# Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum

## Part 15

Book page: https://www.cyberlibrary.org/la/books/colloquia-sive-confabulationes-tyronum-literatorum-70713/index.md

Nīcolāus. — Nōn, sed quia lectus frīget.

Quirīnus. — Ventris anhēlitū ipsum tepefac.

Nīcolāus. — Nequeō, quia rāpās cēnātus nōn sum.

Quirīnus. — Ī prae, postquam dēnuō biberō, sequar.

Nīcolāus. — Mihi quoque palātum adhūc āret.

Quirīnus. — Manē, eō ēductum haustum postrēmum ā cēnā.

Nīcolāus. — Manēbō, sed vēlōx redī.

Quirīnus. — Prōmamne plūsculum tuī grātiā?

Nīcolāus. — Sīc facitō.

Quirīnus. — Ēn, hīc afferō.

Nīcolāus. — Grātum mihi est.

Quirīnus. — Sed praebibere est meum.

Nīcolāus. — Nōn displicet mihi.

Quirīnus. — Medium tibi propīnō.

Nīcolāus. — Prōsit, sed nōn exhauriās tōtum.

Quirīnus. — Nē dubitā, sat tibi reliquum sinam.

Nīcolāus. — Nunc bibe āctūtum.

Quirīnus. — Vidēs plūs tibi relictum, quam ā mē pōtātum.

Nīcolāus. — Videō, rūrsus tēcum partiar.

Quirīnus. — Nōn admodum moror, sī libet exsiccā.

Nīcolāus. — Nimium est, quam quod ēbibere possem.

————

Dē invītātiōne ad Jentāculum.

Crātō & Michāēl.

Crātō. — Ō tē miserum hominem!

Michāēl. — Quid mē miserum vocās?

Crātō. — Quia domus tua hinc longē distat, nōn potes jentāre.

Michāēl. — Assuētus sum ad prandium ūsque famem suspendere.

Crātō. — Id certē meō nōn arrīdēret stomachō.

Michāēl. — Tū bene in ipsō nīdō ederēs.

Crātō. — Sī ēsurīs, venī mēcum jentātum.

Michāēl. — Istud tibi cordī nōn est.

Crātō. — Sēriō loquor, comitāre mē.

Michāēl. — Sed quid māter tua dīceret?

Crātō. — Ipsa aberit ab aedibus.

Michāēl. — Nunc libet mihi congredī.

Crātō. — Sed id tibi praedīcō, praeter pānem jūrulentum habēbimus nihil edūliī.

Michāēl. — Crēdō, quia fortassis carō nōndum erit percocta.

Crātō. — Rēctē conjicis.

Michāēl. — Īnstruit famula tam sērō focum?

Crātō. — Ita, quia nōn nisi ūndecimā hōrā accumbimus mēnsae.

Michāēl. — Cūr tam sērō?

Crātō. — Quia nōn citius pater ā negōtiīs exsecūtīs domum redit.

Michāēl. — Nōn prandētis nisi ipse praestō fuerit?

Crātō. — Essēmus adeō incīvīlēs, quod ipsum nōn opperīrēmur?

Michāēl. — Istud nōn suspicābar.

Crātō. — Nunc ingrediēmur, nē coquīnae ministra jentāculō nōs maneat.

Michāēl. — Ī prae, sequar.

————

Invītandī alium ad prandium.

Petrus & Geōrgius.

Petrus. — Tempore pōmerīdiānō gymnasiō nostrō nōn intererō.

Geōrgius. — Quid tē remorābitur?

Petrus. — Vocandī mihi erunt convīvae in crāstinum prandium.

Geōrgius. — Quī sit, quod convīvās invītātis?

Petrus. — Bovem mactāvimus, ad intestīna hospitēs tractābimus.

Geōrgius. — Etiam et mē?

Petrus. — Sī nōn est tibi lautior mēnsa, veniat.

Geōrgius. — Umbra sum, nōlō.

Petrus. — Ēmanērēs ideō?

Geōrgius. — Ita, nam umbrīs nōn est parāta sēdēs.

Petrus. — Ignōrās convīvam subitum et imprōvīsum, nōnnumquam vocātō esse acceptiōrem?

Geōrgius. — Apud paucōs certē.

Petrus. — Parentēs meī omnēs ex aequō tractant et excipiunt convīvās.

Geōrgius. — Nōstī tū parentum cōgitātūs?

