# Hermano kaj Doroteo: Eposo idilia

## Part 3

Book page: https://www.cyberlibrary.org/eo/books/hermano-kaj-doroteo-eposo-idilia-60429/index.md

Tuj serioze la filo: „Patrino, vi certe trompiĝas. Estas egalaj neniam la tagoj; junulo viriĝas Ofte sekrete pli bone ol en la bruego de l' vivo Ŝanceliĝanta, sovaĝa, en kiu pereis kelkiu. Se ajn trankvila mi estas kaj estis, nun tamen naskiĝis 130 Koro en mi, malamanta l' aferojn maljustajn, malbonajn, Ankaŭ mi scias tre bone nun diferencigi mondaĵojn; Kaj la laboro fortigis treege piedojn kaj brakojn. Ĉio ĉi estas vereca, kuraĝe mi tion certigas. Tamen sed prave vi nun min mallaŭdis, patrino, kaj kaptis 135 Min ĉe paroloj duone nur veraj, duone ŝajnigaj. Ĉar mi konfesas ja, ne la proksima danĝero min vokas El la gepatra bieno kaj ne la altega deziro, Helpi al mia patrujo, kontraŭi al la malamikoj. Estis nur vortoj, ĉar ili nur antaŭ vi estis kaŝontaj 140 Ĉiujn eksentojn al mi disŝirantajn la koron malgajan. Tial min lasu, patrino! ĉar mi en la koro konservas Vanajn dezirojn, kaj vane pasadu nun mia vivado. Bone mi scias ja: La unuopa sin mem malutilas, Sin dediĉante, se ne al ĉiomo sin ĉiuj aligas.“ 145

„Ĉiam daŭrigu nur“--tiel instigis la sperta patrino-- „Ĉion rakontu al mi, la gravegan kaj ankaŭ negravan, Ĉar koleriĝas la viroj, pripensas nur ĉiam la laston, Ia baraĵo facile do ilin depuŝas de l' vojo; Sed la virino nur estas kapabla por trovi rimedojn, 150 Migras eĉ vojon malrektan por lerte intencon plenumi. Diru nur ĉion, pri kio vi nun kortuŝiĝis troforte, Kiel neniam, kaj kial la sango en vi ekscitiĝis, Kial malvole en viaj okuloj la larmoj montriĝas.“

Jen la junulo sin tute al sia doloro transdonis 155 Kaj ĉe la brusto de sia patrino ploregis kaj diris: „Vere, hodiaŭ la diroj insultaj de l' patro ofendis Min, sed neniam mi tion meritis, ne nun nek antaŭe, Ĉar la gepatrojn honori de ĉiam mi kore penadis, Kaj al mi ŝajnis neniu pli esti prudenta kaj saĝa, 160 Nepre ol vi nur, l' infanon malkleran, min, ĉiam gvidintaj. Multon mi vere suferis de l' gekunludantoj iamaj, Ili ja ofte repagis per ruzo nur mian bonvolon; Ofte mi ankaŭ ne venĝis la ĵetojn kaj batojn de ili; Sed kiam ili ekmokis la patron, dimanĉe per paŝo 165 Inda kaj grava el nia preĝejo venantan, kaj ridis Pri la rubando de l' ĉapo, pri l' floroj de lia domrobo, Kiun li portis gravege, kaj ni fordonacis hodiaŭ: Miaj du manoj terure pugniĝis; jen tutfurioze Ilin mi tuje atakis kaj batis blindule kaj trafis, 170 Tute ne, kien, vidinte. Nun ili ploregis kun sangaj Nazoj, forsaltis pro batoj kaj miaj piedoj frapantaj. Tiel mi kreskis, grandiĝis, kaj multon suferis de l' patro, Kiu anstataŭ aliaj min ofte per vortoj insultis, Kiam dum konsilantara kunsido lin io ekscitis; 175 Kaj mi suferis pro ĉiuj ruzaĵoj de liaj kolegoj. Ofte vi mem min bedaŭris, ĉar multon mi ĉiam toleris, Ĉiam peninte honori bonfarojn de miaj gepatroj, Kiuj nur zorgis pripense, bienon kaj havon riĉigi Nian kaj ofte rezignis, por ŝpari nur por la infanoj. 180 Sed, ho, ne sola ŝparado, por ĝui pli poste, feliĉon Faras, kaj ankaŭ ne l' aro ĉe l' aro kaj kampo ĉe kampo, Kiel praktike kaj bele eĉ ankaŭ la kampoj kuniĝas. Ĉar maljuniĝas la patro, kaj ankaŭ mi, filo, sen ia Ĝojo pri l' taga vivado kaj nur kun la zorgo pri morgaŭ. 185 Diru al mi kaj malsupren rigardu jen, kiel belege Kuŝas la riĉa kamparo kaj sube vinmonto, ĝardeno, Tie la staloj kaj niaj garbejoj, la bela komplekso! Sed kiam tie mi vidas la postan dometon, jen, kie En la frontono vidiĝas al ni la fenestro de mia 190 Gaja ĉambreto, kaj mi rememoras pri l' tempoj, en kiuj Ofte mi nokte atendis la lunon, matene la sunan Lumon, ĉar por mi sufiĉis malmulta saniga dormado: Sed nun al mi ekaperas nur nepre solecaj la ĉambro, Nia ĝardeno kaj korto kaj kampoj belegaj vastegaj; 195 Ĉio nun estas dezerta, ĉar mankas al mi la edzino.“

