Anciennes Loix Des Francois Conservees Dans Les Coutumes Angloi

Chapter 31

Chapter 312,655 wordsPublic domain

Et nos ei faciamus quicquid antecessores nostri, prædicto Malcolmo de jure fecerunt, & de jure facere debuerunt; scilicet in conductu & de veniendo in Curiam, & in morando in Curia, & redeundo a Curia, & in procurationibus & in omnibus libertatibus & in dignitatibus & honoribus eidem jure debitis, secundum quod recognoscetur a quatuor Proceribus nostris ab ipso Willielmo Rege electis; & a quatuor proceribus aliis a nobis electis.

[Marge: _Marciæ usurpatæ restituuntur._]

Si autem _fines sive_ Marcias regni _Scotiæ_ aliquis nostrorum hominum postquam prædictus Rex Willielmus a patre nostro captus fuerit, usurpaverat injuste; volumus ut integre restituantur, & ad eum statum reducantur quo erant ante ejus captionem.

[Marge: _Sua omniain Anglia ex conceduntur._]

Præterea de terris suis quas haberet in Anglia, seu Dominicis, seu feodis, scil. in Comitatu Huntondoniæ, & in omnibus aliis in ea libertate & plenitudine possideat, & hæredes ejus in perpetuum, qua præfatus Rex Malcolmus possedit, vel possidere debuit, nisi jam prædictus Rex Malcolmus, vel hæredes sui aliquid postea infeodaverint: Ita tamen quod si aliqua postea infeodata sunt, ipsorum infeodorum servitia, ad eum vel ejus hæredes pertineant.

Et si quid pater noster prædicto Willielmo Regi Scottorum donaverit, ratum, & firmum habere volumus.

Et terram quam Pater noster præscripto Regi Willielmo donavit in eadem libertate qua ipsam ei dedit, ipsum & hæredes suos perpetuo jure possidere volumus.

Reddidimus etiam ei ligantias hominum suorum quas Pater noster receperat & omnes Chartas quas Pater noster de illo habuit per captionem suam.

[Marge: _Cum ligantiis hominum suorum & Chartis._]

Reddidimus etiam ei ligantias hominum suorum, & omnes Chartas quas Dom. Pater noster de eo habuit per captionem suam. Et si aliquæ aliæ forte per oblivionem retentæ, aut inventæ fuerint, eas penitus carere viribus præcipimus.

[Marge: _Homagium fecit & fidelitatem._]

_Ipse autem_ ligius homo noster devenit de omnibus terris, de quibus, antecessores sui antecessorum nostrorum ligii homines fuerunt, & nobis & hæredibus nostris fidelitatem juravit, testibus his _Baldewino_ Cantuar. Archiepiscopo, & Waltero Rothomagensi T. Dublin. Archiepisc. Hugone _Dunelmensi_, & Johanne _Northwicensi_, & Henrico _Saresbiriensi_, & Hugone _Lincolniensi_, & Godefrido _Wintoniensi_, & Gileberto _Roffensi_, & Reginaldo _Bathoniensi_, & Hugone _Coventrensi_, & Willielmo _Wigorniensi_ Episcopis; & Alienor. matre Regis, & Johanne Comite _Moretonis_ fratre Regis & multis aliis.

Ut autem ratum & firmum sit istud & perpetuum præsenti Charta & sigillo nostro id roboravimus: Testibus B. _Cantuar._ W. _Rothomag._ T. _Dublin._ Archiepis. H. _Dunelm._ H. _Linc._ C. _Winton._ H. _Sar._ Reg. _Bathon._ Episc. Domino J. fratre nostro. R. Com. _Leicestr._ H. Com. _Warenn._ H. _Bard._ _Steph. de longo_ campo dapifero nostro & aliis multis v. die Decembris. Datum per manum Willelmi Eliensis Clerici Cancellarii nostri apud Cantuar. regni nostri anno primo.

Rex[403] plurimos Comitatus, terras, libertates, & privilegia concedit, magnam inde cogens vim pecuniae; tradiditque Willielmo Eliensi Episcopo Cancellario suo & uni Justitiariorum Angliæ, unum de sigillis suis per quod fieri præcepit mandata sua in regno.

[Note 403: _Hoved. pag. 663._]

Compositis domi negotiis XI die Decemb. feria secunda, transfretavit a Dorobernia usque ad Caleis in Flandria, Hierosolymam profecturus; magnum suum sigillum, quod Malo Catulo Vicecancellario suo credidit secum deferens.

