PART III

EXERCISES

EXERCISE 1.

_Article, Nouns, Adjectives (singular),_ (see pars. 96, 103, 107).

(1) Patro kaj frato. (2) Leono estas besto. (3) Rozo estas floro. (4) Kolombo estas birdo. (5) La rozo apartenas al Teodoro. (6) La suno brilas. (7) La patro estas tajloro. (8) Infano ne estas matura homo. (9) La infano jam ne ploras. (10) La ĉielo estas blua. (11) Kie estas la libro kaj la krajono? (12) La libro estas sur la tablo, kaj la krajono kuŝas sur la fenestro. (13) Sur la fenestro kuŝas krajono kaj plumo. (14) Jen estas pomo. (15) Sur la tero kuŝas ŝtono. (16) Iru al la frato.

TRANSLATION 1.

(1) A father and brother. (2) A lion is an animal. (3) A rose is a flower. (4) A pigeon is a bird. (5) The rose belongs to Theodore. (6) The sun shines. (7) (The, my, our) father is a tailor. (8) A child is not a mature man. (9) The child no longer cries (already does not cry). (10) The sky (heaven) is blue. (11) Where are the book and the pencil? (12) The book is on the table and the pencil lies on the window. (13) On the window lie a pencil and a pen. (14) Here is an apple. (15) On the ground lies a stone. (16) Go to (the, your) brother.

N.B.--See par. 100 (_a_) as to the use of the article in speaking of one's own relatives.

EXERCISE 2.

_Article, Nouns, Adjectives (accusative and plural),_ (see pars. 66, 96, 103, 107).

(1) Jen estas pomo, kiun mi trovis. (2) La leono estas forta besto. (3) La dentoj de leono estas akraj. (4) Mi vidas leonon. (5) Kiu kuraĝas rajdi sur leono? (6) La virino estas bona. (7) Jen kuŝas la ĉapelo de la patro. (8) Mi amas la filon. (9) La manoj de Johano estas puraj. (10) Mi konas Johanon. (11) La viroj, virinoj kaj infanoj estas en la ĉambro. (12) La kanto de la birdoj estas agrabla. (13) La kantoj de la birdoj estas agrablaj. (14) La patro donas la librojn al la infanoj. (15) Kie estas la libroj, kiujn vi aĉetis? (16) Kien vi iras? (17) Mi vidas kelkajn homojn. (18) La knabo forpelis la birdojn. (19) De la patro mi ricevis libron, kaj de la fratoj mi ricevis plumon. (20) Mi legas libron. (21) La patro ne legas libron, sed li skribas leteron.

TRANSLATION 2.

(1) Here is an apple which I found. (2) The lion is a strong animal. (3) The teeth of a lion (a lion's teeth) are sharp. (4) I see a lion. (5) Who dares (has courage) to ride on a lion? (6) The woman is good. (7) Here is (lies) (the, my, our) father's hat. (8) I love the (my) son. (9) John's hands (the hands of John) are clean. (10) I am acquainted with (know) John. (11) The men, women, and children are in the room. (12) The song of birds (birds generally, therefore the article _la_) is agreeable. (13) The songs of birds are agreeable. (14) The father gives the books to the children. (15) Where are the books which (accus. plu.) you bought? (16) Where (accus.) are you going? (17) I see some men. (18) The boy drove away the birds. (19) From (the, my) father I received a book, and from (the, my) brothers I received a pen. (20) I am reading a book. (21) (The, my, our) father is not reading a book, but he is writing a letter.

EXERCISE 3.

_Adverbs with Grammatical Terminations_ (see pars. 238-248).

(1) Resti kun leono estas danĝere.[23] (2) La birdoj gaje flugas, kaj kelkaj ĝoje kantas sur la grandaj arboj. (3) La knaboj kaj (la[24]) knabinoj kuras rapide sur la sablo de la marbordo. (4) La patro agas saĝe kaj bone, sed la filo lernas malrapide, skribas tre malbone, kaj legas malfacile. (5) Mi vidis Johanon matene, Georgon tagmeze, Arturon posttagmeze, kaj Vilhelmon vespere. (6) Ŝi skribas treege bone. (7) Pripensinte mi faros tion. (8) Certe mi ne estimas lin. (9) Li lernis ĝin parkere. (10) Kelkafoje mi promenas en la ĝardeno. (11) Dekstre vi vidos la domon, kaj maldekstre la preĝejon.

