Descripção de algumas especies novas ou pouco conhecidas de crustaceos e arachnidios de Portugal e possessões portuguezas do ultramar

Part 2

Chapter 22,914 wordsPublic domain

Cephalothorax, com a região cephalica quadrada anteriormente e prolongando-se em angulo agudo para a parte posterior, onde se junta á região dorsal por um plano inclinado suavemente; dois tuberculos conicos na linha de juncção das duas regiões.

Abdomen ovalar-alongado, muito levantado sobre o cephalothorax: apparelho setifero inferior.

Cephalothorax e patas, castanho arruivado muito escuro.

Abdomen, amarello brilhante com seis faxas transversaes escuras; uma anterior, larga, cobrindo toda a parte que se projecta sobre o cephalothorax, tres com larguras proximamente eguaes, duas mais estreitas e approximadas entre si. Estas faxas estreitam para os flancos onde se juntam a uma faxa longitudinal da mesma côr. Face ventral, escura, com linhas e pontuações amarellas. (Est. 2.^a, fig. 4-d.)

Sterno, amarello brilhante.

1.^o e 2.^o pares de patas, com uma malha amarella no extremo do tibial e começo do metatarso.

Pellos, bastos em escova nos 2/3 anteriores do tibial, nas patas do 1.^o, 2.^o e 4.^o pares; pellos curtos e raros no resto das patas.

Comprimento do cephalothorax 0^{m},009 » do abdomen 0^{m},022 » da 1.^a pata 0^{m},049 » » 2.^a » 0^{m},040 » » 3.^a » 0^{m},023 » » 4.^a » 0^{m},038

Patria: Duque de Bragança (interior d'Angola.)

Sr. Pinheiro Bayão.

Yeux intermédiaires placés sur une élévation dans le front, les antérieurs sont les plus grands de touts et plus rapprochés entr'eux que les postérieurs. Yeux latéraux rapprochés par paires, pas contigus, placés sur des tubercules élevés et obliques; les antérieurs plus grands que les postérieurs.

Céphalothorax avec la région céphalique, carrée antérieurement, se prolongeant en angle aigu en arrière: deux tubercules coniques sur la ligne de jonction des deux régions.

Abdomen, triangulaire alongé, assez élevé sur le cephalothorax, se prolongeant à la partie postérieure sur les filières, qui sont inférieures. (V. fig. 4-c)

Région dorsale un peu plus large que la région céphalique, carrée postérieurement.

Céphalothorax et pattes, brun foncé.

Abdomen jaune d'or, avec 6 bandes transversales brun foncé: l'une antérieure sur la portion qui se projecte sur le céphalothorax, trois à peu prés da la même largeur, deux plus étroites et rapprochées. Ces bandes s'amincissent aux flancs où aboutissen à une bande longitudinale de la même couleur.

Face ventrale, brune avec des lignes et des taches jaunes. (Fig. 4-d.)

Sterne, jaune d'or.

Prémière et deuxième paires de pattes, avec une tache jaune dans l'extrémité du tibial et commencement du metatarse.

Poils, serrés en brosse, couvrent presque la totalité du tibial des pattes à l'exception de la troizième.

Longeur du céphalothorax 0^{m},009 « de l'abdomen 0^{m},022 » de la 1^{ère} patte 0^{m},049 » » 2^e » 0^{m},040 » » 3^e » 0^{m},023 » » 4^e » 0^{m},038

Patrie: Duque de Bragança (intérieur d'Angola.)

M. Pinheiro Bayão.

*Podophthalma.* Gen. n. Nob. (Pl. II. fig. 1-a)

Caractéres genericos.

Olhos, deseguaes, dispostos em quatro ordens de dois olhos: a primeira está collocada no bordo frontal, as outras acham-se sobre a proeminencia da região cephalica. Os olhos frontaes estão collocados na extremidade de dois tuberculos conicos truncados, um pouco inclinados, de modo que os eixos visuaes são totalmente inferiores. Os olhos das duas ordens intermediarias formam um pequeno quadrilatero inscripto n'um outro maior formado pelos das ordens extremas. Os olhos da ultima ordem são grandes e collocados sobre tuberculos voltados lateral e posteriormente. (Est. 2.^a, fig. 1-a.)

Maxillas, divergentes, chanfradas anteriormente, dilatadas na base. Labio hexagonal. (Est. 2.^a, fig. 1-b.)

Caractères génériques.

