Part 9

_Tullia._ Paucis absolvam. A perfectis cum Callia nuptiis mensis vix intercesserat, cum ex meis Calliaeque moribus jam bene perspectis, has ego mihi tuli ipsa leges, quas ad hanc diem servavi diligenter. Quos ex iis fructus capio, et tu, si servaveris, capies. Principio adverti animum ad eas res omnes quae supra, quae extra, quae intra. Supra me est religio, quae rerum politicarum primum obtinet locum, sed in Naturae ordine nullum. Vidi quid religioni, cui subsum, quid mortalibus reliquis, quid mihi deberem. Primum decet omnino religiosas esse mulieres nuptas, aut videri. Nam quae religiosa est et esse non videtur, haudquaquam praestat quae utique religiosa videtur, nec est. Summa nuptae felicitas ex mariti pendet judicio. Ea beata fortunataque est, quanquam nullius pretii, quam aestimat plurimi maritus; secus deflendae sortis, quam odit aut despicit maritus, naturae donis, virtutum dotibus cumulatam. Sed postquam ferventiores illi amoris aestus in nostris amplexibus tepuerunt, mariti, quam opinionem concipiant de nobis, a virtutum numero quae lucent in nobis metiuntur. Amore suo dignas non judicant, quas bonas non putant. Nos ideo amant, priusquam bonis nostris fruantur, quod pulchrae, quod lepidae, quod juvenes. Demum cum libero corporum nostrorum visu, tactu, et usu, libidines suas expleverunt, nos amant si aestimant, si bonas credunt, si virtutibus instructas vident. Igitur, Octavia, finge te ad eos mores, aut finge eos mores. Nulla unquam delebit oblivio, nulla res obliterabit quam ceperit de te in his nuptiarum tuarum primis diebus, opinionem Caviceus. In hac vitae scena, quam induisti personam, belle tibi est sustinenda.

_Octavia._ Vis me larvatam incedere? Sed deponitur facilius haec animorum larva, quam sumitur.

_Tullia._ Consequitur id uxoriae prudentiae caput, hoc effatum: Publicos ritus, communes usus, nefas sit floccifacere. Palam vive omnibus, clam et in tuto tibi. Objecto sanctitatis velo vitam tege. Civili vitae multo utilior est, qui male facta probitatis specie honestat, quam cujus bene facta sub umbra flagitii latent. Honestatem indue, sed quam, cum opus fuerit, non aegre exuas. Jurent qui te viderint in his officiis multam et totam, tuis nihil esse moribus sanctius. Sciant quos beare volueris nihil esse amplexibus dulcius, moribus amoenius, consuetudine liberius. Semproniam aemulare matrem tuam.

_Octavia._ Quae doces aperta sunt, quae de matre loqueris incerta et obscura.

_Tullia._ AEque est mihi nota ac tu. Ejus furores passa sum, ut tu meos. Haec institutionis conjugalis capita scias ejus ex moribus atque consiliis esse derivata. "Inter mortales immortalium tibi loco sit maritus," dicebat mihi, cum nupsi. "Cui cor sapit foemina, pro certo habeat, esse se mariti voluptatibus natam, reliquos homines omnes suis. Alterum marito debes, alterum tibi. Quidquid exegerit vir tuus tuo ab stipendio, obsequere. Tibi turpe videatur nihil, quod illi dulce videbitur. Omnes te muta, ut Proteus, in figuras, cum jusserit. Cum ludendi liberius tecum libido incesserit, omnia sint honesta tibi, quae in ludum vocaverit. Ejus ultro servi libensque libidini, serviant tuae alii." Sic ego cum Callia, sic cum Lampridio.

_Octavia._ Bene est, jam quid tibi sit cum Lampridio commercii intelligo.