Petrus. — Ego opera eōrum et mentis perpendō recessūs.

Geōrgius. — Saepe aliud forīs, et aliud corde habent hominēs.

Petrus. — Tālia dē meīs dēsine parentibus suspicārī.

Geōrgius. — Estō, faciam.

Petrus. — Āctūtum crās decima postquam sonuerit, veniās. Domī nostrae nīl plūs dīcās, quam parentēs salūtēs.

Geōrgius. — Essem adeō incīvīlis?

Petrus. — Tē ā mē invītātum loquitor.

Geōrgius. — Faciam, tum audācior erō, ingrediendō domum, et ad mēnsam edendō ac bibendō.

————

Vocandī alium ad cibum pōmerīdiānum.

Antōnius & Albertus.

Antōnius. — Quid in sinū geris adeō turgidum?

Albertus. — Cibum merendinārium.

Antōnius. — Certē prōvidus es, quod ēsuriem futūram praemeditāris.

Albertus. — Nōn et tū quippiam alimentī tēcum tulistī?

Antōnius. — Mehercle nē bōlum quidem.

Albertus. — Forte memoriae tuae nōn obrēpsit.

Antōnius. — Nōn soleō ā prandiō cibum ferre mēcum in lūdum litterārium.

Albertus. — Sī ēsurīs, tēcum hunc pānem partiar.

Antōnius. — Vix tibi sōlī sufficit.

Albertus. — Aestimās mē vulturem esse?

Antōnius. — Nōn sed ipse jejūnus istum pānem ūnō dēvorārem rictū.

Albertus. — Ēn, accipe dīmidiātum ipsum.

Antōnius. — Hui, tantum nōn expetō.

Albertus. — Cāseī, quantum libet, ede.

Antōnius. — Comede et tū.

Albertus. — Nōn admodum ēsuriō.

Antōnius. — Tamen edendō sīs mihi comes.

Albertus. — Faciam, nē cibus tibi venēnātus videātur.

Antōnius. — Istud nōn soleō verērī.

Albertus. — Ut tuum dēlectat palātum cāseus iste?

Antōnius. — Optimē, nam pinguēdine affatim est condītus.

Albertus. — Paritne tibi sitim?

Antōnius. — Paululum excitat mihi palātum.

Albertus. — Ex hāc ligneā lagēnā tibi propīnō.

Antōnius. — Sit fēlīx tibi bibentī.

Albertus. — Cervisia est nostra domestica.

Antōnius. — Eam mālō, quam quae vulgō vēnit.

————

Vocandī alium ad Cēnam.

Jōannēs fīlius cīvis, Henrīcus aliō oriundus.

Jōannēs. — Condīxistīne alicui hodiē cēnam?

Henrīcus. — Nēminī.

Jōannēs. — Neque aliquis tibi obtulit?

Henrīcus. — Nēmō: hercle nēmō.

Jōannēs. — Cēnābis tum domī tuae?

Henrīcus. — Domī meae nōn cēnābō, sed jejūnābō.

Jōannēs. — Quī fit hoc?

Henrīcus. — Quia nihil mihi est quod edam.

Jōannēs. — Parentēs meī rogant, ut nōbīscum cēnam sūmās.

Henrīcus. — Vellem tē vēra loquī.

Jōannēs. — Fidem mihi habeās.

Henrīcus. — Estō, dō fidem.

Jōannēs. — Eās igitur celerrimē.

Henrīcus. — Ut praecesseris, ita et sequar.

Jōannēs. — Venī ōcius, mēnsa est īnstrūcta obsōniīs.

Henrīcus. — Veniō, ac vēlōx.

Jōannēs. — Rogō, ad mēnsam nē quid malī dē mē loquāris parentibus.

Henrīcus. — Sēcūrus estō, dēlātor nōn sum.

Jōannēs. — Sī quaerent parentēs an in litterīs prōgrediar, quid dīcēs?

Henrīcus. — Asseram tē omnibus aliīs in litterīs ferventiōrem.

Jōannēs. — Sī secus dīxeris, postrēmum mē amīcum habuistī.

Henrīcus. — Ad mēnsam soleō nōn garrīre, sed stomachum cūrāre.

Jōannēs. — Fac edās fortiter, nē vereāre ob parentum praesentiam.

Henrīcus. — In mēnsā frontem perfricō.

Jōannēs. — Sat vīnī tibi in calicem largiar, tū vidē, ut ēbibās.