Footnotes:

[23] Adverb, because there is no noun or pronoun in the sentence which _danĝera_ could qualify (see par. 245).

[24] Before each separate noun it is optional (as in English) to repeat the article or not (see par. 101 (_a_)).

TRANSLATION 3.

(1) To remain with a lion is dangerous. (2) The birds are flying merrily, and some are singing joyfully on the large trees. (3) The boys and girls run quickly on the sand of the seashore. (4) The father acts wisely and well, but the son learns slowly, writes very badly, and reads with difficulty. (5) I saw John in the morning, George at mid-day, Arthur in the afternoon, and William in the evening. (6) She writes extremely well. (7) On reflection I shall do that (so). (8) Certainly I do not esteem him. (9) He learnt it by heart. (10) Sometimes I walk in the garden. (11) On the right you will see the house, and on the left the church.

EXERCISE 4.

_Comparison of Adjectives and Adverbs--Superlatives_ (see pars. 112, 113, 248).

(1) Mi estas tiel forta, kiel vi. (2) La homoj estas tiel fortaj, kiel la ĉevaloj. (3) La knabinoj ne estas tiel fortaj, kiel la knaboj. (4) Johano estas pli forta, ol Georgo. (5) Ŝi kuras pli rapide, ol vi. (6) Vilhelmo estas malpli forta, ol Karlo. (7) Ju pli mi lin konas, des pli mi lin estimas. (8) Ju malpli mi manĝas, des pli mi trinkas. (9) Ju pli mi lin vidas, des malpli li plaĉas al mi. (10) Mia bastono estas tia sama, kiel (_or_, kia) via. (11) Mia frato amas mian filinon pli, ol mian filon.[25] (12) Mi amas mian filinon pli, ol mia filo.[25] (13) Johano estas la plej forta el la knaboj. (14) Ili estas la malplej fortaj el ĉiuj. (15) Georgo estas la malplej kuraĝa knabo en[26] la lernejo.

Footnotes:

[25] Note the difference in case (see par. 112).

[26] See par. 113 (_b_).

TRANSLATION 4.

(1) I am as strong as you. (2) The men are as strong as the horses. (3) Girls (in a general sense, par. 99 (_a_)) are not as strong as boys. (4) John is stronger than George. (5) She runs more quickly than you. (6) William is weaker (less strong) than Charles. (7) The more I know him, the more I esteem him. (8) The less I eat, the more I drink. (9) The more I see him, the less he pleases (is pleasing to) me. (10) My stick is the same as yours. (11) My brother loves my daughter more than my son. (12) I love my daughter more than my son (does) (loves her). (13) John is the strongest of (out of) the boys. (14) They are the weakest (least strong) of all. (15) George is the least courageous boy in the school.

EXERCISE 5.

_Personal and Possessive Pronouns_ (see pars. 126-134).

(1) Li amas min, sed mi lin ne amas. (2) Mi volis lin bati, sed li forkuris de mi. (3) Diru al mi vian nomon. (4) Ne skribu al mi tiajn longajn leterojn. (5) Venu al mi hodiaŭ vespere. (6) Mi rakontos al vi historion. (7) Ŝi diris al mi la veron. (8) La domo apartenas al ni. (9) Ili vidis mian patron, sed ne vian fraton. (10) Li estas mia onklo, ĉar mia patro estas lia frato. (11) Mi ne vidis iliajn librojn. (12) Sinjoro Petro kaj via kuzo amas miajn infanojn. (13) Mi havas mian ĉapelon, nun serĉu vian. (14) Mi lavas min en mia ĉambro, sed vi lavas vin en la ĉambro de via patro. (15) Mi vidis la beston, sed ĝi ne vidis min. (16) Ĉu vi vidis ĝin? (17) Oni diras, "Per mono oni povas aĉeti ĉion." (18) Mi vidis vian libron, lian bastonon, ŝian ombrelon kaj ilian keston.

