Descripcion E Historia Del Castillo De La Aljaferia Sito Extram
Chapter 8
Sentado, y volviendo el rostro á la derecha y luego á la izquierda se repite á cada lado la salutacion: ¡La paz sea con vosotros!
Lo dicho constituye una oracion perfecta; mas cuando ha de constar de tres rikats no se reza la adicion y conclusion sino al fin del tercero, semejante en un todo al segundo. Si consta de cuatro rikats, al fin del segundo, y omitiendo la adicion, se rezan los dos últimos como los dos primeros; en seguida se añade la adicion y conclusion despues del cuarto.
Al comenzar las oraciones canónicas se hace la convocacion siguiente: ¡Dios mui grande! ¡Dios mui grande! Confieso que no hay otro Dios, sino Dios; confieso que no hay otro Dios, sino Dios; confieso que nuestro Señor Mahoma es el profeta de Dios; Venid á la oracion, venid á la oracion, venid al asilo (ó al templo de la salud), veníd al asilo. ¡Dios mui grande! No hay otro Dios, sino Dios.
Dicha convocacion se hace tambien desde lo alto de los minaretos, cinco veces al dia para llamar á los fieles, ó á lo menos para anunciar al pueblo la hora de la oracion, que puede hacer cada cual donde se halle, escepto la de duhur del viernes, que debe hacerse en la mezquita en comun. A la convocacion de la mañana despues del segundo a-ï-a-el feláh se añade:
Es salátou hhaïróun La oracion es mejor minn en náoum. que el sueño. Es salátou hhaïróun La oracion es mejor minn en náoum. que el sueño.
El Hombre encargado de gritar se llama el mudden. Hay además otro mudden en la Mezquita, que reza ó canta la convocacion, y Alláhou aki bar, á cada una de las posturas de los rikats, como asimismo la conclusion Assalámou aaléïkom.
Despues de cada una de las oraciones canónicas se hace uso del rosario y se pronuncia:
_A la primera cuenta._ ¡Sobhána Alláhi! ¡O Dios santo!
_A la segunda cuenta._ ¡Alhámdo Lillahi! ¡Alabanza sea dada á Dios!
_A la tercer cuenta._ ¡Alláhou aki bar! ¡Dios mui grande!
Y de este modo se pasan las noventa y nueve cuentas ó granos del rosario musulman.
Nota 3.ª
_Masdeu, Tomo 15.--España Arabe._
Catálogo chronológico XIII. De los reyes de Zaragoza segun la chronología establecida en la ilustracion V.[110]
=========================================================================== | EMPEZÓ. |VIVIA| ACABÓ. I. Zimael, hijo de Musa Bencacin. | 855| | 882 á . .27--m. . .--d | | | II. Mohamad I. Ababdalla, hijo de | 882| | 914 Lupo Rey II de Tudela. | | | á . .32.--m. . .--d | | | III. Abdelrahman I. Alnaser Ledinalla,| 914| | Oct 15. 961 Miramamolin VIII. | | | á. ..47.--m. . .--d | | | IV. Al-Hakem Almostanser Billa, | Oct. 15. 961| | Set. 29. 976. Miramamolin IX. | | | á. . .14.--m. 11.--d. . .14 | | | V. Almanzor Mohamad, Miramamolin X | Set. 29. 976| |Agt.º 6. 1002 á 25--m. 10.--d. . .7 | | | VI. Abdelmalec I. Abu-Odpher, | | | Miramamolin XI. | Agt.º 6. 1002| | Oct. 20. 1008 á . . .6--m. 2--d. . .14 | | | VII. Abdelrahman II, Schangiul, | | | Miramamolin XII. | Oct. 20. 1008| | Feb. 15. 1009 á. . .--m. 3.--d. .26 | | | VIII. Mohamad II, Almahadi, | | | Miramamolin XIII. |Feb.º 15. 1009| | Dici. 5. 1009 á. . .--m. 9.--d. . .20 | | | IX. Al-Monder Alhagib Almanzor, | Dici. F. 1009| | Set. P. 1039 hijo de Jahia. | | | á . .29--m. 8.