# Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum

## Part 13

Book page: https://www.cyberlibrary.org/la/books/colloquia-sive-confabulationes-tyronum-literatorum-70713/index.md

Macrinus. — Istud hodie feci, facio, et quoad hic dies duraverit, faciam.

Castor. — Macrine, scisne cur munera mittantur ab amicis illi cuius est dies natalis?

Macrinus. — Puto quòd signum sit amicitiæ, eo munere gaudeant natum esse in mundum, eum cui mittant.

Castor. — Ut die Circuncisionis donantur xenia, ob novi auspicium anni, ita ipso die natali nato homini.

Macrinus. — Verisimile est.

Castor. — Sic res est.

Macrinus. — Serve, bellaria appone, et cyathos aspice an sitiant.

Persius. — Nunquàm vidi calices sitire.

Macrinus. — Intelligenti pauca satisfaciunt, caseo hoc ora exiccate, butyróque animos si mœrent lenîte.

Pollux. — Macrine præbibo, optóque felix sit tibi dies natalis, posteráque ætas.

Macrinus. — Commodè bibas.

Castor. — Fac deponi dapes, expatiabimur aliquantulúm.

Macrinus. — Serve mensam tolle.

Castor. — Legamus hymnum.

Macrinus. — Deus misericors et iustus, qui in hanc lucem nos creavit, creatósque pascit sua gratia, benedictus sit in æternum et ultrà.

Persius. — Amen.

Macrinus. — Boni consulite habita obsonia.

Persius. — Tu pro liberalitate ista gratiam habe.

————

Convivium delicatorum palatorum.

Coloniensis, Vestalus, Thuringus, Saxo, Suevus, Hessus, Franco, Phrysius, Obsonator.

Coloniensis. — Heus, heus contubernales optimi, quid agemus? tempore hoc licentioso, convivabimúrne invicem? vivemus semper Stoicos? nunquàm cum Horatio spargemus nuces patiemúrque vel inconsulti haberi?

Vestalus. — Iucundum esset convivari, si opulentæ nobis essent crumenæ.

Coloniensis. — Ego omnium nostrorum nomine numos exponam et sumptum, si post factum calculum quisque sua parte mihi reddere promittit.

Vestalus. — Pollicemur ad sacramentum.

Coloniensis. — Audín’ tu Obsonator, in convivium delicatum obsonia mercatum vade, sed cura ut lautissima quæque emas.

Obsonator. — Æris satis si habuero, obsonando accinctissimus ero.

Coloniensis. — Accipe aureum istum, et quantum opus fuerit, obsoniis splendidis impende.

Obsonator. — Pollucibiliter obsonabo.

Vestalus. — Redeas pegasæo gradu, et vorans viam.

Coloniensis. — Obsonatum misi, qui mercabitur nobis edulia ampliter.

Thuringus. — Aderit etiam mox?

Coloniensis. — Apud propôlas cibum coctum emet, tum coquendi labore non egemus.

Saxo. — At quid obsonii afferet?

Coloniensis. — Jussi ut delicatissima quæque quæreret et mercaretur.

Suevus. — Cuius palato? fortè tuo obsonabit.

Coloniensis. — Quicquid culinaria taberna habuerit opipari et cocti, istud nobis comparet.

Hessus. — Adveniétne oppidò?

Coloniensis. — Dicto citius aderit, nos interim mensam sternemus.

Franco. — En aliâs redit Obsonator, sub pallio ferens nescio quid.

Coloniensis. — Salvus advenisti Obsonator noster, quid splendidi mercatus es nobis?

Obsonator. — Admodum calida, nescio an pinguia.

Hessus. — Proh, carnes affert suillas et vitulinas, quis illis delectatur? porcina est immunda lepram gignens, vitulina insaluberrima febrem pariens, morbúmque et moros gestire facit.

Obsonator. — Mercatus sum quæ potui consequi, delectus mihi non erat, aliâs hæc non attulissem.

Coloniensis. — Edamus hæc, dum desunt splendidiora.

Franco. — Verè dicis, boni consulenda sunt vilia, ubi pretiosis laboratur.

Hessus. — Edat igitur quisque esuriens, fames ipsi condimentum dabit, quo sapient etiam dulcissimè.

Obsonator. — Aut manus admovete, aut solus exedam.

