The Student's Companion to Latin Authors
Chapter 62
sustinetur, ruit. Proinde iure meritoque populus Romanus salutem se principi suo debere profitetur, qui noctis, quam paene supremam habuimus, novum sidus inluxit. Huius hercule, non solis ortus lucem caliganti reddidit mundo, cum sine suo capite discordia membra trepidarent,' etc.
This passage probably refers to the tumultuous scene on the night between 24th and 25th Jan., A.D. 41, before Claudius' accession, after the murder of Caligula (cf. the pun in _caliganti_), when rival claimants to the throne were put forward, and the Senate wished to restore the republic (cf. _discordia membra trepidarent_). Sen. _ad Polyb._ 13, 1, uses similar language of Claudius, 'Sidus hoc, quod praecipitato in profundum et demerso in tenebras orbi refulsit, semper luceat.'
As Curtius says nothing but good about the reign of Claudius, he probably wrote shortly after his accession. The passage in iv. 4, 21 (above) also fits in with this view, as there was little fighting in the Roman world from 17 to 43 A.D. His bold tone with regard to rulers would also suit this time, while it would have been dangerous under Caligula, or from 43 to 54 A.D.
Cf. viii. 5, 6, 'Non deerat talia concupiscenti perniciosa adulatio, perpetuum malum regum, quorum opes saepius adsentatio quam hostis evertit.'
This tone also renders it impossible to identify him with Curtius Rufus, mentioned in Tac. _Ann._ xi. 21, as governor of Africa, and as 'adversus superiores tristi adulatione, adrogans minoribus, inter pares difficilis.'
Seneca is supposed to have quoted his contemporary Curtius once or twice. Cf. Sen. _Ep._ 56, 9, 'Nihil tam certum est quam otii vitia negotio discuti'; and Curt. vii. 1, 4, 'Satis prudens, otii vitia negotio discuti.' Cf. also viii. 10, 29 with Sen. _Ep._ 59, 12.
Curtius claims to transcribe his authorities carefully. Cf. ix. 1, 34, 'Equidem plura transscribo quam credo: nam nec adfirmare sustineo, de quibus dubito, nec subducere quae accepi.'
Curtius' statements are usually parallel to those of one or other of the historians of Alexander, but he appeals only twice to other authorities by name.
ix. 8, 15, 'Clitarchus (c. 300 B.C.) est auctor.'
ix. 5, 21, 'Ptolemaeum (c. 300 B.C.), qui postea regnavit, huic pugnae adfuisse auctor est Clitarchus et Timagenes (c. 55 B.C.). Sed ipse ... afuisse se missum in expeditionem memoriae tradidit.'
The rhetorical tone of the work is seen in the speeches and letters. For the latter cf. iv. 1, 10-74. Curtius has little technical knowledge of war or politics. Thus Alexander's assumption of oriental pomp to conciliate the Asiatics is looked on as +hybris+. Cf. iii. 12, 18. Like Livy, he attempts to depreciate Alexander's abilities by unduly accentuating his good fortune.
Cf. viii. 3, 1, 'Sed hanc quoque expeditionem, ut pleraque alia, fortuna indulgendo ei numquam fatigata pro absente transegit.'
COLUMELLA.
L. Iunius Moderatus Columella was a native of Gades: x. 185, 'mea [lactuca] quam generant Tartessi littore Gades.' On an inscription he is styled 'trib. mil. leg. vi. ferratae' (_C.I.L._ ix. 325), and it was probably in the course of his military service that he visited Cilicia and Syria: ii. 10, 18, 'hoc semen Ciliciae Syriaeque regionibus ipse vidi.'
His uncle, M. Columella, was a leading man in the province of Baetica (v. 5, 15); and he himself possessed land in Italy: iii. 9, 2, 'cum et in Ardeatino agro, quem multis temporibus ipsi ante possedimus, et in Carseolano itemque in Albano generis Aminei vites huius modi notae habuerimus.'
He was a contemporary of the younger Seneca, who is spoken of as alive (iii. 3, 3).