--d. | | | X. Soliman Abu-Aiub Ben-Hud Algiozami | Set. P. 1039| | 1046 Almostain Billa, hijo de Mohamad | | | á . . 7--m. . .--d. | | | XI. Ahmad Abu-Giafar I. Almoctader, | 1046| | 1081 hijo de Soliman Abu-Aiub. | | | á. . .35--m. . .--d | | | XII. Josef Abu-Amer Almutameno, | 1081| | 1085 hijo de Ahmad Abu-Giafar. | | | á. . 4.--m. . .--d | | | XIII. Ahmad Abu-Giafar II. Almostain | 1085| | En.º . 1110 Billa, hijo de Josef Abu-Amer. | | | á. .24.--m. . .--d | | | XIV. Abdelmalec II. Abu-Maruan | | | Omadaldaulat, hijo de Ahmad Abu-Giafar | | | II. | | | á. . 8.--m. 11.--d | En.º . 1110| |Dici. 18. 1118 ---------------------------------------------------------------------------
El editor de la _Historia_ de la dominacion de los árabes en España sacada de varios manuscritos y memorias arábigas escrita por el Dr. D. José Antonio Conde, pone una advertencia al fin del tomo 2.º en la que manifiesta, que al principiar la impresion de este volúmen habia fallecido el autor, dejando la obra sin division de capítulos y sin la correspondencia de los años, y que habia hecho lo que habia permitido el tiempo para dar menos desaliñados los dos tomos póstumos y añade: al dar la serie cronológica de los Reyes árabes nos hemos visto en un laberinto. La multitud de sus nombres y apellidos, su número mismo y las deposiciones de reyes y usurpaciones de reinos, nos harian abandonar el pensamiento de colocarlos aquí, sino fuera porque el autor dejó sobre esto apuntes aunque informes. Los hemos comparado con la serie que estampó el Masdeu en su tomo 15, y ni aun en los nombres hay uniformidad. ¿Cómo la habrá en la cronología? Degemos á los sabios la rectificacion de los yerros que necesariamente deben resultar en materia tan complicada.
Reyes de Zaragoza.
Almondar ben Yahye. 430 Solimán Algiuzami. 438 Ahmed ben Soliman. 474 Jucéf ben Ahmed. 478 Ahmed Abu Giafar. 503 Abdelmalek Abu Meruan. 512 Ahmed Abu Giafar ben Abdelmalek. 540
REYES MOROS
de quienes habla Zurita en sus anales.
Ibnabala } año 785. } En su libro 1.º cap. 3.º pág. 4 vuelta 2.ª col. 4.ª
Marsilio } año 809. } Libro 4.º cap. 3.º pág. 7 vuelta col. 1.ª
Abenhaya } año 914. } Libro 1.º cap. 8.º pág. 13 col. 2.ª
Almugdavir } año 1035. } Libro 1.º cap. 17.
Amar por } sobre nombre} Libro 1.º cap. 31. Sitio de Huesca por D. Sancho Almuzacait } ó Almozaban } Ramirez. Batalla del Alcoraz. y Almuacen. }
Abucalem } Libro 1.º capítulo 41. Muerte en la batalla de Valtierra año 1110. } por D. Alonso el Batallador.
BLANCAS en sus comentarios refiere succintamente la historia de diez y seis reyes moros que son los siguientes.
_Principio de su reinado._
1.º Ibnabala ó Ibnalarabi. año 778
2.º Marsilio. 809
3.º Muza Aben Heazin. 830
4.º Aben Alfage. 864
5.º Aben-Haya ó Abenayre. 904
6.º Mudyr hijo del anterior.
No se sabe los que le succedieron y parece que hubo un interregno
7.º Imundar. 1003
8.º Almugdabyr. 1036
9.º Ira Almudafat. 1063
10.º Zulema. 1081
11. Haucen Aben Huth, hijo del anterior. 1083
12. Juceph Aben Huth. 1088
13. Almozaben. Reinaba ya en 1096
14. Abdelmelch Reinó muy poco tiempo.
15. Hamat Almuzacayth. 1098
16. Abuhazalen. 1110
Este fué muerto en la célebre batalla de Valtierra.