Yeux, inégaux entr'eux, disposés sur quatre rangs de deux yeux; le prémier rang est sur le front, les autres rangs sont disposés sur la convexité de la région céphalique. Les antérieurs sont placés sur des tubercules coniques tronqués, un peu inclinés en bas, de manière que les essieux visuels sont complètement inférieurs. Les yeux des deux rangs intermédiaires forment un petit quadrilatère, inscript dans un autre plus grand formé par les rangs extrêmes. Yeux du dernier rang grands et placés sur des tubercules tournés en dehors et en arrière. (Pl. 2, fig. 1-a.)

Machoires, divergentes, échancrées au bord antérieur, dilatées à la base. Lêvre hexagonal. (Fig. 1-b.)

*Podophthalma Bayonianna.* Nob. (Pl. II fig. 1)

Olhos da primeira ordem collocados sobre tuberculos compridos, curvos na extremidade; eixos visuaes dirigidos para baixo: os olhos da segunda ordem são os mais pequenos de todos, e estão mais approximados entre si que os da terceira ordem, que são os immediatos na ordem crescente de tamanho; olhos da quarta ordem maiores que os das outras ordens, collocados sobre tuberculos com os eixos visuaes voltados lateral e posteriormente.

Cephalothorax com a região cephalica proeminente; região dorsal arredondada dos lados e na parte posterior.

Abdomen, conico, alongado, um pouco levantado anteriormente sobre o cephalothorax; apparelho setifero terminal.

Patas, muito compridas, cobertas de pellos compridos, delgados e espinhos articulados.

Côr geral, pardo avermelhado: cephalothorax e abdomen cobertos de pellos bastos e curtos: alguns pellos compridos rodeiam os olhos da ordem posterior.

Dorso do abdomen, com uma faxa central e longitudinal escura; duas faxas claras aos lados d'esta; nos flancos duas faxas escuras recortadas em dentes de serra dos lados que tocam as faxas claras. Duas manchas redondas pretas na parte anterior do abdomen. Face ventral com uma pintura analoga.

Patas escuras com alguns anneis mais claros.

Seis individuos femeas possue o Museu de Lisboa; dois vieram do districto Duque de Bragança, enviados pelo sr. Bayão, os restantes foram colligidos pelo sr. José d'Anchieta em Rio Quilo.

Comprimento do cephalothorax 0^{m},007 » do abdomen 0^{m},012 » da 1.^a pata 0^{m},041 » da 2.^a pata 0^{m},039 » da 3.^a pata 0^{m},030 » da 4.^a pata 0^{m},041

Não demos a conhecer este genero na época em que o recebemos do Duque de Bragança (1864), porque o exemplar vinha em muito mau estado, apenas podia observar-se a notavel disposição dos olhos, o resto não era possivel ser estudado, pois o exemplar estava secco e vinha cravado juntamente com alguns insectos. Ficámos esperando a acquisição de mais exemplares que chegaram ultimamente em dezembro de 1865. No entanto podemos apresentar uma testemunha respeitavel para mostrar que já conheciamos este genero em 1864: o sr. James Yates Johnson, passando por Lisboa n'esta época viu o arachnidio e o desenho da disposição dos olhos, desenho que se acha reproduzido na est. 2.^a, fig. 1-a.

Yeux du premier rang placés sur des tubercules allongés et courbés à l'extremité; essieux visuels dirigés en bas: les yeux du second rang sont les plus petits de tous, et plus rapprochés que ceux du troisième, qui sont les immédiats dans l'ordre croissante de grandeur; yeux du quatrième rang, plus grands que ceux des autres rangs, placés sur des tubércules à éssieux visuels dirigés en dehors et en arrière.

Céphalothorax avec la région céphalique élevée en bosse; région dorsale arrondie aux cotés et en arrière.

Abdomen conique allongé, un peu élevé sur le céphalothorax, filières terminales.

Pattes assez longues, couvertes par des poils longs et minces, parmi ces poils il y en a qui sont épineux longs et articulés.

Couleur générale brun rougeâtre: cephalothorax et abdomen couverts de poils en velours: quelques poils longs autour des yeux du dernier rang.

Dos de l'abdomen avec une bande longitudinale brune; deux bandes blanches aux cotés de cette bande, deux bandes brunes dentelées aux flancs. Face ventrale avec une peinture semblable. Deux taches noires à la partie antérieure de l'abdomen.

Pattes brunes avec quelques anneaux plus clairs.

Six femelles posséde le Musée de Lisbonne; deux envoyées par M. Pinheiro Bayão, du Duque de Bragança; les autres ont été apportées par M. José d' Anchieta, qui les a colligées á Rio Quilo.

