Chartvlarivm Ecclesiae Sancti Petri de Bvrgo Valentiae Ordinis Sancti Avgvstini
Part 7
NOVERINT universi presentes litteras inspecturi, quod anno Domini M^{o} CC^{o} XL^{o} quinto, die mercurii post Ascensionem Domini, cum controversia verteretur inter Capitulum Sancti Petri de Burgo Valentie & Geraldum Basteti ex una parte, & Bovetum de Portu & Petronillam sororem suam & Audetam filiam quondam Michaelis fratris dicti Boveti ex altera, cui Audete pupille fuit datus tutor dictus Bovetus a curia Valentina, super vilanagio portus inferioris ad tegulariam: cujus portus duas partes vilanagii Arnaudus Rufus canonicus Sancti Petri de Burgo, factus & constitutus procurator a dicto Capitulo & a dicto G. Bastet super dicta controversia, dicebat ad dictum Capitulum pertinere & etiam ad dict. G. Basteti pleno jure: dicto Boveto pro se & sorore & nepte predictis e contrario proponente totum vilanagium dicti portus ad eosdem pertinere. Tandem post multas altercationes compromissum fuit ab utraque parte in nos Mallenum priorem Sancti Petri de Burgo & Vgonem Ysopi canonicum ejusdem ecclesie, tanquam in arbitros seu arbitratores vel amicabiles compositores, utraque parte promittente sub pena quingentorum solidorum Viennensium, quam penam pars parti stipulanti promisit, se atendere & servare bona fide quicquid super dicta controversia a nobis ... esset diffinitum, ordinatum, mandatum seu dictum...; penam vero ... pars que non observaret diffinitionem ... promisit se soluturam ... parti que ... observaret.... Insuper pro predictis omnibus observandis & atendendis, juravit pro se & dicta nepte pupilla ... dictus Bovetus, & hoc idem juravit dicta Petronilla auctoritate mariti sui Columbi, & Petrus Cocci pro parte supradictorum; & pro eadem parte dati fuerunt fidejussores Bonetus Melluras & Willelmus de Preposito. Pro parte vero altera juravit dictus Arnaudus Ruffus, procurator dicti Capituli, in animam ejusdem capituli, [bona] etiam sua pro hiis servandis obligavit; & Stephanus frater suus fuit fidejussor. Sciendum preterea quod partes renunciaverunt expressim omni legum auxilio & omni juri canonico ... & omni privilegio clericali ... Nos vero dicti M. prior & V. Ysopi ... arbitri..., visis, auditis & diligenter intellectis peticionibus ... & responsionibus hinc inde factis, testibus etiam & instrumentis a partibus productis, tandem ... de consilio peritorum pronunciavimus duas partes vilanagii dicti portus ad dictum Capitulum & terciam ad dict. G. Bastet pertinere, eosdem Capitulum & G. Bastet in possessionem dicti portus inducentes & parti adverse perpetuum silentium imponentes. Actum Valentie in domo vicarii Valentini, anno & die quo supra, presentibus testibus Pon. vicario Valentino, Geraldo Bastet, æstachio de Morgis, magistro Willelmo de Clariaco, Petro de Dievajua, Ademaro Cellararii, Lantelmo archipresbitero, canonicis Sancti Petri; Willelmo Lamberti de Charpei, Vgone Rollandi, clericis; Petro Renco, Willelmo del Vilar, militibus; Poncio de Stella canonico Valentino, Johanne vicariolo, Auriolo & multis aliis. Ad majorem vero firmitatem & perpetuam memoriam supradictorum omnium, est presens carta ad preces utriusque partis sigillis curie Valentine & Poncii vicarii Valentini & dicti Malleni prioris Sancti Petri de Burgo & Vgonis Ysopi arbitrorum munimine communita.
[A] Extrait de l'original, parch. de 28 lig. coté n^{o} 19; sur le dos se trouve cette analyse reproduite avec le texte intégral dans l'_Invent. rais_. (f^{o} 44): _Pronunciacio arbitrorum facta super questione quam habebant capitulum Sancti Petri & Geraldus Basteti ex una parte contra Bovetum de Portu, Petronillam sororem suam & Audetam eorum neptem, super vilanagio dicti portus, quod dicti Bovetus ... afferebant ad se totaliter spectare; sed fuit pronunciatum quod due partes spectant ecclesie & tercia pars dicto Giraldo_.--Des quatre grosses tresses auxquelles étaient appendus les sceaux, la deuxième seule a conservé le sien: c'est celui du chanoine Hugues _Ysopi_: il est de forme ogivale, long de 3 cent. 1/2; les armes sont parlantes: une branche d'hysope, avec cette légende: [sigillum] SIGILLVM: HVG: VOPIS: C....