_Tullia._ Juvat et te scire Veneris meae reconditiores amoenitates. Calliae usum corporis mei, qualem cupit, hilariter praesto, imo unde nulla mihi creetur voluptas: Lampridio vero eum qui mihi commodissimus est et jucundissimus. Imperat alter, impero alteri; alterius sum ego, meus est alter; fruitur usu corporis mei alter, ego alterius. Non ita aurum discrepat a plumbo, ac domina differt ab uxore. Longe minori distat intervallo tellus a coelo, quam felicitas liberae concubinae a conditione mulieris nuptae. Demum felix ac beata eris cum alteram alteri miscueris.

_Octavia._ Ego vero quaererem amantem amens? Ipsa invitarem procum in amplexus meos, inducerem in lectum? Avertat hanc a mente mea impudentiam Venus! Praeterea non timerem mihi a justa mariti ira, si in eam caderem contumeliam infelix? Profecto novi ejus animum: si me hujusmodi suspectam haberet licentiae, nec homines, nec Dii ab ejus me manibus vivam eriperent.

_Tullia._ Nolo pudorem tuum fatigare: communicabo tecum Herculis mei oscula, libidines, lumbos. Te in ejus amplexus conjiciam, in equum tuum tollam eum ultro manibus meis.

_Octavia._ Te festivam, ah! ah! ah! sufficient illi latera, scilicet?

_Tullia._ O nequam jam ab ingressu cellae prostibulum! Parem tibi inveniet par meus, si Veneri tuae sit impar.

_Octavia._ Joco dixi quod serio capis. Sed enim narra mihi, mea lena, qua tandem arte tam fidum carumque hospitem comparasti? An dono tibi datus est, an tute in ejus ultro venisti arbitrium et jus? Quibus excaecasti Calliam tuum carminibus? Quae te tuae fraudes tot voluptatibus delibutam beant, et a tantis quae circumveniunt libidines nostras undique periculis, tutam tectamque habent?

_Tullia._ Quidni dixerim? O scortulum merum et putum! Miranda referam. Paucos post dies quam Sempronia mea, mater tua, nupsisset, erat magna pompa invehenda in Lares Victorii. Id prius sedula opera petiit a matre, sibi ut addiceretur Jocondus, qui sibi esset a pedibus scilicet et a mentula. Nec aegre exorari passus est Victorius.

_Octavia._ A sexto mense elapso duxit Jocondus uxorem, nec e nostris propterea tectis excessit. Et sane, cum ea quae interdum vidi ipsa, aut audivi, dum una essent et aetatem meam spernerent, curiosius relego, ex iis omnibus in tuam deducor sententiam. Ita est, Tullia, fruebatur matris meae bonis Jocondus.

_Tullia._ Loquere, quid times?

_Octavia._ Quam gnaviter opinione de se concepta abutebatur! Fallacem virtutis speciem! Vidi saepe colloquentes, colludentes, cum domo abesset pater. Vellicabat matrem meam Jocondus, nec jam a pedibus, sed procuratorem gerens. Nec tamen mammas, quod viderim, aut illam corporis nostri partem appetebat. Forte ingressus cubiculum, in quo mater et ego una eramus: mater attalico opere telam lana pingebat; ego ut pueri solent cum catella, quam aure arreptam tollebam in aera, ludebam. Ille matrem laeto vultu aggreditur, manu a sede sublevat, et abducit volentem nolentem a conspectu meo. Credebam exiisse e cubiculo, et gaudebam esse me mihi relictam; sed illico audio lectum gemere, et matris, ac si aliquid moleste pateretur, vocem. Ego arrigo aures metu perculsa, mox et arrecta in pedes advolo. Audiit mater, et antequam propior facta essem accurrit, intra ulnas ridens suspicit, osculis premit; Jocondus vero evanuerat in auras. "Quid tibi," aio, "dolebat, mater, cum te audivi suspiria mittentem?--Nihil admodum," inquit; "cum regredior in cubiculum, ictu in hunc lecti pedem incusso fere talum fregi."

_Tullia._ Sane. Nihil autem percepisti praeterea? Nihil de eorum consuetudine subodorata es?

