# Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum

## Part 4

Book page: https://www.cyberlibrary.org/la/books/colloquia-sive-confabulationes-tyronum-literatorum-70713/index.md

Vilhelmus. — Literis totum transigo otium quod habeo.

Vincentius. — Si id agis, tibi ipsi obes.

Vilhelmus. — Hoc non spero, quòd mihi desim studendo.

Vincentius. — Prodes fortè animæ, sed corpori noces.

Vilhelmus. — Malo animæ quàm corporis profectum.

Vincentius. — Bellè dicis, sed corpori debili et animæ tandem vis perimitur.

Vilhelmus. — Periti istud non asserunt.

Vincentius. — Quid tum dicunt?

Vilhelmus. — Ad tenuem lancem, literas melius imbibi.

Vincentius. — Concedo, sed tamen oportet corporis curam non totam omittere.

Vilhelmus. — Neque hoc facio.

Vincentius. — Extremum dementiae esset, abstinentia immodica suum fraudare genium.

Vilhelmus. — Præstat tamen alimonia animæ quàm corporis.

Vincentius. — Enervatis autem corporis viribus, fulcimentum animæ et virtutibus tollitur.

Vilhelmus. — Inficias non eo, cum corpus sit animæ promptuarium.

————

Quem ludum debeant iuvenes exercere.

Antonius & Laurentius.

Antonius. — Hui ludis tu tesseris?

Laurentius. — Hoc tua quid refert?

Antonius. — Ludus iste non scholasticorum est.

Laurentius. — Quorum tum est?

Antonius. — Nebulonum, heluonum, et histrionum.

Laurentius. — Vidi ego complures literarum tyrones hoc uti ludo.

Antonius. — Nihilo fuêre meliores.

Laurentius. — Ánne peiores eos fuisse censes?

Antonius. — Hercule non solùm peiores, sed et pessimos.

Laurentius. — Tu nosti, quia tertius Cato es.

Antonius. — Ride ut lubet, vera loquor.

Laurentius. — Nihil ludendum et scholasticis arbitraris?

Antonius. — Ludendum et ipsis quandoque, sed aliud lusus genus.

Laurentius. — Age, qui ludus?

Antonius. — Ludi nempe honesti, et verecundi.

Laurentius. — Qui illi sunt?

Antonius. — Quos olim Cumani suos docuerunt liberos.

Laurentius. — Quales isti tradiderunt pueris?

Antonius. — Natare, dimicare, et certare luctando.

Laurentius. — Nullos alios?

Antonius. — Nullos quos audiero.

Laurentius. — Nunquam charta lusoria, vel talis?

Antonius. — Minimè gentium.

Laurentius. — Etiámne inter convivia cum amiculo?

Antonius. — Nusquàm locorum.

Laurentius. — Nimiùm sapuerunt.

Antonius. — Si semel et iterum concessissent, malè cecidisset.

Laurentius. — Nonnunquàm ludere, ferendum esse.

Antonius. — Audistín’ Platonem dicentem, non parvum incommodum esse consuetudinem iniquam?

Laurentius. — Consuetudo diutino et frequenti conatu fit, non rarò tentando.

————

De Eleemosynis colligendis.

Ludovicus & Pantaleon.

Ludovicus. — Placétne tibi mihi congredi?

Pantaleon. — Quò?

Ludovicus. — Ignoras? ostiatim petitum decimas nostras.

Pantaleon. — Decimas quid vocas?

Ludovicus. — Stipem, quæ nobis pauperibus à divitibus erogatur.

Pantaleon. — Est illa nobis vice decimarum?

Ludovicus. — Utique est.

Pantaleon. — Mihi non fit verisimile.

Ludovicus. — Pinguis Minervæ homo es, quòd ista non capis.

Pantaleon. — Haud capio, rogo apertius mihi dicas.

Ludovicus. — Obsecundabor, tu ausculta.

Pantaleon. — Advertam diligenter.

Ludovicus. — Nosti agrorum dominos oportere suis, aut parœcianis, aut principibus pendere decimas?

Pantaleon. — Nosco per parentes meos.

Ludovicus. — Non secus oportet et divites illos, de suis bonis pendere nobis stipem.

Pantaleon. — Certè si oporteret eos, tum nunquàm recusarent.

Ludovicus. — Dum renuunt, ipsis luditur.

Pantaleon. — Imò plus luditur nobis, quàm ipsis.