Nota 4.ª
_Archivo general de la corona de Aragon._
_Gratiarum 8. de Jaime II. Parte 2.ª fol.--187.--n.º moderno 205._
Dilectis et fidelibus suis Merino et Zalmedino Cæsaraugustæ, aliisque officialibus nostris presentes litteras inspecturis etc. Cum felicis memoriæ progenitores nostri constituerent in Aljaffaria nostra Cæsaraugustæ quamdam Ecclesiam seu capellam ad honorem Beati Martini Confessoris deserviendam ibidem per abbatem seu rectorem Monasterii Crasone Dioecesis Carcasonæ, seu illum quem dictus abbas ad hoc duxerit ordinandum. Et nunc Religiosus Augerius abbas monasterii supradicti prioratum dictoe Aljaffariæ contulerit et commiserit fratri Jacobo Berengarii monacho dicti Monasterii cum suis juribus universis, ammoto á dicto prioratu fratre Arnaldo Funuci monacho, ut de collatione huiusmodi per literas dicti abbatis nobis missas et per tenorem cuiusdam instrumenti sigillo appendicio eiusdem abbatis munito nobis extitit facta fides. Ideo vobis et cuilibet vestrum dicimus et mandamus, quatenus præfatum fratrem Jacobum Berengarii pro priore dicti Prioratus habeatis et teneatis, eique de universis et singulis juribus prioratus eiusdem faciatis integriter.................. seu juribus prioratus..................... aliænationes.......damnum eiusdem prioratus, et nunc ante factus prior velit e apetere et adjus ac propietatem suam prioratus reducere mandamus vobis el vestris cuilibet, ut ad querelam requisitionis suam faciatis fieri super dictis bonis seu juribus celare justitiæ complementum. Datum Valentiæ nonas august. 1308.
_Gratiarum 7 Jacobi II fol. 106 núm. 203._
Religioso Ogerio Abbati monasterii Sanctæ Mariæ Grassensis et Conventui ejusdem et cetera. Cum frater A. de Sancto Quintino monachus vester priorque Sancti Martini Aljafariæ nostræ civitatis Cæsaraugustæ ad dictum Monasterium vestrum de licentia et permissu nostro ad præsens accedat: Idcirco ad ejus humilem supplicationem præsentes testimoniales literas vobis duximus porrigendas. Datum in Alagone III.º Kalendas februarii anno M.º CCC.º quinto.==G. de Palacini mandato Regis.
Nota 5.ª
_Gratiarum 4 de Jaime 2.º Parte 1.ª núm. moderno 197. fol. 194._
Cum nos Jacobus Dei gratia Rex Aragonum &. Intendentes ordinare, quod ille qui amodo Aljafariam Cæsaraugustæ custodiret, esset presbiter, qui qualibet die celebraret missam et alia divina officia in capella, quæ est in palatio dictæ Aljafariæ, et reciperet qualibet die illos duodecim denarios, el illos septuaginta solidos jaccenses annuatim pro vestibus, quos recipit Dominicus Johannis qui nunc tenet dictam Aljafariam ex concessione Illustrissimorum Dominorum Jacobi avi nostri et Alfonsi fratris nostri recolendæ memoriæ Regum Aragonum, ad instantiam et supplicationem ipsius Dominici, sic duximus ordinandum; quod ipse Dominicus in vita sua recipiat et habeat dictos duodecim denarios qualibet die, et septuaginta solidos jaccenses annuatim, et post ejus obitum, Dominicus Johannis presbiter et Petrus Johannis filii, dicti Dominici ambo fratres, et alter qui supervixerit post mortem alterius, teneat et percipiat dictos duodecim denarios qualibet die, et septuaginta solidos jaccenses annuatim, prout pater eorum percipit et percipere consuevit, et quod teneantur custodire dictam Aljafariam dum vixerint, et quod incontinenti prænominatus Dominicus presbiter teneatur die qualibet, missam in dicta capella et alia divina officia celebrare; et pater ipsius teneatur dicto prebítero, quamdiu dictos duodecim denarios et septuaginta solidos jaccenses percipiet, providere. Et post obitum dicti Dominici presbiteri, si dictus Petrus frater suus supervixerit ei, teneatur præstare alimenta uni presbítero, qui in vita sua celebret missas qualibet die continue in dicta capella. Mandantes per præsentem cartam nostram Bajulo Cæseraugustoe qui pro tempore fuerit, quod statim post obitum dicti Dominici Johannis, det et solvat præfatis fratibus, quandiu eis fuerit vita comes, et alteri superviventi post mortem alterius, duodecim denarios qualibet die, et annis singulis septuaginta solidos jaccenses super redditibus almutini salis Cæsaraugustæ. Post obitum vero prædictorum Dominici Johannis et filiorum ipsius præsens asignatio et concessio volumus viribus vacuari, et dicti duodecim denarii et septuaginta solidi jaccenses ad nos et nostros libere revertantus. Datum Cæsaraugustæ décimo cuarto Kalendas Octobris, anno Domini millémo trecentésimo.