Sed nun post tio la bona patrino prudente respondis: „Vi ne pli multe deziras, Hermano, ol mi kaj la patro, Hejmen konduki al vi fianĉinon, ke l' nokto fariĝu Bela duono por vi de la vivo, kaj ĉia laboro 200 Tage fariĝu al vi pli libera. Ni ĉiam konsilis Vigle, ja preskaŭ vin puŝis, elekti knabinon plej baldaŭ. Sed mi ja scias kaj ankaŭ la koro nun laŭte ripetas: Kiam ne venas la horo la ĝusta, la ĝusta knabino Ne nun vidiĝas, nur tre malproksime elekto restados, 205 Kaj des pli multe superas la timo, elekti malĝustan. Mi al vi diras, Hermano, ke vi jam elektis, mi kredas; Ĉar korfrapita vi estas kaj pli ol kutime sentema. Rekte konfesu nur, ĉar la animo jam ĝin al mi diras: Estas la forelpelita knabino; vi tiun elektis.“ 210

„Kara patrino, tutprave!“, respondis virece Hermano, „Jes, ŝi nur estas kaj se ne hodiaŭ fianĉe mi gajnos Ŝin, ŝi foriros kaj nun malaperos, kredeble por ĉiam En la milita konfuzo kaj en la malĝoja vagado. Ĉiam tutvane, patrino, la riĉa bieno prosperos 215 Por mi, kaj estos benitaj nur vane la jaroj venontaj. Antipatiaj ja estos la domo kaj nia ĝardeno; Ho, mem la amo patrina konsolos ne min kompatindan. Ĉar, mi eksentas, la amo disigas tuj ĉian kuniĝon, Kiam ĝi kreas la novan; nek sole knabino forlasas 220 Siajn gepatrojn, sekvante la viron de ŝi elektitan, Ankaŭ junulo forgesas patrinon kaj patron, vidante La forirantan knabinon, korege de li adoratan. Tial mi iros nun, kien min la malespero instigas! Nun ja la patro parolis la vortojn por mi decidigajn, 225 Kaj ne la domo gepatra plu estos la mia, se l' patro Tiun knabinon forpuŝos, je kiu mi sole edziĝos.“

Tuj nun rapide respondis la bona prudenta patrino: „Kiel ŝtonegoj jen staras du viroj amataj kontraŭe! Kun obstinega fiero neniu aliras l' alian, 230 Ambaŭ rifuzas paroli, unue esprimi bondiron. Tial mi diras, Hermano, ankoraŭ mi kore esperas, Ke li al vi ne rifuzos ŝin, se ŝi fidela kaj bona, Kvankam malriĉa, eĉ kiam decide li tion esprimis. Kelkon ja, koleriĝante, li ofte parolas kaj tamen 235 Tion ne efektivigas; li ankaŭ nun ne kontraŭstaros. Sed li postulas infanan bondiron kaj povas postuli; Estas li patro. Ni scias, ke lia kolero post manĝo, Kiam li forte parolas kaj pri la aliaj rezonoj Dubas, ne estas gravega, ĉar tiam la vino grandigas 240 Lian memvolon kaj igas, ke li ne komprenas la dirojn De la aliaj, li aŭdas kaj sentas ja tiam sin mem nur. Sed la vespero alvenas; kaj estas finitaj la multaj Konversacioj nun inter li mem kaj la paroladintoj. Vere li pli malseveras, tuj kiam la ebrieteco 245 Tute foriĝis kaj li maljustaĵon faritan nun sentas. Venu, ni riskos ĝin tuj; nur la tuja riskado sukcesas. Kaj ni bezonas ja liajn amikojn, ankoraŭ konvene Ĉe li sidantajn, precipe nin helpos la pastra sinjoro.“