Henrīcus. — Vīnum nōn moror, sī cervisia in prōmptū est.

Jōannēs. — Nescīs, vīnum modicē sūmptum acuere ingenium?

Henrīcus. — Ingenium meum plūs ēnecat vīnī pōtus, quam excitat.

Jōannēs. — Bibendō forte modum excēdis. Sed ingredere, nē cēnandō morēmur parentēs.

Henrīcus. — Praecēde, ut dignum est.

————

Dē modō studendī.

Thylmannus & Mārtīnus.

Thylmannus. — Ubi latēs, quod nusquam prōripis?

Mārtīnus. — Semper domī ad librōs.

Thylmannus. — Assidēs continuē librīs?

Mārtīnus. — Assideō utique.

Thylmannus. — Vidē nē quid immodicō tē afflīgās studiō.

Mārtīnus. — Id minimē timeō.

Thylmannus. — Multī quī in studiō modum excēdunt, tandem dēsipiunt.

Mārtīnus. — Id praecavēbō nē quid dēsipiam.

Thylmannus. — Vigilandum est tibi prōvidē.

Mārtīnus. — Nōn tantum mē mācerō litterīs.

Thylmannus. — Āmentia illa etiam quandōque oritur ex tenuī vīctū.

Mārtīnus. — Nōn est mihi vīctus parcus.

Thylmannus. — Assiduitātem tuam in litterīs laudō.

Mārtīnus. — Nunc nāsō mē suspendis.

Thylmannus. — Moriar, sī nōn ex animō loquor.

Mārtīnus. — Concēdō.

Thylmannus. — Is prīmus in studiō est modus, ut quis labōret, quō in diēs aliōs assequātur scientiā.

Mārtīnus. — Id ego cōnor sēdulō.

Thylmannus. — Pudendum est, dum scientiā ab aliō vincimur.

Mārtīnus. — Nusquam Pol, est major habendus pudor.

Thylmannus. — Multōs tamen nihil pudet esse indoctōs.

Mārtīnus. — Hōrum est salūs dēspēranda.

Thylmannus. — Sed quis tibi studendī est modus?

Mārtīnus. — In diēs aliquid addiscō.

Thylmannus. — Id sī perannum fēceris, nōn parum coacervābis scientiae.

Mārtīnus. — Istud exitūs ostendet annī.

Thylmannus. — Vidē, nē ante annī ēgressum tepēscās.

Mārtīnus. — Istud Diī āvertant, quod dēferveam discendō.

Thylmannus. — Accidit plērumque initiō calēscentibus, ut in diēs frīgidius labōrent.

————

Dē Epistulā cōnficiendā.

Leō & Nīcolāus.

Leō. — Ut sīc sedēs labia mordēns?

Nīcolāus. — Epistulam vulgārem vertō Latīnē.

Leō. — Opusne est tibi cōnātū tantō in epistulā cōnficiendā?

Nīcolāus. — Est, et quidem perdifficilī.

Leō. — Ego dīcō citius epistulam in Latīnum commūtō.

Nīcolāus. — Crēdō, sed admodum impolītē.

Leō. — Nōn cūrō an polīta vel inepta sit.

Nīcolāus. — Cūr id parvī pendis?

Leō. — Quia praeceptor adhibet līmam.

Nīcolāus. — Tamen pudēret mē aliōs audīre tam inēlēgantem meam epistulam.

Leō. — In istō perfricuī frontem.

Nīcolāus. — Hui, quid loqueris? nōn pudet tē īnscītiae?

Leō. — Nōn pudet mē istīus, quod etiam doctīs ūsū venit.

Nīcolāus. — Quid istud est?

Leō. — Quod eōrum ēmendantur scrīpta.

Nīcolāus. — Utcumque sit, dēdecus est lāpsum esse.

Leō. — Cūdis tū epistulam ubīque polītam?

Nīcolāus. — Id certē sī nōn faciō, labōrō tamen prō vīribus.

Leō. — Est id satis, prō vīribus labōrāsse, dum nihil exit ēgregiī?

Nīcolāus. — Ita, quia in magnīs (ut ajunt) voluisse sat est.

Leō. — Posthāc in epistulā dīligentior etiam erō.

Nīcolāus. — Id faxit Deus.

Leō. — Sī libet, certēmus, quis in epistolā scrībendā excellat, vel Nīcolāus sit.

Nīcō. — Assūmō prōvinciam.