_Forma Pacis inter Reges Franciæ & Angliæ Hierosolymas profecturos. An. Dom. 1190. Reg. 1._

[Marge: _Reges paciscuntur._]

_Philippus_[404] Rex Franciæ & _Richardus_ Angliæ Hierosolymas una profecturi, Die S. Hilarii ad vadum S. Remigii colloquium ineuntes, pacem inter se & regna sua, scriptis, sigillis, & sacramentis suis confirmant; jurant pariter regni utriusque Proceres; sed Archiepiscopi, & Episcopi in verbo solummodo veritatis, ejusdem pollicentur observationem.

[Note 404: _Hoved. pag. 664._]

[Marge: _Fidem jurant & mutuum auxilium._]

Quod uterque illorum (Regum) honorem alterius servabit, & fidem ei portabit de vita, & membris & terreno honore suo, & quod neuter eorum alteri deficiet in negotiis suis; sed Rex Franciæ juvabit Regem Angliæ, ad terram suam defendendam, ac si ipse vellet civitatem suam Parisiis defendere, & si esset obsessa; & Richardus Rex Angliæ juvabit Regem Franciæ ad terram suam defendendam, ac si ipse vellet Civitatem suam Rothomagi defendere, si obsessa esset.

Comites autem & Barones utriusque regni juraverunt:

[Marge: _Proceres fidem & pacem._]

Quod a fidelitate Regum non discedent, nec guerram movebunt ullam in terris illorum, quamdiu ipsi fuerint in peregrinatione sua.

Et Archiepiscopi, & Episcopi firmiter promiserunt in verbo veritatis; juraverunt, inquit Parisius.

[Marge: _Episcopi excommunicabunt transgressores._]

Quod in transgressores hujus Pacis & Conventionis, sententiam anathematis dabunt.

Præterea prædicti Reges statuerunt:

[Marge: _Reges invicem succedent._]

Quod si alter illorum decessisset in peregrinatione Jerosolymitana, alter qui vixerit, pecunias defuncti, & gentes habebit, ad servitium Dei faciendum.

[Marge: _Alia forma sacramenti eorum._]

Mat. Paris Regum sacramenta separatim sic refert.

Ego Philippus Rex Francorum, Richardo Regi Anglorum bonam fidem servabo, ut fideli meo & amico, de vita, & membris, & honore terreno[405].

[Note 405: _Mat. Par. pag. 150._]

Ut ego Rex Anglorum Richardus, idipsum Regi Francorum facere promitto de vita & membris, ut Domino meo & amico.

[Marge: _Equi capti ad auxilium Regis._]

Willielmus[406] Episcopus Eliensis Justitiarius Angliæ, & Cancellarius cepit ad opus Dom. Regis de unaquaque Civitate Angliæ, duos Palefridos, & duos summarios (i. equos clitellarios) de auxilio; & de unaquaque Abbatia Angliæ, unum palefridum & unum summarium; & de unoquoque manerio Regis, unum Palefridum, & unum summarium.

[Note 406: _Hoved. pag. 665. Mat. Par. pag. 151._]

[Marge: _Justitiaria Angliæ dividitur in 2._]

Post Purificationem[407] accersitis plurimis Episcopis & Johanne Comite Moretonii fratre suo de Anglia in Normanniam, Rex consilio eorum divisit Justitiariam Angliæ in duo Officia. Constituit nempe _Will._ Episcopum _Eliensem_ Cancellarium suum summum Justitiarium Angliæ; & concessit Hugoni Dunelmensi Episcopo Justitiariam a fluvio Humbri usque ad terram Regis Scotiæ.

[Note 407: _Hoved. pag. 664._]

[Marge: _Fratres Regis abjurant Angliam._]

Et fecit Gaufridum Eboracensem electum & Johannem Comitem Moretonii fratres suos, jurare quod Angliam non intrarent infra tres annos proximo sequentes, nisi per licentiam illius. Sed relaxavit Johanni hoc sacramentum, novo præstito: Quod fideliter ei serviret.

[Marge: _Breve Regis pro Guil. Episc. Eliensi._]

_Breve Regis de obediendo Guilielmo Episcopo Eliensi Justitiario, Cancellario, &c._

_Richardus_ Dei gratia, &c. Omnibus fidelibus suis per Angliam constitutis salutem[408].