Tiel ŝi vigle parolis kaj de l' ŝtonsidejo leviĝis 250 Manon prenante de l' filo, bonvole sekvanta. Silente Ambaŭ malsupren foriris, pensante la gravan projekton.

V. Polyhymnia.

La kosmopolito.

Ili triope ankoraŭ kunsidis kaj interparolis, Apud la pastra sinjoro la apotekisto ĉe l' mastro; Ĉiam ankoraŭ la konversacio nun estis la sama, Kiu turniĝis multoble jen tien kaj reen, jen ĉien. Sed nun la pastro bonege respondis kun bela indeco: „Mi ne protestos vin! Tion mi scias, ke l' homo aspire 5 Ĉiam al io pli bona; kaj, kiel ni vidas, li ankaŭ Celas al io pli alta, almenaŭ li serĉas la novan. Sed ne tromulton postulu! Ĉar krom la dirita sentado Ankaŭ donacis al ni la naturo la emon, persisti Je la malnova kaj ĝoji pri longe provita kutimo. 10 Ĉiu natura kaj ankaŭ prudenta estado bonestas. Multon deziras la homo, sed fakte bezonas malmulton; Estas mallongaj la tagoj, malvasta la sorto de l' homoj; Tiun neniam mallaŭdis mi, kiu sen ia ripozo Ĉiam ageme tra l' maro kaj stratoj de l' mondo vagadas, 15 Ne laciĝante, kuraĝe, kaj ĝojas pri ĉia profito Amasiĝinta riĉege por li kaj la liaj ĉirkaŭe. Sed ankaŭ tiun mi ŝatas, verdire, la burĝon trankvilan, Kiu silente trapaŝas la patran heredon kaj lerte, 20 Kiel sezono postulas, laboras sur sia kamparo. Ne ĉiujare al li aliiĝas la tero, kaj l' arbo, Ĵus nur plantita, ne siajn branĉbrakojn etendas ĉielon Tute rapide kaj tuj ornamite per multaj floretoj. Ne, tia viro bezonas je pacienceco, kaj ankaŭ 25 Ĉiam je sento pureca, trankvila, je ĝusta prudento; Ĉar li konfidas nur semojn malmultajn al tero nutranta, Kaj li penadas nur bestojn malmultajn profite kreskigi, Sole ja lia pensado koncernas aferojn utilajn. Al feliĉulo nur donis naturo tielan sentadon! 30 Ĉiujn nin nutras li. Benon al burĝo de urbo malgranda, Kiu kunigas kamparan metion kun urba metio! Sur li ne pezas la premo, sub kiu timeme kampulo Zorgas, kaj lin ne konfuzas la zorgo de l' burĝoj avidaj, Kiuj sen havo kutimas nur ĉiam imiti pli riĉajn 35 Klasojn de samurbanaro; precipe virinoj, knabinoj. Tial do benu trankvilan penadon de l' filo kaj ankaŭ Lian edzinon, la samideanan, de li elektotan.“

Tiel la pastro. Nun kune la filo kun sia patrino Ĉambron eniris; ŝi manekondukis lin antaŭ la patron 40 Kaj nun parolis: „Dum ofte jam, patro, ni interbabilis, Ĝoje ni pensis pri l' tago venonta, en kiu Hermano, Fianĉineton estontan trovinte, nin fine ĝojigus! Tien kaj reen ni pensis; jen tiun knabinon proponis Ni, jen ĉi tiun, al li babilante gepatre kaj zorge. 45 Vidu, nun venis la tago; al li la ĉielo kondukis Nun fianĉinon kaj certe la koro nun mem decidiĝis. Tiam ĉu ni ne konsentis, ke iam li sole elektu? Ĉu vi ne antaŭ ne longe deziris, ke li por knabino Sentu afable kaj vigle? Nun estas veninta la horo! 50 Ja li eksentis, elektis kaj vire nun mem decidiĝis. Tiu knabino jen estas, la fremda, al li renkontinta. Donu aprobon pro ŝi, aŭ li restos, laŭĵure, fraŭlulo.“