Ludovicus. — Longè aberras.

Pantaleon. — Deliro dicis: venter mihi fame perit.

Ludovicus. — Divitum incommodum longè est gravius.

Pantaleon. — Dic, quod illud est?

Ludovicus. — Dei incidunt iram, quòd pietatis non sunt cultores.

Pantaleon. — Istud non æstimant.

Ludovicus. — Sed olim ante iudicem Deum acerbè sentient.

Pantaleon. — Interim induciis fruuntur?

Ludovicus. — Miserae induciæ sunt, quas certum sequitur tormentum.

Pantaleon. — Solatium tamen est dilatione frui, etiam momentanea.

————

De Ludo Pilæ.

Gysbertus & Petrus.

Gysbertus. — Ut sic desidetis? surgite pigerrimi.

Petrus. — Quid conabimur?

Gysbertus. — Colludemus nonnihil?

Petrus. — Malumus hîc in gramine viridi quiescere.

Gysbertus. — Endymionum est, non adolescentum, ita gramini incumbere.

Petrus. — Attamen dulce est.

Gysbertus. — Iucundius mihi est ludere, quàm torpere.

Petrus. — Age, ludendo concertemus.

Gysbertus. — Pilámne iaciendo invicem?

Petrus. — Cui est pila? nobis deest.

Gysbertus. — En, hîc duas habeo.

Petrus. — Molliorem et leviorem accipiemus.

Gysbertus. — Bellè dicis, nam ista minus afferet doloris.

Petrus. — Sed sortiemur periculi et ludi comites.

Gysbertus. — Ludemus, ut pila scrobibus impellatur.

Petrus. — Tum sors mittatur, quis incipiat.

Gysbertus. — Scrobs prius adscribatur cuilibet.

Petrus. — Quisque accipiat quam velit, suprema erit mea.

Gysbertus. — Advolve pilam, in cuius scrobem ceciderit, eam in alios proiiciet.

Petrus. — Papæ, meam incidit, fugite hinc.

Gysbertus. — Ho, ho, neminem tetigisti, notula tibi appingatur creta.

Petrus. — In calceum fige mihi cretæ lineam.

Gysbertus. — Demum adiice foveis pilam.

Petrus. — Nunc tuæ intrudam foveæ.

Gysbertus. — Si feceris, te primum proiiciam.

Petrus. — Vidén’? age quæ lubet.

Gysbertus. — Fuge, aut te iactu petam.

Petrus. — Si audes, iacias.

Gysbertus. — Audeo maiora, en, tactus es.

Petrus. — Et te rursus ad suras læsi.

Gysbertus. — Vix credo, nam sensi penitus nihil.

————

De Ludo globorum missilium, quos Omnia vocant Colonienses tyrunculi literarii.

Cornelius & Iacobus.

Cornelius. — Non decet aliis ludentibus nos ita defidere.

Iacobus. — Præstat spectatorem esse, quàm ignavum collusorem.

Cornelius. — Auspicemur et nos duo ludum cognitum.

Iacobus. — Quem agemus consulis ludum?

Cornelius. — Globularem.

Iacobus. — Cum globulis quos Omnia vocant?

Cornelius. — Impolitum est istud verbum.

Iacobus. — Nosti tu aliud venustius?

Cornelius. — Ipse dicerem globulos missiles per pollices.

Iacobus. — Et istam memoria recondam orationem.

Cornelius. — Fiat fossiculus, in quem globuli mittantur.

Iacobus. — Tibi culter est, effode terram.

Cornelius. — Præscribe tu ludi carceres.

Iacobus. — Hoc signo ligneolo.

Cornelius. — Præmitte tu globulum, ego deinde.

Iacobus. — En istic me ferias.

Cornelius. — Si possum, non sinam te ibidem durare.

Iacobus. — Te expectabit globulus.

Cornelius. — Vides? ubi nunc sistis?

Iacobus. — Semel sum à te propulsus, id nihil æstimo.

Cornelius. — Denique tria vici, tu nondum lucratus es.

Iacobus. — Istis tribus nihil addes lucri.

Cornelius. — Res ipsa loquetur.

Iacobus. — Quibus Fortuna prius aspirat, tandem adversatur.

Cornelius. — Mox sex numerabo.

Iacobus. — Ipse præveniam te.

Cornelius. — Ah, nunc mihi timeo.

