# Hermano kaj Doroteo: Eposo idilia

## Part 2

Book page: https://www.cyberlibrary.org/eo/books/hermano-kaj-doroteo-eposo-idilia-60429/index.md

Tuj ekparolis la bona patrino kun gaja vigleco: âVere, Hermano, vi estas tutprava, ni faris la samon. Äar ne en tagoj serenaj ni ambaÅ­ korame nin trovis, Sed nin kunigis kontraÅ­e malÄojo kaj eÄ malfeliÄo. 110 Lundon matene--mi scias Äin certe, Äar tagon antaÅ­e Estis la brulo terura, per kiu pereis l' urbeto-- AntaÅ­ nun dudek da jaroj; dimanÄon hodiaÅ­ similan, Estis varmege kaj seke, kaj akvo malmulte ekzistis. Äiuj personoj promenis en festaj vestaÄµoj aÅ­ gaje 115 En muelejoj, gastejoj kaj niaj vilaÄoj troviÄis. Jen Äe la fino de l' urbo la fajro naskiÄis. La brulo Tiam rapidis tra l' stratoj, kreante nur novan ekbrulon. Kaj la garbejoj bruladis, la tuta riÄega rikolto, Kaj en la stratoj la domoj bruladis Äis la foirejo. 120 Tiu Äi domo kaj ankaÅ­ l' apuda gepatra pereis. Kelkon nur povis ni savi. Mi sidis la nokton malgajan Sur antaÅ­urba paÅtejo, la kestojn kaj litojn Åirmante; Fine mi lace ekdormis; kaj kiam matene nun vekis Min la matena malvarmo, la Äe la tagiÄo blovanta, 125 Tiam mi vidis la fumon, la ardon, muraÄµojn kavitajn. Tio premegis la koron al mi; jen la suno denove Nun pli brilege ol iam leviÄis kaj min kuraÄigis. Mi tuj rapide ekstaris. Mi volis nun vidi la lokon De la antaÅ­a loÄejo kaj kien la kokoj rifuÄis, 130 Kiujn precipe mi amis; infane mi sentis ankoraÅ­. Kiam mi nun la ruinojn de l' domo kaj korto transiris, Kiuj ankoraÅ­ fumiÄis, kaj mi la loÄejon ekvidis Tiel nun tutdetruitan, jen transe vi venis serÄante. Restis en via bestejo Äevalo, la subbruletantaj 135 Traboj kaj rubo Äin kovris, la besto ne estis vidata. Tiel ni kontraÅ­ ni staris, malgaje kaj konsiderante; AnkaÅ­ la muro rompiÄis, komuna al niaj bienoj. Poste ekkaptis vi min Äe la mano kaj diris afable: Kiel vi tien Äi venas, Luinjo? Foriru! Vi viajn 140 Plandojn bruligos, la botojn pli multe fortikajn varmega Rubo al mi bruldifektis. Vi tiam min levis kaj portis Transen min! Tie ankoraÅ­ la doma pordego troviÄis, Kiel nun, kun la arkaÄµo; Äi sola el Äio nur restis. Kaj vi nun teren min metis kaj kisis min; mi ja protestis, 145 Sed vi parolis al mi nun per vortoj afable signifaj: Vidu, la fajro detruis la domon. Äi tie nun restu, Helpu Äin ree konstrui, mi helpos la vian starigi. Mi ne komprenis, Äis via patrino alvenis al mia Patro kaj gaje fariÄis solena edziÄa promeso. 150 Äoje ankoraÅ­ memoras mi pri la duonbruligitaj Traboj kaj vidas ankoraÅ­ la sunon belegan leviÄi; Äar al mi donis la tago la edzon, la tempoj unuaj De la terura detruo donacis al mi ja la filon. Tial mi laÅ­das vin, ke vi kun fido sincera nun ankaÅ­ 155 Pensas pri ia knabino en tiu Äi tempo terura, Kaj kuraÄiÄas edziÄi en nia malpaca epoko.â