Ankaŭ la filo parolis: „Konsentu do, patro! La koro Ĝuste kaj pure elektis; ŝi estos plej inda filino.“ 55

Sed ĉar la patro silentis, la pastro rapide sin levis Kaj nun parolis: „Jes, nur la momento decidas pri l' vivo Kaj pri la sorto, la tuta, de l' homo; ĉar ankaŭ ja estas Ĉiu decido post konsiderado eĉ longa nur kreo De la momento; saĝulo do sole la ĝustan ektrovas. 60 Ĉiam danĝere ja estas, apude pripensi ĉi tion Ĉe l' elektado, aŭ tion, kaj tiel konfuzi la senton. Pura li estas, Hermano--; mi konas lin de la naskiĝo; Li ne etendis la manojn al tio aŭ tio ĉi; kion Li ĉu junulo ĉu knabo deziris, konvena ĝi estis. 65 Vi ne ekmiru timeme, ke nun jam subite okazis, Kion vi longe deziris. La formo de via deziro Al vi alia aperas nun, ol vi antaŭe imagis. Ĉar la deziroj ja mem al ni kaŝas la celon de l' volo; Venas de supre la donoj en sia natura apero. 70 Ne la knabinon malŝatu, unue movintan la koron Puran de l' filo amata, prudenta kaj bona, Hermano. Ho feliĉulo, al kiu unua jam la amatino Sekvas, al kiu la ĉarma sopiro ne svenas fantome. Lia aspekto ja montras, ke nun decidiĝis la sorto. 75 Vera inklino virigas junulon, lin faras matura. Li ŝanĝanima ne estas; mi timas, se tion rifuzos Vi, li pasigos la jarojn plej belajn dum vivo malgaja.“

Tuje post tio la apotekisto, al kiu jam longe Volis la vorto desalti de lipoj, pripense respondis: 80 „Ni tiufoje do ankaŭ nur iru sur meza la vojo! Nur malrapide rapidu! Devizo jen jam de Aŭgusto Imperiestro. Volonte mi servos al karaj najbaroj Kaj per malgrava kapablo vin helpos por via utilo; La junularo precipe bezonas, ke oni ĝin gvidu. 85 Lasu eksteren min nun! La knabinon mi volas esplori, La komunumon demandi, en kiu ŝi vivas konata. Tiel facile neniu min trompos; mi scias esplori.“

Tiam la filo respondis tuj vigle per vortoj rapidaj: „Faru, najbaro, ĝin! Iru, demandu, sed kore mi petas, 90 Ke la sinjoro, la pastro, troviĝu en via proksimo; Tiel du viroj indegaj atestos malkaŝe kaj ĝuste. Patro, ŝi certe devenas de bonaj gepatroj kaj ŝi ne Vagas tra landoj serĉante nur aventuraĉojn, kaj ŝi ne Ruze klopodas delogi kaj gajni senspertan junulon. 95 Ne, nur la sorto terura de la pereiga milito, Kiu detruas la mondon kaj eĉ konstruaĵojn firmegajn Levis el fundo, senhelpe elpelis la virtan knabinon. Ĉu ne mizere nun vagas ranguloj de alta deveno? Princoj forkuras en fremdaj vestaĵoj, kaj reĝoj ekzile 100 Vivas. Ho, oni ŝin ankaŭ nun tiel elpelis el lando, Ŝin, la plej bonan; ja ŝi forgesante la propran mizeron Helpas l' aliajn kaj estas senhelpa ankoraŭ helpema. Estas mizero, ĉagreno grandegaj, tra l' mondo irantaj; Povus ne ankaŭ fariĝi feliĉo el tiu mizero, 105 Ke en la brako de l' fianĉineto, edzino fidinda, Benus militon mi, kiel vi mem la pasintan brulegon?“