TRANSLATION 5.

(1) He loves me, but I do not love him. (2) I wished to beat him, but he ran away from me. (3) Tell me your name. (4) Do not write to me such long letters. (5) Come to me this (to-day) evening (lit., to-day in the evening). (6) I will relate (to) you a story. (7) She told (to) me the truth. (8) The house belongs to us. (9) They saw my father, but not your brother. (10) He is my uncle, for my father is his brother. (11) I did not see their books. (12) Mr. Peter and your cousin love my children. (13) I have my hat, now look for yours. (14) I wash myself in my room, but you wash yourself in your father's room (in the room of your father). (15) I saw the animal, but it did not see me. (16) Did you see it? (17) People (one, they) say, "With money one can buy anything (everything)." (18) I saw your book, his stick, her umbrella, and their chest.

EXERCISE 6.

_Possessive Reflexive Pronouns_ (see pars. 130-138).

(1) Mia patro estas en sia ĝardeno. (2) Mia patrino estas ankaŭ en sia ĝardeno. (3) Via frato rajdas sian ĉevalon. (4) La hundo amas sian mastron. (5) La patrinoj amas siajn infanojn. (6) Mi vidis mian amikon kaj lian edzinon. (7) Johano renkontis mian patron kaj lian[27] amikon. (8) Johano renkontis mian patron kaj sian[28] amikon. (9) Vilhelmo kaj Jozefo vidis siajn kuzojn kun iliaj hundoj. (10) Vilhelmo kaj Jozefo vidis siajn kuzojn kun siaj hundoj. (11) Niaj hundoj estas en siaj hundejoj. (12) Ni vidis niajn ĉevalojn sur la kampo. (13) Mi vidis vian hundon, ŝian ĉevalon, lian azenon, iliajn bovinojn, niajn ŝafojn, kaj miajn birdojn. (14) Ŝi vidis la birdon sur ĝia nesto, sed ĝi baldaŭ forflugis de sia nesto. (15) Mia frato lavis sin en sia ĉambro kaj mia fratino lavis sin en sia ĉambro. (16) Mi lavas min en lia ĉambro.

Footnotes:

[27] _Lian_ = his, viz., the father's friend.

[28] _Sian_ = his own, viz., John's friend.

See par. 135 as to use of _Lia_ and _Sia_.

TRANSLATION 6.

(1) My father is in his garden. (2) My mother is also in her garden. (3) Your brother rides his horse. (4) The dog loves its master. (5) Mothers love their children. (6) I saw my friend and his wife. (7) John met my father and his (my father's) friend. (8) John met my father and his (John's) friend. (9) William and Joseph saw their cousins with their (cousins') dogs. (10) William and Joseph saw their cousins with their (William's and Joseph's) dogs. (11) Our dogs are in their kennels. (12) We saw our horses in the field. (13) I saw your dog, her horse, his ass, their cows, our sheep, and my birds. (14) She saw the bird on its nest, but it soon flew away from its nest. (15) My brother washed (himself) in his room, and my sister washed (herself) in her room. (16) I am washing (myself) in his room.

EXERCISE 7.

_Verbs, Simple Tenses, Negatives, and Questions_ (see pars. 58-64, 91, 92, 168, 214).

