Part 9

Martinus, Dei gratia, Rex Aragonum, Valentiæ, Majoricarum, Sardiniæ et Corsicæ; Comesque Barchinonæ Rossilionis et Ceritaniæ: Dilecto nostro Merino civitatis Cæesaraugustæ et coeteris officialibus nostris præsentibus et futuris, adquem seu quos præsentes pervenerint, et pertineant infrascripta, salutem et dilectionem. Pro parte fidelis nostri Raymundi de Torrellis jurisperiti civis civitatis Cæsaraugustæ prædictæ percepimus, quod Serenissimus Princeps et dominus Petrus Rex Aragonum, genitor noster, memoriæ recolendæ, cum carta ejus sigillo majestatis impendenti munita, data in Montesono duodecima die Octobris, anno á Nativitate Domini millesimo tercentesimo octogesimo tertio, dedit gratiose in perpetuum fideli nostro Ægidio de Sada tunc Camerario dictæ civitatis et suis omne et quodcumque jus dicto domino Regi competens in aqua, quæ pro rigando hortum Aljafariæ dictæ civitatis recipitur et recipi consuetum est, videlicet in illa, quæ rigato dicto horto superest, prout hæc et alia in dicto privilegio latius continetur. Dictumque jus Ægidius præfatus vendidit Raymundo de Torrellis prædicto. Et aliqui nitantur pro viribus et præter, et contra voluntatem dicti Raymundi hortos et alias possesiones, qui, et quæ extra et subtus dictam Aljafariam existunt rigare in damnum non modicum exponentis memorati, cui titulo oneroso utpote emtionis prædictæ jus aquæ prædictæ competit et spectat. Quocirca volumus, atque vobis et unicuique vestrum dicimus et mandamus, de certa scientia et consulte sub nostræ iræ et indignationis incursu, quatenus rigato dicto horto infra dictam Aljafariam existenti, quotiens necessarium fuerit in et super dicta aqua jure et possesione seu cuasi ipsius, dicto Raymundo et suis nullum impedimentum, obstaculum, contradictionem aut controversiam faciatis, aut fieri permittatis per quempiam, imo eumdum in jure suo virilíter tueamini et defendatis, nec aliquem contravenire sinatis aliqua ratione vel causa, cum nos per justitiam sic providerimus et velimus, abdicantes vobis ad cautelam potestatem omnimodam contrarium faciendi seu attentandi. Datum Valentiæ septima die Martij anno á nativitate Domini millesimo quadringentesimo tertio.--Nicolaus de Canjelles Regens cancellariam.

_Registro idem fol. 179._

Martinus Dei gratia Rex Aragonum etc. Dilecto merino civitatis Cæsaraugustæ coeterisque officialibus nostris præsentibus et futuris. ad quem seu quos præsentes pervenerint, et pertineant infrascripta, salutem et dilectionem. Pridem á nostra curia emanavit litera hujusmodi seriei.--Martinus Dei gratia Rex Aragonum etc. dilecto nostro merino civitatis Cæsaraugustæ coeterisque officialibus etc. Jam supra in præsenti registro in folio 112 est totaliter inserta, post cujus Datam et Signum sequitur.--Nunc autem ut accepimus, præinserta litera abutendo Raymundus de Torrellis prædictus, nititur aqua prædicta, non irrigato horto majori Aljaferiæ præfatæ, sed tantum horto minori ejusdem, ad usum suum juxta libitum irrigare; ex quo sequitur quod arbores seu, virgulta et sata hortorum Aljafariæ ejusdem, tempore siccitatis, præcipue mensibus Julii, Augusti et Septembris, qui non sunt soliti absque azuditate perlabi, radicitus exiccantur. Quo circa sicut etc.... Refiere por estenso lo que con brevedad hemos redactado en el cuerpo de la obra.

Nota 10.

Archivo general de la corona de Aragon.