Tiam respondis la patro per akcentigata parolo: „Kiel do nun liberiĝis, Hermano, la lango, konstante, Longe en buŝo ligita kaj nur moviĝinta malofte! 110 Tion hodiaŭ mi spertas, kaj tio minacas al ĉiu, Ke la patrino volonte la volon de l' filo favoras Milde, indulge, kaj ĉiu najbaro fariĝas partia, Kiam nur oni atakas la patron aŭ ankaŭ la edzon. Sed mi ne volas vin nun kontraŭstari, ĉar kion utilus? 115 Ĉar mi jam vidas antaŭe ĉi tie nur larmojn, obstinon. Iru kaj provu kaj domen konduku en nomo de Dio Tiun filinon! Se ne, jen li tiun knabinon forgesu!“

Tiel la patro. Sed tuje la filo elvokis ĝojgeste: „Antaŭ vespero ankoraŭ filino plej bona ĉeestos, 120 Kiel ŝin viro prudenta elektas plej taŭga edzino. Tiam ŝi ankaŭ fariĝos feliĉa, mi tion esperas. Ja ŝi eterne min dankos, ke anstataŭante gepatrojn Vin mi redonis al ŝi kaj prudente ŝi tion komprenos. Sed mi ne plue prokrastos, mi tuj la ĉevalojn aljungos 125 Kaj la amikojn kondukos eksteren en ŝian proksimon; Sole l' amikojn laŭ propra prudento mi lasos agadi Kaj, mi ĝin ĵuras, mi tute ilian decidon obeos, Kaj ne pli frue mi vidos ŝin, ĝis ŝi fariĝis la mia.“ Tiel eksteren li iris, kaj dume l' aliaj l' aferon 130 Gravan saĝece pripensis kaj konsiderante pritraktis.

Sed rapidegis Hermano al stalo, en kiu troviĝis Liaj kuraĝaj ĉevaloj kaj manĝis la puran avenon, Fojnon la sekan kaj sur la plej bona herbejo tranĉitan. Tiam rapide al ili enmetis li ŝtalenbuŝaĵon 135 Brilan, li tiris rimenojn tra bukoj, la arĝentumitaj, Tiam almetis li longajn pli larĝajn rimenkondukilojn Kaj elkondukis la bestojn en korton, sur kiun servisto Jam la kaleŝon bonvole alŝovis, timonon tirinte. 140 Ili aljungis per ŝnuroj fortikaj al tiu kaleŝo Tiam bonorde la fortajn, facile tirantajn ĉevalojn, Poste Hermano ekkaptis la vipon kaj nun veturigis. Kiam l' amikoj okupis la vastajn sidbenkojn, ruliĝis La veturilo rapide for sur la pavimo de l' urbo, Kaj ĝi postlasis la murojn kaj turojn, la novblankigitajn. 145 Tiel Hermano veturis al tiu konata ŝoseo Nun senprokraste, rapide, de l' monto malsupren kaj supren. Sed kiam li nun ekvidis la turon de tiu vilaĝo, Kaj jam proksime troviĝis la domoj ĝardenĉirkaŭitaj, Li tuj ekpensis haltigi surstrate nun siajn ĉevalojn. 150

