De Plantis Esculentis Insularum Oceani Australis Commentatio Botanica
Part 2
CATALOGVS PLANTARVM ESCVLENTARVM AUSTRASIAE.
1. Fructus. Nomina Classes 1. Artocarpus incisa Monoecia Monandria. 2. Musa paradisiaca Polygamia Monoecia. 3. Spondias dulcis † Decandria Pentagynia. 4. Citrus Aurantium. Polyadelphia Icosandria. 5. Citrus decumana Polyadelphia Icosandria. 6. Eugenia malaccensis Icosandria Monogynia. 7. Ficus aspera † Polygamia Trioecia. 8. Ficus granatum † Polygamia Trioecia. 9. Ficus indica Polygamia Trioecia. 10. Pandanus odoratissima Dioecia Monandria. 11. Morinda citrifolia Pentandria Monoginia. 12. Solanum aviculare † Pentandria Monoginia. 13. Achras dissecta Hexandria Monogynia. 14. Crataeva religiosa † Dodecandria Monogynia. 15. Coriaria sarmentosa † Dioecia Decandria. 2. Nuces. 16. Cocos nucifera Appendix Palmae. 17. Corypha umbraculifera. Appendix Palmae. 18. Inocarpus edulis Decandria Monogynia. 19. Terminalia Catappa Polygamia Monoecia. 20. Terminalia glabrata † Polygamia Monoecia. 21. Maba major † Dioecia Triandria. 22. Sterculia Balanghas. Monoecia Monadelphia. 23. Sterculia foetida Monoecia Monadelphia. 3. Radices. 24. Convolvulus chrysorrhizus † Pentandria Monogynia. {22} 25 Dioscorea alata Dioecia Hexandria. 26. Arum esculentum Gynandria Polyandria. 27. Arum macrorhizon Gynandria Polyandria. 28. Tacca pinnatifida Dodecandria Trigynia. 29. Dracontium polyphyllum Gynandria Polyandria. 30. Dgidgi radices 31. Mawhaha radices 32. Dracaena terminalis. Hexandria Monogynia. 4. Olera. 33. Dracaena indivisa † Hexandria Monogynia. 34. Areca oleracea? Appendix Palmae. 35. Areca sapida † Appendix Palmae. 36. Apium graveolens Pentandria Digynia. 37. Tetragonia halimifolia † Icosandria Pentagynia. 38. Lepidium oleraceum † Tetradynamia Siliculosa. 39 Lepidium Piscidium † Tetradynamia Siliculosa. 40. Sonchus oleraceus Syngenesia P. aequalis. 41. Boerhaavia erecta Monandria Monogynia. 42. Solanum viride † Pentandria Monogynia 43. Portulaca lutea † Dodecandria Monogynia. 5. Succedanea. 44. Avicennia resinifera † Didynamia Angiospermia. 45. Hibiscus tiliaceus Monadelphia Polyandria 46. Coix Lacryma Monoecia Triandria. 47. Pteris esculenta † Cryptogamia Filices. 48 Polypodium medullare † Cryptogamia Filices. 49. Polypodium dichotomum Cryptogamia Filices. 6. Potulenta. 50. Piper methysticum † Diandria Trigynia. 51 Saccharum officinarum Triandria Digynia. 52. Convolvulus Turpethum Pentandria Monogynia. 53 Melaleuca scoparia Icosandria Monogynia. 54 Dacrydium cupressinum † Dioecia.
Signo † notatae in editione XIV. Systematis Vegetabilium Linnaei, quae cura Cel. Io. Andr. Murrayi prodiit, non reperiuntur.
{23}
Plantae Esculentae Insularum Oceani Australis.
I. FRVCTVS.
1. ARTOCARPVS INCISA. F.
A foliis incisis. _M. S. V._ p. 838. (Monogr. mea: _vom Brodbaum_ 4to 1784).