* * * * *
XXXVIII. juin 1245.
_De censu altaris Sancti Andree de Burgo_[A].
Nos M. prior Sancti Petri de Burgo & capitulum ejusdem loci, notum facimus omnibus quod cum magister Villelmus de Sancto Remigio prior Sancti Felicis Valentini & conventus ejusdem loci fazuissent[1] omnes census, videlicet L.iiii^{or} solidos Viennenses, quos percipit servitor[2] altaris Sancti Andree de Burgo in territorio quod dicitur abbacia, quod est de dominio Sancti Felicis, quia ut asserebant jam deciderant in commissum[3], eo quod servitores dicti altaris censum V^{e} solidorum censualium, quos facere debent singulis annis dicte domui pro censibus supradictis, retinuissent per tres annos, & placitamentum etiam XX. solidorum, quod solvi debet similiter ab eodem servitore in muctatione tantum cujuslibet servitoris ipsius altaris, domui supradicte non solvisset Ricardus clericus qui erat illius altaris servicio deputatus, nec desazire vellent ullo modo dictus prior & conventus census proximo nominatos, nisi pena esset imposita servitori altaris Sancti Andree si censum v^{e} solidorum & placitamentum xx. solidorum, ut superius est expressum, reddere differret ultra terminum ad hec solvenda assignatum. Tandem desaziverunt supradictos census ad instanciam nostram & ad preces L. archipresbiteri de Alexiano, capellani & canonici Valentini. Et nos talem penam imposuimus servitori sepesato, quod si ultra festum sancti Andree censum detinuerit memoratum, ulterius non percipiat libram solitam in ecclesia Sancti Petri donec de censu competenter satisfecerit domui Sancti Felicis; & eandem penam eidem servitori imponimus, si post mensem a susceptione administrationis dicti altaris placitamentum domui Sancti Felicis reddere distulerit supradictum. Recognoscimus etiam & fatemur, quod domus Sancti Felicis percipit decimam in toto illo territorio ubi sepedictus servitor percipit dictum censum; percipit etiam ibidem dicta domus placitamenta cum terre venduntur, sicut in aliis terris que sunt de suo pleno dominio hactenus percipere consuevit. Actum est hoc anno Incarnacionis Dominice M^{o} CC^{o} XL^{o} V^{o}, mense junii; in cujus rei testimonium presentem cartam sigilli capituli Sancti Petri de Burgo munimine fecimus roborari.
[A] L'orignal de cette charte, parch. de 26 lig. auquel pend une tresse en fils de couleur verte, fait partie du fonds du prieuré de Saint-Félix, qu'il intéressait plus directement.
[1] D'où notre français _saisir_; on rencontrera plus bas _desazire_: le _Lexicon inf. latinit_. ne donne que _sazium_, saisie.
[2] Origine de notre expression moderne _desservant_ d'une succursale.
[3] Tomber en _commise_: état du fief qui, par le délit du vassal, pouvait être confisqué par le seigneur.
* * * * *
XXXIX. 27 novembre 1254.
_De decima agnorum pastorum Lioncel, Sancti Felicis et Sancti Petri de Burgo_[A].
