Part 3

Retulit Haret Hammamita. Conseruerat me et amicos quosdam consessus, quo nullus frustrabatur vocans, nec fallebat igniarii percussio, nec flagrabat ignis rixae. Dum autem certatim trahebamus lacinias declamationum, afferebamus novas historias, en! stetit prope nos persona, trita veste induta, incessu claudicans, et dixit: O electissima thesaurorum, gaudia[1] familiarium[2]! conducat vobis oriens dies, laeto fruamini jentaculo, et adspectu dignemini virum, cui olim erant convivia et liberalitas, bona et dona, agri et pagi, patinae et hospiti (praeparati) cibi; sed, non cessantibus tristibus negotiis, bellis aerumnarum, scintillis malae invidiae, vicissitudinibus atris, carere tandem incepit vola, calva evasit area, subsedit scaturigo, non convenit[3] mansio, diffluxit conventus, duritie laesit accubitus, mutavit se status, ejulavit familia, vacaverunt stabula, miseruit aemulans, periit loquens et silens, deflevit invidus et convitians; eoque adacti sumus fortuna in aerumnam conjiciente, paupertate ad pulverem deprimente, ut calceus esset dolor, cibus angor, intus haberemus incendium, intestina complicaremus fame, oculos tingeremus insomniâ, valles eligeremus habitacula, molles reputaremus spinas, oblivisceremur sellarum camelinarum, laudaremus mortem deleturam[4], tardum censeremus diem natalem! Estne ergo in vobis ingenuus medens, liberalis consolans[5]? Nam, per eum, qui me produxit gente Kaila[6]! frater evasi egestatis; non habeo, quo me sustentem unam noctem. Dixit Haret Hammamita. Condolui ob ejus miserias[7], sed, cupidus eliciendorum ejus rhythmorum, ostendi ei aureum et dixi exploraturus: hunc si laudas versibus, tibi est certus. Quibus auditis occoepit declamare, nec tardans, nec aliena sibi arrogans:

Laudetur[8] aureus, cujus splendet flavedo, mundi plagas secat cursus, longissima sunt itinera,

Percrebruit fama et gloria, lineamenta commissum sibi servant intimum[9] pluti;

Cujus superbo incessui se adjungit conatuum successus, omnibusque mortalibus amatus est candor,

Quasi liquatis cordibus esset ortus; quem qui crumena continet, animosus est,

Etiamsi perierint aut tardarint liberi! Euge venustatem ejus et splendorem,

Et euge commoda ejus et auxilium! Quot imperantes nonnisi ejus ope jussa sua ad finem perducta viderunt;

Quot beati[10] sine eo mansissent in miseria; quot aerumnarum exercitus dispulit ejus impetus;

Quot lunae plenae ad descensum adductae sunt ejus copiis[11]; quot iratis, quorum arderet carbo,

Ejus audito clandestino alloquio sedata est vehementia; quot captivos, quos prodiderat cognatio,

Hic liberavit, ut clarum eis esset gaudium; quot dominii jura[12] ejus produxit creatio!

Ni obstaret religio, dicerem: summa ei est potestas!

His declamatis porrexit manum dicens: vir ingenuus perficit, quod promisit, uti nubes effundit, postquam intonuit. Aureum ergo ei projeci et addidi: sume eum, haud tristi animo donatum. Ille, ori eum indens, inquit: benedictus sit a Deo! tum, gratiis actis, se accinxit ad abeundum. Mihi vero facetiis ejus suborta desiderii ebrietate, tam leve videbatur contrahendi aeris alieni facere initium[13], ut, extracto aureo altero, dicerem: visne hunc vituperare, dein tibi habere? Et ex tempore declamavit, altiore et canora voce, festinans:

Pereat deceptor, infidelis, flavus, praeditus, ut simulator, duabus faciebus,

Duabusque conspicienti apparens formis, ornamenti amatorum et coloris[14] amantium,

Ipsius amore seducens judiciis[15] praepositos ad comparandam Domini iram;

Qui si non esset, non abscinderetur dextra furis, non videretur injuria tyranni,

Non abhorreret avarus a nocturno visitatore, nec quereretur dilatus dilationem tardantis;

Nec Dei auxilium imploraretur contra osorem sagittis[16] petentem, nec rebellaret creatus creatori[17];

Cujus malis ex moribus hoc quoque est, quod opem non fert in angustiis,

Nisi fugerit, ut fugit deserens servus! Bene illi, qui de fastigio eum dejecerit, Et amici modo insusurranti responderit sermone veracis, probi: displicet tua conjunctio, discede!

