A travers la Russie boréale

Part 19

Chapter 191,264 wordsPublic domain

+----------------------+----------+------------------------------+---------+ | | KAZAN | KAMA- | SIBÉRIE | | | | PETCHORA- | | | | | CHTCHOUGOR | | | |----------|------------------------------|---------| | |Ka | Envi |Val | Tchous | Oust | Volo | Chekour | | |ba | rons |lée | sovs |-Pojeg,| kovka.| -Ia- | | |ne | de |l' | koïé-O. |etc. | | Paoul. | | | | Kazan|Inva| | | | | +----------------------+---+------+----+---------+-------+-------+---------+ | Copépodes. | | | | | | | | | | | | | | | | | |_Cyclops fuscus_ | | | | | | | | | Jurine | | | | | + | | | | -- _tenuicornis_ | | | | | | | | | Claus | | | | | + | | | |-- _annulicornis_ | | | | | | | | | Sars | + | | | | | | | |-- _viridis_ var. | | | | | | | | | _gigas_ Claus | | | | | + | + | | | -- _Leuckarti_ | | | | | | | | | Sars | + | | | | + | | + | |-- _oithonoides_ | | | | | | | | | Sars | + | + | | | | | | |--_strenuus_ var. | | | | | | | | | _abyssorum_ Sars | + | | | | | | | | -- _serrulatus_ | | | | | | | | | Koch | + | | | | + | | + | | -- _macrurus_ | | | | | | | | | Sars | | + | | | + | | | | -- _diaphanus_ | | | | | | | | | Fischer | | | | | + | | | | -- _fimbriatus_ | | | | | | | | | Fischer | | + | | | | | | | -- _sp._ ? | | | | | | + | | | -- _sp._ ? | | | | + | | | | | -- _sp._ ? | | | | | | | | |(probt. | | | | | | | | |_bicuspidatus_ | | | | | | | | |Cl.) | | + | | | | | | |_Diaptomus | | | | | | | | |gracilis_ | | | | | | | | |Sars | + | | | | | | | |-- _graciloides_ | | | | | | | | | Lilljeborg | | | | | | + | | | -- _cæruleus_ | | | | | | | | | Fischer | | | | | + | | | |_Heterocope | | | | | | | | | saliens_ | | | | | | | | | Lilljeborg | | + | | | | | | |-- _appendiculata_ | | | | | | | | | Sars | | | | | | | + | | | | | | | | | | | Cladocères. | | | | | | | | | | | | | | | | | |_Leptodora | | | | | | | | | Kindti_ Focke | + | | | | | | | |_Polyphemus | | | | | | | | | pediculus_ de Geer | | + | + | | + | + | + | |_Holopedium | | | | | | | | | giberum_ Zaddach | | | | + | | | | |_Sida crystallina_ | | | | | | | | | Fischer | | | | | + | | + | |_Daphnella | | | | | | | | | brandtiana_ | | | | | | | | | Fischer | + | + | | | | | + | |_Hyalodaphnia | | | | | | | | | Jardinei_ Baird | + | | | + | | | | |_Daphnia longispina_ | | | | | | | | | var. _rectis pina_ | | | | | | | | | Kräyer | | | | | + | | | | -- -- var. | | | | | | + | | | _aquilina_ Sars | | | | | | | | |_Simocephalus | + | | | | + | | | | vetulus_ | | | | | | | | | O. F. Müller | | | | | | | | |_Ceriodaphnia | | | | | | | | | rotunda_ Straus | + | + | | | | | + | | -- _megops_ Sars | | + | | | | | | |_Scapholeberis | | | | | | | | | mucronata_ | | | | | | | | | O. F. Müller | + | + | | | + | + | + | |_Macrothrix | | | | | | | | | laticornis_ Jurine | + | | | | | | | |_Bosmina | | | | | | | | | cornuta_ Jurine | + | + | | | | | | | -- _obtusirostris_ | | | | | | | | | Sars | | | + | | | | + | | -- _coregoni_ | | | | | | | | | Baird | + | | | | | | | | -- _sp._ ? | | | | | | | | | (jeune) | | | | | | | + | |_Eurycercus | | | | | | | | | lamellatus_ | | | | | | | | | O. F. Müller | | | | | + | | + | |_Camptocerus | | | | | | | | | Lilljeborgi_ | | | | | | | | | Schœdler | | | + | | | | | |_Acroperus | | | | | | | | | angustatus_ Sars | | + | | | | | | |_Alona | | | | | | | | | affinis_ Leydig | | | + | | | | + | | -- _costata_ | | | | | | | | | Sars | | | | | + | | | | -- _testudinaria_ | | | | | | | | | Fischer | | | + | + | + | | | |_Pleuroxus | | | | | | | | | truncatus_ | | | | | | | | | O. F. Müller | + | | | + | | | | | -- _excisus_ | | | | | | | | | P. Fischer | | | | + | | | | |_Chydorus | | | | | | | | | sphæricus_ Jurine | + | | | | + | + | + | +----------------------+---+------+----+---------+-------+-------+---------+