Suevus. — Quod mercatus es ede, nos esurire malumus.

Obsonator. — Nunc in portu navigabo, résque mea in vado erit, cùm solus hæc devorare debeo.

Thuringus. — Nihil aliud tibi erat apud propôlas?

Obsonator. — Ne My quidem.

Coloniensis. — Bibamus copiosius, et quo in cibo egemus, in potu recompensemus. Mox domum ibo quæsitum piperis aliquid zinzibere conditi.

Vestalus. — Ipse si in patria essem, haberem quo latrantem stomachum replerem.

Hessus. — Quid?

Vestalus. — Patinam fabarum, déinde lentium, deinde pisorum, tum lactis, tum pultis, tum olerum, tum raparum. Hæc fercula quibus desunt, potiuntur crassissima carne porcina.

Thuringus. — In laribus meis paternis dulce iusculum de halece ederem: tabernam potoriam accedens, in sinum sumerem halec salsugine erutum, de quo lamberem inter potandum, ut sitim acciperem.

Franco. — Ô nobilem meam Franconiam, in qua vini suavis bibuntur calices: ibidem si essem, viverem indulgentius.

Saxo. — In Saxonia mea et nobilis ac satis crassa cervisia potatur.

Hessus. — Hessia mea caprinis carnibus abundantissima est, in ipsáque obsonia pinguia et multo iusculo eduntur.

Suevus. — Suevi mei vino et nucum copia superbiunt.

Phrysius. — Phrysii nostri butyro fertilibúsque caseis nobiles sunt et laudabiles.

Franco. — Quid tu Coloniensis ais? in quo tuam Coloniam effers?

Coloniensis. — Opus non est præconio, satis seipsam commendat.

Franco. — Dapes opipare vobis Coloniensibus nullæ sunt aliæ, quàm piper rugosum.

Coloniensis. — Ah, nos inopes Germaniæ orientalis vel superioris, vos aquæ bibuli.

Franco. — Si nostrates aquam non biberent, diu Rhenus vos Occidentales Germanos submersisset.

Obsonator. — Quisque suam repetet domum, nequeo vestris palatis arridentia obsonare, nam nimiùm dissident.

————

Convivium Helluonum poculis sese urgentium.

Hermanus, Arnoldus fratres, Iasperus & Georgius.

Hermanus. — Sitio affatim, quid consilii præbes mi frater?

Arnoldus. — Remedium non est aliud magis præsentaneum siti, quàm epotatio crebra poculorum.

Hermanus. — Pocula quid iuvant vacua?

Arnoldus. — Pocula puto non inania, sed potu referta: vacua vasa, pocula non merentur dici.

Hermanus. — Quî hoc?

Arnoldus. — Pocula (ni fallor) dicuntur calices, quasi potum continentes vel continentia.

Hermanus. — Potatum quò nos conferemus?

Arnoldus. — In eas ædes ubi convenire soliti sumus.

Hermanus. — Iniucundum est duobus solis compotare, si quos habere mus congerrones sive compotores.

Arnoldus. — Fortè in ipso domicilio cervisiario quosdam inveniemus nostri consortii.

Hermanus. — Accedamus Iasperum veterem nostrum commilitonem.

Arnoldus. — Perplacet, confestim eamus.

Hermanus. — Heus, heus Iaspere, ésne domi?

Iasperus. — Non sum.

Hermanus. — Nónne te loquentem audimus?

Iasperus. — Non Iasperum, sed fortè Theologum auditis.

Hermanus. — Ecce obliti per Herculem fuimus istius tui cognominis, quid agis? latitas semper et assides Theologicis tuis libris?

Iasperus. — In Grammaticis regulis sudavi et legi. Quid venitis? quid expetitis?

Hermanus. — Venimus curatum cuticulam tecum ad pocula.

Iasperus. — Hæc domus ad algidam dicitur culinam, nihil cibi, neque potus, neque ignis est.

Hermanus. — Adest cantharus quo potus feratur?

Iasperus. — Fideliam habemus, non stanneum cantharum.

Arnoldus. — Dulcior est potus ex fictili poculo, quàm stanneo.

Hermanus. — Istud est quod dixit Agathocles rex filius figuli, qui rex maluit ex fictilibus vasis quàm aureis bibere.