_Pergamino n.º 2320 de D. Jaime II. Núm. ant. 592._

Noverint universi, quod coram venerabili dompno Guillermo de Cabaldos Zalmedina Cæsaraugustæ comparuit Geraldus del Parer, Tutor datus et assignatus Teresiæ, Gratiæ et Peregrino, pupillis filiis Peregrini Baldovini quondam, et dompnæ Gratiæ Martin Tarin ejus uxoris, per dompnum Johannem de Bombei Zalmedinam tunc Cæsaraugustæ cum publico instrumento confecto octava die exeunte Aprili anno præsenti per notarium infrascriptum, asserens, quod dictus Peregrinus pater dictorum pupillorum, in suo ultimo testamento, receperat pro anima sua et injuriis emendandis ac debitis persolvendis, duo millia solidorum jaccensium, pro quibus mandavit vendi de bonis suis specialiter quoddam hæreditamentum situm in termino de Quart, ut patebat per ipsum testamentum, confectum per manum Jacobi Donasari notarii publici Cæsaraugustæ, quod coram dicto Zalmedina exhibuit. Et licet ipsum hæreditamentum fuisset publice venale, expositum et proeconizatum, non tamen fuit inventus aliquis, qui vellet in eo offerre nisi quingentos quinquaginta solidos jaccenses, licet ipsum hæreditamentum valeret ultra mille et ducentos solidos jaccenses. Quare cum creditores et injuriati conquererentur coram officiali Cæsaraugustæ, de manumissoribus testamenti dicti Peregrini et ipso tutore, ut eis satisfieret de debitis et injuriis, in quibus dictus Peregrinus eisdem tenebatur, et ipsi et manumissores vellent pro executione dicti testamenti ipsa duo millia solidorum habere á tutore prædicto, nomine dictorum pupillorum de bonis patris ipsorum prædicti, nec bona mobilia essent de quibus posset solvi quantitas supradicta, et esset utilius ipsis pupillis, quod venderetur medietas aquæ rivi de la Huerba, quam medietatem dictus pater eorum habebat tempore mortis suæ, quæ aqua communiter dicitur aqua domini Regis, quæ quidem recipitur ab ora vesperarum diei Sabati, usque ad horam vesperarum diei Dominicæ sequentis, qualibet septimana, oum in ea medietate offerrentur mille et quingenti solidi ad opus Domini Regis; petit per Zalmedinam prædictum dari auctoritatem eidem Tutori, quod pro complendis prædictis, posset vendere dictam medietatem aquæ, et eidem venditioni auctoritatem suam impenderet et decretum. Et Zalmedina prædictus viso testamento prædicto, et recepta fide á dicto Tutore, quod non sunt bona mobilia dictorum pupillorum, de quibus dicta quantitas dictorum duorum millium solidorum posset exsolvi; attendentes esse utilius dictis pupillis, quod dicta aqua venderetur, quam dictum hæreditamentum de Quart, de quo consueverunt dari duodecim Kaficia tritici annuatim, sicut eidem facta per fidedignos homines extitit plena fides. Inspecta et pensata utilitate dictorum pupillorum, dedit dicto Tutori licentiam vendendi dictam aquam spectantem ad patrem dictorum pupillorum pro pretio supradicto, et eidem venditioni faciendæ auctoritatem suam præstitit et decretum. Et in continenti idem Tutor ad venditionem processitut sequitur. Noverint universi, quod ego Geraldus del Parer Tutor Peregrini, Teresiæ, et Gratietæ filiorum pupillorum Peregrini Baldovin quondam, interveniente auctoritatem et decreto venerabilis dompni Guillermi de Cavaldos Zalmedinæ Cæsaraugustæ, ex certa scientia et consulte, et de jure dictorum pupillorum certioratus, non coactus nec in aliquo circumventus, dolo vel errore inductus, sed gratis et spontanea voluntate, pro solvendis et emendandis debitis et injuriis dicti Peregrini quondam; vendo vobis Excellentissimo Principi et domino, domino Jacobo Dei gratia Regi Aragonum, Valentiæ, Sardiniæ, et Corsicæ, ac Comiti Barchinonæ, licet absenti tanquam præsenti et vestris, in perpetuum medietatem aquæ Rivi de la Huerva spectantem ad dictos pupillos, ratione prædicti patris ipsorum, quæ aqua vulgariter dicitur aqua domini Regis, et recipitur continue in azuto cequiæ de la Romadera, termini Cæsaraugustæ ab hora vesperorum diei Sabbati usque ad horam vesperorum diei Dominicæ proxime sequentis qualibet septimana; pro pretio mille et quingentorum solidarum jaccensium, quos quidem Stephanus de Roda de Domo vestra, nomine et vice vestra mihi solvit, et ipsos ab eo habui et recepi. Renuncians exceptioni non numeratæ pecuniæ, fraudis et doli. Prædictam siquidem medietatem aquæ prædictæ ad dictos pupillos