Longeur du cephalothorax 0^{m},007 » de l'abdomen 0^{m},012 » de la 1^{ère} patte 0^{m},041 » » 2^e » 0^{m},039 » » 3^e » 0^{m},030 » » 4^e » 0^{m},041

Genus *Deinopis.* Mac Leay.

*1 Deinopis Anchietae.* Nob. (Pl. II. fig. 2)

Olhos excessivamente deseguaes; os lateraes da primeira ordem collocados sobre tuberculos com os eixos visuaes voltados para baixo; os intermediarios muito proximos, muito pequenos e collocados sobre uma eminencia. Olhos da segunda ordem immensamente grandes (o seu diametro mede proximamente 1/3 da largura da fronte). Olhos da terceira ordem muito affastados dos frontaes, collocados na base e aos lados da parte elevada e saliente da região cephalica. (Est. 2.^a, fig. 2-a-b-c.)

Cephalothorax com a região cephalica muito elevada e saliente anteriormente, prolongando-se em uma peça polygonal chanfrada na parte anterior, formando dois lobulos triangulares franjados nos bordos: estes prolongamentos cobrem os olhos frontaes, de modo que não podem ser vistos quando se observa o arachnidio pela parte superior. O resto do cephalothorax é proximamente elyptico, convexo.

Abdomen conico, com dois tuberculos verticaes no terço anterior do seu comprimento; dois pequenos tuberculos no extremo posterior; apparelho setifero inferior.

Patas decrescendo successivamente de grandeza, da primeira á quarta. Femural do primeiro par com o bordo interno dilatado na base e franjado de pellos: os dois bordos no primeiro par e o bordo externo nos outros pares de patas, apresentam espinhos moveis, curtos, espaçados, acompanhados de pinceis de pellos.

Corpo coberto de pellos espinhosos curtos.

Côr geral, castanho claro: uma mancha preta triangular na parte anterior do abdomen com o vertice voltado para a frente e os angulos da base sobre os tuberculos do dorso: uma mancha em losango no meio d'estes tuberculos, seguida por traços crusados que se continuam até o extremo do abdomen. Face ventral e flancos manchados irregularmente de escuro.

Comprimento do cephalotorax 0^{m},007 » do abdomen 0^{m},013 » da 1.^a pata 0^{m},040 » » 2.^a » 0^{m},039 » » 3.^a » 0^{m},026 » » 4.^a » 0^{m},025

Patria: Rio Quilo (Angola, Africa occidental.)

Offerecido pelo sr. José d'Anchieta.

Yeux excessivement inégaux entr'eux; les latéraux du premier rang placés sur des tubercules, avec les essieux visuels tournés en bas et en dehors; les intermédiaires très petits, rapprochés et placés sur une élévation. Yeux du second rang démesurement grands (leurs diametres sont à peu prés égaux au tiers de la largeur du front), placés à la partie supérieure du front. Yeux du troisiéme rang très éloignés des fronteaux, placés aux côtés et à la base de la région céphalique. (Pl. 2, fig. 2-a-b-c.)

Céphalothorax avec la région céphalique très élèvée et saillante à la partie antérieure, se prolongeant dans une sorte de capuchon polygonal, échancré au bord antérieur et présentant deux lobules triangulaires bordés de poils: ces lobules couvrent les yeux frontaux, de manière qu'on ne peut pas les appercevoir quand'on regarde l'araneïde par dessus. La région dorsale est bombée et arrondie.

Abdomen, conique, avec deux tubercules verticaux au tiers antérieur: deux petits tubercules à l'extrémité postérieure; filières inférieures.

Les pattes diminuent successivement de grandeur de la première à la quatrième. Le fémoral de la première paire a le bord interne dilaté et bordé de poils: les deux bords dans la première paire et le bord externe dans les autres paires de pattes, présentent cá et là des épines articulées, courtes, entourées de poils à la base. Corps couverts de poils épineux très courts.

Teinte générale, brun jaunâtre: une tache triangulaire noire à la partie antérieure de l'abdomen, avec le vertice tourné en avant et les angles de la base sur les tubercules du dos: Une tache en losange au milieu de ces tubercules; cette tache est suivie par différents traits croisés qui se continuent jusqu'à l'extrémité de l'abdomen. Face ventrale et flancs tachés irréguliairèment de noir.

Longeur du céphalothorax 0^{m},007 » de l'abdomen 0^{m},013 » de la 1^{ère} patte 0^{m},040 » » 2^e » 0^{m},039 » » 3^e » 0^{m},026 » » 4^e » 0^{m},025

Patrie: Rio Quilo (Angole, Afrique occidentale.)