Arbor crassitie hominis, altitudine quadraginta pedum et ultra, trunco erecto, ligno molliori, levi, flavicante; libro efibrillis rigidiusculis reticulato, albo; cortice laevi, rimoso, pallide cinereo tuberculis exiguis raris asperso. Arboris partes laesae omnes liquorem fundunt glutinosum lacteum.
Rami in comam amplam subglobosam fastigiati, inferiores longiores, distantia decem sive duodecim {24} pedum supra terram e trunco prodeunt, fere horizontaliter patentes, sparsi, subverticillati. Ramuli adscendentes, apice floriferi, fructiferique.
Folia alterna, petiolata, ovata, supra medium in lobos septem novemve lanceolatos acutos profunde dissecta, sinubus rotundatis; caeterum integerrima, utrinque glabra, laevia, patentia, laete virentia, subtus pallidiora, membranacea, sesquipedalia, undecim pollices lata, venosa, nervis crassis, numero loborum e rachi communi excurrentium. Folia juniora sicut partes omnes teneriores arboris tactu glutinosa sunt.
Petioli teretiusculi, laeves, adscendentes, bipollicares. Stipulae binae, folia juniora involventes, lanceolatae, acuminatae, concavae, integrae, intus laeves, extrorsum pilosae, deciduae, tripollicares.
Pedunculi in apice ramulorum, et axillis foliorum summorum solitarii, teretes, pilis raris conspersi, erecti, bipollicares.
♂ _Flores Masculi_ ad folia summa:
CAL. Spathae nullae. _Amentum_ subcylindricum, clavatum, carnosum, erectum, spithameum, flosculis fessilibus, exiguis innumeris, tectum, caducum. _Perianthium_ proprium minimum, bivalve, valvulis aequalibus, oblongis, obtusis, concavis, arcte cohaerentibus, clausis, luteo fuscis.
COR. nulla.
{25}
STAM. _Filamentum_ unicum brevissimum in fundo perianthii. _Anthera_ erecta, oblonga, simplex, longitudine filamenti.
♀ _Flores Feminei_ in apice ramulorum.
CAL. _Spathae_ bivalves, ovato-lanceolatae, compressae, acuminatae, erectae, apice inflexae, molle, spithameae, primum clausae, deinde deciduae, in apice pedunculi. _Spadix? globosus_, germinibus plurimis connatis tectus. Perianthium nullum.
COR. nulla
STAM. nulla
PIST. _Germina_ numerosa, obverse conica, connata, receptaculo innata, apice convexiuscula, singula superficie subhexagona. _Styli_ vix ulli, brevissimi simplices, numero germinum, solitarii. _Stigmata_, puncta, prominula, marcescentia, (in aliis varietatibus, bifida; Thunberg).
PER. _Bacca_ globosa, glabriuscula superficie hexagonis conscripta, pallide virens; maxima dodrantalis; pulpa farinacea, alba, subfibrosa, maturitate succosa, flava; receptaculo clavato, carnoso, longitudinaliter fibroso, palmari, adnata.
SEM. (in hac varietate). Rudimenta sterilia, minuta, oblongiuscula, emarcida, fusca, apice pilo decies longiore coronata, pulpae immersa.
Varietates praecipuae huius arboris duae sunt α) _Fructu apyreno_; haec iterum in quinque ordines dispescitur quarum nomina lingua, taheitensium vernacula sunt sequentia:
{26} a) _Uru_, fructu apyreno globoso, laevi, mutico, vulgatissimae, quam modo adumbravimus, varietati proprius. b) _Maira_ fructu apyreno ovali, mutico, foliis profundius dissectis. c) _Patea_, fructu apyreno, oblongo scabro, quasi squamoso. d) _Tatarra_, fructu apyreno, ovali, germinibus verrucoso- mamillaribus stylo persistente muricatis; his accedit e) _Soccus lanosus_ Rumph. herb. amboin. I. tab. 32. fructu apyreno muricato, intus lanato-fibroso.
