Part 10

ĂGRESTIS, e, gen. com. _Agreste_, _grossier_. SYN. Rusticus, incultus, asper, silvestris. PHRAS. Homo agrestis est, _c’est un paysan_, _un homme mal élevé_. Homo est incultis moribus, agrestibus, incompositis; sub cœlo crasso; crassiore sub ære natus est; homo e robore dolatus, a morum urbanitate alienus. Rudis ac impolitus agrestibus vivit institutis; asper est moribus, ac incultus; vultu motuque corporis vastus est et agrestis; officii et humanitatis expers, ingenii illiberalis homo est; rusticitate, asperitate inter omnes insignite impudens. Cf. Rusticus, Inhumanus. USUS: Homines duri et agrestes. Fera et agrestis vita. Vox rustica et agrestis. Vultu motuque corporis vastus et agrestis.

ĂGRĬCŎLA, æ, m. _Cultivateur_, _laboureur_. SYN. Agricultor, colonus. EPITH. Assiduus, diligens, diligentissimus. USUS: Diligentissimus agricola, et pecuarius. Cf. Rusticus, Villicus, Agricultura.

ĂGRĬCULTŪRA, æ, f. _Agriculture_. SYN. Cultura agri, cultio agri. EPITH. Bona, uber, dulcis, digna. PHRAS. Agriculturæ operam dare, laudabile est, _il est louable de cultiver la terre_. Insudare, inservire agrorum cultui; dare, dicare, tradere se colendis agris; agricolam agere; ruri opus facere; exercere se opere rustico. Cf. Rus. USUS: Nihil agricultura melius, nihil libero homine dignius.

ĂGRĬPĔTA, æ, f. _Partisan de la loi agraire_. SYN. Agri competitor. USUS: Agripetas ejectos, concisos fuisse gaudeo.

ĂĬO, is, _Dire_. SYN. Affirmo, dico, loquor. USUS: Quid ergo Aius iste? Deus locutius, ait, _qu’est-ce donc que cet Ajus?_ _c’est le Dieu de la parole, dit-il_. Cf. Affirmo.

ĀLA, æ, f. _Aile_, qua volant aves. USUS: 1. Alas extendere, protendere, _étendre les ailes_. 2. TRANSL. Turma, ordoque equitum, _corps de cavalerie_. Dextra, sinistra ala, _l’aile droite_, _l’aile gauche_. Alam alicui committere; alæ aliquem præficere. Alam hostis sinistram fregimus, dissipavimus.

ĂLĂCER et ĂLĂCRIS, e, gen. com. _Prompt_, _agile_, _léger_. SYN. Erectus, hilaris, paratissimus. )( Timidus, perterritus. PHRAS. Alacer juvenis est, _ce jeune homme est actif_. Lætus, erectus, inflammato animo juvenis est; fortis et animosus; impiger ad labores; vigor illi ingens juventæ inest, lætus illi, erectusque animus est; celsus et spe propinqua animosior est juvenis; alacer est et plenus spiritu; insigni alacritate juvenis est; strenuus suopte ingenio, celsus corpore, vultuque ita læto, ut quos in studiorum contentione nactus est æmulos, vicisse jam crederetur. Alacri est, parato et expedito ad omnia animo. USUS: Lætus et alacer ad tutandam rempublicam: ad hostes invadendos. Animus, vultus alacer. Feræ bestiæ, alacres, et erectæ ad nocendum. Vide hominem erecto, alacri, prompto, celso vultu huc illuc intuentem. Cf. Animus, Fortis.

ĂLĂCRĬTAS, ātis, f. _Vivacité_, _ardeur_. SYN. Lætitia gestiens, animi vigor, studium, cupiditas, nimia facilitas. PHRAS. Alacritate summa in prœlium eunt, _ils vont au combat avec une grande ardeur_. Inflammatis in prælium animis eunt; feroces et suopte ingenio, et adhortantium pleni vocibus pugnam capessunt. Juvante vigore vividi, alacres et spiritu pleni in hostem irruunt. Hostem excipiunt celsi corpore, vultuque ita læto, ut vicisse jam crederes. USUS: 1. Inanis alacritas non multum ab amentia differt. 2. Alacritatem afferre, _mettre de l’entrain_. Frequentia auditorum miram alacritatem dicenti affert, addit, fert; in dicente excitat. 3. Alacritatem tollere, _enlever l’ardeur_. Contra infrequentia dicentis alacritatem omnem eripit, aufert, delet, extinguit.