IN nomine Patris & Filii & Spiritus Sancti, amen. Nos magister Johannes officialis Valentinus, amicabilis compositor electus comuniter a magistro Willelmo priore Sancti Felicis Valentie[1] ex una parte, & procuratoribus ecclesie Sancti Petri de Burgo ex altera, in causa que vertitur inter ipsos super quadam decima agnorum in hunc modum. Asserit prior Sancti Felicis Valen..., quod oves pastorum Lioncelli jacebant tempore hyemali infra limites decimarie[2] Sancti Felicis, & postquam pepererant pastores transferebant fetas cum agnis suis in quoddam pratum quod est de decimaria Sancti Petri de Burgo ubi fuerunt ad tempus, & eedem oves cum agnis suis manserunt in parrochia seu in decimaria Sancti Felicis tempore quo agnorum decima percipi consuevit; & ideo dictus prior petit decimam dict. agnorum, cum domus Sancti Felicis eandem perceperit pacifice & quiete a tempore que non exstat memoria. Procuratores Sancti Petri de Burgo negant narrata, ut narrantur, & dicunt petita fieri non debere; item asserunt quod anno proxime preterito post Natale Domini, pastores Lioncelli fecerunt ramatam[3] in decimaria Sancti Petri de Burgo, ad quam ramatam deportaverunt oves fetantes & fetus, ita quod quam cito & ubicumque fetus facerent dicte oves, deportabant fetus &. oves ad dictam ramatam; item dicunt & asserunt, quod pro majori parte illius temporis, videlicet a Natali Domini usque ad Pascha, paste fuerunt oves dict. pastorum infra limites decimarie Sancti Petri, unde dicunt quod propter hoc debent habere... decimam agnorum dict. ovium, quam petunt ... sibi adjudicari a nobis, domine judex; item asserunt quod ecclesia in cujus decimaria colliguntur & jacent oves fetantes cum fetibus debet habere decimam agnorum: hoc dicunt esse consuetudinem istius terre. Confitetur dictus prior omnia supradicta esse vera, excepta consuetudine quam negat. Nos vero, lite super hiis a partibus contestata, jurato de calumpnia, testibus ab utraque parte productis & etiam publicatis, concluso in causa a partibus supradictis, die veneris ante festum beati Andree assignata ad dictam causam amicabiliter concordandam, ipsa die, coram nobis partibus constitutis & petentibus a nobis dict. causam jure vel concordia terminari, dictum priorem & dict. procuratores Sancti Petri dicimus intentiones suas super hiis que proposuerant fundavisse; unde ipsam causam diffinimus & ordinamus amicabiliter in hunc modum: videlicet quod prior Sancti Felicis percipiat totam decimam agnorum quas oves fecerint in decimaria Sancti Felicis, licet deportati fuerint ad decimariam Sancti Petri, si ibidem non permanserint usque ad tempus quo decima agnorum levari consuevit, sed reportati fuerint seu reducti ad decimariam Sancti Felicis; & si de decimaria Sancti Felicis deportati fuerint agni ad decimariam Sancti Petri & ibidem permanserint tempore quo levatur decima, illa decima inter partes predictas comuniter dividatur; si vero alique oves fetus fecerint in decimaria Sancti Petri & ibidem permanserint seu inventi fuerint tempore quo levari decima consuevit, licet deportati fuerint ad decimariam Sancti Felicis, dicimus quod ecclesia Sancti Petri percipiat totam illam decimam; & si fetus quos oves fecerint in decimaria Sancti Petri ad decimariam Sancti Felicis fuerint deportati & ibidem permanserint & inventi fuerint tempore quo levatur decima agnorum, dicimus quod illa decima inter partes predictas comuniter dividatur. Actum Valentie, in curia episcopali, anno Domini M^{o} CC^{o} L. quarto, die veneris supradicta, presentibus testibus Johanne Torreti presbitero, Breissiaco sacrista Sancti Felicis, Poncio de Liberone canonico Sancti Felicis, Berengario; in cujus rei testimonium presentem cartam sigillavimus sigillo curie Valentine[4].
[A] Extrait de l'original, parch. de 21 lig., qui appartient également au fonds de Saint-Félix; il est mentionné sous le n. 81 dans l'_Inventaire_ des titres de ce prieuré, f^{o} 18.
[1] Guillaume (de Saint-Remy), prieur de Saint-Félix en 1245 (transaction avec les hospitaliers de Valence touchant la dîme des agneaux), l'était encore en novembre 1265.
[2] _Decimaria_ indique également le champ soumis à la dîme & le droit de la percevoir.
[3] De _rama_, ramée, fagot, feuillée, hutte de feuillage.
[4] Nous avons fréquemment rencontré aux archives de la Préfecture le sceau de la cour de l'officialité de Valence; petit, de forme ogivale, il porte un dextrochère tenant une crosse de juridiction tournée à gauche & a pour légende: [sigillum] S. CVRIE:VALENTlNE:.
* * * * *
XL. 13 avril 1256.
[_Alexandri IV papæ commissio de causa inter capitulum Burgi et alios_][A].