β) _Fructu seminifero_, cuius descriptionem dederunt Rumphius et Sonnerat. Haec olim in Taheiti insula cum praecedente reperiebatur, sed progressu temporis neglecta periit, quum apyrenae varietatis ad rem cibariam praestantior sit usus. Semina magnitudine fere castaneas exaequant, oblonga, subangulosa, utrinque in acumen produira, tunicis propriis, brunnea et alba, corticata, singula interstincta membranulis sive tunicis pluribus (e germinum abortu) et carne minus abundante succosa. Haecce semina in primis Celebae insulae hominibus pro alimento praecipuo inserviunt, qui eadem cinere fervido tosta, vel in aqua cocta, vorant.
Apyrena artocarpi varietas conjunctim cum seminifera adhuc in marianis insulis reperitur; in novis porro Hebridibus ac in amicorum archipelago, {27} licet rarior, occurrit; copiosissima autem omnium in societatis et marchionis mendozae insulis, atque satis abunde in Sandvigiis nonnullis colitur. Vidi etiam semel artocarpi stirpem juniorem in arboreto quodam novae Caledoniae, ubi inter rarissimas procul dubio recenseri debet.
Fructus hicce apyrenus perfecte maturus, pulposus, dulcescens, facile putrescit, atque tum alvum fertur nimis laxare; immaturus vero farinaceus est, et in fornace subterranea, vel etiam super igne tostus, saluberrimum et gratissimum nutrimentum praebet, sapore panis triticei non adeo dissimile, tametsi cum radicibus helianthi tuberosi sive etiam solani tuberosi quandam similitudinem habeat. Octo continuis mensibus taheitenses et adiacentium insularum marchionis incolae hocce inprimis cibo vescuntur, neque per reliquos quatuor menses, a Septembre in finem Decembris, sub ipso inflorescentiae et grossificationis tempore eodem prorsus carent, cum loco recentis fructus massam pulpae, fermentatione acidulatam, in panis speciem coquere probe norint, eamque in deliciis habeant. Liber arboris ad rem vestiariam pari modo, quo mori papyriferae liber, adhibetur; lignum pro cymbis, domibusque exstruendis; amenta mascula pro fomite igniario; folia pro cibis involvendis manibusque abstergendis inserviunt. Succus lactescens glutinosus coquendo inspissatur, et in viscum avibus capiendis idoneum convertitur; idem admistum aliis ingredientibus gluten praebet, quod hydriarum fissuris illini solet. Trium arborum annona ad alendum unum hominem sufficit.
{28}
2. MVSA PARADISIACA. Linn.
M.(_Paradisiaca_) spadice nutante, floribus masculis persistentibus. _M. S. V._ p. 902. n. 1.
M. (_Sapientum_) spadice nutante, floribus masculis deciduis _M. S. V._ p. 902. n. 2.
Planta culta per totius orbis regiones calidas, in america ante hispanorum ad ventum ignota, e guinea ad americae insulas aequinoctiales primum allata, in oceanum pacificum una cum hominibus ex orientali India migrasse videtur, ibidem enim in omnibus insulis, praeter demersas et desertas, passim colitur, et in varietates praesertim in archipelagis amicorum et societatis numerosas degeneravit. Propagatur e radice et stolonibus, foveae immissis, cum cinere herbisque concrematis, quibus calcis e conchis interdum pauxilium adjici solet, ut fructus cito progerminent, hae praecociores varietates mense sexto, immo quarto nonnunquam fructus proferunt, reliquae racemo nonnisi post decimum octavum mensem onustae ccrnuntur. Fructificatione peracta, tota stirps, excepta tamen radice novos agente surculos, emoritur.