I

Liste des Arachnides recueillis par M. Charles Rabot et déterminés par M. Eugène Simon[181].

[Footnote 181: _Bulletin de la Société Zoologique de France_, t. XIV.]

I. VALLÉE DE LA PETCHORA

1º Oust-Pojeg (62° lat. N.).

_Lycosa cinerea_ Fabr. _Steatoda bipunctata_ L.

2º Entre Oust-Pojeg et Oust-Chtchougor.

_Lycosa cinerea_ Fabr. -- _cuneata_ Clerck. _Pardosa palustris_ L. _Tetragnatha extensa_ L. _Epeira marmorea_ Cl., _forma principalis_.

II. RÉGION OURALIENNE

1º Vallée de la Chtchougor jusqu'au confluent de la Volokovka.

_Pardosa ferruginea_ L. Koch. _Epeira patagiata_ Cl. _Epeira marmorea_ Cl., _forma principalis_. _Pachygnatha Listeri_ Sund. _Linyphia phrygiana_ L. Koch. _Linyphia insignis_ Blackw. _Titanoeca sibirica_ L. Koch. _Prosthesima subterranea_ C. Koch. _Oligolophus_ morio Faler.

2º Oural. Du confluent de la Volokovka à la haute vallée de la Sygva.

_Pardosa ferruginea_ L. Koch. _Linyphia phrygiana_ C. Koch. _Lycosa pinetorum_ Thorell. _Oligolophus morio_ Fabr.

III. SIBÉRIE

1º Haute vallée de la Sygva. Liapine, à 4 kilom. de Chekour-Ia-Paoul.

_Epeira marmorea_ Cl., _forma principalis_. _Epeira patagiata_ Cl. _Tetragnatha extensa_ L. _Philodromus histrio_ Latr.

2º Vallée de la Sygva, entre Liapine et le confluent de la Sosva.

_Epeira cornuta_ Cl. _Philodromus emarginatus_ Schrank. _Gongylidium rufipes_ L. _Calliethera scenica_ Cl.

3º Vallée inférieure de la Sosva.

_Epeira marmorea_ Cl., _forma principalis_. _Epeira cornuta_ Cl. -- _patagiata_ Cl. -- _Westringi_ Thorell. _Tetragnatha groenlandica_ Thorell. _Theridion pictum_ Walck. _Steatoda bipunctata._ _Bolyphantes index_ Thorell. _Xysticus pini_ Hahn. _Philodromus emarginatus_ Schrank. _Philodromus aureolus_ Cl. _Clubiona erratica_ C. Koch. _Prothesima rustica_ L. Koch. _Ergane (Hasarius) jalcata_ Cl.

4º Vallée de l'Obi. De Bériosov à Samarovo.

_Epeira cornuta_ Cl. _Tetragnatha groenlandica_ Thorell. _Steaboda bipunctata_ L. _Gongylidium rufipes_ L. _Phalangium Nordenskiöldii_ L. Koch.

Sauf trois espèces (_Phalangium Nordenskiöldii_ L. Koch, _Titanoeca sibirica_ L. Koch, _Tetragnatha groenlandica_ Thorell), toutes les autres, d'après M. E. Simon, appartiennent à la faune de l'Europe centrale, dont l'extension en Sibérie avait déjà été signalée par L. Koch.

II

Mollusques fluviatiles récoltés par M. Charles Rabot et déterminés par M. Dautzenberg.

I. PETCHORA

1º Oust-Pojeg.

_Limnaea ovata_ Drap. -- _stagnalis_ L. -- _palustris_ Müll. _Planorbis albus_ Müll. _Valvata piscinalis_ Müll. _Pisidium fossarinum_ Clessin.