spectantem, et spectare debentem; vobis domino Regiet vestris vendo cum omni jure et dominio, quod dicti pupilli habebat et habere debebat tempore mortis suæ, francham, liberam, salvam, securam et quietam ab omni tributo censu, obligatione, et alienatione, sive mala voce et contradictione cujusque, cum omnibus juribus et pertinentiis ad medietatem prædictam aquæ prædictæ spectantibus et spectare debentibus quoquomodo. Et de posse, jure, ac dominio dictorum pupillorum ipsam medietatem aquæ cum omnibus et singulis supradictis eicio, et in posse, jus, et dominicum vestri et vestrorum ipsam transfero, et in corporalem possessionem, vel quasi ejusdem, vos induco cum hoc instrumento perpetuo valituro: Volens ut ipsam possessionem vel quasi omnium prædictorum, possitis cum volueritis vestra propria auctoritate apprehendere; et ego confiteor ipsam possessionem vel quasi omnium prædictorum pro vobis et vestris tenere, quousque vos vel vestri ipsam duxeritis apprehendendam. Volens quod vos et vestri, et quos volueritis, dictam medietatem aquæ prædictæ cum omnibus et singulis supradictis habeatis, teneatis, et possideatis, ac explectetis perpetuo pacifice vos et vestri, ad dandum, vendendum, commutandum, alienandum et ad faciendum inde vestras et vestrorum proprias voluntates, sicut melius et utilius potest dici et intelligi ad vestrum et vestrorum commodum et perfectum. Quod si forsan in dicta medietate aquæ, vel parte ipsius, quæstio sive mala vox imponeretur per quamcumque personam vel personas cujuscumque gradus, status, vel conditionis existat, promitto nomine tutorio quo supra, ipsam causam et litem in me suscipere et ducere propiis sumptibus dictorum pupillorum: et volo et consentio quod dicti pupilli ad hæc specialiter teneantur, quousque ipsa causa fuerit fine debito terminata. Et si vos aut vestros ratione quæstionis, causæ, vel malæ vocis impositæ in dicta aqua seu parte ipsius, expensas aliquas contingeret facere seu etiam sustinere, ipsas promitto nomine quo supra vobis e vestris integre reficere ac etiam emmendare. Et quod dicti pupilli ad hæc etiam teneantur. De quibus expensis credatur vobis et vestris vestro simplici verbo tantum, nullo alio genere probationis exacto. Pro quibus omnibus et singulis attendendis penitus et complendis, et pro evictione dictæ aquæ, et pro faciendo vobis ipsam habere et possidere perpetuo pacifice, obligo vobis et vestris omnia bona mobilia et inmobilia dictorum pupillorum ubique habita et habenda. Et ad majorem securitatem vestram et vestrorum, nomine tutorio quo supra, dono vobis et vestris fidantiam salvitatis de medietate aquæ prædicta quæ mecum et sine me cum dictis pupillis et sine ipsis, ipsam vobis et vestris salvet et salvam ac securam faciat habere, tenere, et possidere perpetuo pacifice ac secure, et quæ compleat et compeleri faciat omnia et singula supradicta, Dompna Gratia Martin Tarin uxor dicti Peregrini quondam, materque pupiuorum prædictorum. Et ego dicta Gratia Martin laudans et approbans venditionem aquæ prædictæ, ut superius est scriptum, sic concedo et constituo fidantiam ut est dictum. Obligans, pro prædictis omnibus et singulis attendendis et complendis, vobis et vestris, omnia bona mea ubique habita et habenda. Ego autem Guillermus de Cavaldos Zalmedina prædictus venditioni prædictæ ex causis prædictis, attendens utilitatem ipsorum pupillorum, auctoritatem meam impertior et decretum. In quorum testimonium præsens instrumentum mandavi sigilli curiæ Zalmedinatus appensione muniri. Quod est actum Cæsaraugustæ die Sabbati, scilicet quinta die exeunte Augusto. Era millesima trecentesima quadragesima quarta. Testibus ad prædicta adhibitis et rogatis dompnis Garsia de Casois, Ægidio Martin de Camacurta vicinis Cæsaraugustæ--Sig [cruz de Malta] num mei Guillelmi de Porta notarii publici Cæsaraugustæ, et autoritate illustrissimi principis domini Regis Aragonum per totam terram et dominationem suam, regentis scribaniam curiæ Zalmedinatus Cæsaraugustæ pro Dominico Johannis de Ayerbe scriptore ejusdem, qui prædictis interfui et hoec scribi feci et clausi, et sigillo ipsius sigillavi cum suprascripto in sexta linea, ubi dicitur solvi quantitas et cum raso et emendato in nona linea, ubi dicitur dictorum et cum suprascripto in XXvj linea ubi dicitur vobis.