[Note 408: _Mat. Par. pag. 152._]

Mandamus vobis & præcipimus quod sicut Nos & regnum nostrum diligitis, & vos ipsos, & omnia quæ possidetis, sitis omnino intendentes dilecto & fideli Cancellario nostro _Eliensi_ Episcopo, super omnibus quæ ad nos spectant, & pro ipso faciatis, sicut pro nobis faceretis, si essemus in regno, de omnibus quæ vobis ex parte nostra direxerit. Teste meipso apud _Baionam_.

[Marge: _Bulla Papæ pro Legat. Potestate data Episc. Eliensi._]

Adjungam si placeat Bullam _Clementis_ Papæ, qua Legationis donatus est Potestate[409].

[Note 409: _Mat. Par. pag. 151._]

_Clemens_ Episcopus servus servorum Dei, salutem & Apostolicam Benedictionem. Juxta commendabile desiderium charissimi in Domino filii nostri Richardi illustris Anglorum Regis fraternitati tuæ legationis officium in tota Anglia & Wallia tam per Cantuariensem quam per Eboracensem Archiepiscopatum, & in illis Hiberniæ partibus in quibus nobilis Vir Johannes Comes Moretonii, frater ipsius Regis potestatem habet & dominium authoritate Apostolica duximus comittendum. Datum Nonis Julii, Pontificatus nostri anno tertio.

Vide formam aliam apud Mat. Par. Anno 1195. pag. 172. ubi _Hubertus_ Cantuar. Archiepiscopus Legatus constituitur.

[Marge: _Justitiarii & ductores navigii Regis._]

[410]Rex ad _Chinonem_ in _Andegavia_ constituit Girardum _Anxienensem_ Episcopum, & Bernardum Episcopum _Baioniæ_[411], & Robertum de _Sabul_[412] & Richardum de Canvil, & Will. de Forz.[413] de Ulerum, ductores & constabularios (Justitiarios inquit Parisius) totius navigii sui, quod in terram navigii Suliæ iturus erat; & tradidit eis Chartam suam in hac forma.

[Note 410: _Hoved. pag. 666._]

[Note 411: _Al. de. Baruia._]

[Note 412: _Al. Sabulis._]

[Note 413: _Al. Foret._]

[Marge: _Charta R. pro itineratibus cum eo._]

_Charta Richardi Regis Angliæ de statutis illorum, qui per mare ituri erant[414]._

[Note 414: _Hoved. pag. 666, Mat. Par. pag. 151._]

_Richardus_ Dei gratia Rex Angliæ & Dux Normanniæ & Aquitaniæ & Comes Andegaviæ, omnibus hominibus suis Jerosolymam per mare ituris, salutem. Sciatis nos, de communi proborum virorum consilio, fecisse has justitias subscriptas.

Qui hominem in navi interfecerit, cum mortuo ligatus projiciatur in mare.

Si autem eum ad terram interfecerit, cum mortuo ligatus in terra infodiatur.

[Marge: _Ferrum stringens vel sanguinem._]

Si quis autem per legitimos testes convictus fuerit, quod cultellum ad alium percutiendum extraxerit; aut quod alium ad sanguinem percusserit, pugnum perdat.

[Marge: _Palma feriens._]

Si autem de palma percusserit, sine effusione sanguinis; tribus vicibus mergatur in mari.

[Marge: _Convitiator._]

Si quis autem socio opprobrium, aut convitia, aut odium Dei injecerit; quot vicibus convitiatus fuerit, tot uncias argenti ei det.

[Marge: _Latro._]

Latro autem de furto convictus, tondeatur ad modum campionis, & pix bulliens super caput ejus effundatur, & pluma pulvinaris super caput ejus excutiatur ad cognoscendum eum, & in prima terra qua naves applicuerint, projiciatur. Teste me ipso apud _Chinonem_.

[Marge: _Obedientia._]

Præterea idem Rex præcepit in alio brevi suo; ut omnes homines sui, qui per mare essent ituri, obedirent dictis & præceptis prædictorum Justitiariorum navigii sui.

[Marge: _Sacramentum._]

Et refert _Parisius_ ipsum fecisse constitutiones istas sacramento confirmari.

_Concordia & Statuta Philippi Franciæ, & Richardi Angliæ Regum apud Messinam in Sicilia facta[415]._

[Note 415: _Hoved. pag. 675._]

[Marge: _Reges jurant mutuam tutelam._]

Octava die Octobris Rex Franciæ & Rex Angliæ, coram Comitibus & Baronibus suis & Clero, & populo juraverunt super reliquias Sanctorum.

Quod alter alterum & exercitum ejus in peregrinatione illa, in eundo, & redeundo, bona fide custodiret.