Dixit relator. Excepi: quam copiosus tuus est imber! Resumsit: promisso vero inest, quod magis cogat[18]. Afflavi[19] eum itaque aureo altero, adjiciens: serva eos primae Suratae amuleto[20]. Ille vero, aureo in os inserto et ad geminum addito, discessit laudans matutinum excursum, extollens donantem et donum[21]. Dixit Haret Hammamita. Cor mihi meum clanculum innuit, eum esse Abu Seidum, clauditatem autem dolum; rogavi eum itaque, ut reverteretur, et allocutus sum: ornata tua oratione jam proditus, incessu utere recto! Respondit: si tu es Hammamita, honorificentissimam tibi salutem dico, optans, ut diu vivas inter liberales. Resumsi: ego sum Haret; qualis vero tuus novissimis his temporibus status[22]? Respondit: duplice vivo statu, miseriae et commoditatis; duobusque versor cum ventis, vehemente et leni. Perrexi: qui vero potuisti te simulare claudum? tui similis non jocatur[23]. Ibi abscondente sese, quae modo revelata apparuerat, hilaritate, tergum vertit declamans:

Clauditatem simulavi, claudicandi non cupidus, sed ut pulsarem portam laetitiae;

Dein, freno tergo meo immisso, viâ tenderem, qua tendit, qui jumentum suum libere exspatiari patitur[24],

Reprehendentibusque respondere possem: excusate, claudo non est vertendum vitio!

1. Vel: laeti nuncii. 2. Vel: societatum. 3. Proprie: extulit se. 4. Vel: eradicantem, exitio dantem. 5. Vel: adjuvans. 6. Kaila dicitur tribus Arabum, nec non filia Arkami, Gassanitae, mater Ausi et Chasragi, a quibus duobus prodierint Alanzâr, *Mohammedis adjutores*; pro *Alchasrag* falso legere suadet Schult. *Alcharzez*. 7. Vel: inopiam. 8. Falso vertitur: laudo. 9. Errat Schult. explicans: lineamenta nummi aurei arcanum opulentiae commendant. Non reprehendendus est Scholiastes, qui Sirr cepit pro „*optimum rei, praestantissima pars*;“ rejicula vero est lectio *Audaat* pro *Udiat*. 10. Vel: meticulosi. Cfr. Giggeium. 11. Non male Schult. vocem *Badrat* explicat: facies, oculus lunae instar refulgens. D. S. Scholl. habent: pondus decies mille drachmarum. 12. Possunt haec verba etiam accipi pro juramento: per dignitatem Domini, cujus eum produxit creatio! 13. Schult. nitens variante, vertit: prima auspicia sensi aeris alieni contrahendi. 14. Qui est flavus. 15. Proprie: veritatibus. 16. D. S. Scholl. interpretantur: sagittis maledictionum. Castellus suggerit: jaculatorios et penetrantes adspectus. 17. Comma, „nec rebellaret“ etc., in plurimis et antiquissimis MSS. deesse dicit S. d. Sac. 18. A v. At promissum (vel pactum) pollentius est. 19. Saepius occurrit pro: donare. 20. Interpretantur haec: *gratias age Deo!* quia primum Korani caput (Mathani) incipit verbis: *laus sit Deo!* Sed magis arridet: tanquam sanctissimo amuleto hoc aurum tibi servetur, ut possessione ejus diutissime gaudeas! 21. Schult.: conciliabulum et ejus munificentiam. 22. Non bene Schultensius vertit: quis status, quae fortunae? Proprie enim transferendum esset; quis tibi status et fortunae casus? Et autem hic notat cum, ita ut sensus sit: quomodo tu te habes cum fortunae casibus? 23. Posset tamen etiam verti: tui similis non macilentus fit, non ad paupertatem redigitur. 24. Nimis libere Schult.: qui nutant in religione. *Maraga* est hoc loco: camelum pascere sivit. Schult. vertit quasi media esset Kesrata. Schol. apud Schult. habet: qui miscet serium joco.

IV Dimjatensis[1].