_Octavia._ Multa, sed quae cadant tantum in conjecturam, probationis loco esse non possint. Ea uterque cura effugiebat oculos meos, ut certi nihil unquam assecuta sim. Quod unum probe intellexi, sedulo curavit mater, ut de se optime sentirem, et probissimam mulierum esse nostratium mihi persuaderem.

_Tullia._ Scio: et se ut optimam et sanctissimam tibi commendarem, multis et enixis a me precibus obtestata est. Sed quae de ejus arcanis palam aperio tibi, non minus reliquis omnibus condita oblivione silebunt.

_Octavia._ Parricida essem, si matris meae, cui tam cara hactenus fui, famae non parcerem, quae vitam pretio superat. At vide quo me dolo ludi voluit. Tres omnino dies, antequam Caviceo dedita sum, hoc me sermone agressa est: "Perendie, nata, Caviceo nubes; hoc tantum intervallo a spurcitiis et sordibus distas hactenus pura et sancta, quia virgo. Cum virginitatem deposueris, virtutes te multae, ut conspurcatam tabe, fugient, aliqua ni opera forti et praeclara, quae earum deceat severam gravitatem, continueris a fuga. Nihil est coelestius virgine puella, nihil vilius conscelerata puella.--Quid vis me facere, mater?" repono. "Liceat igitur virginitatem meam per omne vitae aevum servare intactam, reconde me in Vestalium choros.--Absit," inquit; "nec res nostrae, nec amor in te meus patietur unquam te vivam consepeliri. Sed obsequere consilio meo. Statue voto concepto te omnem libidinis curam et affectum odio habituram et horrori. Amove mentem tuam, ut et ego amovi semper, ab his spurcitiis, et amittendam pudicitiam sacrificio venerare, amissam sacrificio defle.--Volo," inquam, "sed ad quod hortaris me sacrificium, mater?--Volo et obsecro," ait, "Octavia mea," et dicens osculata est, "volo te ipsam in id vocari sacrificium, manumque tuam et meam his sacris operari utramque. Sed opus est constanti et forti animo.--Non deerit," inquam, "animus." Tunc jurejurando adegit sibi ut pollicerer omne id passuram, quod consilii sui esset.--"Cras mane," inquit, "quandoquidem tam proba, tam bona, tam casta es, nata, quam venusta, quam ingeniosa, quam nitens, postquam in templo spoponderis Superis quod pollicita es mihi, rem exsequemur tibi gloriosam, honestam, et longe utilissimam."

_Tullia._ Nihil novi loqueris; rem omnem enarravit, ut gesta est, credulitatem quidem irridens tuam, fortitudinem vehementer collaudans.

_Octavia._ Igitur ab hoc me abstineo sermone: quae scis, amplius scire non potes.

_Tullia._ Imo volo pergas, si me amas. Rem per summa capita perstrinxit Sempronia, non ita, ut tu, diligenter per singula exsecuta fando est.

_Octavia._ Primo mane jubet e lecto surgere; post, indutis quae adpararat pretiosissimis vestimentis, ducit ad Theodorum, ex eorum secta, quae vultu et horrida barba, passaque canitie, magnam vulgo videntur sibi praeferre vitae sanctitatem. Ut sacris adfuimus, accedit ad me ille: "Habes," inquit, "filiola, matrem, quae tibi omnia bona et sana precatur. Nubes intra triduum, purgandus tibi ab omni labe animus, ut te parem et idoneam huic coelesti dono praestes. Nam pueros edes in lucem, qui si bona es, sedes, e quibus infernae mentes deturbatae sunt, obtinebunt; earum autem, si mala es, numero accedent. Quae tibi erit optio?" Ego rubore offusa tacebam. "Loquere, loquere," inquit.--"Volo," respondeo, "et bonam esse me, et illos bonos.--Accede igitur." Quid plura? Provoluta ejus genibus, effero omnia, quae vel minimo mihi vitii contagio infecta videbantur. Cum audiit me jam libidinosa pollutam esse licentia, parum affuit quin stomacharetur. Tamen monitam abstinerem ab his rebus jubet bono esse animo, et omnino parere matri quaecunque exigeret a patientia mea. Tunc matrem advocat, et eductum e dextra vestimenti manica fasciculum cordularum, quem non explicuit, matri porrigit.--"Non parces virginis tuae cuti," inquit, "nec tu tuae; quae sis ipsa exemplo. Si contra feceris, poenas dabis." Sub haec exiimus ambae.