[Marge: _Idem Proceres._]

Et Comites & Barones hoc idem juraverunt se firmiter & inconcusse servaturos.

Deinde prædicti Reges per voluntatem & consilium totius exercitus peregrinorum statuerunt:

Quod omnes peregrini, qui in via hujus peregrinationis moterentur; de omnibus armaturis & equitaturis suis, & de vestibus quibus usuri erant, pro voluntate sua disponant, & de medietate possessionum suarum, quas secum habent in via, similiter pro arbitrio suo faciant, dummodo nihil in patriam suam remittant.

[Marge: _Relaxatio Wrecci._]

_Relaxatio Wrecci Maris[416]._

[Note 416: _Hoved. pag. 678._]

_Richardus_ Rex jam expertus calamitates naufragorum; pro amore Dei, & salute animæ suæ & parentum suorum, quietum clamavit in perpetuum _Wrec_ per totam terram suam citra mare & ultra, statuens:

[Marge: _Naufragorum bona quis habere debeat._]

Quod omnis naufragus qui ad terram vivus pervenerit, omnes res suas liberas & quietas habeat.

Si autem in navi mortuus fuerit, filii vel filiæ, fratres vel sorores ejus habeant res suas, secundum quod ostendere poterunt se esse propinquiores illius hæredes.

Hanc autem quietam clamantiam de _Wrec_ fecit _Richardus_ Rex Angliæ; & Charta sua confirmavit anno 2. regni sui, mense Octobris, apud Messinam, coram Waltero _Rothomagensi_, & Gerardo _Anxiensi_ Archiepiscopis, & Johanne _Ebroicense_, & Bernardo _Baoniensi_ Episcopis, & multis aliis tam Clericis quam Laicis de familia Regis Angliæ; & Charta illa tradita fuit per manum Rogeri Mali Catuli Vicecancellarii Regis.

[Marge: _Graves exactiones._]

Will. _Eliensis_ Episcopus Apostolicæ sedis Legatus, Dom. Regis Cancellarius, & totius Angliæ Justitiarius; plebem Angliæ sibi commissam, gravibus exactionibus premebat[417].

[Note 417: _Hoved. pag. 680._]

_Concilium habitum Londoniis contra Eliensem Episcopum Cancellarium & Justitiarium Angliæ. An. Dn. 1191._

[Marge: _Conventus Procerum._]

Tertia die[418] proxime post Octavas S. Michaelis, Johannes Comes _Moretonii_ frater Regis, & Walterus Archiepiscopus _Rothomagensis_, & omnes _Episcopi_, & _Comites_ & _Barones_, & _Cives Londonienses_ cum illis, convenerunt in atrio Ecclesiæ S. Pauli.

[Note 418: _Hoved. ib. pag. 701. V. Epist. Hug. Coventrens. Episc. pag. 703._]

[Marge: _Querela de injuriis._]

Gravissime hic queritur de Guilielmo Eliensi Episcopo, Justitiario Angliæ, Cancellario Regis, & Legato Romano. Inter alia.

De injuriis quibus affecisset _Gaufridum_ Archiepiscopum _Eboracensem_ fratrem Regis, & _Hugonem_ Episcopum _Dunelmensem_.

[Marge: _De administrando regno sine aliorum consilio._]

Et quod spretis consiliis illorum quos Rex ei associaverat in regimine regni, omnia regni negotia cum impetu & voluntaria dispositione solus fecisset.

[Marge: _Literæ Regis de cura regni._]

[Marge: _Eliens. Episc. ab administr. regni deponitur._]

Proferuntur jam primum ab Archiepiscopo _Rothomagensi_ & Guilielmo Marescallo Comite _Strogoil_, literæ Regis[419] _Messinæ_ datæ, quibus præcepit, ut iidem Archiepiscopus & Marescallus in regimine regni Cancellario associarentur, & quod Cancellarius sine illorum consilio, & aliorum pariter assignatorum, nihil de negotio Regis vel regni tractaret: Aliter si in detrimentum regni quicquam faceret, deponeretur, & loco ejus Rothomagensis Archiepiscopus institueretur. Totius igitur Concilii judicio Cancellarius deponitur, & _Rothomagensis_ instituitur.

[Note 419: _Vid. literas Regis in Mat. Par. pag. 359 & seq._]

[Marge: _Communa Londonarium concessa. Et juramento firmata._]

Eodem die Comes _Moretonii_ & Archiepiscopus _Rothomagensis_, & alii Regis Justitiarii, concesserunt civibus _Londoniarum_ habere communam suam[420]. Et eodem anno Comes _Moretonii_ & Archiepiscopus _Rothomagensis_, & fere omnes Episcopi & Comites, & Barones regni juraverunt communam illam firmiter, & inconcusse se servaturos, quamdiu Dom. Regi placuerit.

