Part 20

Concedo (Rex Guil. Conq.) eidem Ecclesiæ (Lincoln.) manerium quoddam quod vocatur _lestona_ quodque _Waldenus_ Comes dudum per manum meam dicto Episcopo dederat. Et quoddam alterum quod dicitur Waburne quod sibi olim cum Episcopali baculo concesseram ibid. m. 13. nu. 5. Teste L. Archiep. & E. Vicecom.

Decreta D. Lanfranci pro Ordin. S. Benedic. ex antiq. in Ecclesiæ Christi Cantuar. in palatio Dunelmensi Londini Apostolat. Benedict. pa. 211, &c. usque pa. 253. ubi dicitur finis Statutorum D. Lanfranci. Incipiunt, _Lanfrancus_ indignus Ecclesiæ Dorobernensis antistes dilectissimis fratribus suis, &c. & continent 25 capita.

Cum autem ingravescente ægritudine[113] diem mortis sibi imminere sensisset (Guilielmus I.) fratrem suum _Odonem_ Barocensem Episcopum, Comites _Morcarum_, & _Rogerum_, _Siwardum_ cognomento Baro, & _Walnothum_ Regis _Haraldi_ germanum (quem a pueritia tenuerat in custodia) & omnes quos vel in Anglia vel in Normannia custodiæ manciparat, laxavit.

[Note 113: _Flo. Wig. in. an. 1087. Hunting. pag. 37. partim._]

Dein filio suo _Guilielmo_ regnum tradidit[114] Angliæ; & _Roberto_ filio suo primogenito, qui tunc exulabat in _Francia_, Comitatum concessit _Normanniæ_; Henrico tertio filio thesauri copiam.

[Note 114: _Fl. Wig. ibid. & Hunting. 371._]

Et sic coelesti munitus viatico[115], postquam XX. annis, mensibus X & XVIII diebus, genti Anglorum præfuit, quinto Iduum Septembris die regnum cum vita perdidit, & Cadomi in Ecclesia S. Stephani protomartyris quam ipse a fundamentis struxerat, bonisque ditaverat, sepultus requiescit.

[Note 115: _Fl. Wig. ibid._]

An. Dn. 1086, Rex in Hebdomada Pentecostes filium suum Henricum armis militaribus honoravit. Nec multo post mandavit ut Archiepiscopi, Episcopi, Abbates, Comites, Barones, Vice-comites, cum suis militibus die Calendarum Augustarum sibi occurrerent Saresbiriæ. Quo cum venissent, milites illorum sibi fidelitatem contra omnes homines jurare coegit. Sed hoc magis perspicue reddit codex quidam MS. in hunc modum. Eodem anno (scil. 1086.) Rex filium Md addere alicubi Relaxationem quam Guilielmus I. fecit de Danigeldo nisi propter inopinatos casus, e _Nigro lib. Saccarii_, V. locum in _Glossar._ nostro in verbo _Danigeldum_.

Suum Henricum armis militaribus honoravit, & convocatis magnatibus terræ & Archiepiscopis, & Episcopis, Abbatibus, & eorum militibus eidem filio fidelitatem jurari fecit. Cogitaverat enim Rex transfretare, & in anno sequenti cogitatum implevit.