ĀLĀRĬUS, a, um, _vel_ ĀLĀRIS, e, gen. com. _Qui appartient aux ailes de l’armée._ Alarios sociis remisit. Alariis utendum non duxit, _cavaliers auxiliaires que l’on plaçait aux ailes_.

ĂLAUDÆ, arum, f. _La légion des Alaudes_. Legio quædam Romana, ab Alauda ave, _alouette_, dicta. USUS: Alaudæ, cæterique veterani rem strenue gessere.

ALBĀTUS, a, um, _Vêtu de blanc_. SYN. Albo indutus. )( Atratus. USUS: Ipse epuli dominus albatus accumbebat.

ALBESCIT, _Le jour commence_. SYN. Fit album. USUS: Mare a sole albescit, albescente die.

ALBUM, i, n. _Tableau_, _liste_. SYN. Tabula, in qua nomina alicujus ordinis, _vel_ res gestæ breviter notabantur, ut populo fieret copia. USUS: Album Senatorium, Judicum, Decurionum.

ALBUS, a, um. _Blanc_. SYN. Candidus. )( Ater, niger. PHRAS. Manibus est mire candidis, _ses mains sont d’une extrême blancheur_. Manibus est gypsatissimis; eximio est manuum candore. Albidis, cretatis, candidulis est manibus. USUS: Albus color DEO decorus. Ater, an albus sis, ignoro, de homine ignoto, et parum curando. Quasi albam avem, sic probum virum respiciunt.

ĀLĔA, æ, f. _Jeu de dés_; _en gén. jeu de hasard_. SYN. Omnis ludus, in quo temeritas et casus, non ratio, aut consilium valet, qualiest talorum et tesserarum. USUS: 1. In lustris, popinis, alea, vino, tempus ætatis omne consumere. Alea ludere. Alios in aleam provocare. Aleæ multum tempus tribuere. De alea condemnari, propter hunc ludum reddi infamen, _être condamné comme joueur_. 2. Fortuna, casus, _chance_, _hasard_. Aleam universi certaminis adire, subire. Aleam jacere, rem fortunæ arbitrio committere, _confier tout au hasard_, _le sort en est jeté_. Aleam sequeris, eventum fortuitum, non rationem. Cf. Fortuna.

ĀLĔĀTOR, ōris, m. _Joueur_. SYN. Aleæ cupidus, aleæ lusor. USUS: Domus erat aleatoribus plena.

ĀLĔĀTŌRĬUS, a, um, _Relatif au jeu ou aux joueurs_. USUS: Memorabantur damna aleatoria. Ritus aleatorii; Forum aleatorium, _règle du jeu_; _académie des jeux_.

ĀLES, ĭtis, m. et f. _Oiseau_. Aut adjective: _qui a des ailes_, _ailé_. EPITH. Nuncius. SYN. Volucris. USUS: Aves, alites et oscines. Secunda alite, _sous d’heureux auspices_. Aves, angues alites.

ALGĔO, ea, alsi, ere, n. _Avoir froid_. SYN. Frigeo )( Æstuo. ADV. Facile. USUS: Militibus et algendum est sæpe et esuriendum. Cf. Frigeo.

ALGĬDUS, a, um, _Froid_, _glacé_. SYN. Frigidus. USUS: Regio, loca algida.

ĂLĬAS, _Une autre fois_. SYN. Alio tempore, aliquando. USUS: 1. De præterito: De his rebus et sæpe alias commemoravi, et tum maxime etc., _autrefois_, _déjà_. 2. De præsenti et futuro: Homo alias beatus, alias miser, _tantôt heureux_, _tantôt malheureux_. Homo alias modestus et temperans, _du reste_. Hoc ad te scribam alias subtilius, _je vous écrirai plus en détail_. 3. Adhibetur a Livio pro unquam: Non alias dux militi familiarior. Non alias tanta ad spectaculum multitudo confluxit. 4. Jungitur et cum interdum: _Une autre fois._ _Tantôt.... tantôt._ Geminatio verborum alias vim habet, interdum leporem, _la répétition donne tantôt la force_, _tantôt l’agrément_.