[Note 420: _Hoved pag. 702._]

[Marge: _Cives fidelitatem Regi jurant, & Joh. recepturos successorem._]

Et Cives Londoniæ juraverunt fidele servitium Dom. Regi Richardo, & hæredi suo; & si ipse sine prole decessisset, reciperent Comitem Johannem, fratrem Richardi Regis, in Regem & Dominum. Et juraverunt ei fidelitatem contra omnes homines, salva fidelitate Regis Richardi fratris sui. Cancellarius depositus juravit reddere Castella Angliæ.

Vide Epistolam _Hugonis_ Coventrensis Episcopi, de dejectione Willielmi Eliensis Episcopi Regis Cancellarii. Hoved. p. 702. ubi causæ aliquot magis specialiter referuntur.

Et vide ibidem Epistolam Petri Blesensis pro Willielmo, & Epistolam Celestini Papæ, istius Concilii principes excommunicat. p. 706. & vide nomina eorum in Epistola ipsius Willielmi ad Lincolniens. Episcop. p. 707.

[Marge: _Fidelitas juratur._]

In tempore Quadragesimæ Regina _Alienora_, mater Regis, & omnes Magnates Angliæ in unum convenientes, juraverunt fidelitatem & fidele servitium _Richardo_ Regi Angliæ, & hæredi suo, contra omnes homines[421].

[Note 421: _Hoved. pag. 718._]

[Marge: _Rex perfide capitur._]

In mense _Novemb._ Reg. an. 4. vel circa eum, Rex Richardus clam per Austriam rediens ab Hierosolymis, juxta Viennam perfide captus est a _Leopoldo_ Duce, & Imperatori postea venundatus[422].

[Note 422: _Hoved. pag. 717 & 720._]

[Marge: _Legatus prohibetur ingredi._]

Legati Pontificis Romani, ad componendas lites inter Cancellarium ejectum de Justitiaria potestate, & _Rothomagensem_ Archiepiscopum ejus obeuntem munus, in Normannia progredi inhibentur[423].

[Note 423: _Hoved. pag. 720._]

[Marge: _Rex Angliam subjugat Imperatori, recipitque; tenend. sub tributo 5000 libr._]

[Marge: _Rex relaxatur._]

_Richardus_ Rex Angliæ, A. D. 1192. in captione Henrici Romanorum Imperatoris detentus, ut captionem illam evaderet, consilio _Alienoræ_ matris suæ, deposuit se de regno Angliæ, & tradidit illud Imperatori, sicut universorum Domino; & investivit eum inde per pileum suum[424]. Sed Imperator, sicut prolocutum fuit, statim reddidit ei in conspectu Magnatum Alemanniæ & Angliæ, regnum Angliæ, prædictum, tenendum de ipso pro quinque millibus librarum Sterlingorum, singulis annis de tributo solvendis; & investivit eum inde Imperator per duplicem crucem de auro. Sed idem Imperator in morte sua de omnibus his, & aliis conventionibus, quietum clamavit ipsum _Richardum_ Regem Angliæ & hæredes suos.

[Note 424: _Hoved. ib. pag. 724._]

_Modus conciliandi pecuniam ad redemptionem Regis. A. D. 1193. Reg. 4. & 5._

[Marge: _Literæ Regis pro colligenda pecunia redemptionis._]

Rex per literas ad Justitiarios & fideles suos totius Angliæ, datas apud _Hagenou_ in _Germania_ 3. Cal. Maii[425], petit colligi in redemptionis suæ solutionem 70,000 marcas argenti, transmittique ad eum omni expeditione. A Justitiariis petit ut honorifice & magnifice ei subveniant, cum de proprio, tum ex mutuo alacre aliis exemplum præbentes. Universum autem (inquit) aurum & argentum Ecclesiarum diligenti observatione & scripti testimonio, ab ipsarum Ecclesiarum Prælatis accipiatis: eisque per sacramentum vestrum, & aliorum Baronum nostrorum, quos volueritis, affirmetis, quod eis plenarie restituetur.

[Note 425: _Hoved. pag. 726._]

Mandat item, ut singulorum Magnatum nomina, & subventiones quæ fiunt per sigillum matris suæ, ei significentur. Extant literæ integræ in Hovedeno, cum bulla aurea Imperatoris, &c.