De l' serioza mallumo de altaj tilioj ombrita, Kiuj jam enradikiĝis ĉi tie dum kelkaj jarcentoj, Estis vastega herbejo, verdanta, de herboj kovrita, Antaŭ l' vilaĝo, gajejo kampara kaj por la urbanoj. Nur malprofunde fosita troviĝis sub arboj la puto. 155 Dum la irado sur ŝtupoj malsupren, jen ŝtonaj sidbenkoj Ĉirkaŭmetitaj ĉe fonto vidiĝis; ĝi fluis senĉese, Nur borderita malalte, facile ĉerpebla kaj pura. Tie en ombra mallumo Hermano decidis haltigi Kun veturilo la fortajn ĉevalojn. Kaj tiel farinte 160 Li nun parolis: „Eliru, amikoj kaj iru, por ke vi Baldaŭ sciiĝu, ĉu vere ŝi indas la manon de mi ja Ame donatan! Mi kredas ĝin certe; vi diros nenion Novan pri ŝi; se mi sole nun agus, mi irus rapide Tien kaj baldaŭ malkaŝe ŝi mian vivsorton destinus. 165 Kaj vi ŝin certe kaj baldaŭ el ĉiuj aliaj ekkonos; Ĉar malfacile al ŝi komparebla nur estas alia Laŭ edukeco. Mi vin atentigas pri ŝiaj vestaĵoj: Kovras la ruĝa tuketo kaj montras la volbon de l' brusto, Bele laĉitan, kaj nigrekoloran korsaĵon ŝi havas, 170 Zorge ŝi faldis la ĉemizborderon je l' krispo, el kiu Ŝia rondforma mentono ĉarmege antaŭen aspektas; Gaje, libere vidiĝas de l' kapo gracia ovrondo; Ĉirkaŭ arĝentaj pinglegoj multfoje la fortaj harligoj Estas volvitaj; la jupo, la blua kaj multe faldita 175 La maleolojn belformajn dum ŝia irado ĉirkaŭas. Sed vin ankoraŭ mi volas sciigi kaj kore petegi: Ke vi kun ŝi ne parolu nek nian intencon konigu, Sed pridemandu kaj aŭdu pri kio aliaj rakontos! Kiam vi havos sciigon sufiĉan por miaj gepatroj, 180 Tiam revenu al mi kaj ni poste pripensos la pluon. Tiel mi ĉion pripensis dum nia veturo ĉi tien.“ Tiel li diris. L' amikoj nun paŝis al tiu vilaĝo, Kie en domoj, ĝardenoj, garbejoj la multo da homoj Svarmis kaj ĉaro post ĉaro sur strato la larĝa staradis. 185 Viroj provizis la bestojn blekantajn, ĉevalojn ĉe l' ĉaroj, Kaj diligente virinoj sekigis tolaĵon sur ĉiuj Plektobariloj, kaj ludis infanoj en akvo plaŭdanta. Tiel premante sin tra l' veturiloj, tra l' homoj kaj bestoj Dekstren, maldekstren la du alsenditoj rigardis, ĉu ili 190 Ne la staturon de tiu knabino spione ekvidus; Tamen nenie ĝis nun virgulino la bela aperis. Nun interpremo pli forta okazis: Jen estis disputo De malpaculoj pro ĉaroj, en kiu virinoj kriante Intermiksiĝis. Jen alproksimiĝis rapide, gravege 195 Viro maljuna, aliris al malpacemuloj; la bruo Tuj silentiĝis nun, kiam li patre postulis trankvilon, Jenon dirante: „Ĉu ne kvietigis nin nia mizero, Ke ni nun fine komprenu toleri kaj interkonsenti Unu l' alian, se ankaŭ ne ĉiu la agojn pripensas? 200 Homo feliĉa ne estas indulga. Ĉu fine instruos Vin la suferoj, ne, kiel alie, malpaci kun frato? Ha, malenviu do nur reciproke la lokon sur fremda Tero kaj, kion vi havas, dividu, por trovi kompaton.“

Tiel li diris kaj ĉiuj silentis; paceme la homoj 205 Ree nun kvietigitaj ordigis la bestojn kaj ĉarojn. Sed nun la pastro, aŭdinte de l' viro parolojn laŭdindajn, Ankaŭ sentinte la senton, la pacan, de l' fremda juĝanto, Tiun aliris kaj diris la jenajn gravegajn parolojn: „Patro, se, vere, en tagoj feliĉaj vivadas popolo 210 Kaj sin nutradas de l' tero, la larĝe kaj vaste kreita, Kiu rekreas monate kaj jare la donojn petitajn, Ĉio fariĝas per si, per si mem ja, kaj ĉiu sin sentas Pleje prudenta kaj bona; kaj ĉiuj komune ekzistas, Ankaŭ la viro plej saĝa valoras nur kiel alia; 215 Ĉio ja, kio okazas, sen ia alhelpo daŭriĝas. Kiam mizero disŝiras la vojojn kutimajn de l' vivo, Domojn kaj ejojn detruas, ĝardenojn kaj kampojn subfosas, Kaj la virinon kaj viron forpelas de l' hejma loĝejo, Ilin fortrenas en sorton malcertan dum tempoj timigaj: 220 Tiam, ho, oni ĉirkaŭe tuj serĉas la viron plej saĝan Kaj nun ĉi tiu parolos ne vane prudentajn parolojn. Patro, permesu; vi estas ja certe la estro de tiuj Forelpelitoj, ĉar tuje vi nun trankviligis l' animojn? Vere simila al tiuj plej saĝaj gvidantoj vi estas, 225 Kiuj la forelpelitojn gvidadis tra vastaj dezertoj. Ĵus mi ekpensas, ke mi kun Josua aŭ Moses parolas.“