_Tullia._ Hi homines sic illudunt facilitati nostrae, sic regnant.

_Octavia._ Verius dixeris: sic nos virorum illudimus credulitati, sic regnamus. Ubi ingressae sumus interius domus nostrae penetrale, e quo scis prospectum in hortos dari, occludit fores mater: et mihi fasciculum subridens tradit explicandum. Explico, video flagri esse genus e cordulis quinque compactum, quem minutissimi, iique frequentissimi distinguebant nodi. "Hoc te nunc pietatis choragio oportet adornari et elui, nata, sed volo tibi praelucere exemplo," inquit. "Jussae sumus, quantis viribus poterimus, inflictis proscindi flagris. Obsequar ego, et obsequeris tu, ut te novi.--Obsequar," inquam.--"Non adeo firma es," addit, "ut possis ipsa a te ferre quae me pati videris; adhibebo tibi operam. Dum carmen summissa voce querulaque accinam, laetari animum meum intra pectus vehementer ne dubites."

_Tullia._ Nunquid tibi metu tenellum corpus contremiscebat?

_Octavia._ Me haudquaquam putabam adeo fortem, et ad poenas luendas alacrem, ut visa sum mihi et matri. Et vere jactant nihil constantius et fortius esse muliere, si obstinato velit animo ad dolores obdurari.--"Quid terimus tempus, nata?" inquit mater, impresso osculo. "Solve stolam mihi celerius, ut denudentur infames corporis partes omni supplicio dignae." Solvi ut jusserat. Ipsa ad medium truncum indusium revolvit interius, et supra lumbos. Tunc se mittit in genua, et hac lanienae supellectile sumpta in manus:--"Adverte, filia," inquit, "et ferendi doloris cape exemplum ex me." Sub haec, digiti impulsu leniter sonuere fores.--"Novi quis hic sit," inquit mater, "adest Theodorus sanctissimus mystes, utrique futurus adjuva, et promisit sane se venturum si copiam haberet." Iterum digito ferit ostium:--"Ille ipse est," inquit mater, "adest Theodorus, aperi, nata.--Quid, mater, vis te ab eo nudam conspici?" inquam.--"Non scis," reponit, "mihi esse notissimum? Illi acceptum fero, quicquid in me est non poenitendi decoris." Demisit tamen indusium dum aperio. Ingressus ille renidenti vultu coepit utramque laudare, et potissimum matrem, mihi exemplo praeesset se meque digno, hortari. Multa adjecit quae me eo furore accenderunt, ut peterem ejus me manibus sanctissimis caedi. Nam multo sermone, eoque accurato, probavit omnem, extra flagitium, pudorem flagitium esse; eas demum pudere merito, quae nudas se hominum oculis, voluptatis et libidinis causa, objiciunt, non quae pietatis et castigationis. Alterum turpe, alterum honestum: alterum mortalibus quidem, alterum immortalibus placere; tum ejus generis aerumnas magnae esse utilitatis. Nam illis omnino, velut mirabili quodam lavacro, eluuntur, quas contraxerint et admiserint in se foeminae, sordes, si quantum nefarii gaudii ex suo corpore inhonestae ceperint, tantum similiter cruciatus in sensus suos intulerint. Pleraque sic aboleri secretis his suppliciis, quae profiteri aut mystae aperire sceleratus pudor vetat.

_Tullia._ O commoda documenta, si quae libidinosa est et pudens! Ego sane haec tua, Theodore, praecepta nihil moror. Perge.