Leō. — Ego glaciem secābō.

Nīcolāus. — Quid hoc prōverbiī est?

Leō. — Adagium est, significāns prīmum rem aliquam experīrī.

Nīcolāus. — Et ego tē sequar, litterīsque meīs tibi obstrepam.

————

Dē repetendā Lēctiōne.

Gosvīnus & Matthaeus.

Gosvīnus. — Quid ā cēnā tibi domī est negōtiī?

Matthaeus. — Appetis id scīre?

Gosvīnus. — Appetō oppidō, ideō scīscitor.

Matthaeus. — Arrige aurēs, nōn tē cēlābō.

Gosvīnus. — Arrigō sēdulō, effāre.

Matthaeus. — Cibō reconditō expatior, vel colloquor parentibus pauculīs.

Gosvīnus. — Quid istīs colloqueris?

Matthaeus. — Varia sunt verba, et praecipuē sī quae jūcunda per diem didicī.

Gosvīnus. — Ut audiō, tū parentēs docēs vesperī, quod ipse per diem didicistī.

Matthaeus. — Nōn doceō eōs, sed dictō aliquō lepidō eōs dēlectō.

Gosvīnus. — Trānsigis tōtam vesperam istīs colloquiīs?

Matthaeus. — Nōn, sed sēmi fortassis hōrā.

Gosvīnus. — Quid operis deinde tibi sūmis?

Matthaeus. — Per diem in lūdō litterāriō audīta rūminō.

Gosvīnus. — Quō id facis modō, cum sōlus sīs?

Matthaeus. — Perlegō subinde: ubi ignōrō, scīscitor alterō māne ā perītiōre.

Gosvīnus. — Vellēsne repetendō tē Thēseum habēre?

Matthaeus. — Māllem, sī cōnsequī possem.

Gosvīnus. — Quid sī mē comitem susciperēs?

Matthaeus. — Arrīdēret mihi.

Gosvīnus. — Sī hospitiō parentēs tuī mē vellent immūnem habēre?

Matthaeus. — Nihil libentius facerent, meī grātiā.

Gosvīnus. — Ō quam fervidē lēctiōnēs repetere velimus.

Matthaeus. — Certē manibus et pedibus discere velimus.

Gosvīnus. — Certārēmus ante cubitum, quis eō diē didicisset ūberius.

Matthaeus. — Hīc ego semper tibi cēderem.

Gosvīnus. — Quisque labōrāre dēbēret ut vinceret.

Matthaeus. — Utique, nam vincī turpissimum est, in litterīs praecipuē.

————

Dē Cōrycēī metū auscultantis eōs quī nōn Rōmānō ūtuntur sermōne.

Erasmus & Udalrīcus.

Erasmus. — Hem, quī sīc loqueris?

Udalrīcus. — Ut loquor?

Erasmus. — Estne hic sermō habendus?

Udalrīcus. — Cūr nōn? ita māter mē īnstituit.

Erasmus. — Nōstīne, nōbīs indicta esse verba, quae ā mātre didicimus?

Udalrīcus. — Quibus tum ūtēmur?

Erasmus. — Latīnīs vel Rōmānīs.

Udalrīcus. — Quis ita sancīvit?

Erasmus. — Praeceptor cōnstituit Cōrycēōs in eōs, quī nōn Latīnē sonant.

Udalrīcus. — Quid facient illī, quī Latīnī sunt expertēs?

Erasmus. — Hī aut silēbunt, aut ut possunt Latīna prōferent.

Udalrīcus. — Sed quid juvat male Latīna fārī?

Erasmus. — Quī loquendō dēlīrat, ab ērudītiōne dēbet īnstruī.

Udalrīcus. — Id aequum est.

Erasmus. — Timeō mihi male ā clanculāriō illō Cōrycēō.

Udalrīcus. — Ego autem manum nōn verterō.

Erasmus. — Ipse oppidō timeō, quia ferulae pōdicem subdere oportet.

Udalrīcus. — Cutis mea ad ferulam occalluit.

Erasmus. — Aliud certē dīcerēs, sī ad ferulam tibi rēs redīret.

Udalrīcus. — Quid tum, quandō corrigor, dentēs comprimō, quod ictūs nōn sentiō.

Erasmus. — Ego cōnābor ut caliga mea ligulīs sint cōnstrictae diploidī.

Udalrīcus. — Nōn solet praeceptor ligulās cultrō solvere?