His chief work is _De Re Rustica_ in twelve Books, dedicated to P. Silvinus--a practical treatise on husbandry for 'negotiosi agricolae' (ix. 2, 5). Book x., on gardening, is in hexameter verse, and was written at the suggestion of Silvinus and another friend, to fill the gap which Virgil had left in the Georgics (iv. 147-8); cf. the preface, 'Cultus hortorum ... sicut institueram, prosa oratione prioribus subnecteretur exordiis, nisi propositum expugnasset frequens postulatio tua, quae pervicit, ut poeticis numeris explerem Georgici carminis omissas partes, quas tamen et ipse Vergilius significaverat, posteris se memorandas relinquere.'
The last two Books were added as an afterthought; xi. 1, 2, 'numerum quem iam quasi consummaveram voluminum excessi.'
Columella wrote before A.D. 65 (see above); later than Celsus, but earlier than the elder Pliny.
There is also extant a book _De Arboribus_, which formed Book ii. of an earlier treatise on agriculture: cf. i. 1, 'Quoniam de cultu agrorum abunde primo volumine praecepisse videmur, non intempestiva erit arborum virgultorumque cura.' It covers the same ground as _De R.R._ iii.-v.
Columella also wrote 'adversus astrologos' (xi. 1, 31), and projected a treatise on the religious rites connected with agriculture (ii. 22, 5, 'lustrationum ceterorumque sacrificiorum, quae pro frugibus fiunt, morem priscis usurpatum').
POMPONIUS MELA.
The geographer Pomponius Mela was a native of Tingentera in Spain (ii. 96). His date can be inferred from iii. 49; the 'principum maximus' mentioned there as triumphing over Britain might be either Claudius (in A.D. 40) or Caligula (in 44); but the earlier date is favoured by Mela's division of Africa according to the system abolished by Caligula in 42 (i. 25-30). The title of his work is _De Chorographia_, in three Books: the dryness of its details (i. 1, 'opus impeditum et facundiae minime capax') is relieved by word-painting, _e.g._ the description of Britain, iii. 49. The only authors to whom he acknowledges obligations are Nepos (iii. 45) and Hanno (iii. 90).
PERSIUS.
(1) LIFE.
We possess a very full account of the life of Persius, which, according to the MSS., is taken from Probus' commentary on the poet, and may therefore be looked upon as trustworthy. According to Probus (from whom are taken the quotations throughout), he lived from 34 to 62 A.D.: 'Aulus Persius Flaccus natus est pridie Non. Decembr. Fabio Persico L. Vitellio coss., decessit viii. Kal. Decembr. Rubrio Mario Asinio Gallo coss.' These dates are confirmed by Jerome.
He was born at Volaterrae in Etruria, and was the son of a Roman knight who died when Persius was quite young:
'Natus in Etruria Volaterris, eques Romanus, sanguine et affinitate primi ordinis viris coniunctus. Pater eum Flaccus pupillum reliquit moriens annorum fere sex.'
'Fulvia Sisennia (his mother) nupsit postea Fuscio equiti Romano.'
After the completion of his early education (for which see _Sat._ 3, 44-51) he studied at Rome, where he came under the influence of the Stoic Annaeus Cornutus:
'Studuit Flaccus usque ad annum xii. aetatis suae Volaterris, inde Romae apud grammaticum Remmium Palaemonem et apud rhetorem Verginium Flavum. Cum esset annorum xvi., amicitia coepit uti Annaei Cornuti, ita ut nusquam ab eo discederet; inductus aliquatenus in philosophiam est.'
In _Sat._ 5, 21-24 and 30-51, he speaks in the highest terms of Cornutus as his guide in life and close friend: cf. esp. ll. 36-7,
'teneros tu suspicis annos, Socratico, Cornute, sinu.'
Among his other friends were Caesius Bassus (to whom _Sat._ 6 is addressed), Lucan, Seneca, and his own relative, Paetus Thrasea:
'Cognovit per Cornutum etiam Annaeum Lucanum, aequaevum auditorem Cornuti. Lucanus adeo mirabatur scripta Flacci ut vix retineret se recitante eo cum clamore quin illa esse vera poemata diceret, sua ipse ludos faceret. Sero cognovit et Senecam, sed non ut caperetur eius ingenio ... Idem decem fere annis summe dilectus a Paeto Thrasea est, ita ut peregrinaretur quoque cum eo aliquando, cognatam eius Arriam uxorem habente.'