Iasperus. — Huc è regione in taberna coquinaria cervisiam feram, interim expectetis.

Hermanus. — At redi velox, sitimus fortiter et acerbissimè.

Iasperus. — Huc redeo, felix sit cervisia bibentibus.

Arnoldus. — Et tibi afferenti non infelix.

Iasperus. — Hoc poculo ebibendo aut totum, aut medium combibebimus.

Hermanus. — Arridet, sit ratum quod loqueris.

Iasperus. — Hermane, præbibo tibi integrum poculum.

Hermanus. — Esto, accipio libenter.

Arnoldus. — En Georgi unde tu proripis?

Georgius. — È laribus meis visum venio quid hîc geratur.

Hermanus. — Hîc potatur, genióque indulgetur.

Georgius. — Istud video.

Iasperus. — Assideas, sísque nobis compotor.

Georgius. — Ære careo.

Hermanus. — Prædivitem habemus convivii principem, Iasperum nostrum tertium Catonem, et octavum sapientem.

Iasperus. — Nasum vestrum nosco, nasuti estis, præter hoc nihil.

Arnoldus. — Hui, bibite plenis poculis commilitones optimi, exemplum vobis dabo, calcárque addam calicem hunc ingurgitando.

Iasperus. — Ho, ho, instar vaccæ bibis.

Arnoldus. — Usqueadeò sapuit, desinere et cessare non potui.

Hermanus. — Georgi, tibi propino.

Georgius. — Accipio lubens.

Hermanus. — Ut defidetis tam siccis palatis calices osculamini, ipsísque linguas madefacite.

Arnoldus. — Non feriabimur.

Hermanus. — Cervisiæ plus feras, hæc epota est.

Iasperus. — Asses tres porrigite.

Arnoldus. — Ad calculum feras, in digressu solvemus.

Iasperus. — Sin minus feceritis, vestibus vos nudabo.

Hermanus. — Nunc eas ocyus.

Iasperus. — Felix faustáque sit, quam sero, cervisia bibenti et solvere volenti.

Arnoldus. — Quid? non esset salubris satisfacere recusanti?

Iasperus. — Iste non bibat.

Arnoldus. — Nunc tanto cupidius bibemus. Hui, bibite plenis buccis sodales optimi, bibite ad iugulum usque.

Georgius. — Quid illud conferret?

Arnoldus. — Multùm sanè, quantum quis plus potu madet, tanto peritior est, iucundior et hilarior.

Iasperus. — Hermane, hoc te saluto calice.

Hermanus. — Non obsit, ebibe, aut non suscipiam à te.

Arnoldus. — Abeundi tempus est, vespera imminet.

Iasperus. — Exolvite prius impendium.

Hermanus. — Ad Græcorum Calendas.

Iasperus. — Memor ero, ubi locus fuerit.

————

Convivium commilitonum literatorum asses suos congerentium.

Henricus, Iacobus, Arnoldus, Petrus, Cornelius.

Henricus. — À meridie quid operis faciemus?

Iacobus. — Inscius sum.

Henricus. — Si me audire velitis, scirem quid facere conferret.

Iacobus. — Exprime: audiemus.

Henricus. — Ut asse cuiuslibet apposito conviviolum instauraremus, diu non compotavimus.

Arnoldus. — Facilè dictu est, sed difficile factu.

Henricus. — Quî hoc?

Arnoldus. — Ære laboramus.

Petrus. — Neque cingulum, neque marsupium, neque assis minimus mihi est.

Cornelius. — Et mihi assis non est, quo restim emerem.

Henricus. — Consilium dabo, ut nonnihil æris acquiratis: Parentibus vel cognatis dicite libellum aliquem albo numo vos empturos, illum deinde potatiuncula insumemus, quisque non nisi unius albi numi (ut vulgò dicitur) sumptum faciet.

Iacobus. — Optimum consilium et acceptandum.

Henricus. — Quisque ilico domum eat, et tantum æris à parentibus vel amicis petat.

Iacobus. — Curabimus.

Henricus. — At præpeti gradu redite.

Petrus. — Ibimus viam vorantes.

Arnoldus. — Redeo et voti compos factus, pecuniam affero.

Iacobus. — Præsto ego sum, à matre hoc numo donatus.