Erasmus. — Nōndum vīsum est mihi.

Udalrīcus. — Sed mihi saepiusculē contigit.

Erasmus. — Fortassis iste praeceptor tuus fuit plāgōsus.

Udalrīcus. — Immō saevior Orbiliō.

————

Dē Somnō plūs aequō extēnsō.

Vīnandus & Sebastiānus.

Vīnandus. — Hui nōs miserōs, quid faciēmus nunc?

Sebastiānus. — Quid sīc ejulās?

Vīnandus. — Quidnī ejulārem? surgendī hōra praeteriit.

Sebastiānus. — Quam hōram putās?

Vīnandus. — Sextam, quā schola invīsenda est.

Sebastiānus. — Sīs bonō animō, ea nōndum sonuit.

Vīnandus. — Sonuit certē diū.

Sebastiānus. — Id mihi nōn persuādēbis.

Vīnandus. — Sī scholam accesserimus, tum ferulam nancīscēmur.

Sebastiānus. — Semel nōbīs indulgēbit praeceptor.

Vīnandus. — Indulsit mihi heri, dīcēns sē ultrā nōn condōnātūrum.

Sebastiānus. — Nōndum mihi condōnāvit plāgam, ideō jam līber erō.

Vīnandus. — Pete igitur tū scholam.

Sebastiānus. — Nōn es congressūrus?

Vīnandus. — Nōn, sed tū ēmanendī mihi cōpiam flāgitā.

Sebastiānus. — Quid causae afferam?

Vīnandus. — Dīc mē mātrī negōtium facessere.

Sebastiānus. — Timeō nē posteā māter ambōs apud praeceptōrem mendāciī accūset.

Vīnandus. — Id nē metuās, in mē sūmam sī quid īrāta fuerit.

Sebastiānus. — Bene, tū luēs, ego minimē.

Vīnandus. — Perīculum faciam.

Sebastiānus. — Jaciās āleam, meā nihil rēfert.

Vīnandus. — Tū abī, nam appetit septima hōra.

Sebastiānus. — Abeō, tū in medium dormiās diem.

Vīnandus. — Nōn hercle, pauxillum adhūc quiēscam, mox inde ērumpam.

Sebastiānus. — Ego hinc discēdō, tū pigritiam ēdormiās. sed vidē nē cum perīculō.

Vīnandus. — Ferulae ictum nōn timeō, vulnera nōn īnflīgit.

————

Dē morbō Socordiae, quem scholasticīs adscrībunt.

Valterus & Petrus.

Valterus. — Salvē tū Epimenidēs, cūr tam diū Gymnasiō nōn interfuistī?

Petrus. — Morbus obstitit.

Valterus. — Morbus! cujus farīnae fuit?

Petrus. — Dolor nempe capitis et ventris.

Valterus. — Conjiciō facile quid aegritūdinis fuerit.

Petrus. — Quī hoc agnōscis? an ex faciē meā?

Valterus. — Nōn, quia medicam artem nōn calleō.

Petrus. — Unde aliās percipis?

Valterus. — Dīvīnō.

Petrus. — Potes dīvīnāre, amābō dīc, quam putās fuisse mihi īnfirmitātem?

Valterus. — Eam quam adscrībunt scholasticīs, scīlicet dēsidiam.

Petrus. — Minimē, tōtō caelō aberrās.

Valterus. — Nē īnficiās īveris, per Herculem is fuit morbus.

Petrus. — Peream sī ille fuerit.

Valterus. — Estō, sed istō morbō plērumque succumbunt scholasticī, dum ā lūdō absunt.

Petrus. — Assentiō, sed istīus cohortis ego nōn sum.

Valterus. — Āh, quasi tē intus et in cute nōn nōscerem.

Petrus. — Sī tālem mē aestimās, nōndum ā vertice ad pedēs mē nōvistī.

Valterus. — Dum mē hic occupat morbus, dīcō mātrī, mē ex intestīnōrum dolōre labōrāre.

Petrus. — Adhibet tum fidem tuīs dictīs?

Valterus. — Īlicō, et mollem collocat lectum, ōvōrumque sorbitiunculā lautā mē reficiēns.

Petrus. — Sī tālem habērem mātrem, saepe mē aegrum simulārem, ut sorbitiunculā potīrer et lautīs bōlīs.

Valterus. — Ego nōnnumquam tōtus sānus asserō mē īnfirmum, dum opiparī aliquid meum palātum suspīrat.