Nota. En la parte exterior de dicho pergamino se halla continuada la indicacion siguiente.--Carta emptionis aquæ de la Huerba ad opus Aljafariæ--.

Concuerda fielmente con el pergamino arriba citado.

Nota 11.

_Grat 10 de D. Jaime 2.º Parte 1.ª fol. 116 n.º moderno 208._

Fideli scriptori suo Guillermo Palacini, Merino Cæsaraugustæ etc. ad instantiam et supplicationnem nobis factam pro parte religiosarum Priorissæ et conventus Monasterii prædicatorum Cæsaraugustæ asserentium, se aqua ad rigandum hortum dicti Monasterii plurimum indigere; volumus, et vobis mandamus, quatenus de aqua quæ certis horis sumitur et habetur ad opus Aljafariæ nostræ Civitatis Cæsaraugustæ, subveniatis et complaceatis priorisæ et conventui supradictis, dum ad opus Aljafariæ necessaria non fuerit aqua. Datum Valentiæ 4 nonas martii anno 1311.

_Gratiarum 10 de Jaime II, Parte 2.ª n. moderno. 209, fol. 120._

Fideli scriptori suo Guillermo Palazini Merino Cæsaraugustæ salutem &c. Cum nos per aliam literam nostram vobis mandaverimus, quod de aqua quæ certis horis sumitur et habetur ad opus Aljafariæ nostræ civitatis Cæsaraugustæ subveniatiset complaceatis priorissæ et conventui Monasterii prædicatorum Cæsaraugustæ, ad ringandum hortum dicti Monasterii, dum ad opus dictæ Aljafariæ necessaria non fuerit dicta aqua, et ipsa aqua non possit transire ad monasterium earum, nisi fiant arcus vel aliquod opus in fossatu, qui est inter montem Aljafariæ et murum terreum civitatis, per quos aqua, ipsa, possit transire ad monasterium ante dictum. Ideo dicimus et mandamus vobis, quatenus cum prior vel procurator earum voluerint facere dictum opus in illo fossatu, per quod prædicta aqua possit transire ad prædictum monasterium, illud permittatis fieri per eosdem sine juris prædictum monasterium, illud perlentiæ septimo Idus Martii anno Domini millesimo CCCXI.