Iacobus. — Ecce et mihi tria sunt.

Cornelius. — Ego rursus tribus te excello.

Iacobus. — Non diu numero superior manebis.

Cornelius. — Istud experiar.

Iacobus. — Tuis conatibus ipse obsistam.

Cornelius. — Enitere quantum potes.

————

De Ludo globorum qui torquentur per anulum.

Udalricus & Vinandus.

Udalricus. — Eamus deambulatum rus versus.

Vinandus. — Ruri quid tractabimus?

Udalricus. — Ibi et ambulando, et colludendo nos oblectabimus.

Vinandus. — Quod ludi genus exercebimus?

Udalricus. — Torquebimus globum per anulum ferreum.

Vinandus. — Age, propere eamus.

Udalricus. — Sed audi, in ludo globi anularis peritior me es.

Vinandus. — Rarus certè ipsum exerceo.

Udalricus. — Attamen videbo quid et ego possim.

Vinandus. — Globum prome.

Udalricus. — En tibi ferreum anulum, terræ infige.

Vinandus. — Flagellum et mihi præbe.

Udalricus. — Sortiemur, quis prius ludet.

Vinandus. — Ego cultrum sursum iaciam, tu elige.

Udalricus. — Seligam alterum cultelli latus, signum ubi impressum est.

Vinandus. — Latus planum sursum vergit, exordiri est meum.

Udalricus. — Age, placet, incipe.

Vinandus. — Ictu primo globum per anulum pellam.

Udalricus. — Si feceris eris mihi magnus Apollo.

Vinandus. — Ridere sine, videbis me virum.

Udalricus. — Ah, ah, nondum te expertum aspicio.

Vinandus. — Nescis verbum Vergilii, neminem ubique felici ludere dextra?

Udalricus. — Ut ego, ita per anulum agitares globum.

Vinandus. — Robur tibi est maius quàm mihi.

Udalricus. — Hic non robur, sed et promptitudo valet.

Vinandus. — Nunc bellè anulum penetrabit.

Udalricus. — Vel à latere præteribit.

Vinandus. — Istud ipsi prohibebo.

Udalricus. — Clausis oculis aptius te luderem.

Vinandus. — Verbis tu magnus es, sed factis nullus.

————

De Ludo Saltus.

Georgius & Volfgangus.

Georgius. — Ô vos ciconiarum proles.

Volfgangus. — Sumus proles ciconiarum?

Georgius. — Estis, quia longissima habetis crura.

Volfgangus. — Hoc tua nihil refert.

Georgius. — Si audetis, ego pomilio unum quemvis vestrûm ad saltandum lacesso, et provoco.

Volfgangus. — Et ipse in arenam tecum descendam.

Georgius. — Hoc saltandi more me imitare.

Volfgangus. — Præsileas, faciam periculum.

Georgius. — Ter solùm salias post cursum factum.

Volfgangus. — Metam signa lapide aut ligno.

Georgius. — En, hîc constiti.

Volfgangus. — Eam facilè assequar metam.

Georgius. — Id post cursum iactita.

Volfgangus. — Nunc viri aspice saltum.

Georgius. — Ah, saltum indignum iuvene tali.

Volfgangus. — Pro viribus conatus sum.

Georgius. — Vires tibi (ut video) sunt imbecilles.

Volfgangus. — Rursus experiar quid possim.

Georgius. — Semel vici, non alterum tibi concedam saltum.

Volfgangus. — Si nunc non assequor metam, palmam dabo.

Georgius. — Lubens permitto, tandem tenta.

Volfgangus. — Vides me penè assecutum metam tuam?

Georgius. — Assecutus es, sed non longius transponis.

Volfgangus. — Sat est quòd attigi.

Georgius. — Denuò tibi consequendam ponam metam aliam.

Volfgangus. — Vix remotius collocabis.

Georgius. — Puderet me si non qualibet vice distantius saltarem.

Volfgangus. — Te virum dicam, si ostenderis.

Georgius. — Vides? penè prolongassem.

Volfgangus. — Quod penè fit (ut vulgò dicitur) id tamen non consequitur votum.

————

De certamine cursus.

Gerardus & Crato.

Gerardus. — Cessemus oro de hoc ludo torquendi globum per anulum.

Crato. — Repetemus tum ædes nostras?

Gerardus. — Ut visum fuerit vobis.