ĂLĬBI, _Dans un autre endroit_, _ailleurs_. SYN. In alio loco. USUS: 1. Nusquam alibi reperiri potuit, _on n’a jamais pu le trouver autre part_. 2. Alia in re, _dans une autre chose_. Nolo alibi, quam innocentia spem habere. Non alibi spes salutis est, quam in innocentia, _il n’y a d’espoir de salut que dans l’innocence_.

ĂLĬCŬBI, _Quelque part_, _en quelque lieu_.

ĂLĬCUNDE, _De quelque lieu_. USUS: 1. Ab aliquo loco, _de quelque part_. Alicunde discedere, venire. 2. Ab aliquo homine, _de quelque personne_. Non alicunde audivi, quam ex te.

ĂLĬĒNĀTĬO, ōnis, f. _Éloignement_, _rupture_. SYN. Defectio, diductio, animorum diversio. EPITH. Nimia. USUS; Subita amicorum defectio, cognatorum alienatio res meas admodum perturbat.

ĂLĬĒNĀTUS, a, um, part. v. alieno. _Égaré_, _troublé_. SYN. Abhorrens, alienus, abalienatus. PHRAS. Alienatus mente, sensibus, _vel_ a sensu est; _il est hors de lui_. Vix apud se est præ ira; vigilans dormit; vivus sanusque interit; animus illi abest: aberrat animus; aures, sensus animus peregrinantur; neque audit, neque prospicit satis oculis. USUS: Omnes sentiunt me ab illo alienatum. Animus alienatus et offensus.

ĂLĬĒNĬGĒNA, æ, m. _Étranger_. SYN. Alienus, peregrinus, externus, alia ex gente. )( Domesticus, indigena. USUS: Homo longinquus et alienigena. Dii, religiones alienigenæ. Hostes domestici, quam alienigenæ nocentiores.

ĂLĬĒNO, as, avi, atum, are, a. _Vendre_; _éloigner_; _écarter_. SYN. Abalieno, vendo, disjungo, avoco. ADV. In perpetuum, plane ab aliquo. PHRAS. Invidi te a me alienarunt, _des envieux vous ont irrité contre moi_. Mentem tuam a me averterunt; opera sua me a tua amicitia disjunxerunt; a tua me conjunctione avocarunt; offensionem tam gravem, tantam voluntatis commutationem attulere; te mihi immutarunt; animo mirandum in modum alienato, animo non amico reddidere, effecere, ut amici animum omnem de me ejiceres. Æmulorum artes tuum a me studium alienavere; mentem tuam a me abjunxere, a caritate veteris amici te diduxere, distraxere. Cf. Infensus, Inimicus, Amicitiam dissolvo. USUS: 1. Cur vectigalia, cur a majoribus accepta alienas. _Vendre_, _céder_. 2. Juvenem illum non tam allicere volui, quam alienare nolui. _Éloigner_. 3. Mente alienari, delirare, _devenir fou_.

ĂLĬĒNUS, a, um, _Étranger_, _qui est à un autre_. Quod alterius est. SYN. Abhorrens, adversus, non amicus, discrepans, alienatus. USUS: Alieni homines. Alieno more vivere. Alienæ domi esse. Alienum ab aliquo animum habere, gerere. Non alienum erit, non absurdum, de ea re disputare, _il ne me paraît pas hors de propos de discuter cette question_. Alienum hoc est dignitate tua, majestate reipublicæ, alienum etiam tuis rationibus, et vivendi instituto, alienum ingenio tuo, _étranger à vos habitudes_. Alienissimo reipublicæ tempore, minime opportuno, _temps malheureux_. Aliena loqui, delirare, _dire des choses extravagantes_. Aliena agere, curare, _s’occuper des choses d’autrui_. Ad alienam causam accedere, aspirare; negotiis alienis se illigare, immiscere, immittere. Aliena melius videre, quam sua. Cf. Disjunctus, Discordo.

ĂLĬMENTĀRĬUS, a, um, _Alimentaire_. SYN. Ad alimenta pertinens. USUS: Lex alimentaria.