Petrus. — Venio et ipse quoque, licet serus, quia diu pater nolebat annuere et marsupium laxare.

Henricus. — Ubi tu tam serus moratus es? quid te detinuit?

Cornelius. — Dura cervix meæ nutricis, quæ decies assem in manu vertit et revertit, antequàm exponit.

Henricus. — Renuebat tibi tantillum numorum?

Cornelius. — Ægrè extorsi, et fermè lachrymantibus oculis.

Henricus. — Velocissimi nunc potatum eamus, vivamúsque cervisiarii potatores, dum nequimus Bacchanalia.

Iacobus. — Quò concedemus?

Henricus. — Ad ædes meas, ubi solitudine fruemur, potabimus, et io, io, io, cantabimus, nemine percipiente. Intretis pulcherrimi combibones et commilitones literarii.

Arnoldus. — Æquum est, ut qui totis diebus sudantes et laboriosi consedimus in gymnasio literario, animis tristibus, trementibus corporibus, ob præceptoris sævitiam et ferulæ metum, sic et nos ad pocula exhilaremus aliquando.

Petrus. — Decet, ut qui miseriarum fuerunt, etiam lætitiæ sint participes.

Henricus. — Quisque vestrûm numos mihi det, ego princeps convivii ero.

Cornelius. — Muneris istud habeas, sed fideliter exequere, non aliquid pecuniæ recondas in loculum.

Henricus. — Potum et triticeum panem mercabor, quoad teruncium habuero, ibo iam latum cervisiam.

Iacobus. — Vade, et celer redi.

Henricus. — Tardus non ibo, en redeo, potus hic cerere coctus saluti sit omnibus bibentibus ipsum, sed præbibere est meum, tibi propino Arnolde.

Arnoldus. — Accipio libenti animo.

Petrus. — Iacobe, libétne bibere?

Iacobus. — Liberet, si haberem.

Petrus. — Hunc calicem tibi præbibam medium.

Iacobus. — Id facito, cupio.

Petrus. — Bibe nunc et tu.

Iacobus. — Aliquid panis triticei da, edere oportet me, dum bibo.

Arnoldus. — Et edendo bibere necesse est, si cibum decoquere et ingerere debeo.

Henricus. — Cuius est bibere? in quo sistit amphora? potitet, quo et nos alii potu fruamur.

Arnoldus. — Vide ne deficiat cervisia, aliôqui pugnos edes, aut versus caput tibi cantharum mittemus.

Henricus. — Non cupio istam fortunam et commoditatem, satis supérque adhuc restat, vos saltem invicem præbibite.

Iacobus. — Corneli, tu sitim potu non comprimis? propino tibi huius calicis medium.

Cornelius. — Salutiferum sit tibi.

Petrus. — Hoc ebibam, tum non sine fruge sumptum feci.

Henricus. — Pecuniæ suæ quem pœnitet, potu se consoletur.

Iacobus. — Ipse ad summum iugulum me implebo, cogitabóque numos, quos è domo paterna attuli, stomacho et ventri me immisisse.

Arnoldus. — Non salsus erit cogitatus: nam bibuli domum in ventre referunt quod mane extulerunt ædibus in crumena.

Cornelius. — At abeamus hinc, tempestivum est.

Iacobus. — Fiet.

————

Convivium lucri lusorii.

Albertus, Christianus, Vesselus, Matthias, Dionysius, Staphyla mulier.

Albertus. — Attendite, attendite sodales et collusores charissimi, vestes induite, in tempore hinc ut discedamus, morabimur etiam adhuc horulam in potatoria domo.

Christianus. — Ageremus compotatiunculam? repetenda mihi est domus paterna, aliôqui si serus venero, pugnos edam.

Albertus. — Non annum peragemus bibendo, pedibus insistendo lucrum ludi consumemus.

Vesselus. — Quantum æris dedit victoria?

Albertus. — Albos numos tres.

Matthias. — Nullos nigros numos?

Albertus. — Nugas agere incipis.

Dionysius. — Eamus, non diu sistemus pedes, in proximum hîc ad portam, ubi baculus stramine obsitus, extensus est.

Matthias. — Ibidem vænit cervisia pretio suo respondens.

Christianus. — Es notus mulieri vendenti?