Petrus. — Māter mea citius fustem, quam tālia mihi praebēret.

Valterus. — Per Pollūcem mīror cūr scholasticī plūs aliīs socordiae sint obnoxiī.

Petrus. — In prōmptū causa est, quia ā labōre fēriantur, eumque fugiunt et exsecrantur omnēs.

————

Dē metū Ferulae.

Cornēlius & Chrīstiānus.

Cornēlius. — Quō tū abīs?

Chrīstiānus. — Gymnasium litterārium versus.

Cornēlius. — Istūc tibi nōn congrediar.

Chrīstiānus. — Quid tē remorātur vel dētinet?

Cornēlius. — Quia (ut nōstī) lēctiōnibus diū nōn interfuī.

Chrīstiānus. — Ēmanērēs ideō.

Cornēlius. — Ita, quia male mihi metuō ā ferulā.

Chrīstiānus. — Nōn est tibi quid commentī, quō tē excūsēs?

Cornēlius. — Vērī nihil habeō quod afferam.

Chrīstiānus. — Vēra ubi dēsunt, falsīs ūtere, quō plāgās effugiās.

Cornēlius. — Rogābō fortassis mātrem, ut praeceptōrem mihi reconciliet.

Chrīstiānus. — Id age, et īlicō redeās.

Cornēlius. — Vereor tamen mātrem petere, quia latet eam illa mea ā scholā absentia.

Chrīstiānus. — Fūgit id mātrem tuam? ubi locōrum tum ēgistī?

Cornēlius. — Cum nōnnūllīs commīlitōnibus avēs captātum.

Chrīstiānus. — Prōh, quid audiō? es tū avium captātor?

Cornēlius. — Nōn sum sed captiōnis spectātor.

Chrīstiānus. — Jūxtā carpendus ut captātor es.

Cornēlius. — Nunc quid faciam cōnsulis, quō ferulam ēvādam?

Chrīstiānus. — Certē cōnsiliō vacō.

Cornēlius. — Sciō quid faciam.

Chrīstiānus. — Quid fac audiam.

Cornēlius. — Praeceptōris ferulam subībō, nē parentum fustēs recipiam.

Chrīstiānus. — Id sī fēceris, prūdenter agēs.

Cornēlius. — Praestat mollēs ferulae plāgās sustinēre, quam fustium gravēs morsūs.

Chrīstiānus. — Istud tē sapere arguit, et pītuītae (ut vulgō fertur) nōn esse obnoxium.

Cornēlius. — Corneae fibrae homō esset, quī nōn ācrem ferulam, quam viridēs fustēs ferre māllet, sī quid commeruisset.

————

Dē excūsātiōne absentiae ā lūdō litterāriō.

Laurentius & Crātō.

Laurentius. — Quī fīat, nesciō, hodiē tōtus ā scholā abhorreō.

Crātō. — Ego quoque.

Laurentius. — Ō sī licēret jam ā librīs et lēctiōne nōs fēriārī.

Crātō. — Id perquam vellem.

Laurentius. — Perīculum faciēmus apud praeceptōrem dē impetrandā vacātiōne.

Crātō. — Aegrē impetrābitur ōtiandī facultās, nam multī fuērunt diēs celebrēs.

Laurentius. — Dīcēmus posthāc nōs fore ferventiōrēs in litterāriō labōre.

Crātō. — Istud verbum apud eum nihil habēbit locī.

Laurentius. — Unde hoc nōstis?

Crātō. — Quia illō verbō saepe ūsī sumus, neque umquam factō aequāvimus.

Laurentius. — Pollicēmur nunc, cum perīculō cutis.

Crātō. — Arrīdet mihi, sī et aliīs.

Laurentius. — Sed sī lūdendī cōpiam nōbīs nōn concēdat praeceptor, ipse mihi fēriās faciam.

Crātō. — Vidē sī fēceris, nē male cadat.

Laurentius. — Quōmodo male caderet?

Crātō. — Quia crās ferulam sentiēs.

Laurentius. — Ibi cōnsiliī sum plēnus.

Crātō. — Fac et nōs participēs sī quid bonī cōnsiliī nōstī.

Laurentius. — Praeceptōrem adeō vel ipse, vel per nūntium, et domī meae dētinērī dīcō negōtiō aliquō.

Crātō. — Faciēmus et id nōs quoque tunc, tum ūnā exspatiābimur.