ĂLĬMENTUM, i, n. _Aliment_. SYN. Nutrimentum. USUS: Fruges et cætera alimenta. Cf. Cibaria, Annona.

ĂLĬO, _Ailleurs_, _autre part_ (_avec mouv._). SYN. In alium locum, ad aliam rem, in alium usum. USUS: Alio sermonem transferre. Alio responsionem derivare. Cupiditatem hanc tuam alio serves.

ĂLĬŌQUI et ĂLĬŌQUIN, _D’ailleurs du reste_. SYN. Alias, cæteroquin. USUS: Magnum delectum adhibeo, alioquin fallerer.

ĂLIPTES, æ, _vel_ is, m. _Celui qui frotte_, _qui parfume les athlètes ou les baigneurs_. SYN. Unctor. USUS: Aliptæ virium et coloris rationem habent, _les soins des chefs dans les écoles de lutte_, _ont pour objet les forces et le teint_.

ĂLĬQUA, _De quelque côté_. SYN. Per aliquam partem, _vel_ locum. USUS: 1. Cuperet aliqua evolare, evadere, si posset, _il désirerait_, _s’il le pouvait_, _s’échapper quelque part_. 2. Aliquo pacto, modo, _par quelque moyen_, _de manière ou d’autre_. Vereor, ne uxor aliqua resciscat.

ĂLĬQUAMDĬU, _Quelque temps_, _pendant qqtemps_. USUS: Athenis aliquamdiu restiti.

ĂLĬQUANDO, _Autrefois_; _un jour à venir_. SYN. Alias, nonnunquam, interdum; quodam, aliquo tempore, tandem. )( Nunquam, PHRAS. Erit aliquando ut me vindicem, _il viendra enfin le temps de la vengeance_. Lucebit, illucescet ille dies; veniet illud tempus; lucem illam aliquando videbimus; diem aliquando illum sol afferet mortalibus, quo pœnas de te sumam. USUS: Collegi me aliquando, _enfin je repris courage_. Sit aliquando discordiarum finis. Non diffido, fore aliquando, ut etc.

ĂLĬQUANTO, _Un peu_. SYN. Paulum. USUS: Aliquanto ante diluculum profectus est.

ĂLĬQUANTŬLUM, _Un peu_. SYN. Paululum, paulum, nonnihil, leviter, paulisper, aliqua ex parte, aliquid. USUS: Aliquantulum deflectere de itinere, de recto.

ĂLĬQUANTUM, _Un peu_. SYN. Paulum. USUS: Lectis tuis litteris aliquantum acquievi. Cf. Aliquantulum.

ĂLĬQUANTUS, a, um, _Assez grand_. SYN. Mediocris. USUS: Timor aliquantus, sed spes amplior.

ĂLĬQUIS, qua, quod et quid, _Quelque_. SYN. Quidam, quispiam, ullus, nonnullus, unus aliquis, non nemo. _In plur._ Aliquot, pauci. )( Nullus. USUS: Alicui succensere aliquid. Exime unum aliquem ex mense diem. Confugere ad unum aliquem virtute præstantem. Quid mihi ut alicui Græculo insultas?

ĂLĬQUO, _Quelque part_ (_avec mouv._). SYN. In aliquem locum. USUS: Aliquo profugit militatum.

ĂLĬQUOT, _Quelques-uns_. Nomen numerale. USUS: Accepi a te aliquot epistolas.

ĂLĬQUŎTĬES, _Quelquefois_. ADV. Numer. USUS: Hanc causam aliquoties apud te egi; semel, atque: iterum egi.

ĂLĬTER, _Autrement_. SYN. Secus alio modo, non eodem modo, non perinde, alia ratione, multo secus. PHRAS. Aliter se res habet, _la chose est tout autre_. Commutata ratio est; versa sunt omnia; longe alia fortuna, aliis initiis, ac ominibus agendum est; omnia contra opinionem acciderunt. USUS: 1. Aliter evenit, atque putaram. Eadem somnia aliis aliter evadunt. 2. Alioquin, _autrement_. Aliter amicitiæ stabiles esse non possunt, _autrement aucune amitié ne peut être solide_. Jus æquabile sit, oportet, aliter jus non esset.