Crato. — Esset nimis tempestivum.

Gerardus. — Ludi aliud genus incipiamus.

Crato. — Quale æstimas auspicandum?

Gerardus. — Mihi ex diutino inflexu genua dolent.

Crato. — Eò præstaret in gramine decumbere.

Gerardus. — Id me puderet, sed currendo ipsa reficiam.

Crato. — Hoc fatigat, non recreat.

Gerardus. — Currere vires excitat, quas enervavit torpor.

Crato. — Multi currendo crura infregerunt, qui torpendo tuti fuissent.

Gerardus. — Equi in stabulis diutius sistendo, crurum vires amittunt.

Crato. — Aliud equis et homini competit.

Gerardus. — Quemlibet vestrum ad parem cursum irrito.

Crato. — Et ego currendo tecum palæstram ineo.

Gerardus. — Aliquo pretiolo curremus.

Crato. — Quid deponemus?

Gerardus. — Victus pendet binas vini mensuras.

Crato. — Mensuras cervisiæ, non vini exolvet.

Gerardus. — Ut lubet, qui primus portæ adfuerit, vicit.

Crato. — Sed unà cursum inchoëmus.

Gerardus. — Adsis, meo adsta lateri: dum clamavero, curremus alacriter.

Crato. — Asto, curre, non retine me veste.

Gerardus. — Ho, ho, vici, vici.

Crato. — Nisi cecidissem, me non præcurrisses.

Gerardus. — Gaudeo me evicisse te: utcunque primus attigi metam, id refert nihil.

Crato. — Facile est vincere solum currentem.

Gerardus. — Fortuna victoriam largiri solet.

————

An ille sit doctus semper (ut putant rustici) qui magnos potest legere libros.

Philippus & Hieronymus.

Philippus. — In doctissimi hominis ædibus nunc fui.

Hieronymus. — Doctissimi! age, quis iste est?

Philippus. — Ecclesiæ nostræ rector, quem vulgus pastorem appellitat.

Hieronymus. — Proh, istum doctissimum existimas?

Philippus. — Non magnæ esset eruditionis, cùm grandes legat et habeat libros!

Hieronymus. — Librorum acervus et pretiositas doctum non arguit virum.

Philippus. — Vulgus tamen persuasum habet, grandium librorum lectorem, peritum admodùm esse.

Hieronymus. — Toto errat cœlo id credendo.

Philippus. — Errorem illum mihi ostende.

Hieronymus. — Multi libros habent, quos neque legunt, neque lectos intelligunt.

Philippus. — Quare tunc eos mercati sunt?

Hieronymus. — Ut se exornent, tanquàm oppidò gnaros.

Philippus. — Stulti qui pecuniam non retinent.

Hieronymus. — Emendo librorum supellectilem docti sibi nomen conciliant.

Philippus. — Si hoc scirem, doctum me vocatum iri, tota re paterna libros emerem.

Hieronymus. — Apud populum philosophus dicereris.

Philippus. — Utrum præstare credis, complures habere libros, et indoctum esse, vel peritum, et pauculos libros?

Hieronymus. — Peritum esse prævalet, et modicos possidere codices.

Philippus. — Peritia è memoria citò elabitur, in libris autem diutius durat.

Hieronymus. — Præstantius tamen est (ut inquit Erasmus) ingenium habere doctum, quàm libros eruditos.

Philippus. — Sed è memoria elapsa scientia, ubi rursus acquiretur, si copia librorum deerit?

Hieronymus. — Ubique extant bibliothecæ literariæ.

————

De præceptore eligendo.

Antonius & Ioannes.

Antonius. — Es tu in hoc ludo literario duraturus longius?

Ioannes. — Minimè, sed aliò me conferam.

Antonius. — Quò locorum?

Ioannes. — Ubi melius erit consultum meo profectui in literis?

Antonius. — Vide ne præstantiora quærens, viliora incidas.

Ioannes. — Providebo strenuè.

Antonius. — Sed nosti quis sit præceptor eligendus?

Ioannes. — Instar cæci, qui mihi arridet, illi me subdo.

Antonius. — Ementium haberes morem, qui nihil emunt, nisi diu antè perspectum habeant.

Ioannes. — Præceptorem, ut rem vænum expositam, licétne perspicere?

Antonius. — Duo sunt, per quæ præceptor utrisque (ut aiunt) brachiis amplexandus cognoscitur.