Commissio per Alexandrum papam IIII. directa officiali Dyensis, quatenus audiret causam, & appellatione remota sine debito decideret, per Capitulum Burgi movendam contra priorem Sancti Felicis Valentiæ, rectorem ecclesiæ de Tornone, Genesium de Urro[1], Arnaudum de Castro Buco, milites & quosdam alios Viennensis, Valentinensis & Dyensis civitatum & dioeceseon, quia injuriabantur eisdem super quibusdam decimis, pecuniis, redditibus, terris, possessionibus & aliis rebus. Datum Lateranen., idibus aprilis, pontificatus sui anno ij^{o}.
[A] Analyse tirée de l'_Invent. rais._, f^{o} 14 v^{o}.
[1] Gui d'Urre, fils de noble Guillaume, avait vendu la même année au prieuré de Saint-Félix les redevances (_taschas_) qu'il percevait dans les terres de cet établissement & au mandement de Montelier, pour le prix de 8 livres (_Invent_. des titres _de Saint-Félix_, f^{o} 47 v^{o}, n^{o} 287).
* * * * *
XLI. 4 novembre 1261.
[_Emphyteosis a præposito Valentino abbati Leoncelli facta_][A].
NOS Guilhermus Hugo de Montilio prepositus Valentinus, notum facimus universis ... quod nos, pro evidenti utilitate prepositure nostre, damus & concedimus in perpetuam emphyteosim vobis fratri Andree abbati Lyoncelli, nomine ipsius monasterii Lyoncelli recipienti, & successoribus vestris, tres pecias nemoris sitas in Javaisano[1], in territorio quod vulgariter appellatur Perreyra, que contiguantur a duabus partibus nemoribus domus del Coogner[2], & ex altera vie publice qua itur versus Romanum; item & unam petiam terre sitam ibidem, contiguam ab una parte dictis nemoribus, & ex altera terre Sancti Petri de Burgo, & ex altera vie Romanis; item & aliam terram contiguam nemori Duranti Berbierii ex una parte, & ex altera campo nostro, & ex altera terre Petri de Sancto Bartholomeo; item & unam peciam nemoris sitam in territorio del Coig, que olim fuit Sancti Anthonii[3]; & generaliter omnes terras cultas & incultas, nemora, pascua, venationes, & quecumque olim a nobis tenuit seu a nostris antecessoribus domus Sancti Anthonii in dicto territorio de Javaisano, subtus viam & super viam; item & quandam peciam nemoris cum venationibus suis que est sita al Coig, & confrontatur ab una parte cum quadam terra domus del Coogner, & ex altera cum violo qui vadit ad pratum domus del Coogner: retento nobis & successoribus nostris in supradictis omnibus directo dominio & octo soludis Viennensibus censualibus, solvendis quolibet anno nobis & nostris in festo beati Appollinaris; & promittimus vobis ... quod nos predicta omnia vobis deffendemus ab omni inpetitore, & vos & vestros successores faciemus habere & tenere & pacifice possidere...; & confitemur & recognoscimus nos a vobis habuisse & recepisse pro dicta datione & concessione decem libras Viennenses. Et est sciendum quod Stephanus & Hugo Richardi fratres, bajuli nostri, jus bajulie quod habebant in predictis dederunt, cesserunt & remiserunt dicto abbati in perpetuum, confitentes se habuisse a dicto abbate ... viginti solidos Viennenses; quare nos ... renunciamus.... Et nos G. decanus & capitulum Valentie..., considerantes predicta esse facta pro utillitate ecclesie Valentine, eadem approbantes, in signum approbationis presentibus licteris sigillum capituli Valentini duximus apponendum; & nos dict. prepositus ... sigillum nostrum ... Actum est hoc anno Domini millesimo ducentesimo sexagesimo primo, die veneris post festum Omnium Sanctorum.
[A] Le texte de cette charte ne nous a été conservé que par la transaction du 6 mai 1531, dans laquelle elle fut insérée.
[1] Le monastère du Bourg avait dans ses dépendances l'église de Saint- Marcel de _Javeysans_ (ch. XIII, n. 10).
[2] Le domaine du Cognier était une des principales dépendances de l'abbaye de Léoncel.
[3] L'ordre de Saint-Antoine de Viennois posséda anciennement plusieurs terres dans le Valentinois (_Archives de la Préfecture_).