Nota 12.

Archivo general de la Corona de Aragon.

_Registro n.º 198 fol. 376 vuelto._

Nos Jacabus Rex Aragonum etc. Attendentes quod Jucefus Bellito Sarracenus Cæsaraugustæ quondam fuit tempore vitæ suæ magister et ductor operum quæ fiebant in Aljafaria nostra Cæsaraugustæ; id circo concedimus tibi Mahomat Bellito filio dicti Jucefi Bellito, quod quandocumque contingerit fieri operas necessarias in Aljafaria nostra prædicta, quod tu sis magister et ductor operum ipsorum toto tempore vitæ tuæ, et habeas et perecipias de ipsis operibus salarium competens pro tuo labore. Nos enim per præsentes mandamus Merino nostro Cæsaraugustæ et aliis officialibus nostris, quod prædictam concessionem nostram firmam habeant et observent, ut superius continetur. Datum Cæsaraugustæ secundo Kalendas novembris anno prædicto (1301)--Ægidius ex petitione provissa in consilio.

_Pecunias de Jaime II fol. 41 núm. nuevo 255._

Nos Jacobus Dei gratia Rex Aragonum, Sardiniæ, Corsicæ etc. Fideli Ægidio Terini Merino Cæsaraugustæ: Cum Aljafaria nostra Civitatis Cæsaraugustæ indigeat reparatione et obratione, et nos velimus eandem, opere quo indiget reffici ac etiam reparari. Idcirco dicimus et mandamus vobis, quatenus faciatis dictam Aljafariam reparai, et apta illi operiet aptacioni qua fuerit reparanda solvendo; et impendendo denarios et alia quæ ad ipsam reparationem fuerint opportuna, prout nobilis domna Maria Ferdinandi vobis duxerit injungendum. Datum Barchinone XII Calendas aprilis 1292.

Nota 13.

_Curiæ sigilli secreti 14, Martini núm. 2251. fol. 123._

Martinus Dei gratia Rex Aragonum &c. Dilecto Consiliario nostro Pardo la Casta Merino Civitatis Cæsaraugustæ salutem et dilectionem. Ecce quod Nos circa reparationem castri nostri de la Aljafaria civitatis Cæsaraugustæ, quod et sui constructione notabili, et antigua inter coeteras domos sive palacia nostri dominii insignius imminet amoenitate decorum, volentes, ut convenit suffragium debitum cum promptitudine elargiri; tenore præsentis universas et singulas pecuniæ quantitates prætextu morabatini nobis in et super locis, universitatibus, et aljamis inferius designatis, videlicet in et super universitate villæ de Fraga, aljamisque judæorum et Sarracenorum villæ ejusdem universitate villæ de Pertusa et aldearum ejusdem, ac universitatibus locorum de Berbegal et de Biel, aljamaque judæorum civitatis Oscæ, ac personis et bonis eorum et cujuslibet earundem, reparationi, operi, et constructioni Aljaferiæ prædictæ ducimus assignandas, et etiam concedendas; mandantes et comittentes vobis de certa scientia et exprese, quatenus pecunias morabatini villarum, locorum et aljamarum superius expressarum, et cujuslibet earundem, de quibus quidem pecuniis, vos, et neminem alium, esse volumus receptorem; colligatis et recipiatis integre et complete, ac colligi et levari faciatis fideliter, legaliter atque bene, et pecunias ipsas in reparationem Aljafariæ prædictæ convertatis integre et complete; jubentes nihilominus expresse et de certa scientia universis et singulis officialibus et submissis nostris, sub obtentu nostræ gratiæ et mercedis quatenus et comissionem nostram hujus modi teneant firmiter et observent, tenerique et observari inviolabiliter faciant per quoscumque; et non contraveniant, seu aliquem contravenire permittant aliqua ratione, si iram et indignationem nostras prædictas, ac penam quingentorum florenorum auri de Aragonia cupiunt evitare. Datum Barchinone sub nostro sigillo secreto decima octava die Augusti anno á Nativitate Domini millesimo quadringentesimo octavo--Rex Martinus--Dominus Rex mandavit mihi Johanni de Tudela.