Tuje la patro respondis kaj diris viglece al tio: âEstas laÅ­dinda intenco kaj pri la fariÄo vi diris, Panjo, la veron, Äar Äio okazis laÅ­ via rakonto. 160 Sed la pli bono restadas pli bona. Ne Äiu bezonas Sian vivadon kaj sian estadon denove komenci, Kiel ni devis kaj kelkaj, ne Äiu laboru en zorgoj. Kiel feliÄa do estas, al kiu gepatroj bonstatan Domon transdonas, kaj kiu prospere Äin plue beligas? 165 Malfacilega ja estas komenco de Äia mastrumo. Homo bezonas ja multe da aÄµoj; de tago al tago Äio fariÄas pli kosta, li tial penadu riÄiÄi. Tiel mi ankaÅ­ esperas, ke vi nun, Hermano, plej baldaÅ­ Hejmen kondukos kun doto riÄhava la fianÄineton; 170 Äar al la brava junulo konvenas akiri knabinon RiÄan, kaj estas agrable, se kun dezirita edzino AnkaÅ­ alvenas en korboj kaj kestoj la doto utila. Ne senintence dum kelke da jaroj patrino pretigas Multe da tolo, fortike teksita, al sia filino; 175 Ne senintence donacas baptanoj al Åi arÄentaÄµojn, Kaj ormonerojn maloftajn la patro aparte konservas; Äar Åi kun sia havaÄµo kaj Äiuj donacoj Äojigu Iam la fraÅ­lon amatan do, kiu Åin sola elektis. Certe mi scias Äin, kiel agrabla sin sentas edzino 180 Inter la propraj objektoj de l' Äambroj kaj de l' kuirejo, Kiam Åi mem al si tute preparis la tablon kaj liton. Nur fianÄinon bonege dotitan por vi mi dezirus; Laste Äar malriÄulinon ja nur malestimos la viro, EÄ servistino nur estos Åi, kiu eniris senhava. 185 Estas nejustaj la viroj, foriÄas la tempoj de l' amo. Mia Hermano, vi min maljunulon treege Äojigus, Se vi kondukus en domon plej baldaÅ­ la bofilineton El najbaraÄµo, de tie el tiu domego, la verda. Vere, la viro riÄiÄis, komerco kaj liaj fabrikoj 190 Pli Äiutage riÄigas lin. Äu li ne Äiam profitas? Nur tri filinoj ekzistas kaj lian propraÄµon heredos. Jam la unua elektis, mi scias Äin, sed akireblaj Estas ankoraÅ­ la dua, la tria, kaj eble ne longe. Se mi anstataÅ­ vi estus, mi ne ÅanceliÄus Äis nune, 195 Unu el tiuj knabinoj forportus mi, kiel la panjon.â

Tiam rediris modeste la filo al patro trudanta: âMi efektive intencis laÅ­ via deziro elekti Unu el tiuj najbaraj filinoj. Ni kune lernadis, Ludis apude de l' puto sur nia urbplaco pli frue, 200 Ofte kaj ilin protektis mi kontraÅ­ la knaboj petolaj. Tio de longe jam pasis; kaj dece restadas en domo Nun la plenkreskaj knabinoj, timante la ludojn petolajn. Estas ja bonedukitaj knabinoj! LaÅ­ via deziro Transen mi iris kelkfoje do kiel antaÅ­a konato; 205 Sed pri la interrilatoj kun ili neniam mi gajis, Ili mallaÅ­dis min Äiam; trankvile mi devis toleri Äin: Äar tro longa la jako, la drapo tro maldelikata Estis, koloro tro simpla, la haroj ne bele frizitaj. Fine mi ankaÅ­ intencis orname min vesti, simile 210 Kiel la buboj komercaj, Äe ili dimanÄe estantaj, Kiuj somere ornamas sin dande per duonsilkaÄµoj. Sed Äustatempe ankoraÅ­ mi sentis, ke ili ridetis Äiam min; tio do vere ofendis min, mian fieron; Sed ÄagreniÄis mi ankaÅ­ treege, ke ili, precipe 215 Minjo, la tria, neniam ekkonis la emon amikan. Laste, dum Pasko, mi ankaÅ­ transiris, mi vestis per nova Jako min, kiu nun pendas nur supre en Åranko, kaj ankaÅ­ Estis laÅ­mode frizita mi, kiel l' aliaj junuloj. Ili subridis dum mia eniro, pro mi--mi ne kredis. 220 Minjo Äe l' fortepiano Äµus sidis; la patro Äeestis, Li bonhumore aÅ­skultis la kanton de siaj filinoj. Mi ne komprenis ja kelkon pri kio la kanto rakontis; Sed pri âPaminaâ kaj ankaÅ­ âTaminoâ mi multe aÅ­skultis. Kaj mi do ankaÅ­ ne volis silenti. Post kanto finita 225 Mi nun demandis pri l' teksto kaj pri la personoj diritaj. Äiuj post tio silentis kaj Äiuj ridetis; nun Åerce Diris la patro: âÄu ne, vi ja konas nur âAdamâ kaj âEvaâ!â Sed reteniÄis neniu nun, laÅ­te ekridis la knaboj Kaj la knabinoj, la patro ridante sin tenis la ventron. 230