2º Podcherem.

_Limnaea auricularia_ L. _Ancyclus fluviatilis_ Müll. _Pisidium amnicum_ Müll.

II. VALLÉE DE LA CHTCHOUGOR

_Limnaea ovata_ Drap. _Planorbis albus_ Müll. _Succinea putris_ F. var? Un seul exemplaire jeune et en mauvais état _Helix Schrenki_ Middend.

III. SIBÉRIE

Obi entre Bolschoï--et Malo--Atlim.

_Limnaea ovata_ Drap. -- _palustris._ -- _peregra_ Müll. _Physa fontinalis_ L. _Planorbis complanatus_ L. -- _spirorbis_ Müll. _Bithinia Leachi_ Sheppard. -- _Kickxi_ Westendorp.

III

Liste des Hémiptères recueillis par M. Charles Rabot et déterminés par M. L. Lethierry.

_Notonecta lutea_ Müll. Koudimgkor. Vallée de l'Inva. Gouv. de Perm. _Salda pallipes_ Fabr. Oust-Pojeg. _S. pallipis_, var. _dimidiata_ Curt. -- _Lepyronisa coleoptrata_ L. Vallée de la haute Petchora. _Aradus lugubris_ Fall. Oural boréal. _Neocoris Bohemanni_ Fall. Liapine. Sibérie. _Idiocerus discolor_ Stor. -- --

IV

Liste des plantes recueillies par M. Charles Rabot et déterminées par M. Franchet.

I. PETCHORA

1º Oust-Pojeg (Mammaly).

_Chenopodium album_ L. _Ranunculus polyanthemos_ L. _Aconitum Lycoctonum_ L. -- _Napellus_ L. _Viola bicolor_ L. _Vicia cracca_ L. _Spiræa Ulmaria_ L. _Galium boreale_ L. _Erigeron acris_ L. -- _elongatus_ L. _Antennaria dioica_ Gaertn. _Achillæa Millefolium_ L. _Tanacetum vulgare_ L. _Leucanthemum vulgare_ L. _Centaurea Cyanus_ L. _Pyrola minor_ L. _Myosotis palustris_ With. _Veronica spuria_ L. -- _chamaedrys_ L. -- _peduncularis_ M. Bieb. _Rhinanthus minor_ Ehrb.

2º Troïtskoïé-Petchorskoïé (Mouïlva).

_Dianthus superbus_ L. _Nasturtium palustre_ R. Br. _Silene inflata_ L. _Gnaphalium silvaticum_ var. _norvegicum_. _Crepis virens_ L. _Rhinantus crista Galli_ L. _Allium Schœnoprasum_ L. _Agrostis vulgaris_ With. -- _alba_ L. _Bromus arvensis_ L.

3º Podcherem.

_Poa annua_ L.

4º Oust-Chtchougor.

_Arenaria graminifolia_ Sch. _Veronica longifolia_ L. _Linaria vulgaris_ Mill. _Veratrum album_ L. _Lythrum Salicaria_ L. _Aster alpinus_ L. _Artemisia vulgaris_ L. _Myosotis palustris_ With.

II. RÉGION OURALIENNE

1º Vallée de la Chtchougor.

_Ranunculus repens_ L. _Trollius europæus_ L. _Turritis glabra_ Br. _Sagina apetala_ L. _Geranium palustre_ L. _Hedysarum obscurum_ L. _Rubus arcticus_ L. _Rosa acicularis_ Lindb. _Alchemilla vulgaris_ L. _Sedum Rhodiola_ L. _Parnassia palustris_ L. _Epilobium palustre_ L. -- _alpinum_ L. _Linnæa borealis_ L. _Galium boreale_ L. _Valeriana officinalis_ L. _Aster sibiricus_ L. _Solidago Virgaurea_ L. _Achillæa Millefolium_ L. _Chrysanthemum bipinnatum_ L. _Antennaria dioica_ L. _Gnaphalium silvaticum_ -- var. _norvegicum_. -- _supinum_ L. _Senecio cacaliæformis_ Schultz. _Cirsium heterophyllum_ All. _Hieracium alpinum_ L. _Campanula rotundifolia_ L. _Vaccinium Vitis idæa._ _Cassiope hypnoides_ D. _Loiseuleuria procumbens_ L. _Diapensia Lapponica_ L. _Trientalis europæa_ L. _Pedicularis verticillata_ L. _Pedicularis sudetica_ Willd. _Euphrasia officinalis_ L. _Thymus Serpyllum_ L. _Polygonum Bistorta_ L., jusqu'à l'alt. de 900m (Telpos-Is). _Polygonum viviparum_ L. _Orchis incarnata_ L. _Veratrum album_ L. _Luzulea spadicea_ D. C., jusqu'à l'alt. de 900m (Telpos-Is). _Eriophorum angustifolium_ Roth. _Carex saxatilis_ Wahl, jusqu'à l'alt. de 900m (Telpos-Is). _Hierochloa borealis_ R., jusqu'à l'alt. de 900m (Telpos-Is). _Phleum pratensa_ L. _Calamagrostis Halleriana_ D. C. _Aira flexuosa_ L. -- var. _montana_ jusqu'à l'alt. de 900m (Telpos-Is). _Festuca ovina_ L. _Equisetum silvaticum_ L. _Lycopodium Selago_ L., jusqu'à l'alt. de 900m (Telpos-Is).