_Octavia._ Denique post hos sermones flagrum ipse sumit, provolvit se ad ejus genua mater, itidem et ego. Jubet pone matrem paulum secederem, oculos in eam defigerem, singulosque ictus, quo caderent, tuendo sequerer. Ad matris latus laevum astabat, et cum dixisset illa indulgeret sibi sanctam operam, et quasi carmen occineret, magna vi in ejus nates apertas irruere acerrimi ictus. Contremiscere his inflictis mihi visa est; consequuti sunt leves aliquot ad hos graviores. Demum ita miseram proscidit, ut vibicibus ictuum exaratae nates, quae prius candidissimae erant, viderentur lanienam exsecrari.

_Tullia._ Nihil vero querebatur?

_Octavia._ Nequidem hiscere ausa est; semel elapso gemitu: "Ah! pater," inquit. Irasci autem ille ad eam vocem:--"Non abibis inulta," ait, "e manibus meis." Jubet pronam demisso capite et pectore corpus in humum flectere. Obsequitur, sic nates exporrectae flagro occurrebant; ac demum per dodrantem integrum ulla absque intermissione caesa est.--"Nunc satis gaudii animo tuo injectum, surge," ait Theodorus. Surrexit dejecto ad pedes indusio, stolaque induta, ridens me amplexu suo petiit.--"Nunc tuae sunt partes, nata; putas animum sufficere tibi ad hunc ludum?" inquit, "nam ludus, non labor.--Ita suppetant mihi, ut animi, sic corporis vires!" repono. "Quid me facto opus est?--Accommoda tuam puellam," inquit Theodorus, "huic pietati. Spero futuram te fortiorem." Ego interea conniventibus oculis terram spectabam. "Meam equidem spem non falles," dicebat; "loquere.--Conabor," refero, "opinioni de me tuae respondere." Interea defluxerat ad pedes vestis, indusiumque mater revocabat ad lumbos. Ut me nudam sensi, summus vultum meum pudor rubore omni suo offudit.--"Nihil opus est tibi genua flectere, filia," inquit, "persiste recta, ut es, et immota." Post adducit ad Theodorum:--"Vis beari?" inquit ille, "vis ad caelestem per dumeta pervenire voluptatem?--Nec animus deest," respondeo. Post coepit levissimis sensus meos ictibus irritare, non vexare.--"Poteris, filiola, duriuscula pati?" interrogat.--"Poterit," inquit mater.--"Potero," repono et ego. Tunc a lumbis ad ima crura me totam cordularum cruda momenta percurrerunt.--"Satis, satis," dicebam, "mei te, mater, misereat!--Macte animo," inquit, "vis ipsa tu peragere id officii quod superest? nam medium hactenus est confectum.--Bene est," inquit Theodorus, "videamus ut sibi adulabitur. Habe tibi flagrum, filiola, ipsa diverbera imam hanc, quae sedet in corpore tuo, libidinis aream." Admota mater manu manui meae, docet, ut hac illacque vi impellendum sit in eam partem huic contumeliae apertam et objectam. Adduco ictum magna vi unum atque alterum, post elanguere coepit dextera.--"Nequeo ipsa ego, mater, saevire in me," dicebam; "abs te omnia feram." Moram hac ignavia mea Theodoro feceram. Cedo illi flagrum, tunc feralem illam repetit cantilenam suam, et intermissa verbera mater. Ego lacrymas fundere et ingemiscere: post ad quemlibet ictum nates motitare, mox fugere, ita ut omne cubiculi spatium pererrarem.--"Quid hoc est?" inquit Theodorus, "o segnem te et vecordem!" Nam mater flagrum abjecerat in lectum. "Num vis matre tam forti nata, fortius agere?--Volo," inquam, "sed cohibete fugam, profecto ego vocem et gemitus cohibebo.--Obsequere igitur, nata," inquit mater.--"Obsequar uti volueris," repono. Taeniola utramque mihi ad pugnam manum vincit sericea, nam manibus repugnabam; pronam post projicit in lectum.--"Vide dum vapulas, ne commovearis," inquit; "si feceris, impuram te et infamem puellas inter impuras et flagitiosas judicabo.--Non commovebor," respondeo. "Lacerate ut volueritis miseram cutem.--Accede, Theodore, honesta virginem meam hoc tuo beneficio," mater ad Theodorum. Dum conjectas in vincula manus manibus premit mater et osculis fovet, laniat, scindit verberibus Theodorus.--"Macte, macte," dicebat mater; "majori te miraberis voluptate perfusam, quo duriori te subjeceris castigationi." Subito Theodorus:--"Bene est, abunde est; virgineo cruore ecce pudicitiae libatum et litatum." Aliquot post ictus ingerit. Dehinc ad matrem flagrum projicit sanguineo imbutum rore.