Fructus, prout diversa est varietatum indoles, alii crudi alii nonnisi tosti sive assati comeduntur; horum priores hortorum taheitensium praecipuum ornamentum constituunt; posteriores vero, utpote frigori magis assuefacti, in montuosis insularum tractibus, locos nemoribus undiquaque clausos occupant. In moluccano archipelago, pulpam tostam horum fructuum masticando in pultem reducunt matres, quam infantibus etiam nolentibus in {29} os ingerunt, eosque ut offam deglutiant variis artibus cogunt. Cibus est facilis digestionis, iis qui e onginquo itinere maritimo adpel unt maxime salutaris et delicatus; mihi tamen, propter nauseosam glutinosamque dulcedinem semper iniucundus. Viscida haecce qualitas videtur stomacho debiliori infensa, constipat alvum, flatusque gignit. Rumphius etiam maturos crudosque musaefructus, cum facile putrescant, in dysenteria epidemica, malignitatem humorum adaugere credidit. Idem indefessus naturae observator, in moluccano archipelago sedecim musae varietates enumerat, quarum plurimae etiam in austrasiae insulis reperiuntur: eas vero verbis exprimere, vel differentiam specificam veram qua Musam paradisiacam a Musa sapientum dignoscere liceret, me nondum reperire potuisse, lubenter fateor. Figuras enim Ehretianas a Rheedianis (Trew. t. 21. 22. 23 et Hort. Malab. p. I. t.12. 13. 14). nihil discrepare quis non videt, licet b. Linnaeus illas Musae sapientum, has vero paradisiacae tribuerit ?
I. _Musa corniculuta_, (Pisang Tando) cornu bovis figura et magnitudine fructuum aemulat; variat fructibus mollibus flauis, quos femineos vocant, et masculis dictis, duris, viridibus, longioribus, austeris, ut nonnisi tosti aut cocti mensae apponi queant. Singula bacca saepe duodecim pollices longitudine exaequat, brachii fere crassitiem adtingit; quare racemus suffulciri solet, ne pondere suo abrumpatur.
II. _Musa exsucca_ (Pisang Gabba Gabba) parum a praecedente differt, nisi fructu tenuiore, ex albido flavescente, substantia siccissima, austera, donec sub cineribus fervidis torreatur.
{30} III. _Musa tetragona_ (Pisang Cro) fructus gerit spithameos, angulosos, plerumque tetragonos, extus virentes, intus albos, acidulos, duriusculos.
IV. _Musa acicularis_ (Pisang Dsiernang). Fructus palmares, trigoni, acuminati, acumine longo filiformi, styli persistentis vestigio. Racemus septem pedes nonnumquam longus est, ducentos et quinquaginta fructus in septemdecim verticillis non raro adnectens. Cortex, medullae rufescenti et sacchari instar micanti, fortius quam in congeneribus adhaeret.
V. _Musa coriacea_ (Pisang Culit-Tabal). Cortex crassissimus fructus, recondit pulpam mollem, pallide rufam, pentagonam, ora interiore angustissima. Haec quoque frixa aut tosta solet mensis apponi, licet etiam cruda eadem in cibum cedat modo bene matura sit. Ad hasce quinque varietates, quibus etiam decima adnumeranda, taheitensium varietates sylvaticae et montanae, quas Febhs vocant, mihi spectare videntur; harum maxima, maturitate extus et intus intense fulvo colore gaudet.
VI. _Musa mensaria_ (Pisang Medji). Hujus fructus palmaris sive spithameus, teretiusculus, striis notatur quinque elevatioribus, obliteratis, inaequaliter dispositis, vt fere trigonus appareat. Maturus e sulphureo colore flavescit, facillime decorticandus, pulpa albida, fractura micante, sapida- dulci, ac si aliquid aquae rosarum esset admistum. Ad torrendum, nisi immaturus, non valet, sed crudus comeditur; facile putrescit, cum et cito ad maturitatem perficiatur. Stipes altior quam in pluribus varietatibus; folia fusco maculata. Haec {31} imprimis et proxima sequens, apud taheitenses Meiya vocatur, vocabulo quod a voce malaica Medji parum absonum videtur.