De placito apud _Pinendenam_ inter _Lanfrancum_ Archiepiscopum & _Odonem_ Baiocensem Episcopum. Tempore[116] magni Regis Willielmi qui Anglicum regnum armis conquisivit, & suis ditionibus subjugavit, contigit Odonem Baiocensem Episcopum, & ejusdem Regis fratrem multo citius quam Lanfrancum Archiepiscopum in Angliam venire, atque in Comitatu de Chent cum magna potentia residere, ibique potestatem non modicam exercere. Et quia illis diebus in Comitatu illo quisquam non erat qui tantæ fortitudinis viro resistere posset, propter magnam quam habuit potestatem, terras complures & Archiepiscopatum Cantuariæ & consuetudines nonnullas sibi arripuit atque usurpans suæ dominationi ascripsit. Postea vero non multo tempore contigit præfatum Lanfrancum Cadomensis Ecclesiæ Abbatem jussu Regis in Angliam quoque venire atque in Archiepiscopatu Cant. Deo disponente totius Angliæ Regni Primatem sublimatum esse. Ubi dum aliquandiu resideret & antiquas Ecclesiæ suæ terras multas sibi deesse inveniret, & suorum negligentia antecessorum illas distributas atque distractas fuisse reperisset, diligenter inquisita & bene cognita veritate, Regem quam citius potuit & non pigre inde requisivit. Præcepit ergo Rex Comitatum totum absque mora considere & homines comitatus omnes Francigenas & præcipue Anglos in antiquis Legibus & consuetudinibus peritos in unum convenire qui cum convenerunt apud Pinendenam omnes pariter consederunt. Et quam multa placita de diratiocinationibus terrarum & verba de consuetudinibus Legum inter Archiepiscopum & prædictum Baiocensem Episcopum ibi surrexerunt & etiam inter consuetudines Regales & Archiepiscopales quæ prima die expedire non potuerunt ea causa totus Comitatus per tres dies fuit ibi detentus. In illis tribus diebus dirationavit ibi Lanfrancus Archiepiscopus plures terras quas tunc ipse Episcopus & homines sui tenuerunt, viz. Herbertus filius Moins, Turold de Rover. Radulphus de curva Spina, _Hugo de monte forti_, & alii plures de hominibus suis cum omnibus consuetudinibus & rebus quæ ad easdem terras pertinebant super ipsum Baiocensem Episcopum, & super ipsos prædictos homines illius & alios sc. Declinges, Estoces, Prestetuna, Daintuna, & multas alias minutas terras, & super Hugonem de Monteforti dirationavit Hocinges & Brocet. _scilicet Raculf Sandivir, Rateburge, Rodetune, Monasterium de Limnige, cum terris & consuetudinibus ad ipsum Monasterium pertinentibus, Saltwde cum burgo Hethe ad Saltwde pertinente, Langpor, Niwendenne, Roking, Decling, Prestetune, Broche, Sunderherste, Earhethe, Orpintune, Emsforde, quatuor prebendas de Niwentune, Stokes & Denmtune. In Suthreia favente Rege Willielmo dirationavit ipse Archiepiscopus Marcelache. In London Monasterium sanctæ Mariæ cum terris & domibus quas Lunng. presbyter & uxor illius habuerunt. In Midlesexe Hergas Heisam. In Bochingehamshire Risebergam Haltune. In Oxenefordsire Niwentune. In East sexe Stistede. In Sutfolchia Frakenham._ Item super Radulphum de curva spina LX solidatas de pastura in Grean. Et omnes illas terras & alias dirationavit cum omnibus consuetudinibus & rebus quæ ad easdem terras pertinebant ita liberatas atque quietas, quod in illa die qua ipsum placitum finitum fuit, non remansit homo in toto regno Angliæ, qui aliquid inde calumniaretur, neque super ipsas terras etiam pravum quicquam clamaret. _Stokes vero & Denmtune & Frakenham reddidit Ecclesiæ sancti Andreæ, quia de jure ipsius Ecclesiæ antiquitus fuerunt._ Et in eodem placito non solum istas prænominatas & alias terras, sed & omnes libertates Ecclesiæ suæ, & omnes consuetudines suas renovavit & renovatas ibi dirationavit. Soca, Saca, Toll, Team, Flymenafyrmthe, Grithbreche, Foresteall, Haunfare, Infangennetheof, cum omnibus aliis consuetudinibus paribus istis, vel minoribus istis in terris & in aquis, in sylvis, & in viis & in pratis, & in omnibus aliis rebus infra civitatem & extra, infra burgum & extra, & in omnibus aliis locis. Et ab omnibus illis probis & sapientibus hominibus, qui affuerunt, fuit ita ibi diraciocinatum, & etiam a toto comitatu concordatum atque judicatum, quod sicut ipse Rex tenet suas terras omnino liberas & quietas in suo dominio, ita Archiepiscopus Cant. tenet suas terras omnino liberas & quietas in suo dominio. Huic placito interfuerunt Goiffridus Episcopus Constantiensis, qui in loco Regis fuit, & justitiam illam tenuit; Lanfrancus Archiepiscopus, qui, ut dictum est, placitavit, & totum diraciocinavit; Comes Cantiæ, videlicet prædictus Odo Baiocensis Episcopus; Ernestus Episcopus de Rover; Aegelricus Episcopus de Cicestria, vir antiquissimus & legum terræ sapientissimus, qui ex præcepto Regis advectus fuit ad ipsas antiquas legum consuetudines discutiendas & edocendas in una quadriga; Richardus de Tunebregge; Hugo de Monte forte; Willielmus de Arces; Haymo Vicecomes; & alii multi Barones Regis & ipsius Archiepiscopi, atque illorum Episcoporum homines multi; & alii aliorum comitatuum homines etiam cum toto isto comitatu, multæ & magnæ authoritatis viri, Francigenæ scilicet & Angli. In horum omnium præsentia multis & apertissimis rationibus demonstratum fuit, quod Rex Anglorum nullas consuetudines habet in omnibus terris Cant. Ecclesiæ, nisi solummodo tres. Et illæ _tres_, quas habet, _consuetudines_, hæ sunt. _Una_, si quis homo Archiepiscopi effodit illam regalem viam, quæ vadit de civitate in civitatem; _altera_, si quis arborem incidit juxta regalem viam, & eam super ipsam viam dejecerit; de istis duabus consuetudinibus qui culpabiles inventi fuerint atque detenti, dum talia faciunt, sive vadimonium ab eis acceptum fuerit, sive non, tamen in secutione ministrorum Regis & per vadimonium emendabunt quæ juste emendanda sunt. _Tertia_ consuetudo talis est, si quis in ipsa regali via sanguinem fuderit, aut homicidium vel aliud aliquid fecerit, quod nullatenus fieri licet, si dum hoc facit deprehensus atque detentus fuerit, Regi emendabit. Si vero deprehensus ibi non fuerit, & inde absque vade data semel abierit, Rex ab eo nichil juste exigere poterit. Similiter fuit ostensum in eodem placito, quod Archiepiscopus Cant. Ecclesiæ in omnibus terris Regis & Comitis debet multas consuetudines juste habere. Etenim ab illo die quo clauditur _Alleluya_ usque ad Octavas Paschæ, si quis sanguinem fuderit, Archiepiscopo emendabit; & in omni tempore, tam extra Quadragesimam quam infra, quicunque illam culpam fecerit quæ _Childwite_ vocatur, Archiepiscopus aut totam aut dimidiam emendationis partem habebit. Infra Quadragesimam quidem totam, & extra, aut totam, aut dimidiam emendationem. Habet etiam in iisdem terris omnibus quæcunque ad curam & salutem animarum videntur pertinere. Hujus placiti multis testibus multisque rationibus determinatum finem postquam Rex audivit, laudavit, laudans cum consensu omnium principum suorum confirmavit, & ut deinceps incorruptus perseveraret, firmitus præcepit. Quod propterea scriptum est hic, ut & futuræ in æternum memoriæ proficiat, & ipsi futuri ejusdem Ecclesiæ Episcop. Cantuar. successores sciant, quæ & quanta in dignitatibus ipsius Ecclesiæ a Deo tenere, atque a Regibus & Principibus hujus regni æterno jure debeant exigere.