_Tullia._ Notatum, voluisti dicere?

_Octavia._ Utcunque de flagro se res habuerit, certe de cute mea male actum. Sub haec, mater:--"Nata, quibus te laudibus veham in coelum Heroidum unam, quae talia tam generose perpessa es?" Demum laudata utraque, et a me extorta voti religione ad novas post foedatam mihi virginitatem aerumnas, exiit e tectis Theodorus. Me, cum abiit, arctissimis brachiorum vinculis junxit pectori suo mater: "Volo nunc eas cubitum, filia," inquit, "finge tibi caput dolere, quod sanum est, ut tenellos artus recrees, corpusque reficias, quod haec, quam heroico superasti conatu, tam dire vexavit laniena." In lectum collocat, fovet vires delicatissimis cibis. "Ego sane," dicebat, "huic rei assuevi, nihilque mihi ex hac re, quod me incommodo afficiat, creatur damni." Frigida vero aqua rosaceo unguento delibuta nates lavit, duobus in locis vulneratas et laesas ad vivum. "Obdormi nunc, post duas horas revertar."

_Tullia._ Scis quo ierit? quid fecerit dum dormis?

_Octavia._ Non, per Venerem! Nec tamen somnum vidi nisi post horam: nam incensae mihi nates pruriebant, sed titillatio quaedam leniebat dolorem.

_Tullia._ O si tunc junxisset Caviceum tibi sors bona! Nam et mater tua Jocondum, cui coelibes noctes aliquot jusserat, accersitum misit. Nec diu praestolata est. Extemplo, qui se ad complexum herae acciri noverat, advolavit. Eo in cubiculo caeco quod contiguum illi est, in quo jacebas, invenit residem. Jacebat et ipsa in lectulo; illico basiis, tactibus, vellicationibus excitat mentulam ad pugnam. Momento expergefit illa; e concha exsilit sua, in concham Semproniae insilit.

_Octavia._ Qui scis? Quis te haec in arcana alienae voluptatis vocavit?

_Tullia._ Ipsa me postridie ejus diei convenit, ac rem omnem enarravit. Ter intra horam immissa fortiter hasta perfodit jacentem Jocondus, ter pleno ipse tubo pluit in ejus alveum. Ipsa vero septies e libidinosi lumbi anfractibus humidas stillavit delicias. Abs te ne subantis vox exaudita sit timuit, dum frequens in ipso Veneris deliquio repetit: "Morior, urge, urge, cor liquescit, cor liquescit!"

_Octavia._ At verum sane istud est. Audire etenim mihi visa sum nescio quid in proximo murmuris. Sed in mentem non venit, quod id esset, quaerere. Praeterea a sex tantum mensibus duxit uxorem Jocondus, puellam formosam, teneram, procacem, avi mei e concubina naturalem natam sedecim annorum.

_Tullia._ Adde probam, timidam, obsequentem, et cui omnem infregit ad gaudia audaciam materna labes.

_Octavia._ Audivi nimirum parentem meam improperantem natales. "Iter matris," dicebat, "impuro creta sanguine facile sequitur nata." Respondebat illa lacrymis et fletuum eloquenti sermone.