VII. _Musa regia_, (Pisang Radja) gaudet fructu praecedenti affini, sed multo breviore, vix digiti longitudine, pollicem crasso, glabro, aequali, cortice tenuiore, sapore dulci et grato; quare a bataviae urbis incolis, maxime appetitur & reliquis musae varietatibus palmam praeripit, mensisque crudus apponitur.
VII. _Musa purpurascens_ (Pisang Mera) forma fructuum cum M. regia convenit, colore differt; cum enim progerminent fructus externe purpureo fusci sunt, croceo intermixto. Caro alba, acidula, edulis tamen sine praeparatione. Stipites, folia et racemi colore purpureo virenti infecti sunt.
IX. _Musa punctata_ (Pisang Salpicado). Fructus brevis, teretiusculus, flavus, minute nigro punctatus: cetera cum M. mensaria conveniunt.
X. _Musa dorsata_ (Pisang Swangi). Fructus crassus, sex pollicaris, protuberantiis longitudinalibus inaequaliter angulosus lateribus irregularibus. Pulpa intense lutea seu rufa, duriuscula mucosa, acidula, subaustera; qua nec frixa, nec cruda vescuntur homines, ad pultem tamen pro infantibus usurpatur, et omnium vilissima habetur. Stirps reliquis altior.
XI. _Musa granulosa_ (Pisang Batu sive Bidji); figura praecedentis, teres, tenuior, virens, pulpa mucosa, molli tamen et dulcescente, repleta seminibus duris, nigricantibus instar paeoniae seminum. Stipes altus, per surculos adeo multiplicatur ut brevi tempore magnum spatium occupet. Linnaeus hanc varietatem Musae Troglodytarum adnumerat.
{32} XII. _Musa fatua_ (Pisang Alpnuru) fructus geri paruos, crassos, tereti compressiusculos, cinerascentes, viscosos, saporis fatui, tostos tamen bonos.
XIII. _Musa coarctata_ (Pisang Bombor) est fructu breuissimo, ovi gallinacei magnitudine, glabro, tetragono, apice obtuso, crudo eduli.
XIV. _Musa papillosa_, (Pisang Sussu). Minores quam M. mensaria fructis gerit, pollicem crassos, angulosos, apice papillaeformi, flavescentes, pulpa duriuscula, acidula, vili, quae torreri potius debet, quam cruda comedi. Folia huius varietatis tenella, farina quasi conspersa sunt, qua abrasa, color fuscus adparet, qualis et deglupta extima membrana in stipite conspicitur.
XV. _Musa pumila_ (Pisang Kitsil) Stirps humilis, cum foliis humanam altitudinem non excedit. Fructus rotundi, digiti longitudine, sed crassiores, extus lutei, glabri, cortice tenui fragili. Pulpa dura, acidula, tamen ut fertur, grata, et ficuum saporem suscipiens si fuerit in aqua cocta. Racemus licet humilis tamen usque ad ducentos fructus non raro profert. Haec varietas gaudet solo pingui, terraque daedalaea, lapillis mixta, atque hortos montanos amat in syluis absconditos. Musae reigae degenerem filiam putat Rumphius.
XVI. _Musa lunaris_ (Pisang Bulang-trang). Huius racemus, stipes, folia flaua sunt, fructusque albidi, ita ut noctu lunae radiis illuminata, tota stirps similem colorem reflectat, unde nomen malaicum nacta est.
{33}
3. SPONDIAS DULCIS. F.
S. petiolis teretibus sexjugis: foliolis serratis, costatisque F.
Arbor procera, umbrosa, coma pulcra, late diffusa. Truncus crassitie, corpus humanum superat, erectus, ramosus, quinquaginta pedum altitudine, quotannis ante nouam foliationem florens, mense septembri.