(1) Mi legas. (2) Li ne legas. (3) Ni legas. (4) Ili legas. (5) Vi legas. (6) Mi legis la libron. (7) Mi ne legis la libron. (8) Ĉu vi legis la libron? Ne! mi ne (legis ĝin).[29] (9) Ĉu vi vidas mian ĉevalon? Jes! mi vidas. (10) Mi promenos en la ĝardeno. (11) Mi ne promenos en la ĝardeno. (12) Ĉu vi ne promenos en la ĝardeno? Ne! Mi ne (promenos). Jes! mi promenos. (13) Se mi estus sana, mi estus feliĉa. (14) Se mi ne estus sana, mi ne estus feliĉa. (15) Ĉu vi rekonus min, se vi min vidus sen mia peruko? Jes! mi rekonus. Ne! mi ne rekonus. (16) Ĉu vi deziras kafon? Ne! mi jam havas. (17) Ne tuŝu la spegulon. (18) Li venu, kaj mi pardonos al li. (19) Ordonu al li, ke li ne babilu. (20) Petu ŝin, ke ŝi donu al mi kandelon. (21) Ni estu gajaj, ni uzu bone la vivon, ĉar la vivo ne estas longa. (22) Kial vi ne respondas al mi? Ĉar mi ne komprenas vin.

Footnote:

[29] In replying to questions the complement is usually omitted (par. 64).

TRANSLATION 7.

(1) I read. (2) He does not read. (3) We are reading. (4) They read. (5) You are reading. (6) I read (perfect) the book. (7) I did not read the book. (8) Did you read the book? No! I did not (read it). (9) Do you see my horse? Yes! I do (see). (10) I shall walk in (not _into_) the garden. (11) I shall not walk in the garden. (12) Shall you not walk in the garden? No! I shall not (walk). Yes! I shall (walk). (13) If I were (should be) well, I should be happy. (14) If I were not (should not be) well, I should not be happy. (15) Should you recognize me if you saw (should see) me without my wig? Yes! I should (recognize). No! I should not (recognize). (16) Do you want coffee? No! I already have (some). (17) Do not touch the looking glass. (18) Let him come, and I will pardon him. (19) Order (to) him not to chatter (that he do not chatter). (20) Beg her to give (that she give) me a candle. (21) Let us be merry, let us use life well, for life is not long. (22) Why do you not answer (to) me? Because I do not understand you.

EXERCISE 8.

_Verbs, Compound Tenses, Active Voice_ (see par. 214).

(1) Nun li diras al mi la veron. (2) Hieraŭ li diris al mi la veron. (3) Li ĉiam diradis al mi la veron. (4) Kiam vi vidis nin en la salono, li jam antaŭe diris[30] al mi la veron (aŭ, li estis dirinta al mi la veron). (5) Li diros al mi la veron. (6) Kiam vi venos al mi, li jam antaŭe diros[30] al mi la veron (aŭ, li estos dirinta al mi la veron). (7) Se mi petus lin, li dirus al mi la veron. (8) Mi ne farus la eraron, se li antaŭe dirus[30] al mi la veron (aŭ, se li estus dirinta al mi la veron). (9) Kiam mi venos, diru al mi la veron. (10) Kiam mia patro venos, diru al mi antaŭe la veron (aŭ, estu dirinta al mi la veron). (11) Mi volas diri al vi la veron. (12) Tuj kiam mi estos ricevinta vian leteron, mi foriros. (13) Kiam mi estis kolektinta la sumon, mi aĉetis novan libron. (14) Estas necese, ke vi estu[31] fininta (or, finu) vian laboron, antaŭ ol mi revenos.

Footnotes:

[30] Always use the compound tense if the simple form is likely to confuse the meaning. Note that the words _jam antaŭe_ (already beforehand), or, simply, _jam_, show the action has passed, and that therefore the simple tense can be used. If these words be omitted, the compound tense must be used. The same remarks apply to the Sentences 8 and 10 (see par. 226 (_a_)).

[31] Note the imperative mood after verbs expressing "wish," "necessity," etc. (par. 200).

TRANSLATION 8.

(1) Now he tells (is telling) me the truth. (2) Yesterday he told me the truth. (3) He always told (habitually) me the truth. (4) When you saw us in the drawing-room, he already previously (had) told me the truth (or, he had told me the truth). (5) He will tell me the truth. (6) When you (have) (shall) come to me, he will already previously have told me the truth (or, will have told me the truth). (7) If I (should, were to) ask him, he would tell me the truth. (8) I should not have made the mistake if he previously told me the truth (or, had told me the truth). (9) When I (shall) come, tell me the truth. (10) When my father comes (shall come), tell me beforehand the truth (or, may you have told me the truth). (11) I wish to tell you the truth. (12) As soon as (immediately when) I (shall) have received your letter, I shall go away. (13) When I had collected the sum, I bought a new book. (14) It is necessary that you finish (have finished) your work before I (shall) return.