Pro embaraso defalis Äµus mia Äapelo, kaj daÅ­ris Nun subridado senÄesa, eÄ dum la kantado kaj ludo. Mi hontigite kaj tede foriris rapide kaj ree Hejmen, pendigis la jakon en Årankon, konfuzis la harojn Ree kaj Äµuris, neniam transiri denove la sojlon. 235 Prava mi estis; Äar ili ja estas senamaj, koketaj, Kaj mi sciiÄis, ke ili ankoraÅ­ min nomas âTaminoâ.â

Nun la patrino rediris: âHermano, vi do ne trolonge Kun la infanoj koleru; Äar ili ja estas infanoj. Minjo ja estas bonega kaj Äiam nur vin Åi favoris; 240 AntaÅ­ ne longe pri vi Åi demandis jam. Åin do elektu!â

Nun meditante la filo rediris: âMi tamen ne scias, Tiu Äagreno troenradikiÄis Äe mi; Åin, je vero, Mi nun ne volas rigardi ludantan kaj aÅ­di kantantan.â

Sed nun la patro eksplodis kaj diris la vortojn kolerajn: 245 âÄojon malmultan mi havas pri vi! Mi jam Äiam Äin diris, Äar vi deziris nur vin okupadi je l' kampoj, Äevaloj; Kion bienoservisto de riÄa kampulo plenumas, Faras vi; sed via patro nur devas rezigni je l' filo, Kiu ja ankaÅ­ laÅ­more sin povis prezenti publike. 250 Kaj la patrino min trompis pli frue per vanta espero, Äar la legado, skribado, lernado neniam prosperis En lecionoj longtempaj, kaj Äiam vi estis la lasta. Vere! de tio Äi venas, se ne ambicio ekzistas Äe la junulo kaj se li ne volas pli alten sin levi. 255 Se nur por mi la gepatroj egale estadus zorgintaj, Kaj min sendintaj pli frue en bonan kaj taÅ­gan lernejon, Certe mi estus alia ol mastro de l' Ora Leono.â

Jen la junulo sin levis kaj alproksimiÄis silente Kaj malrapide, senbrue al pordo; sed kriis la patro 260 Tutindignite: âForiru nur! vin obstinulon mi konas! Kaj mastrumadu nur plue, por ke mi ne vin eÄ insultu. Tamen ne kredu, ke iam vi volos al ni enirigi Iun vilaÄan knabinon edziÄe, la nelertulinon. Longe mi vivis kaj scias traktadi la homojn kaj scias 265 AnkaÅ­ gastigi sinjorojn kaj eÄ sinjorinojn, ke ili Estas kontentaj; mi scias kompleze flatadi fremdulojn. Sed mi deziras nun bofilineton Äi tie ricevi, Kiu amuze dolÄigos al mi la multegajn penadojn. AnkaÅ­ Åi ludu por mi la pianon! La plej eminentaj 270 Homoj de l' urbo plezure alvenu en mian gastejon, Kiel dimanÄe okazas en domo najbara.â MallaÅ­te Premis Hermano la anson kaj tiel forlasis la Äambron.

III. Thalia.

La burÄoj.