Commemoravit Haret Hammamita. Profectus sum Damiatam anno, quo ultro citroque pellebamur[2]. Spectabar autem tum temporis statu commodo[3], amabar a fratribus[4], tractabam vestes limbatas opulentiae, revelatam conspiciebam faciem laetitiae[5], et habebam socios, qui confregerant baculum dissidii, sugebantque concordiae plenum uber[6], ita ut aequalitate splenderent instar pectinis dentium, voluntatum conspiratione una viderentur esse anima. Nihilominus proficiscebamur, quasi salus posceret[7], celerrimis[8] tantum vehebamur jumentis, et descendentes in mansione, aut aquam haurientes e rivo, moram corripiebamus, cunctationem evitabamus. Nocte quadam juvenilis[9] comae praedita nigrore, corvo simili quoad cutem, iter forte continuabamus, donec tenebrae exuerant juventutem, et aurora earum absterserat tincturam[10], ubi fastidientes pergere, desiderantes dormire, inventa regione, cujus graminosi erant colles, lenibus afflati euris[11], hanc eligebamus cubitum camelis, stationem diluculo paullum quieturis. Cum autem turba miscella[12] descendisset, sellarum stridor et camelorum barritus obmutuisset, audivi validum voce e viris, dicentem confabulatori suo in mansione: Qui tibi mos est vivendi cum aequalibus tuis et vicinis? et respondentem: Amice tracto vicinum, etiamsi injuste agat; mihi illum quoque conjungere studeo, qui insultet; tolero consortem, utut turbet[13]; diligo propinquum, vel si potum fervidum[14] infundat; amicum praefero fratri germano; socio pacta servo, quamquam decimam non rependat partem; largissimum hospiti datum leve existimo[15]; ejusdem mecum cameli equitem[16] beneficiis demergo; confabulatorem nocturnum habeo loco Amiri; familiarem colo ut principem; noto[17] trado quaecunque donare habeo; comitem bonorum meorum statuo arbitrum; leni oratione alloquor osorem; persevero interrogare de eo, qui me negligit; vice soluti promissi contentus sum ramento; pro remuneratione minutissimam acceptam habeo particulam; non laedo[18], quando laedor, nec ulciscor[19], etiamsi momorderit variegatus serpens. Ad quae socius regessit: Vae[20] tibi mi filiole! servatur qui ipse servat, et inhiatur pretioso; sed non accedo ad illum, qui non vicissim accedat[21]; non signo observantia mea fastidiosum; non puram exhibeo amicitiam neganti aequitatem; non fratrem voco vincula negligentem[22]; non adjuvo fallentem spes meas; non curo solventem connexum; non blandior ignoranti meum pretium; non trado habenam meam illi, qui foedus rumpit; non largior amicitiam adversariis; non vanum esse sino, quod comminabar hostibus; non planto dona terrâ inimicorum[23]; non auxilium fero[24] gaudenti dede infortunio meo; non illius misereo, qui gaudet de interitu meo; non dono[25] muneribus meis selectis, praeterquam dilectos; non medicinam rogo alios, quam amatos; non intimam amicitiam dedico alii, quam farcienti meam rimam[26]; non sincerus sum illi, qui meam vult mortem; non vota pro illo facio sincera, qui non implet peram[27] meam; non effundo illi gratias meas, qui evacuavit vasa mea. Et quis unquam rectum judicet, ut ego donem, tu retineas; ego mollem me praestem, tu aspere agas; ego liqueam, tu congeles; ego ardeam, tu flamma sis sedata? Non, per Deum! Verbum verbo pendamus, ut penditur aurum[28]; facta aequemus, ut soleae aequantur calceorum; ut securi simus a fraude, defendatur a nobis mutuum odium! Si non - cur ego tibi potandum dem, tu me abigas; ego te juvem[29], tu me despicias; ego pro te acquiram, tu me vulneres; ego ad te veniam, tu me ire sinas? Quomodo aequitas emi[30] potest injuria; qui sol radiare cum nubibus; quando amor socius esse violentiae; et quis ingenuus contentus fuit conditione depressionis[31]? Divina sane sunt patris tui verba:

Qui amorem mihi suum appendit, praemium ei do illius, qui super fundamento suo exstruit;

Admetior amico, prout mensus est mihi, modio pleno aut deminuto;

Nec eum frustro; nam pessimus est mortalium, cujus hodiernus dies non respondet hesterno[32];

Et quicunque apud me petit fructum, non aliud decerpit, quam quod plantavit;

Non animus est decipere, neque vero abire, ut cujus manus complosione deceptus est sensus;

Nec mihi impono officium erga eum, qui sibi non imponit officium erga me.