[Note 116: _Ex vet. MS. seu Rentale Roffens. Ecclesiæ._]

_GUILIELMUS II._

_Guillielmus_ Rufus non jure hæreditario, sed ex Testamento patris sui, in regnum Angliæ successit. _Roberto_, fratre ejus primogenito, Normanniam avitum patrimonium possidente. Regnare coepit 9. Septemb. an. 1087, exiit 1. Aug. An. 1100, regni ejus 13. non. completo.

[Marge: _Incarceratio liberatorum procerum._]

Mortuo _Guilielmo_ I. _Guilielmus_ filius ejus[117] Angliam festinato adiit, ducens secum _e Normannia_ Wulnothum & Morcarum Comitem, Saxonicos Proceres, quos inter alios pater ejus carcere in Normannia diutino retinuerat, &, ut supra diximus, moriturus liberaverat: Sed mox, ut Wintoniam venit, illos, ut prius fuerant, custodiæ mancipavit.

[Note 117: _Flo. Wig. in an. 1087. Hoved. ibid._]

[Marge: _Coronatio Regis._]

Sexto Cal. Octobris, die Dominico, in Westmonasterio, a Lanfranco Doroberniæ Archiepiscopo, in Regem consecratus est.

[Marge: _Thesauri Guil. I. in eleemosynis erogantur in Anglia._]

Dein Wintoniam rediens, thesauros sui patris, ut ipse jusserat, per Angliam divisit; sc. quibusdam principalibus Ecclesiis decem, quibusdam sex marcas auri, quibusdam minus. Ecclesiis etiam in civitatibus vel[118] villis suis per singulas, denarios 60 dari; cruces, altaria, scrinia, textos, candelabra, situlas, fistulas, ac ornamenta varia gemmis, auro, argento, lapidibusque pretiosis redimita, per Ecclesias digniores ac monasteria jussit dividi.