Rami diffusi, patentes, teretes, cortice brunneo, scabro. Folia sparsa, conferta, petiolata, pinnata, sexjuga cum impari; foliola oblongo-lanceolata, acuminata, subtilissime serrata, glabra, patentia, costata neruo marginali, venis plurimis simplicibus parallelis rectis, a rachi media in costas ad angulum rectum excurrentibus, saturate viridia, palmaria. Petioli communes, teretes, laeues, patentes, pedales; proprii suboppositi compressiusculi, semipollicares.
Pedunculus in apice ramulorum uniuersalis, terminalis, teres, laeuis, erectiusculus, longitudine petioli communis. Racemus magnus compositus. Pedunculi partiales alterni teretes, glabri, horizontales, superiores sensim minores adscendentes palmares; pedicelli vniflori, sparsi breuissimi. Flores parui, flavo-virentes.
CAL. _Perianthum inferum_, minimum, quinquepartitum laciniis aequalibus, acutis pallide viridibus.
COR. _Petala_ quinque lanceolata, patentissima, calycis laciniis interjecta, infera. _Nectarium?_ Annulus carnosus, torulosus, germen cingens, flauus.
{34}
STAM. _Filamenta_ decem subulata, petalis breuiora patentia. _Antherae_ ouatae, erecto-incumbentes.
PIST. _Germina_ quinque minuta, globosa, basi coalita. _Styli_ quinque cylindrici, basi approximati, apice recurvi, longitudine staminum. _Stigmata_ obtusa.
PER. _Drupa_ oualis, obtusa, magna, glaberrima, aurea, odore sub nauseoso foetida; putamine exteriore tenuissimo, punctato, acri, dentes arrodente, amaricante, pulpa carnosa, succulenta, dulci, acidulata, aromatica, fragrante. _Nux_ in medio dura, lignosa, ouata, fibrillis duris pungentibus undiquaque echinata, quinquelocularis, dissepimentis membranaceis.
SEM. Nuclei solitarii, ouati, compressi, quamplurimum abortini.
Haec spondiae species per societatis et Amicorum insulas colitur, inprimis in Taheiti frequentissima. Eius fructis siue vere aurea poma in racemulis nutantibus proueniunt, et sapidissimis saluberrimisque jure adnumerantur, ejusdem fere ac Bromeliae Ananae fructus saporis, sitim non solum facile tollunt sedantque, sed etiam aegris, licet biliosis affectionibus et obstructionibus laborantibus, sine discrimine conceduntur; aluum leniter reserantes, antiseptici, et inter horaeos fructus dignissimi qui principem locum occupent. Nomen taheitensium _e-Vi_. Determinent alii, an haec nostra species cum spondia Myrobalano Linnaei, M. S. V. p. 428. n. 2. siue Celeberr. Jacquini spondia Mombin conjungenda sit, nec ne. Si rectius segregavi, {35} Linnaeanae species novis differentiis specificis donandae sunt.
4. CITRUS AURANTIUM. Linn.
C. petiolis alatis, foliis acuminatis. _M. S. V._ p. 697. n. 2.
Aurantia mala in novis Hebridibus reperiri auctor erat Petrus Fernandez de Quiros, primus harum insularum inventor, qui eadem terrae Manicolae, sive Mallicollo tribuit. In hortis harum regionum littori vicinis tamen hanc arborem nusquam vidimus, neque forsan testimonio nauarchi hispani fidem adhibuissemus, nisi tandem in extrema huius archipelagi versus austrum porrecta Tanna insula, fructus aliquot immaturos incolae semel venum obtulissent, quos pro veris aurantiis agnouimus. Non igitur dubitandum est, quin haecce hesperidum poma ab indigenis culta, rei cibariae harum insularum adnumeranda veniant.