M. J. d'Anchieta.

*2 Deinopis Bubo.* Nob. (Pl. II, fig. 3)

Olhos da primeira linha, proximamente eguaes e a eguaes distancias; os lateraes collocados sobre tuberculos com eixos visuaes completamente inferiores: os intermediarios estão collocados sobre uma eminencia alongada transversalmente. Olhos da segunda linha muito grandes, pretos, cercados de pellos brancos. Proeminencia anterior do cephalothorax pouco avançada, terminada por dois prolongamentos triangulares, estreitos e franjados de pellos. Estes prolongamentos collocados sobre um par de olhos frontaes muito grandes, dão á fronte a apparencia d'uma cabeça de Bufo (Bubo), d'onde tiramos o nome especifico. (V. est. 2.^a, fig. 3-a) Olhos dorsaes affastados dos frontaes e collocados proximamente a 1/3 da parte anterior da região cephalica.

Esta região termina-se posteriormente em angulo agudo, e prolonga-se muito sobre a região dorsal, que é arredondada nos bordos latero-anteriores, em linha recta aos lados, e mais estreita na extremidade posterior que é cortada a angulo recto. (Est. 2.^a, fig. 3-b.)

Abdomen proximamente cylindrico, da mesma largura do cephalothorax: a parte anterior não se projecta sobre este.

Côr geral, cinzento escuro. Cephalothorax orlado de branco nos lados; região cephalica tambem orlada de branco.

Patas excessivamente compridas, principalmente as do primeiro par.

Comprimento do cephalothorax 0^{m},007 » do abdomen 0^{m},012 » da 1.^a pata 0^{m},080 » da 2.^a pata 0^{m},056 » da 3.^a pata 0^{m},040 » da 4.^a pata 0^{m},039

Patria: Rio Quilo (Africa occidental.)

Sr. Anchieta.

Yeux du premier rang à peu près egaux et à égales distances entr'eux; les latéraux placés sur des tubercules, à éssieux visuels tournés en dehors et en bas; les intermédiaires sur une éminence allongée transversalement. Yeux du deuxième rang très grands, noirs, bordés de poils blancs. Prolongement antérieur de la région céphalique constituée par deux pointes triangulaires bordées de poils, dirigées en avant et en haut, placées sur le front et au dessus des yeux du deuxième rang. Ces pointes, semblables à des aigrettes, placées au dessus d'une paire d'yeux très grands, donnent au front l'apparence d'une tête de Duc (Bubo), d'où nous avons tiré le nom spécifique. (Pl. 2, fig. 3-a.)

Yeux dorsaux eloignés des frontaux; placés à peu près au tiers antérieur de la région céphalique. Cette région se termine postérieurement en angle aigu, et se prolonge assez sur la région dorsale, qui est arrondie aux bords latero-antérieurs, presque en ligne droite aux cottés, et plus étroite à l'extremité, qui est coupée carrément. (Pl. 2, fig. 3-b.)

Abdomen à peu près cylindrique, de la même largeur du céphalothorax; la partie antérieure ne se projecte pas sur celui-ci.

Teinte générale gris noirâtre. Céphalothorax bordé de blanc aux cottés: région céphalique bordée de blanc.

Pattes excessivement longues, surtout celles de la première paire.

Longeur du céphalothorax 0^{m},007 » de l'abdomen 0^{m},012 » de la 1^{ère} patte 0^{m},080 » » 2^e » 0^{m},056 » » 3^e » 0^{m},040 » » 4^e » 0^{m},039

Patrie: Rio Quilo (Afrique occidentale.)

M. Anchieta

[Figura: Est. I]

[Figura: Est. II]

EXPLICAÇÃO DAS ESTAMPAS

ESTAMPA I

Fig. 1 _Atyaephyra Rosiana_. Nob. amplificada 3 vezes em diametro.

» 1-a, Rostro mais amplificado.

» 1-b, 1-c. 2.^a e 1.^a patas maxillas.

» 1-d, 1-e. 1.^a e 2.^a patas thoracicas.

» 1-f, 1-g. Mão da _Atya scabra_ (amplificada) aberta, e na posição natural.

» 2. _Lambrus setubalensis_. Nob. amplificado 2 vezes em diametro.

» 2-a. Carapaça vista de perfil.

» 3. _Actaea angolensis_. Nob. tamanho natural.

» 3-a. Porção anterior da carapaça, vista pela parte inferior, para mostrar a juncção dos bordos latero-anteriores com o quadro bocal.