Matthias. — Sum, comitamini, ego præcedam.

Albertus. — I præ, nos in pedes sequemur. Heus, heus, nemón’ huc prodit? Staphyla ubi lates? Promes nobis cervisiæ mensuram?

Staphyla. — Lubentissimè, subite tectum, non foris ac mendici pedes figite, et stetis, accipite et bibite prosperè.

Matthias. — Tu prius bibas ut dignum est.

Staphyla. — Faciam, ne incantasse me potum suspicemini.

Matthias. — Minimè istud timemus.

Staphyla. — Ite accubitum mensam, quid pedibus insistendo biberetis?

Albertus. — Æquè stantes ac sedentes tempus prodigitis, libet è poculo bibere?

Christianus. — Placet, porrige fictile aliquod.

Staphyla. — Nunc infundite.

Vesselus. — Ægrè effunditur, ubi nullus restat potus.

Staphyla. — Detis, plus promam.

Matthias. — Duas nunc porrexisti mensuras?

Staphyla. — Verum est, cupitis buccellam panis, quo bibere vos delectet?

Albertus. — Non, non, ad parentes eundum et properandum nobis est, ibi cœnitabimus.

Staphyla. — Si placuerit, sponte impertiar vobis.

Christianus. — Iuxtà gratiam habeo, acsi dedisses.

Vesselus. — Properè abeamus, moramur nimium.

Matthias. — Staphyla, denuò i eductum potum, deinde discedemus.

Dionysius. — Conveniet tertia mensura consumpta calculum facere, nam omne trinum perfectum est.

Staphyla. — Hæc tertia sit vobis salutifera.

Albertus. — Præbibas mihi, dulcior est potus post haustum à muliere è cantharo factum.

Staphyla. — Leporis in me cadaverosa muliere nihil est: si triginta annis iunior essem.

Dionysius. — Nondum usqueadeò annis confecta es, adhuc butyrum (ut vulgò proverbium est) tuis in labiis liquefieret.

Staphyla. — Minimè per Pollucem, ego ex senio edentula facta sum, convenio ad libidinis prurientis titillationem expellendam.

Albertus. — Tu totum diem transigeres nugamentis, bibe, ut hinc solvamus anchoram.

Matthias. — Propino tibi.

Albertus. — Felicitatem bibas.

Dionysius. — Cæteris propines, ipse exolvam potum, Audín’ Staphyla? tres cantharos cervisiæ habuimus, nónne?

Staphyla. — Verum est.

Matthias. — Numos tene, nos discessum faciemus.

Staphyla. — Ite bonis avibus.

Albertus. — Sit tibi nox felix et fausta.

Staphyla. — Vobis quoque sit fortunata et secunda: quandocunque fores præteribitis meas, huc potatum concedite, si præsentes non habueritis numos, ad fidem cervisiam dabo.

Matthias. — Faciemus.

Christianus. — Quàm callida in suum quæstum est anus illa, revocare nos et allicere conatur, quo sæpe potui insumamus numos apud se.

Vesselus. — Superstites semitres albos in quid conferemus?

Albertus. — In compotatiunculam proximi nostri congressus.

Matthias. — Ædes suas quisque adeat, hinc digrediendum est nobis, prosperam precor vobis noctem.

Dionysius. — Et nos tibi quoque.

————

Convivium ultimi digressus, dum discessus monumentum compotatur.

Crato, Nicolaus, Fridericus, Laurentius discessuri, Pater, Puer.

Crato. — In cœnam vos tres volo convivas, si integrum, vobísque cordi fuerit.

Nicolaus. — Unde tanta tibi liberalitas, quòd convivas nos vocas: cùm soleas esse Plautino Euclione tenacior?

Crato. — Cum ipso tenacitatem commutavi liberalitate.

Nicolaus. — Quî tam subitò?

Crato. — Cras hinc abibo exulatum peregrè.

Nicolaus. — Fortè in literarum emporium proficisceris?

Crato. — Istud faciam.

Laurentius. — Tum monumento digressus nos donabis ad hodiernam cœnam.

Crato. — Sic fiet, vos adsitis, exporrigemus frontem genialiter.

Nicolaus. — Adveniemus, at qua hora?

Crato. — Sexta postquàm sonuerit, facite ut domi nostræ sitis.