Laurentius. — Sanciēmus inter nōs foedus, ut in scholīs ūnus alterīus afferat verbum.

Crātō. — Placet, sed poena dīcātur in eum, quī tesseram frēgerit.

Laurentius. — Poena sit, quod ē nostrō ēlīminētur cōnsortiō.

Crātō. — Ratum sit et sancitum quod loqueris.

————

Quārē Schola dīcātur Lūdus.

Eberardus & Theodorīcus.

Eberardus. — Quōrundam verbīs aliquandō percēpī, scholam dīcī lūdum, audīstīne et tū?

Theodorīcus. — Audīvī saepiusculē.

Eberardus. — Quid tum cēnsēs? aestimās vērum esse?

Theodorīcus. — Neutiquam certē.

Eberardus. — Neque ego, cum in eā nōn lūdātur, sed percutiātur.

Theodorīcus. — Tuae accēdō sententiae.

Eberardus. — Fortassis praeceptōrī est lūdus, quī ad nūtum nōs miserōs serit.

Theodorīcus. — Istud lūdere Eumenidēs ferant.

Eberardus. — Hercule scholam potius pistrīnum quam lūdum dīcerem.

Theodorīcus. — Vērius istud nōminis ipsī convenīret Gymnasiō.

Eberardus. — Sed age, dīc causam, cūr crēdis scholam dictam esse lūdum?

Theodorīcus. — Ēloquar, quantum ab aliīs didicī.

Eberardus. — Erō audītor sēdulus.

Theodorīcus. — Ut lūsor suō Thēseō saepe facētiās praebet, ita praeceptor animō amīcō tamquam lūdendō docēbit discipulōs.

Eberardus. — Hoc certē perpaucī scholā praefectī faciunt.

Theodorīcus. — Nōscō cute expertus.

Eberardus. — Ō quam libēns scholās invīserem, sī blandiēns esset praeceptor!

Theodorīcus. — Oportet blandīrī dīligentī, nōn dēsīdī et Endymiōnī, ut tibi.

Eberardus. — Mīror an plūs prōdesset discipulīs benignitās vel sevēritās praeceptōris.

Theodorīcus. — Istud nōn mīror vel haereō: nescīs libentius nōs sequī blandientem quam minantem?

Eberardus. — Habuistīne umquam lūdīmagistrum, quī lūdentis speciem īnstruendō exhibuit?

Theodorīcus. — Habuī, et quidem prīmō studiī meī tempore.

Eberardus. — Studēbās sub istīus ferulā apprīmē dīligenter?

Theodorīcus. — Cōnātum quem potuī discendō adhibuī, ut solent elementārēs puerī, sī laudātī fuerint, et nōn ad ācrēs tractātī virgās.

Eberardus. — Mīrum est, sī studiō incaluistī: licentiā tamen et blanditiīs solēmus fierī dēteriōrēs, ut Terentius inquit.

Theodorīcus. — Nihil sceleris nōbīs permīsit praeceptor, sed in discendō nostrōs cōnātūs laude extulit.

————

Dē diē quā ōtiātur ā lēctiōne.

Jōannēs & Udalrīcus.

Jōannēs. — Ō sīmus hilarēs, sodālēs cārissimī.

Udalrīcus. — Ut sīc gestīs?

Jōannēs. — Nōn gestīrem hodiē, cum ā prandiō sit nōbīs ōtiandum ā lēctiōnibus?

Udalrīcus. — Illud et ipsī scīmus.

Jōannēs. — Hanc diem fēlīciōrem omnibus aliīs jūdicō.

Udalrīcus. — Et nōs nōn parum dēlectat.

Jōannēs. — Bellē post merīdiem sōl lūcēbit.

Udalrīcus. — Ita aurōra praedīxit.

Jōannēs. — Prandiī igitur perāctā fābulā, sī omnibus est cordī, ūna rūsticābimur.

Udalrīcus. — Cui id displicēret?

Jōannēs. — Vel sī vōbīs vīsum fuerit, in pōmēriō lūdēmus.

Udalrīcus. — Parum intererit, quō nōs recreēmus locō, saltem in scholā nōn dēsideāmus.

Jōannēs. — At adhūc incertī sumus, an ā lēctiōne vacābimus.

Udalrīcus. — Istō nihil est certius.

Jōannēs. — Sī facultās dīvagandī nōbīs dabitur, quid agēmus sciō.