2º Pérévalski-Sebka (609m).

_Tanacetum norvegicum_ L. _Saussurea alpina_ D. C. _Empetrum nigrum_ L. _Slix Lapponum_ L. _Eriophorum vaginatum_ L. _Carex saxatilis_ Wahl. _Calamagrostis Halleriana_ D. C. -- _lanceolata_ Rolh. _Festuca ovina_ L.

III. SIBÉRIE

1º Vallée de la Sygva.

_Thalictrum Kemense_ Fr. _Ranunculus reptans_ L. -- _pusillus_ Ledeb. _Nasturtium palustre_ R. Br. _Barbarea stricta_ And. _Erysimum cheiranthoides_ L. _Camelina sativa_ Fries. _Brassica Napus_ L. _Melandrium dioicum_ L. _Agrostemma Githago_ L. _Stellaria longifolia_ Muhl. _Spiræa Ulmaria_ L. _Comarum palustre_ L. _Sedum Telephium_ L. _Epilobium angustifolium_ L. -- _palustre_ L. _Cicuta virosa_ L. _Linnæa borealis_ L. _Achillæa ptarmica_ L. -- _Millefolium_ L. _Artemisia vulgaris_ L. _Gnaphalium uliginosum_ L. _Cacalia hastata_ L. _Senecio nemorensis_ L. _Mulgedium sibiricum_ Less. _Cassandra calyculata_ Don. _Veronica spuria_ L. -- _longifolia._ _Pedicularis palustris_ L. _Scutellaria galericulata_ L. _Chenopodium album_ L. _Rumex domesticus_ Hartm.

2º Vallée de la Sosva.

_Erigeron acris_ L. _Luzula spadicea_ -- var. _melanocarpa_ Ledeb. _Linaria vulgaris_ Mill. _Carex vesicaria_ L.

Liste des altitudes calculées par M. Chesneau, du Bureau cartographique de la Librairie Hachette, d'après les observations barométriques de M. Charles Rabot.

Altitude.

Maison du _Volok_ entre la Vogoulka et la Volosnitsa 108 mètres. Oust-Pojeg 28 -- Oust-Ilytch (village) 28 -- Confluent de la Petchora et de l'Ilytch 20 -- Chtchougor, près du Doronine Porog 27 -- -- près de Dadia di 38 -- -- près de Klima di 71 -- -- Cheur kirta 78 -- -- Badia di 128 -- -- Pied de la Peutchétiouk Parma 153 -- Sommet de la Peutchétiouk Parma 490 -- Chtchougor, confluent du Dourni Ieul 159 -- Petit lac dans la vallée du Dourni Ieul 414 -- Confluent de la Chtchougor et de la Volokovka 162 -- _Thalboden_ de la Volokovka 397 -- Point culminant du col de l'Oural entre Europe et Asie 494 -- Station de Pérévalski 360 -- Sommet de la Pérévalski Sebka 609 -- Station de Sartoneninka 172 -- Factorerie de Liapine 10 --

Températures observées dans les eaux de la Petchora et de la Chtchougor.

Air. Eau.