_Tullia._ Erat infelix Julia apud Vestales vestras, quibus Theresia praeest, amita tua, quum Jocondus, qui jam per quindecim annos Sempronianum fundum ligone excoluerat suo, mercedem laborum petere coepit, et precibus querelas miscere. "Tuus sum sane," ejus hi erant sermones, "sed hactenus, domina, quid muneris accepi a te, quo honeste possim esse tuus et credi? Quae te constituendae fortunae meae tetigit cura? Pauper, nullus, de locupleti domina queror. Te si rapiant mihi fata (sed ima prius dehiscat mihi terra!), quid de me, quem efflictim dicis tu amare, misero fiet?--Abeant ineptae illae cogitationes, inconsulti timores ex animo tuo," reponit Sempronia. "Pulchram profecto puellam decretum mihi dudum est connubio tibi jungere; constitutum et amplissimam dotem de mea pecunia dare. Sunt penes me, quae nescit maritus, sex millia nummorum aureorum: haec habes jam, si vis, in numerato.--Jube me in crucem agi," inquit Jocondus, "si unquam tuorum immemor fuerim beneficiorum. Omnem conditionem, quam volueris, accipiam libens.--Nosti Juliam," adjicit Sempronia, "quam educandam suscepit Theresia; hanc tibi conjugem addico. Non ita pura pupilla tibi est ac puella tam elegans.--Ah! domina," refert Jocondus, "quas tibi non haberem gratias ob tam coeleste donum!" Quid plura? Leges dictae sunt; Julia Jocondo nuptui data.

_Octavia._ Jam aliquot ab annis procuratorem agebat in domo e Jocondo Gonsalius. Illi urbanarum rusticarumque rerum potestas summa. Ejus sedula et fidelis cura semper parenti meo laudata. Non miror, cui tam multa nostra debet domus, Juliam esse concessam mercedem praeteritae servitutis, pretium futurae. Quae vero indictae sunt leges?

_Tullia._ Haec millia sex nummorum quatuor intra annos solvenda iri; interea apud Guelisium mercatorem deposita; tunc demum Gonsalio numeranda, si steterit promissis, de quibus chirographo convenit, sed fructus per id tempus percepturum. Conditionum summa haec fuere capita: primum acturum semper cum uxore sua Julia ut agi Sempronia voluerit, nec uxoris loco habiturum si noluerit haberi; quaecunque aut verbo aut scripto significaverit, impigre et alacriter daturum effectui; res domini et dominae, ut eis erit commodissimum, curaturum; iisdem sub tectis habitaturum, in ea domus amplissima parte quae incolenda assignaretur.

_Octavia._ Nupta, nec nupta est Julia; maritus, nec maritus Jocondus.

_Tullia._ Vere: nam pactis inter eos nuptiis, prima nocte qua una cubuerunt, noluit Sempronia cum Julia Jocondum ultra duas fututiones jure mariti uti: adacto ad jusjurandum, ut mentiendi potestatem adimeret. Dum loquitur, dum adulatur, dum mira pollicetur, eo et Jocondum incendit aestu, ut impigre subagitaretur ab eo tribus continuis fututionibus. Post exsanguem demisit ad Juliam, iterum extorto juramento, se duo curricula in ejus stadio non excessurum; et sane ea nocte tantum devirginata est. Postera die sciscitatur curiose ut se res haberent a nova nupta, an vere nupta sit, et facta in mariti amplexibus mulier. Erubescens illa conniventibus oculis pudorem testabatur, et silebat; post fassa est se virum esse bis expertam. Sequenti nocte bis iterum comprimi voluit, et ineunte luce, cingulo pudicitiae illi lumbi ligati sunt, et ostium Veneris pendente a cingulo cataracta obductum, nec nisi post octo dies copia fruendae data. Rem miram! ab ea nocte hunc ad usque diem, quinto tantum supra decimum coitu virum sensit, et se esse nuptam.