Ioannes. — Quæ illa sunt? edissere precor.

Antonius. — Si eruditè docet, et discipulos literatos reddit.

Ioannes. — Eruditionem præceptoris ignoti quomodo percipiam?

Antonius. — Audiendo eum docentem, vel alios de ipso consulendo.

Ioannes. — Ego indoctus iudicii sum expers.

Antonius. — Peritiores, qui vir sit, facilè tibi ostendent.

Ioannes. — Iudicántne etiam discipuli de præceptoris industria?

Antonius. — Hæres in illo? nescis proverbium vulgò usurpatum, discipuli doctrinam ex præceptoris pendêre peritia?

Ioannes. — Audivi interdum, Qualis præceptor, tales et fieri discipulos.

Antonius. — Quid tum adhuc suspenso es animo?

————

An Præceptor literarius sit colendus tanquàm parentes.

Iacobus & Laurentius.

Iacobus. — Ut ita erga præceptorem te habes?

Laurentius. — Tua quid refert?

Iacobus. — Nihil.

Laurentius. — Quid ni? tum sileas.

Iacobus. — Iniquum videns, tacere nequeo.

Laurentius. — Est istud iniquum, obloqui præceptori?

Iacobus. — Certè parum decet.

Laurentius. — Par pari referre licet.

Iacobus. — Præceptori non reluctandum, sed tacendum est.

Laurentius. — Dico ut tu, iniqua obticere nequeo.

Iacobus. — Taciturnitas decorat iuvenem, præcipuè ad præceptoris verba.

Laurentius. — Vecors esset, qui ad plagas obmutesceret.

Iacobus. — Qui obmurmurat, plus ictuum recipit.

Laurentius. — Iuvat me tamen verbis ulcisci, si factus non conceditur.

Iacobus. — At miserum est verbis emere verbera.

Laurentius. — Istas parui pendo plagas.

Iacobus. — Illi infelicis ter succedit, qui præceptorem non veneratur.

Laurentius. — Talem hominem quis veneraretur?

Iacobus. — Sit fortunæ cuiuscunque, denique præceptor noster est.

Laurentius. — Non diu sibi discipulus ero.

Iacobus. — De tuo non plorabit discessu.

Laurentius. — Et ego gaudebo me ab eo liberari.

Iacobus. — Præceptores non secus ac parentes sunt colendi.

Laurentius. — Sanè per Herculem, id ego feci nunquam.

Iacobus. — Ego autem maiori amore præceptorem, quàm parentes sum prosecutus.

Laurentius. — Ô ingrate parentibus!

Iacobus. — Præceptor scientiam mihi præbet, quod nequeunt parentes.

Laurentius. — Ab ipsis autem vitam habes, et quòd homo es.

Iacobus. — Id parum est: quid enim vita est sine literarum peritia?

Laurentius. — Nescis, vita nihil est nobilius?

Iacobus. — Sed vita nostra, imperiti si fuerimus, non vita, sed mors est verius, si quid Aristoteli fidei datur.

————

De Nundinis & munerum Nundinariorum emptione.

Severinus & Balthasar.

Severinus. — Vidisti, quàm fervidè tentoria erigunt mercatores?

Balthasar. — Vidi, quid deinde?

Severinus. — Nundinarum appetunt feriæ.

Balthasar. — In illo mihi nihil metitur.

Severinus. — Sed ipse nonnihil commodi spero.

Balthasar. — Quo nomine?

Severinus. — Ab amicis munera nundinaria expecto.

Balthasar. — Ah, expectare miserum est.

Severinus. — Satius tamen expectare, quàm nihil habere spei.

Balthasar. — Qui spe vivit, miseram agit vitam.

Severinus. — Non omnes spe frustrantur.

Balthasar. — Plures certè quàm voti compotes fiunt.

Severinus. — Nundinaria munera quotannis his nundinis mihi largiuntur affatim.

Balthasar. — Fortunatior me es, cui non teruntius datur.

Severinus. — Tu alienus es, ego incola et civis sum.

Balthasar. — Si in patria agerem, etiam de nundinis gauderem.

Severinus. — Expecto nunc, et calceos, et tiaram me accepturum.

Balthasar. — Quis ista ubi mercabitur?

Severinus. — Cognati et agnati mei, qui ex alienis adsunt oppidis.

Balthasar. — Vide, ne mercimoniis impediti tui obliviscantur.