Nota 14.

Archivo general de la Corona de Aragon.

_Sigilli Secretis, Petri III. Pars 1.ª n. 1112 fol. 26._

Petrus etc. Dilecto consiliario nostro Michaëli Palacin merino Cæsaraugustæ Salutem etc. Licet plures assignationes fuerint factæ super redditibus merinatus, volumus tamen ac vobis mandamus, quatenus eis non obstantibus opus de la Ajafaria continuetis, et fieri faciatis, cum nostræ intentionis fuerit, quod dictum opus prætextu dictarum assignationum vel alias in aliquo non impediatur; volumus tamen quod provisionem mandetis dari Ateoni urso, et aliis pecudibus quæ in Aljafaria custodiuntur, ut vobus mandatum existit, exolvatis. Cæterum si Judaeus custos leonum viderit, quod leones noviter adulti sien periculo á suis genitoribus poterunt separari, eos cum dicto judæo apud Valentiam nobis protinus transmittatis, et eidem judæo expensas sibi et dictis leonibus necessarias ministretis, quoniam nos eas in vestro computo mandamus per præsentem recipi et admitti. Datum Morellæ sub nostro sigillo secreto XV.a Kalendis Octobris anno Domini M. CCC. XXX. VIII.--Franciscus de Prohomme mandato domini Regis.

Nota 15.

Primera carta de la gloriosa SANTA ISABEL, Infanta de Aragon y Reina de Portugal, al Rey D. Jaime el Segundo de Aragon su hermano.

Sobrescrito.

Al Rey daragon &c.

por

_á Reynha do Portugal._

A O muyt alto, é muy nobre dom Iame, pe la graza de Deus, Rey Daragon, de Valenza, de Murza, de Cerdenha, de Corcega, Conde de Barcelona, é de Santa Egresia de Roma Sinaleyro, Almirante, é Capitan general. Doña Isabel por esa meesma graza Reynha de Portugual, é do Algarve, saude come á jrmaao que amamos muy de corazon, é de quien muyto fiamos, é para quien querriamos que Deus desse tanta vida, é tanta saude com onrra té, por muytos anos, é boos, como para nos meesma. Rey jrmaao, facemos vos saber, que vimos vossa carta de creenza que nos envyastes por Remon de Montrros, Acerdiagoo da Guardia, vosso clerigo, é el falou con nosco da vossa prol ben, é muy conpridamente; é gradescemos vos muyto quanto nos por el envyastes dizir; é detevemoslo con nosco ata agora por razon que el Rey D. Fernando envyara dicir al rey de Portugal por muytas veces, que se veeria con él; é quiséramos y falar sobre vista de el Rey D. Fernando, é vossa, é de el Rey de Portugal; que vos vissedes todos tres dissiamos; é que veessen vosso feyto, é ó del Rey D. Fernando á bona avininza. E esto tenho en que seria gran servizo de Deus, é grande prol vossa, é da vossa onrra, é da sua del Rey D. Fernando; de si et entendo, que seeria agrande prazer del Rey de Portugal. E hu se todo esto fezese, querendo Deus, tenho que non caya tanto anchuun homen, nen anchuna molher no Mundo, como á mi non tomaria y tan gran prazer, se voontade fosse de Deus desse facer. E agora as vistas del Rey D. Fernando, é del Rey de Portugal delongaronse mays; é dizennos, que el Rey D. Fernando que se va y alochegando contra essa vossa fronteyra. E ora Remon de Montrros vayse á vos, é sobre esto nos avemos con el falado cousas que vos dissesse: porque vos rogamos jrmao, que ó creades do que vos el de nossa parte disser é gradescervolo emos muyto. Outrosi, jrmao, vos gradescemos muyto porque nos fezestes saber de vos, é da Reynha Daragon vossa molher, é dos jffantes vossos filhos que erades con saude. E rogovos, jrmao, que assi ó fazades sempre, cada que ó vos poderdes facer, é fazernosedes y muy gran prazer. Outrosi vos facemos saber del Rey de Portugal, é de nos, é de nossos Filhos, que avemos saude, loado á Deus, é envyamosvolo dizir, por que somos cierta que vos prazera. Dat en Sanctaren quatuerze dias de Decembre. Á Reynha ó mandou. Ioan Lompreto á fez.