Fridericus. — Curabimus, tu abi, nos in tempore sequemur.

Crato. — Vos fumi venditores dicam, si me non inviseritis.

Nicolaus. — Viri sumus, promissa facto exequemur.

Fridericus. — Donabimúsne ipsum vino, si comessatum ipsum adierimus?

Laurentius. — Minimè gentium, sui muneris est nos tingere poculis et vino in discessus monumentum: nostrum verò pensum erit, si quando remigraverit huc salvus, vino excipere ipsum.

Nicolaus. — Ibimus tum ad cœnam ipsum conventum?

Fridericus. — Quid ni? id dedeceret, addixisse ipsi et emanere.

Laurentius. — Quotam sonuit horam?

Nicolaus. — Quintam: et sexta instat.

Laurentius. — Eamus igitur, si accincti estis, ne in nobis sit mora.

Fridericus. — Properare opus non est, licet nos post cœnæ auspicium venire.

Nicolaus. — Fores pulsa, aut tintinnabulo sonum facito.

Crato. — En mei commilitones, gratum mihi est quòd venistis, desperabam de adventu vestro.

Fridericus. — Tales non sumus, qui factis dissonant à verbis. sed ubi pater est? ánne hîc domi?

Crato. — Intus insidet hybernaculo, ingredimini.

Nicolaus. — Præeas tu.

Crato. — Sequimini.

Pater. — Qui adsunt?

Crato. — Commilitones mei aliquot.

Laurentius. — Bonus vesper sit tibi here.

Pater. — Et vobis, grati sint vestri adventus.

Nicolaus. — Gratiam habe. Advenimus huc exporrectum frontem cum Cratone veteri nostro sodali, qui cras se hinc peregrinaturum aliò dixit.

Pater. — Dignè fecistis, est mihi acceptum vestrum advenire: manibus aquam accipite, iamiam mensæ accumbemus. Puer, consecra cœnam.

Puer. — Benedicite.

Pater. — Dominus.

Puer. — Huius nostræ cœnæ fercula et potus benedicat et consecret Deus, qui sua suavitate nutrit omne vivens, pascit creaturas omnes, nullúmque sibi fidentem et iustum deserit, velit et nos hoc vesperi alere cibo et potu in animæ nostræ salutem et suum honorem. In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti.

Pater. — Amen. Nunc discumbite, hilarem sumamus hanc cœnam.

Nicolaus. — Tu discumbe, nos assidebimus.

Pater. — Hîc mihi solet esse sedes. Puer, obsonia affer.

Puer. — Adsunt.

Pater. — Vino reple vitreos calices.

Puer. — Curabo.

Pater. — Has carnes iusculo elixas edite, mox delicatiora dabuntur.

Laurentius. — Munus nostrum exequemur bellè.

Pater. — Præbibo vobis tribus, quòd dignati estis huc venire cœnatum, ad monumentum discessus filii mei.

Nicolaus. — Bibas feliciter.

Laurentius. — Crato, hoc poculo te adoriar.

Crato. — Suscipiam ex corde.

Fridericus. — Nicolaë propino tibi.

Nicolaus. — Sit commodo.

Pater. — Puer, tolle hanc patinam, et alia edulia affer.

Puer. — Porrige.

Pater. — Assas has frigidas carnes comedite, quisque ad suam decerpat quadram.

Nicolaus. — Crato, ut salvus discedas, feliciórque redeas, hoc vitrum tibi propino.

Crato. — Commodè bibas.

Pater. — Crato, quocunque veneris, vide ut probus, fidelis, diligens literarum, fugiens ludi, amans Dei et probitatis sis, nulli quàm tibi olim proderit.

Crato. — Honestissimè agam, ne cures mi pater.

Pater. — Cura, tibi luditur, si non feceris. Puer tolle mensam, et hymnum gratiarum actionis dicas.

Puer. — De sumpta cœna benedicamus Domino.

Pater. — Deo gratias. Cuius benignitate pasti sumus, conservamur vivi et salvi, sit benedictus, gratiámque sempiternam habeat.

Crato. — Amen.

Pater. — Vos adolescentes gratiam habete de adventu.

Nicolaus. — Et tu de cœna tua.

Pater. — Præbibo vobis potum gratiarum.