Tiel la filo evitis la pluajn parolojn kolerajn Tute modeste; sed kiel antaÅ­e la patro daÅ­rigis: âKio en homo ne estas, el li ne elvenas: apenaÅ­ Iam la efektiviÄo de mia korega deziro Min do Äojigos, ke l' filo pli multe valoru ol mi mem. 5 Kiaj fariÄus la domo, la urbo, se Äiu ne Äiam Äoje penadus pro kunkonservado kaj renovigado AnkaÅ­ pro plibonigado, laÅ­tempe kaj laÅ­alilande! Certe la homo ne kiel la fungo elkresku el tero Kaj reputriÄu rapide en loko Äin nur produktinta, 10 Ne postlasinte postsignojn de sia vivplena estado! Kia la mastro, la domo tuj klare vidigas al Äiuj, Kiel ja oni prijuÄas l' estraron, venante urbeton. Kie nun jam ruiniÄas la turoj kaj muroj, la fosoj Nur malpuraÄµon enhavas kaj tiu Äi Äie vastiÄas, 15 Kie murÅtono moviÄas, kaj oni Äin ne remasonas, Kie la trabo putriÄas kaj vane la dome atendas Novan apogon: La urbo malbone regata restadas. Äar la estraro atentu la ordon kaj Äie purecon, BurÄo alie facile fariÄas senzorga, nepura, 20 Kiel kutimas je vestoj Äifonaj Äe ni almozulo. Tial mi volus, ke baldaÅ­ Hermano vojaÄu, almenaÅ­ Vidu la belajn Strassburg-on, Frankfurt-on, la Äarman Mannheim-on[2], Kies bonega, regula konstruo gajigas; Äar kiu Vidis la urbojn, la grandajn kaj purajn, penados ornami 25 Tiam la urbon gepatran, eÄ se Äi nur estas malgranda. Äu la fremdulo la bonriparitajn pordegojn, la turon Novblankigitan, la renovigitan preÄejon ne laÅ­das Tie Äi? AÅ­ la pavimon, la bone lokitajn, kovritajn Tre akvoriÄajn kanalojn eÄ, kiuj utilon, certecon 30 Al ni promesas jam tuj Äe l' unua naskiÄo de fajro? Äu ne Äi Äio fariÄis de tiu terura brulego? Mi ja sesfoje konstrukonsilano fariÄis kaj koran Dankon meritis al mi kaj aprobon de bonaj geburÄoj. Kion mi faris, mi faris fervore kaj tiel mi finis 35 AnkaÅ­ projektojn de viroj honestaj ne tute finitajn. Tiel ekkaptis fervoro nun Äiun konsilantaranon. Äiuj klopodas nun; ankaÅ­ la nova ÅosekonstruaÄµo, Kiu kunigos nin kun la Äefstrato, definitiviÄis. Sed mi nur timas, ke tiel la nunaj junuloj ne faros! 40 Äar nur plezuron kaj ornamiÄamon paseman la unuj Celas; l' aliaj malvigle restadas malantaÅ­ la forno. Kiel la lastaj, mi timas, Hermano do Äiam estados.â

Tuj nun la bona prudenta patrino rediris: âHo, Äiam, Patro, vi estas tromulte nejusta al nia Hermano! 45 Kaj plenumiÄos per tio plej laste nur via deziro. Äar ni ne povas modeli la idojn laÅ­ niaj projektoj; Kiel ajn ilin donacis Dipatro, nun ilin ni amu, Ilin plej bone eduku kaj maltrankviligu neniun. Unu posedas Äi tiujn didonojn, alia aliajn; 50 Äiu aplikas la siajn kaj Äiu laÅ­ sia naturo Estas feliÄa kaj bona; ne mian Hermanon insultu; Äar li, mi scias, tutplene meritas l' estontan heredon, Estos bonega dommastro, modelo al burÄoj, kampuloj, Kaj ne la lasta, mi kredas, de l' konsilantaro li estos. 55 Sed per insultaj mallaÅ­doj vi ja malakcelas nur Äiam Äiun kuraÄon de l' filo, jen kiel hodiaÅ­ vi faris.â Kaj Åi forlasis la Äambron kaj posten rapide Åi iris, Por ke Åi ie la filon retrovu kaj lin reÄojigu Per kompatemaj paroloj laÅ­ lia reala merito. 60

Poste la patro ridante, tuj kiam Åi estis irinta, Diris nun: âStrangaj estadas virinoj kaj niaj infanoj! Äiu nur vivas volonte laÅ­ sia arbitro kaj plaÄo, Kaj ni post tio nur Äiam karesu kaj laÅ­du la niajn. Sed unufoje por Äiam valoras malnova proverbo: 65 Kiu antaÅ­en ne iras, reiros! Proverbo tre prava!â