Saepe quidem, qui impurum foveret amorem, credidit, me sincerum ejus esse amicum, quamvis simularet;

Sed non intellexit prae ignorantia, me creditori meo debitum solvere eâdem monetâ.

Et fuge eum, qui te stultum aestimat, fugâ odii, eumque cense ut sepulcro conditum;

Ac cujus amicitia est dubia[33], monstra te illi veste ejus, a cujus familiaritate abhorretur[34];

Nunquam autem amorem spera ab eo, qui te putet pecunia egere sua[35]!

Dixit Haret Hammamita. Audito autem mutuo amborum sermone, deside ravi spectare ipsorum personas; cum itaque appareret filius solis[36], et coelum involveret luce, surrexi, antequam loco moverent cameli vectarii[37], et non[38] ut mane prodit corvus, incepique versus tractum vocis illius nocturnae tendere, stricta oculi acie observans facies, donec conspexi Abu Seidum et filium ejus conversantes, indutos vestibus duabus grossioribus laceris. Quos animadvertens mihi fuisse collocutores noctis, auctores institutionis, adii, captus eorum lenitate, dolens egestatem, et invitavi[39], ut ad meam se conferrent stationem[40], meaeque domini essent copiae et inopiae. Atque incepi virtutem eorum divulgare inter viatores, ac arbores eis concutere fructiferas, ita ut mergerentur muneribus et haberentur amici. Eramus autem mansione, unde distincte notari poterant aedificia pagorum, clareque spectabamus ignes hospitalitatis. Cum itaque Abu Seid marsupium suum videret impletum, miseriam fugatam, dixit mihi: corpus meum est sordidum, squalor firmus; permittisne mihi, ut pagum accedam, me lavatum, hancque curam dispulsum? Respondi: si hoc vis, festinatio! festinatio! et reditus! reditus! Reposuit: invenies me citius tibi supervenientem, quam oculus a prospectu revertatur tuus. Tum effuso cursu abiit, ut celer equus in hippodromo, filio dicens: festina! festina! Nos autem, non putantes, eum decipere et fugere, morabamur eum exspectantes, ut exspectantur festorum novae lunae et explorabamus de eo exploratoribus et quaesitoribus, donec lux senuerat et prope aberat, ut diei crepido[41] corrueret. Cum itaque meta[42] exspectationis nimis esset longinqua, et sol luceret (nebularum vespertinarum) laceris pannis, dixi sociis: modum excessimus morando; distulimus profectionem, usque dum amisimus tempus; jam autem clarum est, virum mentitum esse; paramini igitur ad iter faciendum, nec cujusquam fimeti oculos vestros in se convertito viriditas[43]! Ipse vero surgens, ut pilento instruerem camelum, et sarcinas imponerem profectionis causa, Abu Seidum inveni sellae camelinae inscripsisse:

O tu, qui mihi brachium fuisti et auxilium prae omnibus mortalibus!

Ne existimes, me aufugisse fastidio aut modum excedente petulantia;

Semper[44] ego ex iis eram, qui cibati dilabuntur[45]!

Addidit (Haret). Coetum, ut sellae inscriptionem legerent, admonui, quo, quem vituperaverant, eum excusarent. Hi vero, lepidum ejus sermonem[46] admirantes, Deum implorabant averruncum ab ejus noxa. Tum perreximus, nescii, quos jam ille nostrûm loco elegerit alios.