Nota 6.ª
_Gratiarum 14. Petri III. parte 2.ª núm.º mod.º 884, fol. 111 v.º_
Nos Petrus &.ª Attendentes, illustrem Mariam bonæ memoriæ Aragonis Reginam, consortem nostram carissimam, in suo último testamento instituisse seu institui præcepisse sex capellanias aut presbiteratus, in quibus sex presbiteri continue in perpetuum ad laudem Altissimi, pro eius et nostræ animarum salute divina officia celebrarent, quorum presbiteratuum duo in capella palatii Regii Barchinone, et duo in Aljafaria civitatis Cæsaraugustæ, et duo in capella Regali Valentiæ deberent institui, et certos redditus emi et assignari ciulibet presbiterorum ipsorum, prout in sua última dispósitione plenius dignoscitur contineri. Attendentes insuper quod jus patronatus seu jus præsentandi presbiterum omnibus et singulis presbiterátibus ipsis, vigore dicti testamenti seu dispositionis et ordinationis Reginæ præfatæ de cetero ad nos spectat: Idcirco cum nos fidelem nostrum Franciscum de Fabrica presbiterum dioecesis Barchinonæ, de quo fidedignorum assertione verídica testimonium laudis accepimus, ad unum ex dictis presbiteratibus sciamus et reputemus sufficientem, idoneum, et capacem, vos ad illum ex dictis presbiteratibus, quem duxeritis acceptandum, cum hac carta nostra archiepiscopo Cæsaraugustæ, ivel illi ex episcopis in cuius dioecesi presbiteratus quem acceptaveritis fuerit, ex nunc ut ex tunc, et ex tunc ut ex nunc, gratis et ex certa scientia præsentamus, ita quod quandocumque dicti presbiteratus, vel aliquis seu aliqui ex eis dotati fuerint, vos tamquam prius principaliter præsentatus á nobis eligatis et acceptetis illum ex ipsii presbiteratibus quem volueritis, et serviatis eidem ac recipiatis jura eidem presbiteratui competentia quovis modo. Nos enim requirimus et rogamus Cæsaraugustæ archiepiscopum, vel illum eposcopum in cuius dioecesi presbiteratus quem acceptaveritis, fundatus extiterit et dotatus, seu eius vicarios, quod vos tamquam ad eum ex nunc præsentatum á nobis pro capellano atque presbitero illius presbiteratus quem aceptaveritis, habeant et teneant, vobisque auctoritatem conferant habendi, tenendi, et possidendi presbiteratum eundem, et vos in eiusdem presbiteratum recipiat et admittat, habendo præsentationem quam de presbiteratu ipso ex nunc pro tunc de persona vestra, ut præmittitur, facimus cartam validam atque firmam. In cuius rei testimonium præsentem cartam nostram fieri jussimus sigillo nostro pendenti munitam. Datum Barchinone tertio nonas julii anno Domini millesimo trecentésimo quadragésimo séptimo.--Exea Regens.--Bns. de Podio--mandato Regis facto per dominum Episcopum Vicensem Cancellarium.--Similis fuit facta pro Arnaldo Ferrarii clerico dioecesis Barchinone Datum ut supra.--Dominicus de Biscarra mandato domini Regis facto per Thesaurarium.--Similis carta fuit concessa Raymundo Ferrarii presbitero dioecesis Barchinone, quod sit unus ex duobus presbiteris Capellæ Regiæ Barchinone, quæ large registrata est in hoc registro in X. folio post folium præsentes computando.--Similis fuit facta pro Bernardo Bainlo presbítero Dioecesis Barchinone quod sit unus ex dictis presbiteris in loco quem magis eligere voluerit. Datum Barchinone X.º Kalendas Augusti anno Domini M.º CCC.º XL.º VIII.