Segunda carta de la gloriosa SANTA ISABEL, Infanta de Aragon y Reina de Portugal, al Rey D. Jaime el segundo de Aragon su hermano.

_El sobrescrito es como el de la carta antecedente._

A O muyt alto, é muy nobre Dom Yame, pe la graza de Deus Rey Daragon, de Valanza de Corcega, é de Cerdenha, é Conde de Barcelona, é da Santa Egresia de Roma Álmirante, é Sínaleyro, Capitan general. Doña Isabel, por esa meesma graza Reynha de Portugal, é do Algarve, saude come á jrmao de quien muyto fio, é para quien tanta vida, é saude, com onrra querria por muytos annos, é boos come para mi meesma. Rey jrmao, vy vossa carta que me invastes por Dom Fray Sancho vosso jrmao, é meu, é el disse á el Rey ó que lhi vos mandastes ben, é conpridamente, é á mi outrosi. E gradescavos Deus ó boon talan que vos mostrades contra el Rey, é contra mi, é contra ó jffante Dom Affonso nosso filho, en quererdes saber parte de nossa fazenda, é de vos sentirdes de la é fazedes gran dreito, é gran razon. E jrmaao saberde, que veendo eu as cousas en como passaban, é reccando de vinire á o estado en que estan, pedi por muytas veces á el Rey, é roguey alguns de seu Conselho, que tevesen por ben, que estes feitos non fossen cada dia para peyor como foron, é que me desen logar é que eu que trabalharia hy quanto podesse, de guisa que ó Iffante, é os outros ouvessen ben é mercee del Rey, é que todos vivessent como devian, é á servizo del Rey, é que á todos fecesse mercee. E sabe Deus, que esta foy senpre á minha voontade, é seria cada que podesse, é Deus per ben tevesse: mais tantos foron senpre os estorvadores da parte do ben, que non pudieu hirem facer. E sabe Deus, que ey en ende gran pesar no corazon, po lo del Rey primeiramente, á quien eu deseio vida, é saude, é onrra, como, á minha meesma; é po lo do Iffante; é po lo meu. Que vivo vida muyto amargosa. E seper Deus non ven hi alguna avininza, ou ben antreles, non creo que por obra Domens se possa hi facer rem: moormente hu, nen huunos trabalhan salvando en meter discordia. Dom Fray Sancho vos dira ojrecado que achon en el Rey, é no jffante outrosi, do estado da terra en que estado está. E rogo vos jrmaao, que senpre vos membredes de mi, é me fazades saber da vossa saude, é do vosso boon estado, é dos jffantes vossos filhos, cao non podedes enviar dizir á cousa do Mundo á que mais praza ende, nen que mais conpra á vossa vida que á mi. Dat. en Alanquer xxiij. Dias de Decembre. A Reinha o mandou. Iohan Saus á fez.

* * * * *

NOTAS:

[1] _La fachada, el_ TANTO MONTA _y el cróquis, se han litografiado por los dibujos de la oficina de Ingenieros. La mezquita la debo á mis condiscipulo D. Mariano Pinós, profesor aventajado en la pintura y no menos en las matemáticas, que enseña con aprovechamiento en la Sociedad Aragonesa. Para el salon se ha visto el original, y se ha consultado la lámina de la España monumental._