* * * * *
XLII. circ. 1261.
[_Census domus del Conners præposito Valentiæ_][A].
Le Conners fai al prebost iiii. libr. cessals paiar a la S. Apolenar e dos fromaiges que devont valer vi. sols, par v. chabanarias e par lo claus prebostal Manaisa, e par una pessa de terra e par una pessa de pra que sont a Moillasola, e par tres pessas de bosc que sont Manaisa el loc que es appellas a Peireira, e tochant se de doas partz al bosc del Connier e d'autra partz a la via pubica de Rotmas; & par una pessa de terra aqui meesme, que se ten d'una partz al bosc davandit, & d'autra partz a la terra de S. Pere de Borc, & d'aultra partz a la via de Rotmas; & par aultra terra que se ten d'una partz al bosc de Durant Berbier, & d'aultra partz al champ del prebost, & d'aultra part a la terra deu Jon. de Sainct Bartalmieu; & par una pessa de bosc que es el terraor del Coing, qui se saienreire de S. Anthoni. Et generalement per totas las terras cotivas & non cotivas, box, pasquers e chassas; & par totas las chauzas que tenian saienreire dels prebost li maisos de S. Anthoni el dit terraor de Javaisa de sotz la via & de sobre la via; & par una pessa de bosc en las chauzas que es al Coing, e tocha se d'una partz an la terra del Conier & d'aultra partz an lo viol qui vai al pra de la maiso del Conier: retengu al prebost & sos successors en totas las chausas que sont dechas la seignoria & par las pasquers de la Chalm & de tota la prebostia.
[A] Cette notice en langue vulgaire est tirée de la transaction du 6 mai 1531; sa date approximative est déterminée par la charte précédente dont elle reproduit la majeure partie.
* * * * *
XLIII. 11 mai-4 juillet 1264.
_Testamentum bone femine Mauricie uxoris Petri Jovencelli_[A].
NOS Eustachius de Deiadjutorio, canonicus & procurator ecclesie Sancti Petri de Burgo Valentie, notum facimus universis presentibus & futuris, quod anno Domini M^{o} CC^{o} LX^{o} IIIJ^{o}, quarto nonas julii, oblata nobis quadam carta clausa, septem sigillis sigillata, totidemque signis & subscriptionibus subscripta & consignata, in qua dicebatur ultima voluntas bone femine uxoris quondam Petri Jovencelli, ad requisitionem Bartholomei Ruffi & Petroneti Jovencelli filiorum dicte bone femine, vocatis etiam omnibus quorum intererat, presentibus testibus qui in dicta ultima voluntate dicebantur interfuisse..., sigilla sua ... per juramentum recognoscentibus..., adhibitis etiam aliis sollempnitatibus que debent in talibus adhiberi, dictam cartam ... aperuimus & publicavimus, cujus tenor talis est:
[sigillum] In nomine Domini nostri Jhesu Xpisti, anno Incarnationis ejusdem M^{o} CC^{o} LX^{o} IIII^{o}, sabbato post dominicam qua cantatur _Juibilate_. Ego bona femina, uxor Petri Jovencelli, filia quondam Stephani Ruffi, sana mente licet infirma corpore, diem mortis mee cupiens prevenire, de bonis meis mobilibus & immob. ordino & dispono & testamentum meum seu ultimam voluntatem meam facio in hunc modum: In primis volo & precipio quod executores mei sedant clamores meos, solvant debita, elemosinas & legata, de bonis meis pacifice & quiete; heredes meos facio & constituo Bartholomeum clericum & Perronetum Jovencelli, filios meos, in vinea & terra que habeo in Carcusculis, que relinquo eisdem comuniter in hac forma: volo autem & precipio quod predicti heredes mei vel possessores dicte vinee & terre faciant in perpetuum singulis annis anniversarium meum in ecclesia Sancti Petri de Burgo de trecentis solidis cum libra & elemisona, prout ibidem consuetum est fieri pro CCC. sol., in cujus cimiterio meam eligo sepulturam; item volo & precipio quod dict. Bartholomeus filius meus habeat & percipiat C. sol. Viennenses, quos mihi debet Guenisius mercers, de quibus faciat expensas sepulture mee; item relinquo eidem B. filio