Petrus de Gostems mandato regio facto per dominun episcopum Vincensem.
Nota 7.ª
_Gratiarum 17. Petri III. Parte 2.ª n.º mod.º 890 fol. 202._
Nos Petrus &c. Attendentes noviter fervida devotione compuncti ad gloriam et laudem Altissimi, et eius Matris virginis gloriosæ, et ob nostrorum remissionem pecaminum et salutem animarum parentum et progenitorum nostrorum, omniumque fidelium defunctorum instituisse perpetuum in capella-nostra Aljafariæ Cæsaraugustæ quatuor presbiteratus; attendentes etiam institutionem huiusmodi nobis retinuisse et nostris perpetuo, quod in dictis presbiteratibus et eorum singulis possimus presbiteros asignare, nullum tamen ecclesiasticum beneficium obtinentes, et quod IIII ipsi presbiteri vel sacerdotes continue celebrent missarum solemnia et alia divina officia indicta capella, et intersint horis diuturnis pariter et nocturnis; attendentes insuper prædictis IIII presbiteris seu sacerdotibus certam fecisse donationem et asignationem annuam pro suis vitæ oneribus sustendis, videlicet, qui eorum in loco Rectoris habeatur, quadringentos solidos jaccenses, et cuilibet ceterorum trecentos solidos eiusdem monetæ super certis redditibus et juribus nostris, sicut designantur in instrumento dictæ institutionis anno quolibet persolvendos, prout hæc omnia in eodem instrumento seriosius enarrantur: igitur volentes dictis presbiteratibus provideri de personis idoneis quarum operationibus ceteros ædificentad salutem, vos Joannem Petri Dosca presbiterum dioecesis Cæsaraugustæ nullum aliud ecclesiasticum beneficium obtinentem, de cuius vitæ, puritate et conversatione honesta laudabile testimonium perhibetur, cum præsenti carta nostra firmiter valitura ad unum dictorum presbiteratuum assignamus, ac etiam præsentamus, ita quod unus sitis de número dictorum IIII presbiterorum, et habeatis pensionem annuatim dictorum trecentorum solidorum jaccensium juxta seriem dicti instrumenti institutionis, toto tempore vitæ vestræ. Vos vero teneamini ex tunc in dicta capella deservire continue, et ibidem pro anima nostra et nostrorum progenitorum ceterorumque fidelium defunctorum missas et alia divina officia celebrare, requierentes et rogantes instantia, qua decet et convenit, venerabilem in Christo patrem archiepiscopum Cæsaraugustæ, ut vos confirmet in beneficio dicti presbiteratus, tamquam ideoneum et capacem, quem eidem presenti ad ipsum presbiteratus et beneficium ducimus præsentandum, mandantes nihilominus merino Cæsaraugustæ, qui nunc est vel qui tempore fuerit, ceterisque officialibus et subditis nostris præsentibus et futuris, quatenus vos dictum Johannem Petri Dosca pro uno dictorum presbiterorum seu sacerdotum teneant, et tractent, vobisque respondeant et responderi faciant de pensione vobis ut præmittitur assignata juxta institutionis de prædictis per nos factam seriém et tenorem. In cujus rei testimonium presentem vobis fieri jussimus nostro pendenti sigillo munitam. Datum Cæsaraugustæ VI nonas Maii anno M. CCC. L.--Egea Regens.
