. _Durable_, _continuel_, _perpétuel_. SYN. Perpetuus, continuus, jugis, continuatus. USUS: Idem pristinus ac perennis meus erga te est animus. Perennis ac profluens loquacitas. Sermo nullus unquam de ullo perennis fuit. Fons perennis. Cf. Æternus.

PĔRENNĬTAS, ātis, f. _Durée_ _continue_, _perpétuité_. SYN. Perpetuitas. USUS: Fontium gelidæ perennitates. Cf. Æternitas.