Tiam pripense rediris la apotekisto: âVolonte Mi vin konsentas, najbaro, kaj pri plibonaÄµo mi Äiam Zorgas volonte, kondiÄe: Äi estu ne kosta, sed nova; Sed Äu utilas, verdire, se oni ne havas da mono 70 Pli ol sufiÄe, ageme labori, interne, ekstere? Estas Äenata la burÄo tro multe; konatan bonaÄµon Do li ne povas akiri pro sia neplena monujo; Äia bezono grandiÄas, kaj Äio malhelpas lin tiel. Kelkon mi estus farinta, sed kiu ne timas elspezojn 75 Tiajn de ÅanÄo, precipe en tiuj Äi tempoj danÄeraj! Longe jam starus la domo al mi ja en vesto laÅ­moda, Kaj la fenestroj brilegus per vitrotavoloj grandegaj: Sed kiu povas provizi simile sin al komercisto, Kiu, riÄulo, la vojon de bona aÄeto ekscias. 80 Vidu nur transe la domon, la novan! Belege vidiÄas De l' spiralaÄµoj blankegaj stukaÄµo sur verdebenaÄµoj! Äiuj fenestroj tre grandaj, la vitroj spegulas kaj brilas, Staras nun mallumigitaj l' aliaj fenestroj de l' placo. Tiam tuj post la brulego aspektis plej bone la domoj 25 âL' Ora Leonoâ kaj âAl la AnÄeloâ, la apotekejo. Äie do ankaÅ­ ja Äiu la mian Äardenon Äi tie Gloris kaj Äiu vojaÄe ekstaris kaj tra la barilo RuÄa rigardis al l' Åtonalmozuloj, pigmeoj koloraj. Poste, al kiu mi donis la kafon eÄ en la belega 90 Groto, staranta nun plena je polvo kaj preskaÅ­ duone RuiniÄinta, li Äojis pri Äia kolora brillumo De la bonordaj konkegoj, kaj per surprizitaj okuloj EÄ la konanto rigardis la belan galenon, koralojn. Same ja oni admiris en Äia Äambrego pentraÄµon, 95 Kies belegornamitaj sinjoroj kaj sinjorinetoj Äardenpromenas, la florojn per fingroj afektaj tenante. Kiu ankoraÅ­ rigardus Äi tion! Äagrene, apenaÅ­ Mi ja eliras; Äar Äio nun estu alia, plengusta, Kiel Äin ili nun nomas, kaj blankaj la latoj kaj benkoj. 100 Äio nun estas tre simpla kaj glata, skulptaÄµon, oraÄµon Oni ne volas plu, kaj la fremdlignoj valoras plej multe. Nun mi kontenta ja estus provizi je iu novaÄµo, AnkaÅ­ progresi laÅ­tempe kaj ÅanÄi la doman meblaron. Äiu sed timas, la eÄ plej malgrandan nur nun aliigi, 105 Kiu Äar povus do pagi nuntempe la gelaborantojn? AntaÅ­ ne longe ekpensis mi, ree l' anÄelon MiÄ¥ael, Kiu la apotekejon distingas, belege orumi, AnkaÅ­ la drakon teruran piede de li sin tordantan; Tamen mi lasis Äin bruna, Äar min la postulo timigis.â 110

IV. Euterpe.

Patrino kaj filo.