ĂLĬUNDE, _D’un autre lieu_. SYN. Ex alio loco, ex alia re. PHRAS. Aliunde hoc descripsisti, _vous avez pris cela ailleurs_, _c. à d._, _vous l’avez copié_. Ex alieno largiris; non ex tuo sensu deprompta est hæc oratio; ex alieno opere accersita. Hoc quidem translatitium et adventitium auxilium est. Sermo tuus insititius est, et inductus. USUS: Non poteras scire aliunde. Pro alioquin, Barbarum est.

ĂLĬUS, a, ud, _Autre_. SYN. Non idem, reliquus, alter, diversus. USUS: Aliud ex alio peccat, _il fait fautes sur fautes_. Me quotidie aliud ex alio impedit. Alius alio melior est. Res eadem aliis atque aliis effertur verbis. Ex alio alia nexa sunt. Alia solis lux est, et lychnorum. Aliud mihi respondes, ac rogo. Alium me esse censes, atque olim fui. Nihil aliud ago, nisi ut cives mei salvi sint. Quæ est alia pœna, præter mortem?

ĂLĪUSMŎDI, _D’une autre manière_. SYN. Rationis disparis, alterius, dissimilis. USUS: Res aliusmodi est, ac putatur.

ALLĀBOR, eris, lapsus sum, labi, d. _Se glisser vers_, _arriver à_. SYN. Accedo, accido, adhæreo. USUS: Humor allapsus extrinsecus.

ALLĂTRO, as, avi, atum, are, a. _Aboyer après_. USUS: TRANSL. Aliquem, alicujus magnitudinem allatrare, per invidiam criminari, _se déchaîner contre l’élévation de quelqu’un_.

ALLECTO, as, are, a. _Inviter_, _attirer_. SYN. Allicio, prolecto, blande invito. USUS: Vani homines assentationem ipsi invitant, et allectant Cf. Allicio.

ALLĒGĀTĬO, ōnis, f. _Envoi_, _députation_. SYN. Privata legatio. EPITH. Difficilis. USUS: Ad hunc hominem omnes allegationes difficiles, omnes aditus ardui sunt, et occlusi.

ALLĒGO, as, avi, atum, are, a. _Envoyer_, _députer_. SYN. Lego, mitto privati negotii causa. USUS: Amicos allegare ad rem conficiendam.

ALLĒGŎRĪA, æ, f. _Allégorie_. Tropus Rhetoric. USUS: Multæ Allegoriæ obscurant et enervant orationem.

ALLĔVĀMENTUM, i, n. _Soulagement_. SYN. Allevatio, remedium. USUS: E meis malis nullum allevamentum spero.

ALLĔVĀTĬO, ōnis, f. _Soulagement_, _consolation_. SYN. Allevamentum. USUS: In meis malis sine ulla allevatione permaneo. Cf. Levamentum.

ALLĔVO, as, avi, atum, are, a. _Soulager_, _consoler_. SYN. Leve facio, lenio, mitigo, levo, levamento sum, levationem affero. USUS: Allevor, cum tecum per litteras loquor, _je me console en vous écrivant_. Tuæ litteræ meas sollicitudines allevant, leniunt, demulcent. Cf. Levo, Recreo.

ALLĬCĬO, is, lexi, lectum, ere, a. _Attirer_. SYN. Allecto, invito, capio, capto, prolecto, traho, duco, attraho, pellicio, permulceo, induco, excito, titillo, illicio. )( Alieno, avoco. PHRAS. Invitat, atque allicit incautam juventutem voluptas, _la volupté invite et attire la jeunesse inconsidérée_. Suis illecebris voluptas ad omne dedecus trahit, rapit. Multa habet invitamenta libido, multas illecebras, quibus ad cupiditatem impellit juventutem. Quot juvenes voluptate, ut objecta esca, pelliciuntur? Ad hanc illecebram quis non commovetur? non æstuat? Quis non inescatur delinimentis vitiorum? Illecta et inflammata cupiditate juventus facile rapitur ad illicita. Voluptas in rudibus animis magnum commovet desiderium; cupiditatem vehementer incitat ac inflammat. Ætatis primæ fervor cupiditati imprimis opportunus est, quam voluptas injicit. Voluptas mirum quantum illecebris suis juventutis animos afficit, ac incendit. Proritat hæc pestis rudes maxime annos, atque ad cupiditatem excitat et impellit. Irretit, delinit omnium quidem, sed juvenum præcipue mentes voluptas. Cf. Attraho. USUS: Hominum studia ad suas utilitates allicere.