EXERCISE 9.

_Verbs, Passive Voice_ (see pars. 169, 233).

(1) Mi estas amata. (2) Li estis amata. (3) Ni estos amataj. (4) Vi estus amata. (5) Mi estas lavita. (6) Ŝi estis lavita. (7) Ili estis lavitaj. (8) Vi estos lavita. (9) Ĝi estus lavita. (10) Ni estas invitotaj. (11) Mi estis invitota. (12) Li estus invitota. (13) Estu amata. (14) Estu lavita. (15) Tiu ĉi komercaĵo estas ĉiam volonte aĉetata de mi. (16) La surtuto estas aĉetita de mi, sekve ĝi apartenas al mi. (17) Kiam via domo estis konstruata, mia domo estis jam longe konstruita. (18) Mi sciigas, ke de nun la ŝuldoj de mia filo ne estos pagataj de mi. (19) Estu trankvila, mia tuta ŝuldo estos pagita al vi baldaŭ. (20) Mia ora ringo ne estus nun tiel longe serĉata, se ĝi ne estus tiel lerte kaŝita de vi. (21) Laŭ la projekto de la inĝenieroj tiu ĉi fervojo estas konstruota en la daŭro de du jaroj; sed mi pensas, ke ĝi estos konstruata pli ol tri jarojn.[32] (22) Sur la kameno inter du potoj staras fera kaldrono; el la kaldrono, en kiu sin trovas bolanta akvo, eliras vaporo; tra la fenestro, kiu sin trovas apud la pordo, la vaporo iras sur la korton.[33]

Footnotes:

[32] _Jarojn,_ being in the accusative, shows that a preposition _(dum)_ has been omitted (see par. 68 (_b_)).

[33] Accusative of direction (see par. 67 (_a_)).

TRANSLATION 9.

(1) I am (being) loved. (2) He was loved. (3) We shall be loved. (4) You would be loved. (5) I have been washed. (6) She had been washed. (7) They had been washed. (8) You will have been washed. (9) It would have been washed. (10) We are (about) to be invited. (11) I was (about) to be invited. (12) He would be about to be invited. (13) Be loved. (14) Be (having been) washed. (15) This merchandise is always willingly (being) bought by me. (16) The overcoat has been (was) bought by me, consequently it belongs to me. (17) When your house was being built, my house had already long been built. (18) I make known that from now my son's debts will not be paid by me. (19) Be tranquil, my entire debt will soon be (have been) paid to you. (20) My gold ring would not now be so long being looked for if it had not (should not have) been so cleverly hidden by you. (21) According to the project of the engineers this railway is (about) to be constructed in the space (duration) of two years; but I think it will take (be under construction, be being constructed during) more than three years. (22) Upon the fireplace between two pots stands an iron kettle; from the kettle, in which is (finds itself) boiling water, issues steam; through the window, which is (finds itself) near the door, the steam goes into (on to) the yard.

EXERCISE 10.

_Correlative Words_ (see pars. 139-157).