Tiel la viroj tre vigle parolis. La bona patrino Dume iradis, por antaÅ­ la domo komence serÄadi Sur la Åtonbenko la filon, sur kiu li sidis kutime. Sed ne trovinte lin tie Åi iris al stalo, por vidi, Äu li la virajn Äevalojn, la belajn, persone provizos, 5 Kiujn li junaj aÄetis kaj ne al fremdulo konfidis. Sed la servisto parolis: âLi iris en vian Äardenon.â Tiam rapide trapaÅis Åi ambaÅ­ la vastajn domkortojn, Preter la staloj kaj bonkonstruitaj garbejoj, eniris En la Äardenon nun, etendiÄantan Äis muro de l' urbo, 10 PaÅis tra Äi kaj ekÄojis pri Äia kreskado, starigis Tuj apogilojn bonorde, sur kiuj la branÄoj plenegaj De la pomujo kaj de la pirujo fruktportaj kuÅadis, AnkaÅ­ forprenis tuj kelke da raÅ­poj de l' bela brasiko, Äar laborema virino ne faros eÄ unu vanpaÅon 15 Tiel Åi estis veninta al fino de l' vasta Äardeno Nun Äis la laÅ­bo kovrita de loniceraro; ne trovis Tie Åi lin kaj nenie Åi vidis lin en la Äardeno. Sed fermetita nur estis pordeto nun, kiun de laÅ­bo Iam kun tute aparta permeso tra l' muro de l' urbo 20 Estis rompinta prapatro, la tre honorinda urbestro. Kaj oportune Åi tiel nun iris trans foson tutsekan, Kie Äe l' strato la bonÄirkaÅ­ita vinmonto pli krute Tuje stariÄas kaj sian ebenon alturnas al suno. Tiun Åi nun suprenpaÅis kaj Äojis irante pri l' multo 25 Da vinberaroj apenaÅ­ kaÅantaj sin sub la folioj. Per foliaro kovrita kaj ombra la alta mezvojo Supren kondukis sur Åtupoj el nepretigitaj plataÄµoj. Pendis beraroj de l' vino âBonnobloâ kaj de l' muskatvino Tie Äi, kaj ruÄetbluaj, aparte grandegaj, apude, 30 Äiuj zorgeme plantitaj, por gastan deserton ornami. Sed izolitaj vintrunkoj surstaris l' alian montparton Kun pli malgrandaj beraroj donantaj la vinon Äarmegan. Tiel Åi nun suprenpaÅis Äojante jam pri la aÅ­tuno Kaj la festtago, en kiu Äi tie la homoj gajege 35 Berojn kolektos kaj frapos piede, per mosto plenigos Äiujn barelojn, en kiu vespere Äi Äie fajraÄµoj Lumos kaj krakos honore al tiu plej bela rikolto. Pli malkviete Åi iris, post kiam Åi vokis la filon Du- aÅ­ trifoje, kaj sole revenis multfoje la eÄ¥o, 40 Kiu nun tre babileme sonoris de l' turoj de l' urbo. Äar Åi neniam bezonis lin serÄi; li malproksimiÄis, Ne Äin dirinte, neniam, por ke li detenu la zorgon Pri malfeliÄa okazo de sia amanta patrino. Sed Åi esperis ankoraÅ­ lin jen sur la vojo eltrovi, 45 Äar de l' vinmonto pordetoj, la supra kaj ankaÅ­ malsupra, Ja malfermitaj nun estis. Åi plue eniris la kampon, Kiu ebene kaj vaste la dorson de l' monto plenkovris. Äiam ankoraÅ­ Åi iris sur propra kamparo kaj pri la Propra semaÄµo ekÄojis kaj pri la belega grenaro, 50 BalanciÄanta fortike kaj ore sur Äiu loketo. Plue la limovojeton laÅ­longe de l' kampoj Åi paÅis Kaj sin direktis al tiu grandega pirujo, staranta Sur la monteto Äe limo de l' kampoj de Åia bieno. Kiu Äin plantis? neniu Äin sciis; Äi estis videbla 55 Vaste ÄirkaÅ­e, kaj estis tre famaj la fruktoj de l' arbo; Sub Äi kutime la grenrikoltistoj kun Äojo tagmanÄis, Kaj la paÅtistoj la bestojn gardadis, Äuante la ombron; Benkoj el Åtonoj, per herbo kovritaj, troviÄis ja tie. Kaj ne eraris Åi; tie trankvile sidadis Hermano 60 Sin apogante per brakoj kaj transen li Åajnis rigardi Al la montaro; li turnis la dorson al sia patrino. Al li senbrue Åi glitis kaj tuÅis mallaÅ­te la Åultron. Tuj li rapide sin turnis: jen larmojn de l' filo Åi vidis.