Severinus. — Ego ipsos sæpe admoneo, et interpello.

Balthasar. — Rogare mendicorum est.

Severinus. — Non stipem rogo, sed munus nundinarum.

Balthasar. — Parum interest.

Severinus. — Sit utcunque, ego lubens accipio ea munuscula.

Balthasar. — Certè desiperes, si data recusares.

————

De Nundinis Francfordiensibus.

Gysbertus & Andreas.

Gysbertus. — Nautæ nunc suas instruunt naves passim.

Andreas. — Quò concessuri sunt?

Gysbertus. — Francfordiam versús.

Andreas. — Appropinquátne tempus nundinarum?

Gysbertus. — Mox in foribus erit anteà, quam isthuc venient.

Andreas. — Non putassem adhuc eas pulsare fores.

Gysbertus. — Ô quam vellem et me istuc posse concedere.

Andreas. — Ibidem tibi quid exequendum esset.

Gysbertus. — Præter quam ignota perlustrarem loca, prorsus nihil.

Andreas. — Pigrior ego essem, quàm quòd eò tenderem, ubi nihil esset quod agerem.

Gysbertus. — Dulce est peragrasse varias urbes.

Andreas. — Præstat tamen quandoque in patria mansisse.

Gysbertus. — Francfordiam Hercule accederem, nisi aliqua memorarentur.

Andreas. — Quæ te detinent?

Gysbertus. — Sanè multa, præcipuè tamen duo.

Andreas. — Quæ illa sunt?

Gysbertus. — Primùm viatici carentia.

Andreas. — Num id pater tibi suppeditaret?

Gysbertus. — Nimio constat, ego iuvenis quantum ipse sumptus in diversoriis facerem?

Andreas. — Fidem do, sed quod est alterum impedimentum?

Gysbertus. — Dicunt in itinere eum, cui nunquam visa est Francfordia, tractari ut asinum inter simias.

Andreas. — Et istud nonnunquàm vidi quomodo aquæ immergebantur.

Gysbertus. — Post illud et multantur credo pecunia.

Andreas. — Fortè aureum insumunt convivio, id parum est.

Gysbertus. — Certè non parum est, quia difficilis acquisitu est pecunia.

Andreas. — Tibi et tui similibus nihil obest.

————

De vitando mendacio.

Evergissus & Hermannus.

Evergissus. — Nostra non diu amicitia constabit.

Hermannus. — Mali quid ipsam infrigeret?

Evergissus. — Mentiri assuescis.

Hermannus. — Mentiri ioco ferendum est.

Evergissus. — Anguem minus odi, quàm mendacium.

Hermannus. — Loqueris tu semper certa?

Evergissus. — Aut sileo, aut quæ mihi constant, loquor.

Hermannus. — Iocarísne interdum?

Evergissus. — Etiam sæpissimè.

Hermannus. — Quî iocari potes, si vero inniteris?

Evergissus. — Nequit iocus per verum, credis, fieri?

Hermannus. — Verum mordere solet, et odium párere.

Evergissus. — Delectátne tum sermo falsus?

Hermannus. — Nugæ quantò maiores, tantò exhilarant uberius.

Evergissus. — Frugi homines falsitate et mendacio non capiuntur.

Hermannus. — Non omnes sunt Solones, ut tu.

Evergissus. — Probi veritate sola tenentur.

Hermannus. — Attamen quandoque dum carpuntur, inviti eam recipiunt.

Evergissus. — Mendacio detestabilius in homine nihil esse potest.

Hermannus. — Lusorem, vel furem, vel latronem esse adhuc gravius est.

Evergissus. — Ah, minimè, longè ista excedit mentiri ipsum.

Hermannus. — Credat hoc Iudæus apella.

Evergissus. — Qui mentiri audet, nihil sceleris intentatum relinquit.

Hermannus. — Ô tu mendacii contemptor.

Evergissus. — Vulgò fertur, Furari mendacium comitatur.

Hermannus. — Vulgi non est innitendum sententiæ.

————

De confessione.

Thomas & Iodocus.

Thomas. — Recensuistíne sacerdoti peccata tua?

Iodocus. — Nondum.

Thomas. — Quando exequêris istud muneris?

Iodocus. — Adhuc sat restat temporis.

Thomas. — Peracto autem opere, dulce est quiescere.