ALLĬDO, is, lĭsi, lĭsum, ere, a. _Heurter_ _contre_, _briser_. SYN. Impingo, incurro, affligo. USUS: Navis in scopulos allisa. In amicorum damnationibus allisus. Cf. Impingo.

ALLĬGO, as, avi, atum, are, a. _Lier à_, _attacher à_. SYN. Adstringo, obstringo, stringo, ligo, devincio. )( Solvo. USUS: 1. Alligare ad columnam, ad palum, lier à une colonne, à un poteau. 2. TRANSL. Aliquem stipulatione, beneficio alligare, _lier qqn par un contrat_, _par des bienfaits_. Scelere se alligare, _se rendre coupable d’un crime_.

ALLĬNO, is, lēvi, lĭtum, ere, a. _Mettre un enduit sur_, _communiquer_. SYN. Lino, aspergo. USUS: His sententiis nullæ sordes videbantur allini posse, _on ne pouvait plus flétrir cette sentence_.

ALLĬUM, ii, n. _Ail_. USUS: Fessis messoribus allium medetur.

ALLŎCŪTĬO, ōnis, f. _Allocution_, _paroles de consolation_. * USUS: Allocutione solari languentes.

ALLŎQUĬUM, ii, n. _Entretien_, _paroles de consolation_. SYN. Allocutio. USUS: Blando, benigno alloquio, comitate invitandi, beneficiisque sibi aliquem conciliare.

ALLŎQUOR, eris, lŏcūtus sum, loqui, d. _Parler à qqn_; _s’entretenir_. SYN. Affari, compello, appello; sermonem cum altero jungo, habeo. PHRAS. Aspere allocutus est hominem, _il lui adressa durement la parole_. Verbis vehementioribus prosecutus hominem est; duris appellavit: asperius, verbis gravibus in hominem invectus est. Verbis in hominem incurrit, incursavit sane asperis; acriter, vehementer, acerbe hominem apellavit; multos severitatis aculeos emisit in hominem; multa dixit aspere, multa petulanter et contumeliose, Verbis accepit hominem haud sane mollibus, omni verborum importunitate in hominem se concitavit, acriter, acerbe inclamavit, interpellavit hominem. USUS: Te nunc alloquor, Africane. Cf. Loquor.

ALLŬBESCO, is, lubui, lubitum, ere, n. _Commencer à plaire_. * USUS: Nunc mihi allubescit primulum. Cf. Libet.

ALLŪDO, is, ludi, lusum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Badiner_, _plaisanter_. SYN. Ludere, et quod dictum, alio referre. USUS: Galba varie et copiose alludens, varias similitudines afferebat. Alludere ad mulierem.

ALLŬO, is, lui, ere, a. _Baigner_, _arroser_. SYN. Juxta fluo. USUS: Fluvius mœnia alluit; mare terras.

ALLŬVĬO, ōnis, f. _Alluvion_. SYN. Eluvies. USUS: Alluvionum jura, _droits d’alluvion_.

ALMUS, a, um, _Sacré_, _auguste_. SYN. Sanctus, augustus. USUS: O fides alma! quo te terrarum recepisti?

ĂLO, is, alui, alĭtum _vel_ altum, ere, a. _Nourrir_. SYN. Educo, nutrio, pasco. DIFFER. Nutrire parvulorum, alere adultorum. ADV. Copiosius. PHRAS. E prædiis alitur, _son champ le nourrit_. Prædiorum fructibus sustinetur, spiritum et vitam ducit; vitam propagat. Habet quasi nutriculas prædia. Ager educator et altor illum nutricatur. Alimenta prædiis expedit. Lacte, atque pecore vivit, vitam tolerat. Curandis agnis victitat, victum sibi quærit. Prædiorum fructus alimenta illi subministrant; victum præbent; opportuna illi vitæ subsidia conferunt, adjiciunt. USUS: 1. Alere exercitum, magnas copias, _entretenir une armée_. 2. TRANSL. Augere, _fortifier_, _soutenir_, _animer_. Impunitate alitur hominum improborum audacia, spes, furor. Hominis mens discendo, ingenium exercitatione, dicendi assiduitate, verborum copia alitur et crescit.