Embarasite li diris: âPatrino, ho, vi min surprizas!â 65 Kaj li forviÅis la larmojn, honteme li kaÅis molecon. âKiel? vi ploras, Hermano?â rediris Åi, ektimigite: âMi vin ne konas hodiaÅ­! Neniam mi vidis vin tia! Diru nur, kiu premegas la koron al vi kaj vin urÄas, Tie Äi sidi solece, kaj kaÅ­zis la larmojn maloftajn.â 70

Sed la bonega junulo Åajnigis sin tute trankvila. âTiuâ, li diris, âja koron rigidan posedus, verdire, Kiu hodiaÅ­ ne sentus de l' forelpelitoj mizeron. Tiu neÄuste eksentus nun, kiu ne zorgus pri sia Propra bonfarto kaj pri la bonstato de sia patrujo. 75 Kion hodiaÅ­ mi vidis kaj aÅ­dis, min forte kortuÅis; Nun mi eliris kaj vidis la vastan belegan pejzaÄon, Kiu ÄirkaÅ­e jen antaÅ­ ni kuÅas sur fruktaj montetoj, AnkaÅ­ mi vidis la grenon orflavan nun baldaÅ­ maturan, RiÄan fruktaron, al ni promesantan tutplenajn grenejojn. 80 Sed, ho ve! kiel proksimaj nun estas malbonaj fremduloj; Nin la ondegoj de l' Rhein-o ja Åirmas; sed ondoj kaj montoj Ne la teruran popolon fulmtondre venontan detenos! Äar la junulojn kaj eÄ maljunulojn el Äie kunvokas Ili kaj iras antaÅ­en fortege kaj ankaÅ­ la morton 85 Tiu amaso ne timas; tuj post Äi postvenas alia. Ha! kaj Germano ne hontas nun dome restadi kaj eble Tion eviti esperas li, kio nun Äion minacas! Kara patrino, mi diras al vi, ke mi nun ÄagreniÄas, Ke liberiÄis mi tiam, dum oni elektis aliajn 90 BurÄojn al servo milita. Mi estas ja via solulo Kaj vi posedas tre grandan bienon kaj gravan metion; Sed Äu ne estus pli bone por mi, kunbatali Äe limo Tie, ol tie Äi malliberecon mizeran atendi? Ja, la sentado min tute vivigis kaj pleje interne 95 Nun ekmoviÄas kuraÄo kaj granda celemo, por vivi Pro la patrujo kaj morti kaj doni bonegan ekzemplon. Vere, se niaj Germanaj junuloj kuniÄus, la fortaj, Apud la limo por nun kontraÅ­stari al tiuj fremduloj, Certe, ha, ili neniam enirus la belan hejmteron, 100 Nek forkonsumus en nia Äeesto la fruktojn de l' kampoj, Kaj ne komandus la virojn kaj rabus virinojn, knabinojn! Vidu, patrino, mi nun decidiÄis profunde, ekfari, Kio nun Åajnas prudenta kaj Äusta al mi; Äar verdire, Kiu trolonge pripensas, ne Äiam plej bone sukcesos. 105 Tial mi nun ne revenos, sed iros de tiu Äi loko Urbon kaj tiun Äi brakon kaj tiun Äi koron transdonos Al militestro, por ankaÅ­ servadi al nia patrujo. Tiam la patro do diru, Äu ne de l' honoro eksento AnkaÅ­ vivigas min, Äu mi ne volas pli alten celadi.â 110

Nun la prudenta kaj bona patrino respondis gravege, Larmojn sekretajn, facile al Åi eliÄantajn, verÅante: âKio, Hermano, en vi aliiÄis, en via animo, Ke vi ne kiel hieraÅ­ kaj Äiam al via patrino Tute libere parolas kaj vian deziron esprimas? 115 Se nun alia ekaÅ­dus Äi tion, li, vere, treege LaÅ­dus vin, ankaÅ­ laÅ­degus l' intencon ja kiel plejnoblan, Sed nur logite de via gravega parolo kaj diro. Sed mi mallaÅ­das vin nur, Äar mi konas vin certe plibone, Koron la vian vi kaÅas; pri io alia vi pensas. 120 Äar mi ja scias, ne logas vin iaj tamburoj, trumpetoj, Vi ne deziras vidigi vin al la knabinoj soldato. Via destino ja, kiel ajn estas vi brava kaj bona, Estas, mastrume la domon konservi, la kampon provizi. Tial konfesu do: kio vin trudas al tiu decido?â 125