(1) _Ia, Ial, Iam, Ie, Iel, Ies, Io, Iom, Iu._ (2) La montritajn naŭ vortojn ni konsilas bone ellerni, ĉar el ili ĉiu povas jam fari al si grandan serion da aliaj pronomoj kaj adverboj. (3) Se ni aldonas al ili la literon K, ni ricevas vortojn demandajn aŭ rilatajn: _Kia, Kial, Kiam, Kie, Kiel, Kies, Kio, Kiom, Kiu._ (4) Se ni aldonas la literon T, ni ricevas vortojn montrajn: _Tia, Tial, Tiam, Tie, Tiel, Ties, Tio, Tiom, Tiu._ (5) Aldonante la literon Ĉ, ni ricevas vortojn komunajn: _Ĉia, Ĉial, Ĉiam, Cie, Ĉiel, Ĉies, Ĉio, Ĉiom, Ĉiu._ (6) Aldonante la prefikson NEN-, ni ricevas vortojn neajn: _Nenia, Nenial, Neniam, Nenie, Neniel, Nenies, Nenio, Neniom, Neniu._ (7) Aldonante al la vortoj montraj la vorton _Ĉi_, ni ricevas montron pli proksiman; ekzemple: _Tiu_ (pli malproksima), _Tiu ĉi_ (aŭ, _Ĉi tiu_) (pli proksima); _Tie_ (malproksime), _Tie ĉi_ (aŭ, _Ĉi tie_) (proksime). (8) Aldonante al la vortoj demandaj la vorton AJN, ni ricevas vortojn sendiferencajn: _Kia ajn, Kial ajn, Kiam ajn, Kie ajn, Kiel ajn, Kies ajn, Kio ajn, Kiom ajn, Kiu ajn._ (9) Ekster tio, el la diritaj vortoj ni povas ankoraŭ fari aliajn vortojn, per helpo de gramatikaj finiĝoj kaj aliaj vortoj (sufiksoj); ekzemple: _Tiama, Ĉiama, Kioma, Tiea, Ĉi-tiea, Tieulo, Tiamulo,_ k.t.p. (kaj tiel plu).

TRANSLATION 10.

(1) _Ia_ = some, any. _Ial_ = for some reason. _Iam_ = at some time, once (on a time). _Ie_ = somewhere. _Iel_ = in some manner. _Ies_ = somebody's, some one's. _Io_ = something. _Iom_ = some (quantity). _Iu_ = someone, somebody. (2) The nine words shown we recommend to be well learnt, for from them everyone can straightaway make for himself a large series of other pronouns and adverbs. (3) If we add to them the letter K, we get interrogative or relative words: _Kia_ = what (kind or sort of). _Kial_ = why, wherefore, for what reason. _Kiam_ = when, at what time. _Kie_ = where, at what place. _Kiel_ = how, in what manner. _Kies_ = whose, of which. _Kio_ = what (thing). _Kiom_ = how much, how many, what amount. _Kiu_ = who, which, what one. (4) If we add the letter T, we get the demonstrative words: _Tia_ = such, that sort of. _Tial_ = for that reason, therefore. _Tiam_ = then, at that time. _Tie_ = there, in that place. _Tiel_ = thus, so, in that manner, like (that). _Ties_ = that one's, of that. _Tio_ = that (thing). _Tiom_ = so much, that much, so many. _Tiu_ = that (relative or personal). (5) By adding the letter Ĉ we get general words: _Ĉia_ = each, every, every kind of. _Ĉial_ = for every reason, for all reasons. _Ĉiam_ = always, for all time. _Ĉie_ = everywhere. _Ĉiel_ = in every way. _Ĉies_ = everyone's, each one's. _Ĉio_ = everything. _Ĉiom_ = all, the whole (quantity). _Ĉiu_ = each one, all, everyone. (6) By adding the prefix NEN- we get negative words: _Nenia_ = no kind of, none. _Nenial_ = for no reason. _Neniam_ = never. _Nenie_ = nowhere. _Neniel_ = nohow, in no way. _Nenies_ = no one's, nobody's. _Nenio_ = nothing. _Neniom_ = no quantity, none. _Neniu_ = nobody, no one. (7) By adding to the demonstrative words the word _Ĉi_ we obtain a nearer indication; for example: _Tiu_ = that (the one further off); _Tiu ĉi_ (or, _Ĉi tiu_) = this (the nearer one); _Tie_ = there (further off). _Tie ĉi_ (or, _Ĉi tie_) = here (nearer). (8) By adding to the interrogative words the word AJN we get indefinite words (expressions): _Kia ajn_ = whatever (kind). _Kial ajn_ = for whatever cause. _Kiam ajn_ = whenever. _Kie ajn_ = wherever. _Kiel ajn_ = however, in whatever manner. _Kies ajn_ = whosesoever. _Kio ajn_ = whatever (thing). _Kiom ajn_ = however much, or many. _Kiu ajn_ = whoever, whichever. (9) Besides (outside) that, from the said words we can still make other words by help of the grammatical terminations and other words (suffixes); for example: _Tiama_ = of that time, contemporary (adj.). _Ĉiama_ = continual, permanent. _Kioma_ = which, or what (number or quantity). _Tiea_ = yonder (adj.), of there (that place). _Ĉi-tiea_ = of here (this place). _Tieulo_ = an aborigine (man of there, of that place). _Tiamulo_ = a contemporary (man of then, of that time), etc. (and so on).