1. Damiata, quae nunc in Aegypto floret, non plane eadem est cum hac, quam Haririus intendit. Quia urbs haec, sita illo loco, ubi Nili brachium orientale in mare influit, solita erat Francorum exercitibus statio, Moslemi eam vastarunt, aliamque remotiorem loco ejus condiderunt. Cfr. J. D. Michaelem ad Abulfedae Descr. Aegypti p. 115, not. 249. 2. Vel: ubi ultro citroque proficiscebantur homines. A. v. impulsionis et repulsionis. 3. Schult.: a laetiore fortuna respiciebar. Sed si hoc voluisset auctor, non adhibuisset vocem *rachâ*, quae notat potius *commoditatem*, quam affert laetior fortuna. 4. A. v. amatus fraternitatis, vel fraternitatem contrahendi. 5. Ut sponsam. 6. Proprie: lac, quod inter binas mulctras colligitur in uberibus. 7. D. S. Scholl, *nagâ* pro certo currendi modo habent. 8. Vel: stolide praecipitibus. 9. A. v. juvenili quoad adolescentiam. 10. D. S. Scholl.: a manu sua absterserat tincturam tenebrarum. 11. Proprie: lenibus afflatâ euris. 12. Vel: comites. 13. A. v. etiamsi turbationem manifestet. 14. Puta: gehennae. 15. Schult. simpliciter: confero larga dona. 16. Proprie: eum, qui in altero cameli latere equitat itaque onus coaequat. 17. Proprie: notis. Perperam Schult.: iis, qui me norunt. 18. Schult.: non queror de injustitia. 19. Schult.: non aegre fero. D. S. Scholl. et Castellus non plane conveniunt in constituenda verbi *nakima* significatione. 20. Vae, dicunt scholia, tantum esse exclamationem mirantis vel increpantis. Hoc non est verum; saepe esse exclamationem comminantis condolentisque, sequentes narrationes ostendent. 21. Vel: subveniat. 22. Vel: irrita facientem. 23. Hoc comma Schult. deest. 24. D. S. Scholl.: non eandem, ac mihi, bonorum meorum partem tribuo illi. 25. Schult. male: non donari me patior. 26. I. e. inopiam. D. S. Scholl. primariam vocis notionem, quam indigitat adjectum *Sadda*, obturavit, praetervident. 27. Vel: vas, thecam. 28. Proprie: *pondus*. Nominatur vero sic etiam nummus aureus. 29. Vel: portem. 30. Vel: adduci. 31. Vel: diminutionis. 32. Schult. vertit: cujus dies damnum fecerit prae *matre sua*. Legit *Omm* pro *Ama*. D. S. Scholl. hic nihil interpretationis addunt. Videtur Haririus dicere voluisse: qui non gratus est pro beneficiis praeterito tempore acceptis. 33. Proprie: cujus in amicitia est obscuritas, dubium. 34. Schult. certe variante lectione ductus: indue vestem abhorrentis a familiaritate ejus. 35. Finit hic disputatio de optima inimicos tractandi ratione, qua manifesto contenduntur praecepta religionis christianae cum veterum Arabum placitis, qui nimis inclinabant ad talionem. Cfr. Iba Doreidi Idyllium v. 136, 152, 153. 36. Filius solis est aurora. *Sakâ*, hoc loco nom. pr. significans solem, proprie videtur notare ardorem, flammam. 37. Perperam Schult.: vectores. 38. *Non ut*, phrasis dicitur esse non mere arabica, sed Irakensium. Non raro Haririus ea utitur, significatque, *magis*, vel *plus quam*. 39. Vel: permisi eis. 40. Perperam: ad meam sellam. 41. Dies flumini comparatur. 42. Vel: spatium exspectationis nimis esset longum. 43. Non multi pretii habentur gramina in profectorum scenitarum relictis fimetis nascentia, quamquam perviridia; hinc fimeti viriditate proverbialiter designatur *species boni, cui non subest verum commodum*. Occurrit hoc proverbium etiam Cons. XVIII. A Mohammede ortum fertur, qui cum aliquando dixisset, „cavete vobis a fimetorum viriditat“, interrogatus, quid ista phrasi intenderet, responderit: puellam pulchram haud laudabilis plantarii, i. e. originis. 44. A. v. *ex quo non desino*; quod Scholl. explicant: dum vivo. 45. I. e. qui hospiti nolunt molestias creare diutius commorando. Verba sunt desumta ex admonitione Mohammedis (Kor. Sur. XXXIII., 53), qui post mensam solus esse vellet cum mulieribus suis. 46. D. S. Scholl. hoc vocabulum explicant per: *quod decerpserunt apes*. Sed *apium* mentio hic sane non erat necessaria. Rectius Teblebius in Schult.: *charaftu atthamrat* i. e. *kathâtuhâ*.

V Cuficus.

Commemoravit Haret Hammamita. Cufae confabulatus sum nocte, cujus facies erat bicolor[1], cujusque luna referebat amuletum[2] argenteum, cum sociis nutritis lacte eloquentiae, oblivionis syrma trahentibus super Sachbano[3]. Nemo eorum erat, a quo disci non potuisset, aut a quo sibi cavere necesse fuisset; ad unumquemque inclinabatur, a nullo abhorrebatur. Et fascinavit nos confabulatio, donec occiderat luna et dominata est vigilia. Cum autem velum expandisset sinceri nigroris nox, et nihil restaret quam dormiturientis nutatio, audivimus a porta sonum latratum cientis[4], quem sequebatur pulsatio petentis, ut aperiretur. Diximus ergo: quis nos accedit nocte atra? Respondit:

O homines hujus recessus, a malo sitis liberi, nec obviam habeatis, quoad vivetis, noxam!