Persius was a man of considerable means, as is shown by his will and his landed property:
'Reliquit circa HS vicies matri et sorori; scriptis tamen ad matrem codicillis Cornuto rogavit ut daret sestertia ut quidam centum, ut alii volunt ..., et argenti facti pondo viginti, et libros circa septingentos sive bibliothecam suam omnem. Verum a Cornuto sublatis libris, pecuniam sororibus, quas heredes frater fecerat, reliquit.'
'Decessit ad octavum miliarium via Appia in praediis suis ... vitio stomachi anno aetatis xxviii.'
His character was lofty and disinterested:
'Fuit morum lenissimorum, verecundiae virginalis, formae pulchrae, pietatis erga matrem et sororem et amitam exemplo sufficientis. Fuit frugi, pudicus.'
(2) WORKS.
1. His early works, which Cornutus caused to be destroyed at his death, were:
(_a_) A praetexta, called _Vescia_ (?).
(_b_) One Book of +hodoiporika+, no doubt referring to his travels with Thrasea.
(_c_) Some verses on Arria, the wife of Paetus.
'Scripserat in pueritia Flaccus etiam praetextam Vesciam, et +hodoiporikôn+ librum unum, et paucos in socrum Thraseae in Arriam matrem versus ... Omnia ea auctor fuit Cornutus matri eius ut aboleret.'
2. _Satires._ There are six of these (in hexameters), with a prologue (in scazons). Persius wrote slowly, and the Book was left unfinished:
'Et raro et tarde scripsit. Hunc ipsum librum imperfectum reliquit. Versus aliqui dempti sunt ultimo libro, ut quasi finitus esset. Leviter retractavit Cornutus, et Caesio Basso petenti, ut ipsi cederet, tradidit edendum.'
The prologue, and the first satire (on literary criticism)--the only real satire he wrote--are said to be imitated from Lucilius. The other five are largely Stoic dissertations in verse, and show throughout the influence of Cornutus and Persius' other Stoic friends. Probus says he attacked Nero's poetry in _Sat._ 1.
'Lecto Lucilii libro x. vehementer satiras componere instituit, cuius libri principium imitatus est ... cum tanta recentium poetarum et oratorum insectatione, ut etiam Neronem ... culpaverit, cuius versus in Neronem cum ita se haberet:
'Auriculas asini Mida rex habet,'
in eum modum a Cornuto, ipso iam tum mortuo, est emendatus:
'Auriculas asini quis non habet?' [1, 121]
ne hoc Nero in se dictum arbitraretur.'
_Sat._ 1, 99-102 is said to be a travesty of Nero's poetry.
Very few passages, however, are quoted by the Scholiasts as modelled on Lucilius.
Persius refers to Lucilius and Horace in 1, 114-8:
'Secuit Lucilius urbem, te, Lupe, te, Muci, et genuinum fregit in illis; omne vafer vitium ridenti Flaccus amico tangit, et admissus circum praecordia ludit, callidus excusso populum suspendere naso.'
His obligations to Horace are paramount, imitations--often unintentional burlesques--occurring everywhere. Examples are: 1, 42,
'cedro digna locutus, linquere nec scombros metuentia carmina nec tus.'
from Hor. _A.P._ 331,
'carmina ... linenda cedro';
and Hor. _Ep._ ii. 1, 269,
'Deferar in vicum vendentem tus et odores et piper et quidquid chartis amicitur ineptis.'
Again, 5, 103,
'exclamet Melicerta perisse frontem de rebus';
from Hor. _Ep._ ii. 1, 80,
'clament periise pudorem cuncti paene patres.'
He even borrows Horace's names: Pedius (1, 85), Natta (3, 31), Nerius (2, 14), Craterus (3, 65), Bestius (6, 37).
The statement of Joannes Lydus (i. 41) that Persius imitated the mimic writer, Sophron, has little to support it.
Probus says the work became immediately popular: 'Editum librum continuo mirari homines et diripere coeperunt.'
Cf. also Quint. x. 1, 94, 'multum et verae gloriae quamvis uno libro Persius meruit'; Mart. iv. 29, 7,
'Saepius in libro memoratur Persius uno quam levis in tota Marsus Amazonide.'