Nota 8.ª
_Página 227 del libro del P. Rivera._
Nos Joannes Dei gratia &.ª Ut Rectoria ecclesiæ, seu capellæ sub invocatione Sancti Martini de Aljafaría Regia civitalis Cæsaraugustæ fundata, et exiguis dotata redditibus, amplioribus emolumentis de cætero lætetur, et perficiatur insignita, ipsiusque Rector, omnia quæ sibi incumbunt, propterea valeat facilius supportare, et majori gaudeat ubertate, tenore præsentis nunc, et perpetuo valituri iniungimus indissolubiliter, et unimus Rectoriæ prætensæ quamdam capellaniam ecclesiæ Sanctæ Mariæ Maioris civitatis præfatæ, quam hodierna die tenet, et possidet Bartholomæus Oliverii canónicus Barchinonæ, cujus Patronatus, et Collatio sicuti pertinuit nostris prædecessoribus ilustribus bonæ memoriæ regibus Aragonum, novis nunc competit pleno jure. Ita quod quicumque fuerit, nunc, vel amodo in perpetuum Rector dictæ Ecciesiæ seu capellæ post obitum dicti Bartholomæi Oliverii habeat, regat, teneat, et possideat dictam Capellaniam &......(26 Octubre 1394.)
_Página 228._
Nos Carolus Dei gratia Rex Castellæ, Aragonum, &c. Cum ad præsens vacet Rectoria instituta et fundata in Ecclesia Sancti Martini domus nostræ Aljafariæ civitatis nostræ Cæsaraugustæ prædicti nostri Aragonum Regni, ob mortem Licentiati Fernandi Lopez, quæ de jure nostro esse dignoscitur, et cujus Collatio, præsentatio, et omnimoda dispositio ad nos tanquam verum patronum pertinet et spectat, ipsam tibi dilecto nostro Licenciato Hyacintho Vielsa presbítero, pro tuis méritis, suffcientia, probitas te, vitæ honestate, aliisque virtutum ornamentis, quibus insignitus existis, mérito duximus confederendum. Thenore igitur præsentis de nostra certa scientia, Regiaque autoritate, deliberate, et consulte, Rectoriam prædictam tamquam benemérito, et condigno, per præsentis nostræ cartæ expeditionem, quam vim investituræ. et Reales traditiones, et possessiones eiusdem Rectoriæ habere volumus, et obtinere concedimus, instituimus, collamus, providemus et asignamus, ac de illa etiam investimus, cum omnibus, et singulis fructibus, etc.
_Página 229._
Digo yo el infrascrito D. Juan Jacinto Félix Vielsa, Rector y cura propio de la Real Capilla de S. Martin de el Real Palacio de la ALJAFERIA de la Ciudad de Zaragoza, en que residen los Sres. Inquisidores, y hago fé como de tiempo inmemorial hasta hoy, dicha Real Capilla de S. Martin ha sido, y es Parroquia, con el derecho de administrar los Sacramentos á todos los habitantes y moradores de dicho Real Palacio de la ALJAFERIA, y que yo siguiendo, y continuando la posesion de mis antecesores, los hé siempre administrado á todos los dichos moradores, como Rector de dicha Real capilla; la cual hace ya once años que administro y gobierno con exclusion, y total independencia de todas las Parroquias de dicha ciudad, y con omnímoda exencion del ordinario. En cuya verdad hago este testimonio firmado de propia mano, y sellado con mi sello en Zaragoza á 14 de Setiembre del año 1696.--D. Jacinto Félix Vielsa Rector de la Iglesia Parroquial de San Martin de ALJAFERIA.
_Locus Sig [cruz de Malta] illi._
NOTA. El obgeto del P. Ribera en este pasage de su obra fué tan solo probar que el Rector de la Real Capilla de la Aljaferia de Zaragoza tenia la parroquialidad en el Castillo, así como el de Barcelona la tenia en el antiguo Palacio de sus Condes.
Nota 9.ª
_Commune 27. Martini num. 2137. fol. 112._