Iodocus. — Etiam ante laborem quies est iucunda.

Thomas. — Sed non adeò delectat ut negotio executo.

Iodocus. — Assentio.

Thomas. — Ego nunc confessum eo.

Iodocus. — Comitabor te.

Thomas. — Cui soles delicta enarrare, an plebeiario nostro?

Iodocus. — Feci nunquam, sed semper cuipiam monachorum.

Thomas. — Istud et mihi est moris.

Iodocus. — Apud illos plus mihi est devotionis.

Thomas. — Et illi ipsi pecuniæ nihil expetunt.

Iodocus. — Aliquid eorum tamen acciperent, si daretur.

Thomas. — Timésne etiam sacerdoti peccata denudare?

Iodocus. — Metuebam olim puer, nunc non.

Thomas. — Metum quid tibi incutiebat?

Iodocus. — Dicebatur passim, quòd uni à confessore fronti clavus infigeretur.

Thomas. — Istud et ipse audivi, sed credebam nunquam.

Iodocus. — Confiteris tu ex chartula?

Thomas. — Confiteor, aliâs timor omnium mihi induceret peccatorum oblivionem.

Iodocus. — Prohibent tamen istud nonnulli confessionem audientes.

Thomas. — Timent ne perdatur schedula, verùm eam deinde ilico comburo.

Iodocus. — Latinéne reddis confessionem?

Thomas. — Non, sed Germanicè loquor.

Iodocus. — Confessor quadam vice nolebat à me Romanum audire sermonem.

Thomas. — Fortassis pessimè intellexit.

Iodocus. — Certe parum doctus fuit.

————

De cœna suprema CHRISTI cum discipulis, & de die Parasceues.

Vincentius & Matthias.

Vincentius. — Nunc post triduum Pascha præsto erit.

Matthias. — Verùm, sed illud triduum nondum lapsum est.

Vincentius. — Elabetur denique citius, quàm dies esuriales hactenus acti.

Matthias. — Magis autem et acerbius nunc esuriendum est.

Vincentius. — Id refert nihil, carceri incluso egendum esset cibo.

Matthias. — Ibi necessitas eum urgeret.

Vincentius. — Hi dies tres mihi abibunt pernicissimè.

Matthias. — Quo delicio eos transiges?

Vincentius. — Spe vescendi ovis paschalibus (ut vulgò fertur) post ipsos.

Matthias. — Pulchrè dicis, nam spes quandoque levat adversa.

Vincentius. — Ubi hodie intereris pedum lotioni?

Matthias. — Cœnobium aliquod religiosorum accedam.

Vincentius. — Quorum?

Matthias. — Incertus sum, quocunque venero.

Vincentius. — Expectas aliquem bolum opiparum?

Matthias. — Utique in quibusdam cœnobiis mensæ accumbitur.

Vincentius. — Cui monasterio soles interesse hoc die?

Matthias. — Antonio divo dicatis ædibus.

Vincentius. — Ibidem quid consequêris lucri?

Matthias. — Placentas duas triticeas.

Vincentius. — Accumbit quilibet istuc veniens mensæ?

Matthias. — Assidet, et ante ipsùm calix vini ponitur.

Vincentius. — Et quot placentæ?

Matthias. — Cuilibet duæ, deinde una inter duos, de quo rodunt ut sitim excitent.

Vincentius. — Defert quisque duas secum domi.

Matthias. — Quidni?

Vincentius. — Quoties calices vino replentur?

Matthias. — Tribus (ni fallor) vicibus.

Vincentius. — Lavantúrne ibi pedes?

Matthias. — Religiosis, sed advenis dextra manus.

Vincentius. — Quis CHRISTI munus exequitur?

Matthias. — Cœnobii antistes, quem vulgus præceptorem appellat, vir nostra ætate verè literatorum Mœcenas.

————

De sumptionis Eucharistiæ præparatione.

Antonius & Michael.

Antonius. — Hoc vesperi si lubet tibi, unà modicè bolum unum aut alterum edemus.

Michael. — Edere mihi non licet.

Antonius. — Es fortè cras sacrum CHRISTI corpus manducaturus?

Michael. — Ita stat sententia, si dignè possem.

Antonius. — Bolus ac haustus unus vini te nihil impediet.

Michael. — Nonnihil edam, ne deficiam corpore.

Antonius. — Quo modo te parare soles ad synaxim sumendum?