LUCAN.
(1) LIFE.
Besides references to Lucan in other writers, especially Statius, Martial, and Tacitus, we have three biographies of him: (1) a short and defective life, probably by Suetonius, and showing his well-known hatred of the Annaei; (2) one by Vacca, a commentator on Lucan, who lived probably in the sixth century, complete and favourable; (3) one in Codex Vossianus ii. The last two are in part derived from the first.
M. Annaeus Lucanus was born at Corduba in Hispania Baetica, and was the son of M. Annaeus Mela, a Roman knight, and nephew of M. Annaeus Novatus (the Gallio of Acts 18, 12-17) and L. Annaeus Seneca the philosopher.
Vacca, _vit. Luc._, 'M. Annaeus Lucanus patrem habuit M. Annaeum Melam ex provincia Baetica Hispaniae interioris Cordubensem equitem Romanum, illustrem inter suos, notum Romae et propter Senecam fratrem, clarum per omnes virtutes virum, et propter studium vitae quietioris ... Matrem habuit et regionis eiusdem et urbis Aciliam nomine, Acilii Lucani filiam ... cuius cognomen huic inditum apparet.'
Tac. _Ann._ xvi. 17, 'Mela, quibus Gallio et Seneca, parentibus natus ... Idem Annaeum Lucanum genuerat, grande adiumentum claritudinis.'
Lucan was born Nov. 3, A.D. 39, and was removed to Rome when eight months old.
Vacca, _ibid._, 'Natus est iii. Non. Novembr. C. Caesare Germanico ii. L. Apronio Caesiano coss. Octavum mensem agens Romam translatus est.'
He had a successful school and college career. One of his teachers was Cornutus, through whom he knew Persius (see p. 261).
Vacca, _ibid._, 'A praeceptoribus tunc eminentissimis est eruditus eosque intra breve temporis spatium ingenio adaequavit ... Declamavit et graece et latine cum magna admiratione audientium.'
His first literary success was the _laudes Neronis_ in A.D. 60; this led to his political advancement.
Sueton. _vit. Luc._, 'Prima ingenii experimenta in Neronis laudibus dedit quinquennali certamine.'
Vacca, _ibid._, 'Ob quod puerili mutato in senatorium cultum et in notitiam Caesaris Neronis facile pervenit et honore vixdum aetati debito dignus iudicatus est. Gessit autem quaesturam, in qua cum collegis more tunc usitato munus gladiatorium edidit secundo populi favore; sacerdotium etiam accepit auguratus.'
Similarly Suetonius, who also tells us that Lucan had been in Athens.
Sueton. _ibid._, 'Revocatus Athenis a Nerone cohortique amicorum additus atque etiam quaestura honoratus, non tamen permansit in gratia.'
The reason of the strained relations between Lucan and the emperor was, according to Suetonius, that Lucan had behaved rudely when reciting in public. Vacca says the reason lay in the jealousy felt by Nero, who forbade Lucan to write poetry or to plead causes.
Vacca, _ibid._, 'Quippe et certamine pentaeterico acto in Pompei theatro laudibus recitatis in Neronem fuerat coronatus et ex tempore Orphea scriptum in experimentum adversum conplures ediderat poetas et tres libros, quales videmus. Quare inimicum sibi fecerat imperatorem. Quo ambitiosa vanitate, non hominum tantum, sed et artium sibi principatum vindicante interdictum est ei poetica, interdictum est etiam causarum actionibus.'
Cf. Tac. _Ann._ xv. 49, 'Famam carminum eius premebat Nero prohibueratque ostentare, vanus adsimulatione.'
Lucan replied by a poem satirizing Nero and his court.
Sueton. _ibid._, 'Sed et famoso carmine cum ipsum tum potentissimos amicorum gravissime proscidit.'
Lucan joined the conspiracy of Piso which was started A.D. 62, but was discovered, and compelled to commit suicide, 30th April, A.D. 65.
Sueton. _ibid._, 'Paene signifer Pisonianae coniurationis extitit.'
Vacca, _ibid._, 'A coniuratis in caedem Neronis socius adsumptus est, sed parum fauste. Deceptus est a Pisone ... Sua sponte coactus vita excedere venas sibi praecidit periitque pridie Kal. Maias Attico Vestino et Nerva Siliano coss., xxvi. aetatis annum agens.'