[Note 118: _Hov. fol. 5._]

Ejus quoque germanus Robertus in Normanniam reversus, thesauros, quos invenerat, Monasteriis, Ecclesiis, pauperibus, pro anima patris sui largiter divisit. Et, Ulfum Heraldi quondam [Marge: _Haroldi & Malcolmi RR. filii fiunt milites._] Regis Anglorum filium, Dunecaldumque Regis Scotorum Malcolmi filium, e custodia laxatos, & armis militaribus honoratos, abire permisit.

Nobiliores quique proceres[119] a Rege ad Robertum deficientes, bella quique per patrias suas movent: inde Odo Baiocens. & Dunelm. Episcopus, & alii exhæredati, abjurant Angliam. Vid. _Hunt_.

[Note 119: _Hunting. pag. 372._]

[Marge: _Terræ ob infidelitatem ademptæ restituuntur. Regni successio Roberto pangitur._]

Normannis quibus in bello[120] inter _Guilielmum_ Rufum & _Robertum_ Comitem Normanniæ, terræ ademptæ erant in Anglia, ob fidelitatem Roberto præstitam, pacta jam pace restituuntur. Ad hæc etiam constituerunt inter se, ut si Comes absque filio legali in matrimonio genito moreretur, hæres ejus esset Rex; modoque per omnia simili, si Regi contigisset mori, hæres illius fieret Comes. Hanc conventionem 12 ex parte Regis, & 12 ex parte Comitis, Barones juramento firmarunt.

[Note 120: _Fl. Wig. an. 1091. Hoved. 4º 1090. inceptum, sed finitum an. 1091._]

[Marge: _Anglia dissidentibus Papis neutri paruit._]

Dissidentibus de Papatu _Urbano_ II.[121] & _Clemente_ III. res (ut de aliis mundi partibus sileamus) per plures annos Ecclesiam Angliæ in tantum occupavit, ut ex quo _Gregorius_ (qui & _Hildebrandus_) defunctus fuit (id est an. 1085.) nulli, loco Papæ, usque ad hoc tempus subdi vel obedire voluerit, licet _Urbanum_ pro Vicario B. Petri Italia Galliaque jam receperat. Et dum apud Gallos vixit _Anselmus_ Beccensis Abbas, Archiepiscopus Cantuar.[122] prohibetur a Rege ne huic in Anglia obediret, donec a Rege admitteretur juxta 1 Guilielmi I. V.

[Note 121: _Iidem ex Eadm. pag. 25._]

[Note 122: _Eadm. pag. 26._]

[Marge: _Leges ad votum populi permittuntur._]

[Marge: _Exactiones injustæ tolluntur._]

[Marge: _Venationes conceduntur. Fidelitas._]

Conjuratis cum Odone Baiocensi Episcopo[123] præcipua magnatum parte, ut Guilielmum ejicerent, & Robertum fratrem ejus primogenitum in solio collocarent; Guiliemus Rex fecit congregari Anglos, & ostendit eis traditionem Normannorum, & rogavit ut sibi auxilio essent eo tenore, ut si in hac necessitate sibi fideles existerent, _meliorem legem[124] quam vellent eligere, eis concederet_, & omne injustum scottum (i. e. tributa & exactiones) interdixit; & concessit omnibus silvas suas, & venationes: sed quicquid promisit parvo tempore custodivit. Angli tunc fideliter eum jurabant.

[Note 123: _Fl. Wig. Mat. Par. 1088. Hoved. an 1088, pag. 461._]

[Note 124: Les Loix d'Edouard n'étoient donc plus l'unique Loi.]

[Marge: _Ecclesiæ ad firmam dimittunt._]

A. D. 1089. obeunte[125] _Lanfranco_ Archiep. Cantuar. Rex _Willielmus Ecclesias & Monasteria fere totius Angliæ in manu sua, pastoribus defunctis, retinens_,[126] gravi omnia depopulatione vastabat, & instar firmarum laicis commendabat.

[Note 125: _Mat. Par. an. 1089._]

[Note 126: La Régale s'est introduite en Angleterre par le Conquérant, qui la tenoit des François.]

[Marge: _Homag. Regis Scotiæ._]

Anno 1090, _Malcolmus_ Rex Scotiæ, Regi Angliæ homagium facit & fidelitatem jurat.