Nox densa ad septum vestrum pepulit virum capilli disjecti, pulverulentum,

Fratrem itinerum diuturnorum, longinquorum, donec evasit curvus, pauper,

Similis novae coeli lunae, cum primum splendet. Quin aream vestram oppressit indigus pudens[5],

Prae omnibus aliis mortalibus vos adiens, ut quaereret hospitium[6] et quietem.

Hospitem igitur accipite contentum, ingenuum, qui acquiescit dulci et amaro,

Certeque a vobis discedet, benignitatis vestrae laudem spargens!

Dixit Haret Hammamita. Cum autem sermonis dulcedine nos fascinasset, et cognossemus, quid esset pone fulgur ejus, festinavimus aperire portam, ei obviam ivimus salutatione[7], et diximus puero: heus! heus! affer quod est paratum! Dixit hospes: per eum, qui me constituit in septo vestro! non adlambam cibum vestrum, nisi sposponderitis, vos me non habituros molestiam, nec mei causa vobis imposituros esum. Saepe enim esus[8] cruditate afficit edentem, et conviviis ei interdicit; pessimus autem est hospes, qui imponit gravia, excipientique affert noxam, praesertim noxam corpori adhaerentem, in morbos adducentem; nec dicit proverbium pervagatum[9] „optimae coenae sunt lucentes[10]“, alia mente, quam ut, mature coenantes, abstineamus a nocturnis epulis, quae reddunt luscitiosos; nisi quando, o summe Deus! ardet esuries et prohibet a somno. Dixit; et quasi nostram voluntatem perspexisset, aut ab arcu propositi nostri jecisset, re vera ineundo pacto ei gratificati[11] sumus, et gratias egimus ob aequabiles mores. Cum autem puer adtulisset, quod in promtu erat, et inter nos accendisset lampadem, considerabam illum, et ecce! erat Abu Seid. Quare sociis dixi: proficiat vobis, qui advenit, hospes, vel potius frigida[12] praeda! Nam, quamquam occidit luna (lucens) domo Sirii, orta est luna poëticae, et quamquam occidit plena luna Natrae[13], jam splendet plena luna prosae. Et invasit eos ardor laetitiae, avolavit somnus ab oculorum hirquis, rejicientesque quietem, ad quam tetenderant, reversi sunt ad explicandam festivitatem, quam complicuerant. Abu Seidus quidem intentus erat manuum suarum labori, donec, cum tollendae mensae tempus venisset[14], diximus: delecta nos enarratione cujuspiam e confabulationibus tuis egregiis, aut itineribus tuis mirandis! Respondit: expertus sum mira, quae nemo vidit videntium, nec ullus tradidit tradentium; ad maxime autem mira pertinet, quod spectavi hac nocte, antequam superveni vobis[15], et ad vestram tetendi portam. Petivimus itaque, ut referret, quod novum vidisset, libro vagans gradu, et dixit: Peregrinationis arcus me exspuerunt in hanc regionem, famelicum, miserum, gestatorem perae vacuae, ut cor matris Mosis[16]. Surrexi itaque per silentium[17] tenebrarum, quamquam pedes dolebant, ut quaererem virum excipientem, aut acquirerem orbiculum panis, et pepulit me agaso famis, et fatum, cui cognomen est *pater miri*, donec constiti ad portam domus, et properanter dixi:

Salvete habitatores hujus domus! Vivatis commoditate vitae suavis[18]!

Nonne apud vos filio viae pauperi, itineribus emaciato, nocte tenebrosa erranti,

Intestina aestuanti, famem comprehendenti, qui biduum non gustavit cibi saporem,

In terrane vestra ei est refugium? Nam jam obscuravit ala tenebrarum demissarum,

Estque vitae statu quietis experte. Et estne hac mansione dulcis potum,

Qui mihi dicat: baculum abjice et intra, gaude humanitate et cibo hospitali promto!?

Dixi[19], et prodiit hinnuleus[20], super quo erat palla, et inquit:

Per sanctitatem senis (Abrahami), qui sanxit hospitalitatem, et peregrinationis scopum fundavit in matre urbium!

Nocturno visitatori, si talis supervenit, nihil apud nos est, quam sermo et cubitus in septo.