Nicolaus. — Prosit, nunc abeundi tempus est. Crato, cras in digressu te alloquemur.

Crato. — Sic fiet, iam valete.

————

Convivium disceptatorium, & literarium.

Iasperus, Ioannes, Henricus, Marcus, Maxemilianus.

Iasperus. — Vos opulenti, vos locupletissimi, quando è vestris loculis convivium aliquod nobis instruetis?

Ioannes. — Convivari tu semper expetis: si piscis esses, vivarium omne exorberes, in quo reconditus esses.

Iasperus. — Ille potus non iuvaret me, sitire mallem.

Henricus. — Ad convivium impendiosum sex albos immunes dabo.

Maxemilianus. — Et tantum ipse addam.

Marcus. — Io, io, nunc bibemus, et ad Epicureorum morem cuticulam curabimus.

Henricus. — His pecuniam meam expendam.

Iasperus. — Redde et tuam Maxemiliane.

Maxemilianus. — Accipe.

Iasperus. — Ibo latum vinum, Creticum vel vulgare?

Maxemilianus. — Quod vulgò venditur, illius multò plus ista mercabimur pecunia.

Iasperus. — Ferendo vinum, ab impendio liber ero.

Maxemilianus. — Triticeos panes aliquot emas, unde rodemus, et vino perfundemus.

Iasperus. — Nosco, securi sitis, expediam quàm rectissimè.

Henricus. — I celeri gressu.

Iasperus. — Hîc affero vini mensuras quatuor, quamlibet viginti terunciis.

Maxemilianus. — Tu cyathis infunde.

Iasperus. — Sed hunc calicem latori debitum, primus ebibam.

Henricus. — Bibe et præliba, sítne veneno infectum, tum nos securius et audentius bibemus.

Iasperus. — Propino tibi.

Henricus. — Sit tibi bono. Omnibus bibulis vobis præbibo.

Maxemilianus. — Sit saluti tibi poculorum barathro.

Henricus. — Istud convitiari nihil pendo.

Maxemilianus. — Iaspere, hoc cyatho te aggredior.

Iasperus. — Accipiam grato animo. Agite vos combibones optimi, hîc inter pocula literarii aliquid tractemus, ne tempus (ut Plautus inquit) comburamus sine fruge.

Marcus. — Conveniet: nam ut Persius ait, “Ecce inter pocula quærunt Romulidæ saturi, quid diva poëmata narrent”.

Iasperus. — Ego disserenda proponam, vos respondete.

Maxemilianus. — Faciemus.

Iasperus. — Utrum melius esse creditis, doctum esse et virtute præditum, vel indoctum et vitiis inquinatum?

Maxemilianus. — Lippi et tonsores istud diiudicarent, virtutem et scientiam, toto cœlo præstare vitiis et inscitiæ.

Iasperus. — Causam dicite.

Maxemilianus. — Virtus ad æthera vehit, vitia ad manes præcipitant. Scientia decorat hîc in mundo, et post vitam hanc lucêre facit homines, quasi splendor firmamenti. Indocti digitis extensis exhibilantur, nihílque à caudice differunt.

Iasperus. — Utrum prævalet, pax et concordia, vel lis et discordia?

Henricus. — Pax, nam nutrit omnia, conservat singula, et res parvas auget, divinitus mortalibus data. Discordia omnia dissipat, conservat nihil, diabolica est, ab imis inferis in mundum missa.

Iasperus. — Utrum literatum et inopem esse, vel indoctum et opulentum præstat?

Ioannes. — Literas scire et inopem esse.

Maxemilianus. — Inopes tamen nequeunt emergere, et passim pessundantur.

Ioannes. — Pauperes et docti ubique in viros evadunt, nam artem quævis alit terra.

Iasperus. — Ideo sodales dilectissimi quicquid agimus, curemus semper, ut operam literis navemus, chartis impallescamus, ut et olim pedes cœno extrahamus, pennas nido extendamus, nostris maioribus aut pares fiamus, aut præluceamus virtute.

Henricus. — Hactenus illa, bibite ordine omnes, discedendum est.

Maxemilianus. — Propino tibi.

Henricus. — Libenti animo suscipiam.

Iasperus. — Gratiam agimus vobis heris et heroibus nostris de hoc impendioso convivio nobis largito.