meo xiiij. linteamina & v. mapas que fuerunt Girberni de Riperia patris sui, de xvi. linteaminibus que reddidit michi Petrus Jovencelli quando recessi ab hospicio suo; item relinquo eidem B. archam meam nucerinam; item relinquo eidem B. domum & casale que habeo in carreria, que quondam fuit Stephani Ruffi patris mei; item volo & precipio quod dict. B. filius meus habeat & percipiat fructus hujus anni predicte vinee de Carcusculis, cum ipse fecerit expensas dicte vinee anni presentis, & volo & precipio quod dict. Petronetus filius meus de predicta medietate vinee & terre de Carcusculis sit contentus nec quod amplius possit de bonis meis exigere seu habere; item volo & precipio quod executores mei vendant clamidem meam del pers vistent, & clamidem meam de bruneta nigra, & clamidem meam de flamine forti, & tunicam meam de bruneta: & de precio solvant duobus capellanis Sancti Petri & vicariis suis xxx. solidos Viennenses, quos sibi relinquo pro uno annuali, & cuilibet aliorum sacerdotum dicte ecclesie Sancti Petri, exceptis capellanis & vicariis suis, solvant unum tricesimum quod sibi lego; si vero aliquid residui fuerit totum distribuant executores mei in piis causis, secundum quod eis melius videbitur expedire. Ecclesie Sancti Petri lego v. sol., operi ejusdem ecclesie v. sol., pro lecto meo x. sol.; item Hospitali Sancti Jacobi Valentie lego unum lectum cum cultura & pulvinari & duobus linteaminibus & una flassata; item Petronille Corrigie nepti mee lego tunicam meam de ... & clamidem meam de more; Mauricie Corrigie nepti mee lego meum rozol. Executores hujus mee ultime voluntatis facio dom. Petrum de Chabannis & Guigonem de Podio sacerdotes, quibus dono plenam & liberam potestatem ... omnia faciendi que ego de bonis meis facere possem si presens essem, & dono cuilibet x. sol. pro labore suo. Hec est ultima voluntas mea, quam volo valere modis omnibus quibus valere potest ... Item lego Mauricie moniali Subdionis nepti mee supertunicale meum de flamine forti.--In quorum testimonium presentem cartam sigillari fecimus sigillo ecclesie Sancti Petri.
[A] Extrait de l'original, parch. de 37 lignes & demie, auquel pend le sceau de Saint-Pierre du Bourg sur lemnisque.
* * * * *
XLIV. 18 septembre 1265.
[_Clementis IV papæ confirmatio privilegiorum_][A].
CLEMENS episcopus, servus servorum Dei, Priori & Capitulo ecclesiæ Sancti Petri de Burgo, salutem. Omnes libertates & immunitates a prædecessoribus vestris (_leg_. nostris), sive per privilegia sive alias indulgentias ecclesiæ vestræ seu vobis concessas, nec non libertates & exemptiones sæcularium exactionum a regibus & principibus vel aliis Xpisti fidelibus rationabiliter vobis indultas, sicut eas juste & pacifice obtinetis, vobis & per vos ipsi ecclesiæ confirmamus. Si quis autem hanc paginam nostræ confirmationis infregerit, indignationem Omnipotentis Dei & beatorum apostolorum Petri & Pauli ejus se noverit incursurum. Datum Perusii, decimo quarto kalendas octobris, pontificatus nostri anno primo.
[A] Texte abrégé conservé dans l'_lnvent. rais._, f^{o} 11 r^{o}, où il est précédé de ce titre: _Bulla Clementis papæ IIII, per quam confirmavit omnia per prædecessores (suos) ecclesiæ Sancti Petri de Burgo concessa, ut sequitur...._
* * * * *
XLV. 13 juillet 1267.
[_Clementis IV bulla de numero canonicorum_][A].
Bulla Clementis papæ IIII, confirmans numerum quindecim canonicorum, quem Joannes archiepiscopus Viennensis, authoritate R. Portuensis episcopi Sedis apostolicæ legati, in ecclesia Burgi statuerat, prout dicitur in præcedenti carta[1]. Datum Viterbii, iij^{o} idus julii, pontificatus sui anno tertio.
[A] Analyse tirée de l'_Invent. rais._, f^{o} 14 v^{o}.
[1] Voir la charte XXXI.
* * * * *
XLVI. 30 octobre 1269.
[_Carta_] _de facto portus Rodani_[A].