5. CITRUS DECUMANA. Linn.
C. petiolis alatis: foliis obtusis emarginatis. _M. S. V._ p. 697. n. 3.
Frequentissima est in amicorum insulis arbor procera, umbrosa, pulchre comata, floribus fragrantissimis, fructibus maximis sapidissimis superbiens, qui belgice _Pompelmoesen_ audiunt et inter congeneres omnium saluberrimi habentur. Hi fructus toti constant paruis folliculis, facile et quidem sine diruptione pelliculae separabilibus. Apud incolas insularum Euwa siue Medioburgi, Namoka siue Rotterodami et Tongatabu siue Amstelodami, nomine _Moliya_ distinguuntur.
{36}
6. EUGENIA MALACCENSIS. Linn.
E. foliis integerrimis, pedunculis ramosis lateralibus. _M. S. V._ p. 461.
Haec arbor plurimis insulis oceani australis intra tropicos communis est, et praesertim colitur in Taheiti, congeriebus insularum Societatis, Marchionis, Sandvigii, nouarumque Hebridum. Fructus albicans est, roseo tinctus, pyriformis, interdum pugni fere magnitudine, sed pierumque multo minor, ex acidulo saccharatus, aqueus et succosus; salubris itaque et etiam aegros morbo inflammatorio decumbentes refrigeratione confortans. Corticem tritum et in lacte acido epotum Rheedius inter antidysenterica laudat. (Hort. Malab. I. p. 30.) Nucleus in centro drupae solitarius est; perperam Parkinsonius (Journal p. 40) pericarpium seminibus farctum dixit. Arbor magna et procera, foliis maximis umbrosa, taheitensibus _Heiya_ vocatur. Dubito an praeter hancce speciem etiam Eugenia Jambos inter plantas insularum australium ciuitate donanda sit.
7. FICUS ASPERA. F.
F. foliis oblique cordatis, sinuato-dentatis, vtrinque asperis: fructibus turbinatis, calycis margine obsoleto adnato. F.
Arbor quatuor siue quinque orgyarum altitudine, foliosa, ramis articulatis.
Folia alterna subpetiolata, ouato-cordata, acuminata, sinuato-dentata, disco interiore angustiore, vtrinque aspera, pilosa, patentia, spithamea. Petioli breuissimi, alterni, sparsi, teretes, superius sulco exarati.
{37} _Receptacula_ axillaria, gemina, sessilia, turbinato-globosa, extus sericeo-tomentosa, alba, magnitudine Ficus Caricae Linnaei, carnosa, succosa, sapida. Calyx communis nullus; sed margo obsoletus integer vix bi seu tridentatus, receptaculum in ea regione cingit, vbi magis dilatari incipit.
Colitur in hortis et arboretis Tannae insulae. Fructus dulces, grati, crudi comeduntur. Folia juniora cocta indigenis sapidum olus praebent.
Confer: _Rheed. Hort. Mal._ p.III. t. 62.
8. FICUS GRANATUM. F.
F. foliis ouatis integerrimis: pedunculis terminalibus, geminis horizontaliter divergentibus, fructibus calyculatis, globosis. F.
Habitat cum praecedente in Tanna, similiter culta, propter fructum edulem, dulcescentem, aquosum, subinsipidum.
Arbo procera vmbrosa, caudice multangulo toroso. Rami omnes adscendentes, longi, teretiusculi, subarticulati, cinereofusci, inaequales, ramulis teretibus articulatis, apice tantum foliosis.
Folia conferta alterna, petiolata, ouata, integerrima, glabra, venis raris flauis, supra intense viridia, inferne lucidiora, spithamea et vltra, patentia. Petioli teretiusculi, glabri, patentes, longitudine quadrantis foliorum. Gemmae terminales arctiores spiniformes, totae pilis badiis vestitae.
Pedunculi axillares folii supremi et proximi, gemini, crassi, breuissimi, teretes, horizontaliter diuergentes.
{38} Receptacula globosa, magnitudine Ficus Caricas superant, subpubescentia, rosea, maculis flauis conspersa, intus purpurea, pulposa, mollia.