Tac. _Ann._ xv. 70, 'Exin Annaei Lucani caedem imperat. Is, profluente sanguine, ubi frigescere pedes manusque et paulatim ab extremis cedere spiritum fervido adhuc et compote mentis pectore intellegit, recordatus carmen a se compositum, quo volneratum militem per eius modi mortis imaginem obisse tradiderat, versus ipsos rettulit, eaque illi suprema vox fuit.'
Suetonius (corroborated by Tac. _Ann._ xv. 56) says that Lucan named his mother as a fellow-conspirator.
'Verum detecta coniuratione nequaquam parem animi constantiam praestitit. Facile enim confessus et ad humillimas devolutus preces matrem quoque innoxiam inter socios nominavit, sperans impietatem sibi apud parricidam principem profuturam.... Epulatus largiter brachia ad secandas venas praebuit medico.'
Lucan married Polla Argentaria. Statius and Martial were her friends, and seem to have kept up an observance of Lucan's birthday.
Cf. especially Statius, _Silvae_, ii. 7, on which the author, in his preface to the book, says, 'Cludit volumen genethliacon Lucani, quod Polla Argentaria, clarissima uxorum, cum hunc diem forte consecraremus, imputari sibi voluit.'
Martial vii. 21, 22, and 23 are written on the subject of Lucan's birthday.
(2) WORKS.
1. The only extant work of Lucan is _De Bello Civili_. This is the title in the MSS., and in Petron. 118. The usual title comes from ix. 985, 'Pharsalia nostra vivet,' words which come after a list of places in Greece and Asia immortalized by the poets, and which mean 'My story of Pharsalus shall live.' There is no evidence that Lucan gave the poem this title.
2. _Lost works._ Vacca mentions the following:
(_a_) In verse: Orpheus; Iliacon; Saturnalia; Catachthonion; Silvarum x.; tragoedia Medea (imperfecta): Salticae Fabulae, xiv.; epigrammata.
(_b_) In prose: Oratio in Octavium Sagittam et pro eo; de incendio urbis; epistulae ex Campania.
Suetonius also mentions 'Neronis laudes; famosum carmen in Neronem.' Stat. _Silv._ ii. 7, 62, mentions another work--'allocutio ad Pollam' (his wife).
Lucan's works became immediately popular.
Sueton. _ibid._, 'Poemata eius etiam praelegi memini, confici vero ac proponi, non tantum operose et diligenter, sed et inepte quoque.'
Mart. xiv. 194,
'Sunt quidam qui me dicunt non esse poetam: sed qui me vendit bibliopola putat.'
The epic poem _De Bello Civili_ in ten Books (the last incomplete) carries the story of the Civil War down to the point where Caesar is besieged in Alexandria. Vacca informs us that Lucan did not live to correct the last seven Books.
'Ediderat ... tres libros quales videmus ... Reliqui vii. belli civilis libri locum calumniantibus tamquam mendosi non darent, qui tametsi sub vero crimine non egent patrocinio: in isdem dici, quod in Ovidii libris praescribitur, potest: "emendaturus, si licuisset, erat."'
_Lucan's political views._--The first three Books were published when Lucan was still on good terms with Nero (cf. the gross flattery in i. 33-66), but practically the same view of the empire is taken throughout the poem; only Lucan expresses his views with greater vigour in the last seven Books; and, while in Books i.-iii. the question is one between Caesar and Pompey, afterwards it is one between Caesar and liberty. Even in Books i.-iii. Caesar is the villain of the piece; Pompey embodies all that is good; Cato and Brutus are highly spoken of; the former stands as the ideal Stoic. The Senate, except in Book v. _ad init._, appears in a rather unfavourable light, and so does the plebs. Lucan did not want the re-establishment of the republican oligarchy, but acquiesced in the empire as being ordained by fate. This is borne out by what we know of the Pisonian conspiracy, the object of which was not to re-establish the republic, but to put some leading man like Seneca on the throne. A few quotations will exemplify these points:
(1) The empire; iv. 691,
'Libyamque auferre tyranno dum regnum te, Roma, facit';