[Marge: _Rex iterum legum & morum pollicetur mendationem._]

Rex morbo laborans Glocestriæ[127], pene ad exhalationem spiritus, vitæ poenitet anteactæ, meliorisque spondet institutionem, vades inter se & Deum facit Episcopos suos, mittens qui hoc votum suum super altare sua vice promittant. Scribitur edictum, regioque sigillo firmatur, quatenus captivi, quicunque sunt, in omni dominatione sua relaxentur; omnia debita irrevocabiliter remittantur; omnes offensiones antehæc perpetratæ, indulta remissione, perpetuæ oblivioni tradantur.

[Note 127: _Eadm. pag. 26, l. 35, an. 1093. prid. Non. Mar._]

Promittuntur insuper omni populo _bonæ & sanctæ leges, inviolabilis observatio juris_, injuriarum gravis, & quæ terreat cæteros examinatio. Anselmum donat Archiepiscopatu Cant.

Convalescens denuo, cuncta[128] quas infirmus statuerat bona, dissolvit, & irrita esse præcepit: inde orta vasta miseria miseraque vastatio. Siquidem omne malum quod Rex fecerat priusquam fuerat infirmatus, bonum visu est comparatione subsequentium.

[Note 128: _Eadm._]

[Marge: _Episcopatus jam gratis donat. Fructus retinet._]

Rex e morbo gravius laborans Gloverniæ[129] vitam suam corrigere, Ecclesias non amplius vendere, nec ad censum ponere, sed illas regia tueri potestate, irrectas leges destruere & rectas statuere, Deo promisit. Anselmo igitur Archiepiscopatum Cantuariæ jam largitur, & _Roberto Bloet_ Cancellario suo Londoniensem præsulatum. Vacaverat per quatuor annos integros _Archiepiscopatus_, & in fiscum deportati sunt ejusdem redditus, qui successori semper antea conservabantur. His tamen[130] non pacatus Rex, 1000 libras ab Archiepiscopo deinceps petit, vel hoc solo nomine quod gratis promotioni suæ Episcopali annuisset. Renuit autem Archiepiscopus, pari dignum poena arbitratus, ante promotionem vel post eam pecunias numerare.

[Note 129: _Fl. Wig. an. 1093. Hov. ibid. Mat. Paris in 1092._]

[Note 130: _Mat. Par. an. 1094, pag. 17, l. 41._]

[Marge: _Militum conscriptio._]

Rex conscribi[131] procurat 20000 peditum in Anglia ut in Normanniam convenirent; hi autem cum ad mare venissent transituri, Rex a singulis eorum pecuniam vectualem, 10 scil. sol. accipiens, omnes domum remisit. Videtur, milites hos non compulsu (quod _Pressing_ vocant) sed precibus Regis conscriptos esse; pecuniam vero a pagensibus collatam, non Rege.

[Note 131: _Mat. Par. an. 1093._]

[Marge: _Ecclesiæ exactionibus subditæ._]

Rex Guilielmus in Angliam (e Normannia) rediens[132], Ecclesias & Monasteria totius regni gravi exactione afflixit. Vid. hæc inf. an. 1094.

[Note 132: _Mat. Par. ibid._]

[Marge: _Regni Wallensium finis._]

_Rhesus_[133] Walanorum (seu Wallensium) Rex, in ipsa hebdomada Paschali, juxta castellum quod _Brecheniean_ nominatur, in pugna occisus est. Ab illo die regnare in _Walonia_ Reges desiere.

[Note 133: _Fl. Wig. an 1093._]

[Marge: _Mos componendi lites inter Reges Angliæ & Scotiæ._]

Rex Scotorum _Malcolmus_ die festivitatis S. Bartholomæi Apostoli, Regi Guilielmo juniori, ut prius per legatos inter eos statutum fuerat, in civitate Gloverniæ occurrit; sed Malcolmum videre aut cum eo colloqui, præ nimia superbia & potentia, Rex Guilielmus despexit. Insuper etiam illum ut (secundum judicium tantum Baronum suorum) in curia sua, rectitudinem ei faceret, constringere voluit; sed id agere, nisi in regnorum suorum confiniis, ubi Reges Scotorum erant soliti rectitudinem facere Regibus Anglorum, & secundum judicium Primatum utriusque regni, nullo modo Malcolmus voluit.--In patriam secedens[134], Angliam hyeme prædatum revertitur, & cum primogenito filio ejus Edwardo, multisque aliis[135] in _Northumbria_ (die festivitatis S. Bricii) a militibus _Roberti Moulbrey_ Northumbrorum Comitis, occisi sunt, in provincia nimirum quam atroci depopulatione ipse prius quinquies attinuerat.