Kaj serioze rigardis la estro post tio kaj diris: „Vere, similas la nuno al tempoj eĉ plej maloftegaj, Kiujn konigas la temphistorio profana aŭ sankta; 230 Ĉar kiu vivis en tiuj ĉi tagoj, hieraŭ, hodiaŭ, Vivis jam jarojn; ĉar tiel premiĝas nun ĉiuj aferoj. Kiam mi iom pripensas, jam aĝo grizega sur mia Kapo jen ŝajnas kuŝadi kaj tamen la forto tradaŭras. Ni nur komparu nin mem eĉ al tiuj, al kiuj aperis 235 En arbareto fajrega la Dia Sinjoro en grava Horo; Li ankaŭ al ni ja aperis per nuboj kaj fajro.“

Kiam la pastro nun estis volema ankoraŭ paroli Plu kaj deziris sciiĝi pri l' sorto de l' forelpelitoj, Tuj la kunulo sekrete parolis al li en l' orelon: 240 „Plu nur parolu kun l' estro kaj pri la knabino esploru! Sed mi nun iros ĉirkaŭe por serĉi ŝin, poste mi, kiam Mi ŝin eltrovis, revenos.“ La pastro jesante konsentis; Sed tiu serĉis tra l' plektobariloj, ĝardenoj, garbejoj.

VI. Klio.

La epoko[3].

Kiam la pastro demandis la estron fremdlandan nun, kion La komunumo suferis, de kiom da tempo de l' hejmo Estis pelita ĝi, tiam la viro respondis: „Ni longe Jam nun suferas, kaj ĉion maldolĉan ni trinkis de ĉiuj Jaroj teruraj, ĉar oni detruis l' esperon plej belan 5 Nian: Ĉar kiu ne dirus, ke alte la koro sin levis Kaj pli libere la brusto per pulsoj pli puraj moviĝis; Kiam eklumis la brilo unua de l' suno noviga, Kiam ni aŭdis pri l' rajto de l' homoj, al ĉiuj komuna, Pri libereco belega kaj pri l' egaleco laŭdinda! Tiam ja ĉiu esperis vivadi al si mem, solviĝi 10 Ŝajnis la ĉeno, la landojn plej multajn perforte kaptinta, Kiun mantenis nur senokupado kaj nur profitemo. Ĉu ne rigardis en tagoj tiamaj la homoj de ĉie Al la ĉefurbo de l' mondo nur, kiu ja tia jam longe 15 Estis kaj nun pli ol iam meritus la nomon belegan? Ĉu ne la nomoj de tiuj eĉ, kiuj unue anoncis Tiun promeson, egalis al niaj plej famaj sur tero? Ĉu ne altkreskis al ĉiu l' animo, kuraĝo kaj lingvo? Kaj ni unue ja kiel najbaroj vivege flamiĝis. 20 Jen la milito komencis kaj bandoj de Frankoj armitaj Alproksimiĝis; sed ili ja ŝajne alportis bonaĵon. Fakte ĝin ili alportis; ĉar ĉies animo nun revis. Ili plezure plantadis la arbojn de la libereco, Nur promesinte al ĉiu la lian kaj propran regadon. 25 Jen la junuloj ekĝojis kaj ankaŭ la maljunularo, Vigla dancado komencis nun ĉirkaŭ la nova standardo. Tiel la Frankoj, supere, komence, plej baldaŭ okupis Per entreprenoj afablaj l' animon de l' viroj, kaj tiam Tute la korojn virinajn per ĉarmo nekontraŭstarebla. 30 Ŝajnis la premo do eĉ de la multpostulema milito Eta al ni, ĉar l' espero vualis l' okazojn venontajn, Kaj la rigardojn forlogis en novmalfermitan arenon.

Tempo ĉarmega ja! Kiam fianĉo sin kun fianĉino Svingas dancante kaj baldaŭ kuniĝon celatan atendas. 35 Sed eĉ pli bele nun, kiam vidiĝis al ni la plej alta Kiel proksima nun kaj atingebla laŭ homa pensado. Ĉiuj libere parolis; la viroj, junuloj kaj ankaŭ Eĉ maljunuloj parolis nun laŭte kaj entuziasme.