» 3-b. Mão amplificada, vista pela parte externa.

ESTAMPA II

Fig 1. _Podophthalma Bayoniam_. Nob. foem. ad. tamanho natural.

» 1-a. Região cephalica e olhos.

» 1-b. Labio e maxillas.

» 2. _Deinopis Anchietae_. Nob. foem. ad. tamanho natural.

» 2-a, 2-b, 2-c. Região cephalica e olhos, de frente, pela parte superior e de perfil (amplificado).

» 2-d. Apparelho bocal.

» 3. _Deinopis bubo_. Nob. masc. ad. tamanho natural.

» 3-a. Fronte e olhos (amplificado).

» 3-b. Cephalothorax e olhos dorsaes, idem.

» 4. _Nephila Bragantina_. Nob. foem. ad. tamanho natural.

» 4-a. Fronte e olhos (amplificado).

» 4-b. Labio, maxillas e palpos, idem.

» 4-c. Cephalothorax e abdomen de perfil.

» 4-d. Face ventral do abdomen.

» 5. _Paraplectana Anchietae_. Nob. foem. ad. tamanho natural.

» 6. _Paraplectana Cabindae_. Nob. vista pela parte superior e de frente, idem.

» 7. _Trogulus_ esp. n.? _tricarinatus_? _nepaeformis_? amplificado 2 vezes em diametro.

» 7-a, 7-b, 7-c, 7-d. Extremidade do metatarso e tarso da 1.^a, 2.^a, 3.^a e 4.^a patas.

EXPLICATION DES PLANCHES

PLANCHE I

Fig. 1. _Atyaephyra Rosiana_. Nob. 3 fois en diamètre.

» 1-a. Le rostre.

» 1-b, 1-c. 2.^e et 1.^e pattes machoires

» 1-d, 1-e. 1^e et 2^e pattes thoraciques.

» 1-f, 1-g. Mains de l'_Atya scabra_, dans la position normale, et ouverte.

» 2. _Lambrus setubalensis_, 2 fois en diamètre.

» 2-a. La carapace vue de profil.

» 3. _Actaea angolensis_. Nob. grandeur naturelle.

» 3-a. La partie antérieure de la carapace, vue en dessous, pour montrer la jonction des bords latero-antérieurs avec le cadre buccal.

» 3-b. Main vue de front.

PLANCHE II

Fig. 1 _Podophthalma Bayoniana_. Nob. grandeur naturelle.

» 1-a. Région céphalique et yeux.

» 1-b. Machoires et lêvre.

» 2. _Deinopis Anchietae_. Nob. foem. ad. grandeur naturelle.

» 2-a, 2-b, 2-c. Région céphalique et yeux vus de front, par dessus et de profil.

» 2-d. Apareil buccal.

» 3. _Deinopis bubo_. Nob. masc. ad. grandeur naturelle.

» 3-a. Front et yeux frontaux.

» 3-b. Céphalothorax et yeux dorsaux.

» 4. _Nephila Bragantina_. Nob. foem. ad. grandeur naturelle.

» 4-a. Front et yeux.

» 4-b. La bouche.

» 4-c. Céphalothorax et abdomen de profil.

» 4-d. Face ventrale de l'abdomen.

» 5. _Paraplectana Anchietae_. Nob. foem. ad. grandeur naturelle.

» 6. _Paraplectana Cabindae_. Nob. foem. ad. grandeur naturelle.

» 7. _Trogulus_ esp. n.? _nepaeformis_? _tricarinatus_? double de grandeur.

» 7-a, 7-b, 7-c, 7-d. Extremité du metatarse et tarse des 1^e, 2^e, 3^e et 4^e pattes

Notas:

[1] _Annales and Magazine of Nat. History_, n. 95, novembre, 1865.

[2] _Dictionnaire Univ. d'Histoire Naturelle_, V, pag. 525.

[3] _Hist. des Insectes apt._, t. IV, pag. 477.

Lista de erros corrigidos

Aqui encontram-se listados todos os erros encontrados e corrigidos:

+----------+-----------------------+-------------------------------+ | | Original | Correcção | +----------+-----------------------+-------------------------------+ |#pág. 4| letero-anterior | latero-anterior | |#pág. 9| ocdentale | occidentale | |#pág. 9| _Waleri_ | _Walleri_ | |#pág. 10| cephalotorax | cephalothorax | |#pág. 10| cepéhlothorax | céphalothorax | |#pág. 13| frontral | frontal | |#pág. 14| avac | avec | +----------+-----------------------+-------------------------------+