27 juillet, 3 h. du s., Petchora + 22° 28 juillet, 9 h. mat., -- + 21° + 19°,7 28 juillet, 2 h. 30, -- -- + 20°,8 1er août, 8 h. du s., Chtchougor + 15°,8 + 17°,2 2 août, midi, -- + 18°,4 + 16°,5 3 août, 8 h. mat., -- + 20°,5 + 15°,5 3 août, 2 h., -- + 22°,8 + 16°,8 4 août, midi, -- -- + 17°,2 5 août, 5 h. mat., -- + 18°,2 + 15°,2 8 août, -- + 12°,5 + 13°

FIN

TABLE DES MATIÈRES

CHAPITRE I

DE PÉTERSBOURG A KAZAN

Routes conduisant à la Petchora.--Le Volga.--Mouvement de la navigation.--Iaroslav.--Vologda.--Nijni-Novgorod.--Les populations finnoises du Volga.--Les Bulgares.--Lutte des Finnois contre les Russes.--La colonisation slave.--Les Tatars 1

CHAPITRE II

KAZAN

L'Asie en Europe.--Progrès de l'industrie russe.--Climat de Kazan.--Le faubourg tatar.--Vêtement des Tatars.--Politique des Russes à l'égard des musulmans; ses résultats 26

CHAPITRE III

EXCURSION AU PAYS DES TCHÉRÉMISSES

Aspect de la contrée.--Costumes et architecture tchérémisses.--Traces d'influence scandinave.--Industries.--Mariage.--Art indigène 40

CHAPITRE IV

LE PAGANISME EN EUROPE

La religion tchérémisse.--Ses dieux.--Prière tchérémisse.--Bois sacrés.--Clergé tchérémisse.--Sacrifices.--Fêtes religieuses.--Rites funéraires 60

CHAPITRE V

LES TCHOUVACHES

La poussière en Russie.--Architecture tchouvache.--La foire de Tsévilsk.--Costume des Tchouvaches.--Visite à un lieu de sacrifice.--Croyances et superstitions des Tchouvaches 83

CHAPITRE VI

LES PERMIAKS

La Kama.--Perm.--Les Permiaks.--Costumes et habitations de ces indigènes 102

CHAPITRE VII

DE TCHERDINE A LA PETCHORA

La Kolva.--La Vogoulka.--Les moustiques.--Les embâcles de bois.--Le portage entre Vogoulka et Petchora.--Les Zyrianes 118

CHAPITRE VIII

LA PETCHORA

Description générale du fleuve.--Importance historique de cette région.--La Permie et la Iougrie.--Commerce des Arabes et des Byzantins dans ces régions.--La Petchora route d'exportation pour le commerce de l'Orient.--Les Normands.--Traces d'influence scandinave relevées chez les Permiaks et les Zyrianes.--Arrivée des Novgorodiens.--Les Anglais à l'embouchure de la Petchora.--Avenir de la région de la Petchora 156

CHAPITRE IX

DESCENTE DE LA PETCHORA D'OUST-POJEG A OUST-CHTCHOUGOR

Les rapides.--La forêt.--Un village zyriane 172

CHAPITRE X

NAVIGATION SUR LA CHTCHOUGOR.--TRAVERSÉE DE L'OURAL SEPTENTRIONAL

Les passes de l'Oural.--La route Sibiriakov.--Les rapides de la Chtchougor.--Ascensions dans l'Oural 180

CHAPITRE XI

LA TRAVERSÉE DE L'OURAL

Les marais.--Ascension dans l'Oural.--Première rencontre avec les Ostiaks.--Arrivée à Liapine 200

CHAPITRE XII

LES OSTIAKS

Séjour à Liapine.--Le village ostiak de Chékour-Ia.--Habitations, costumes et vie des indigènes.--A la recherche des idoles 209

CHAPITRE XIII

LA SYGVA ET LA SOSVA

Descente de la Sygva.--Un clan zyriane.--Un prince ostiak.--Danse des indigènes.--Arrivée à Beriosov 241

CHAPITRE XIV

L'OBI

Bériosov.--Les marais.--L'Obi route commerciale.--Arrivée à Samarovo 264

CHAPITRE XV

LA GRANDE ROUTE DE SIBÉRIE

Samarovo.--L'Irtich.--Tobolsk.--En _tarentass_.--Le chemin de fer Transouralien.--A travers la Russie 297

APPENDICE 307

Coulommiers.--Imp. PAUL BRODARD.

LIBRAIRIE HACHETTE & Cie

Collection de Voyages illustrés (form. in-16)

_Chaque volume: broché, 4 fr.;--relié en percaline, 5 fr. 50_