Authoritate igitur literarum istarum, _Mater_ Regis, & Justitiarii Angliæ statuerunt:

[Marge: _4 Pars reddituum._]

[Marge: _Pars mobilium._]

[Marge: _20. s. de Feod. M. l._]

[Marge: _Tota lana Cistrensium, &c._]

[Marge: _Totus thesaurus Ecclesiarum._]

Quod universi, tam Clerici quam Laici, quartam partem redditus sui de hoc anno darent ad redemptionem Dom. Regis: & tantum superadderent de mobilibus suis, unde Rex deberet eis gratias scire. Et de unoquoque Feodo Militis 20 s. Et de Abbatiis ordinis Cistrensis, & de domibus ordinis de Semplingham, totam lanam suam de hoc anno. Et universum aurum & argentum Ecclesiarum, sicut Rex mandato suo præceperat.

Sed adegit Imperator Regem ad solutionem 10,000 Marcarum argenti ad pondus Coloniæ: & ad 50,000 Marcarum præterea, inter Imperatorem & Ducem Austriæ dividendas, viz. 30,000 Imperatori, & 20,000 Duci Austriæ, &c. _Vide formam Conventionis in Hovedeno_, p. 728.

[Marge: _Colligitur taxatio, sed non ubique; integre._]

Subventio prædicta ipso hoc anno exhibetur: sed Episcopi quidam ceperunt a Clericis suis quartam partem reddituum suorum, quidam vero nisi decimam. In omnibus terris Regis transmarinis similis est nummorum coacervatio[426].

[Note 426: _Hoved. pag. 732._]

[Marge: _Rex liberatur._]

A. D. 1194. Regis 5. Pridie Nonas _Februarii_, feria sexta, die Ægyptiaca, Rex e captione sua Moguntii liberatur[427].

[Note 427: _Hoved. pag. 734._]

[Marge: _Summonet Coventrensem Episcopum._]

Eodem die Rex summonuit per literas suas Hugonem _Coventrensem_ Episcopum, quod ipse veniret in Curia sua, & staret judicio Episcoporum, in eo quod ipse Episcopum erat: & judicio Laicorum, in eo quod ipse de eo tenuerat laicalem ballivam super his, quæ adversus eum loqueretur[428].

[Note 428: _Ibid._]

[Marge: _Concedit redditus pro homagiis._]

Deinde Rex[429] concessit quibusdam Archiepiscopis, Episcopis, Ducibus, Comitibus, & Baronibus multis de Imperio, redditus annuos pro homagiis & fidelitatibus, & auxiliis eorum contra Regem Franciæ. Recepit itaque homagium de Archiepiscopis Moguntino & Coloniensi, Episcopo Legis, multisque Ducibus & Magnatibus, salva fide Imperatoris. Vide aliquot eorum nomina apud Hoveden. Ibid.

[Note 429: _Ibid._]

[Marge: _Concilium adversus Joh. fratrem Regis._]

_Concilium Regni adversus Comitem Johannem Fratrem Regis[430]._

[Note 430: _Hoved. pag. 735._]

[Marge: _Nuntius ejus capitur._]

Paulo ante adventum Regis, _Adam de S. Edmundo_ Clericus, a Johanne Comite Moretonii fratre Regis in Angliam mittitur cum literis ad castella ipsius Johannis contra Regem munienda. Jactans autem Johannis Domini sui potentiam, & familiaritatem cum Rege Franciæ inimico Regis Angliæ; a Majori Londoniensi captus est cum omnibus Brevibus in quibus mandata. Comitis continebantur, & Archiepiscopo Cantuariæ una cum eisdem traditus.

[Marge: _Proceres convocantur._]

Archiepiscopus, convocatis in crastino Episcopis, Comitibus & Baronibus regni, ostendit literas Comitis Johannis, intellectoque earundem tenore, per _commune Consilium_ regni definitum est[431]:

[Note 431: _Hoved. ibid._]

[Marge: _Terræ ejus saisantur._]

Quod Comes _Johannes_ dissaisiretur de omnibus tenementis suis in Anglia; & ut castella sua obsiderentur: & factum est ita.

Nota hic qui dicuntur Commune Consilium Regni, & quam subito olim summonerentur.

[Marge: _Excommunicatur, & fautores ejus._]

Item Archiepiscopus & Episcopi excommunicaverunt Comitem Johannem & omnes fautores ejus & consiliarios, qui pacem & regnum Regis Angliæ turbaverunt vel turbarent.