[Note 134: _Mat. Par. 1092._]

[Note 135: _Hoved. suis exercitibus._]

Hoc audito, sanctissima Scotorum Regina _Margareta_, Edgari Ethelingi soror, præ dolore efflavit animam.

[Marge: _Rex concedit regnum Scotiæ._]

Qua mortua[136], _Dunenaldum_ Regis _Malcolmi_ fratrem, Scoti sibi in Regem elegerunt, & omnes Anglos qui de curia Regis extiterunt, de Scotia expulerunt. Quibus auditis, filius Regis Malcolmi Dunecanus, Regem Guilielmum (cui tunc militavit) ut ei regnum patris sui concederet, petiit, & impetravit, eique fidelitatem juravit: & sic ad Scotiam cum multitudine Anglorum & Normannorum properavit, & patruum suum Dunenaldum expulit, & in loco ejus regnavit. Deinde nonnulli Scotorum in unum congregati, homines illius pene omnes peremerunt, ipse vero cum paucis vix evasit. Veruntamen illum post hæc regnare permiserunt, ea ratione, ut amplius in Scotiam, nec Anglos nec Normannos introduceret, sibique militare sineret. V. Flo. Wig. v. 466.

[Note 136: _Fl. Wig. 1093._]

[Marge: _Conventus magnarum regni ad Hastingiam._]

[Marge: _Pecuniarum immensa collectio._]

Post Calend. Oct. 1093, ex præcepto[137] Regis omnes fere Episcopi, una cum principibus Angliæ, ad _Hastings_ convenerunt ipsum Regem in Normanniam transfretaturum, sua benedictione & concursu[138] prosecuti. Rex Normanniam fratri suo Roberto toto conamine auferre laborans, multam & immensam undique collectam pecuniam in hoc expendebat, videturque difficultates pati regiæ excellentiæ indecentes. Et, Rex asseruit quod [Marge: _Episcopos Angliæ Romano non fore subditos._] nullus Archiepiscopus[139] vel Episcopus regni sui, Curiæ _Romanæ_ vel _Papæ_ subesset, præcipue cum ipse omnes libertates haberet in regno suo, quas Imperator vendicabat in Imperio. Inter alia vero jam tum vendicabat _Henricus_ IV. ipsius Papæ designationem.

[Note 137: _Eadm. pag. 23._]

[Note 138: _Eadm. pag. 21._]

[Note 139: _Mat. Par. an. 1094._]

[Marge: _Militum conscriptio._]

Rex Nuntiis in Angliam missis[140] XX. millia pedonum in Normanniam jussit sibi in Auxilium mitti. Quibus ut mare transirent Heastingæ congregatis, pecuniam, quæ eis data fuerat ad victum Ranulphus Passeflambardus præcepto Regis abstulit, scil. unicuique X sol. & eos domum repedare mandavit, pecuniam vero Regi transmisit.

[Note 140: _Flo. Wig. an. 1094, pag. 462._]

[Marge: _Tributum bienne._]

Interea gravi & assiduo _tributo_, hominumque mortalitate, præsenti & anno sequenti, tota vexabatur Anglia. Hæc Matt. Par. in an. 1093. vid sup.

[Marge: _Anselmus Archiep. Cant. Romam abire vult._]

_Anselmus_ electus in Cantuar. Archiep.[141] veniam a Rege petit Romam, pro accipiendo ab Urbano pallio, adeundi. Respondet Rex, se nondum Urbanum accepisse pro Apostolico nec vel suæ aut paternæ fuisse consuetudinis, ut præter suam licentiam aliquis in regno Angliæ Papam nominaret, & qui hanc ei potestatem præriperet, coronam suam videretur adimere. Anselmus asserit, se Urbano professum esse obedientiam, cum _Beccensis_ adhuc fuisset in Normannia Abbas, & Regi hoc nondum Archiepiscopus prodidisse, nec jam posse resilire. Gravibus coercetur angustiis: Nam ut Urbano canonicam obedientiam, sic cum homagio fidelitatem Regi juraverat, & his inter se pugnantibus, cui sisteret aut quid agendum dubitatur. Res ad Episcoporum, Abbatum, cunctorumque regni principum (id est magni regni Concilii) definitionem commendatur.

[Note 141: _Eadm. pag. 25._]

[Marge: _Concilium Rockinghamiæ._]

[Marge: _Pallium Anselmo datur._]