Udalrīcus. — Exprime.

Jōannēs. — Arcum in rūs mēcum feram in columbās tēla ēmissūrus.

Udalrīcus. — Sī velint sagittam tuam morārī.

Jōannēs. — Nōnnumquam volandō ipsās ēnecāvī.

Udalrīcus. — Hoc contigit perquam rārō.

Jōannēs. — Quicquid avium cōnsecūtus fuerō, commūne erit.

Udalrīcus. — Age tum convīvābimur.

Jōannēs. — Ubi? An in platēā ovium, ubi solēmus pōtitāre ā lūdō?

Udalrīcus. — Ibīdem torrēbimus avēs ā tē ēnectās.

Jōannēs. — Sed ā symbolō per avēs ego immūnis erō.

Udalrīcus. — Quicquid biberimus, nōs pendēmus, tū nōn teruncium dabis.

Jōannēs. — Sīn nihil praedae et spoliī sagittae ā mē ēmissae attulerint, dē impendiō compōtātiunculae quid fīet?

Udalrīcus. — Compōtātiuncula nūlla inter nōs agētur.

Jōannēs. — Dēdecēret ā dēambulandō siccīs palātīs nōs dīgredī.

Udalrīcus. — Id laudābilius, quam sī madentēs pōtū, nūtantī gressū domum parentum repeterēmus.

————

Dē Aestāte.

Hermannus & Gīsbertus.

Hermannus. — Placetne tibi mihi congredī rūsticātum?

Gīsbertus. — Rūsticārī nōndum cupiō.

Hermannus. — Ego autem anhēlō māximē, quia aestātis amoenitās advēnit.

Gīsbertus. — Est tibi aestās? mihi hībernāculum adhūc immorātur.

Hermannus. — Hui, nōn pudet tē hībernāculō nunc īnfidēre temporis?

Gīsbertus. — Minimē, cum ācre sit frīgus.

Hermannus. — Rūs hinc abeō, vīsum quō modō campī flōreant.

Gīsbertus. — Abī, mē comitem nōn habēbis.

Hermannus. — Aliquō tamen diērum, quō tibi integrum erit, rūs ūnā invīsēmus.

Gīsbertus. — Sī vacāverit, nōn renuam.

Hermannus. — Eundem in campum mihi est lātum frondēs redolentēs.

Gīsbertus. — Tālēs vix ortās reperiās.

Hermannus. — Inveniam complūrēs, nam diū flōruērunt.

Gīsbertus. — Dēferēsne eās deinde vēnum clāmandō per platēās, hīc frondēs redolentēs?

Hermannus. — Aestimās tālia mē agere?

Gīsbertus. — Quō aliās ferās ipsās?

Hermannus. — Domum versus, ut ibi nōbīs redoleant.

Gīsbertus. — Hoc negōtiī quis tibi dedit?

Hermannus. — Māter.

Gīsbertus. — Tum vāde, ōcius exsequere.

Hermannus. — Satis temporis ad vesperam restat.

Gīsbertus. — Audīn’ tū hāc aestāte quid agēs, dum nimius fuerit aestus?

Hermannus. — Domī mē in umbrā continēbō.

Gīsbertus. — Inamoenum est domī latitāre āere calidō et blandientī.

Hermannus. — Nōn īnficiās eō.

Gīsbertus. — Cūr tum sub tēctō domī tempus teris?

Hermannus. — Oportet per parentēs.

Gīsbertus. — Plūs aequō cūriōsī et molestī sunt parentēs, quī tē eō tempore domī coercent, ut nusquam prōripiās.

Hermannus. — Meī commodī sunt sollicitī.

Gīsbertus. — Istud domī dēsidēre, quid cōnferre tibi potest?

Hermannus. — Nōn parum prōdest.

Gīsbertus. — Explicā.

Hermannus. — Domī cochleae agendō vītam, calceōs nōn dēterō, neque ā sōle exūror, ut fuscus fīam.

Gīsbertus. — Per Herculem istud multum accommodat.

————

Dē Autumnō.

Jasperus & Jācōbus.

Jasperus. — Adest rūrsus tempus istud pestiferum, et hiemem redūcēns.

Jācōbus. — Quod tempus putās?

Jasperus. — Autumnāle, cujus hodiē prīmus est diēs, fēstum sānctī Bartholomaeī.

Jācōbus. — Vocās tū istud tempus pestiferum?