ALPES, ium, f. _les Alpes_. USUS: Alpium vallum, murum contra transgressionem Gallorum natura objecit. Cf. Mons.

ALSĬUS, _Comp. de l’in._ Alsus. _Plus frais._ USUS: Antio nihil quietius, nihil alsius.

ALSUS, a, um, _Frais_. SYN. Frigidus.

ALTĀRE, is, n. _Autel_. SYN. Ara. EPITH. Religiosum, religiosissimum. USUS: Altaria religiosissima diis struere. Ab altaribus abstrahere. (Altare portatile, VULG. _autel portatif_. SYN. Altare temporarium, mobile).

ALTE, _Haut_, _en haut_. SYN. Sublime. USUS: Alte extollere manum. Alte cadere.

ALTER, terius, _Autre_. USUS: Et altera dies intercessit, cum etc. Numa alter a Romulo rex. Alterius crudelitate oppugnor, alterius blanditiis. Necesse est, ut sit alterum e duobus, aut etc. Primo, altero, tertio die senatus habitus est. Alter adjutus ab altero. De amico intimo, _un autre moi-même_. Ad te, tanquam ad alterum me proficiscar.

ALTERCĀTĬO, ōnis, f. _Altercation_, _dispute_. SYN. Jurgium, lis, contentio, concertatio, disceptatio, forensis dimicatio. EPITH. Magna, inutilis. USUS: 1. Altercationem cum altero quærere, aucupari, _chercher querelle à qqn_. 2. Habere altercationem maximis clamoribus, _se quereller à grands cris_. Orta est mihi cum illo gravis altercatio. Dies multi altercationibus consumpti. Fregi illum altercatione. Cf. Controversia, Dissidium, Rixa.

ALTERCOR, aris, atus sum, ari, d. _Se quereller_. SYN. Rixor, litigo, contendo. PHRAS. Altercatus sum graviter cum adversario, _j’ai eu une violente dispute avec mon adversaire_. Contentionem suscepi maximam; verborum rixa non levis contracta est; altercatio orta mihi gravis est; contentio non mediocris mihi erat. Enata est gravis altercatio mihi cum adversario; altercationem habui difficilem. Ex causa non magna altercatio ingens facta est. USUS: Cum Vatinio altercari incipit. Cf. Contendo, Dissideo.

ALTERNUS, a, um, _L’un l’autre_, _alternatif_. SYN. Quod vicissim fit, aut vicissitudinem habet. USUS: Epigramma alternis vicibus longiusculis. Alterni pedes ex iambis sint. Alternis verbis, altero quoque verbo. Alterna capita sibi contraria. Alternis, absolute subintell. vicibus, annis, diebus.

ALTĔRŬTER, utrius, _l’Un ou l’autre_. SYN. E duobus alter. USUS: Si in alterutro sit peccandum, malim videri nimis timidus, quam parum prudens. Alterutrum tibi eligendum est, _il vous faut choisir l’un ou l’autre_.

ALTĬTŪDO, ĭnis, f. _Hauteur_, _élévation_. SYN. Celsitas, excelsitas. EPITH. Infinita, miranda, concava. USUS: 1. Arborum, montium altitudo. 2. Labes agri ad infinitam altitudinem descendit. Latumiæ opus ingens in mirandam altitudinem depressum, _carrière d’une profondeur immense_. Maris altitudo, _abîmes de la mer_. 3. TRANSL. Animi, fortunæ gloriæ altitudo. Altitudo et elatio orationis. Cf. Altus.

ALTOR, ōris, m. _Celui qui nourrit_. SYN. Educator. USUS: Omnium rerum seminator et altor DEUS.

ALTRINSĔCUS, _De l’autre côté_. * SYN. E regione, ex altera parte. USUS: Assiste altrinsecus.

ALTRIX, ĭcis, _Celle qui nourrit_. SYN. Nutrix, educatrix, alumna. USUS: Terra patria, altrix nostra.

ALTUM, i, n. _La pleine mer_. USUS: Tempestate in alto jactantur nautæ. Ex alto emergere.