EXERCISE 11.

_Correlative Words--continued_ (see pars. 139-158).

(1) Ia ajn plumo sufiĉos. (2) Ĉiu helpus tian homon. (3) Tiu virino ne estas tia virino, kian mi estimas. (4) Ial li foriris de Berlino, kaj mi ne scias ĝuste kial; iu persono (aŭ, iu) diris, ke li lasis la urbon pro malsano. (5) Kie estas mia naztuko (aŭ, poŝtuko)? Mi ĝin ne vidas ie. (6) Ĝi kuŝas tie, sub tiu kanapo. (7) Kiam vi venos min viziti? (8) Mi venos al vi iam morgaŭ. (9) Kies domo estas tiu? (10) Mi neniam aŭdis, al kiu ĝi apartenas. (11) Ĉu vi konis iun en la ĉambro? (12) Mi ne konis iun (aŭ, mi konis neniun). (13) El ĉiuj miaj amikoj, li estas la plej intima. (14) Kian ĉarman leteron vi estas skribinta! (15) Kia homo estas tiu, kiu rajdas sur la griza ĉevalo? (16) Mi ne scias, mi neniam vidis lin antaŭe. (17) Kiom da ĉevaloj vi havas? (18) Mi ne havas tiom, kiom mi havis antaŭ tri monatoj. (19) Ĉia aĝo havas siajn devojn. (20) Ĉial tio estas la plej bona. (21) Ĉiam pripensu, antaŭ ol vi parolas. (22) Ĉies ideo estas diversa. (23) Preskaŭ ĉiu amas sin mem.

TRANSLATION 11.

(1) Any kind of pen will do (suffice). (2) Anyone (everyone) would help such a man. (3) That woman is not the (that) kind of woman (that) I esteem. (4) For some reason he left Berlin, and I don't know exactly why; some person (or, a certain person, _or_, someone) said that he left the city on account of an illness. (5) Where is my handkerchief? I do not see it anywhere (somewhere). (6) It lies there, under that sofa. (7) When will you come to visit me? (8) I will come to you some time to-morrow. (9) Whose house is that? (10) I never heard to whom it belongs. (11) Did you know anyone (someone) in the room? (12) I did not know anyone (or, I knew no one). (13) Of all my friends, he is the most intimate. (14) What a charming letter you have written! (15) What sort of man is that who is riding on the grey horse? (16) I do not know, I never saw him before. (17) How many horses have you? (18) I have not so many as I had three months ago. (19) Every age has its duties. (20) For every reason (all reasons) that is the best. (21). Always reflect before you speak. (22) Everyone's idea is different. (23) Nearly everyone loves himself.

EXERCISE 12.

_Prepositions and Accusative of Direction_ (see pars. 67, 249-261).

(1) Ĉiuj prepozicioj per si mem postulas ĉiam nur la nominativon. (2) Se ni iam post prepozicio uzas la akuzativon, la akuzativo tie dependas ne de la prepozicio, sed de aliaj kaŭzoj. (3) Ekzemple: Por esprimi direkton, ni aldonas al la vorto la finon N; sekve: _tie_ = "en tiu loko," _tien_ = "al tiu loko"; tiel same ni ankaŭ diras: "La birdo flugis en la ĝardenon, sur la tablon," kaj la vortoj "_ĝardenon_," "_tablon_" staras tie ĉi en akuzativo, ne ĉar la prepozicioj "_en_" kaj "_sur_" tion ĉi postulas, sed nur ĉar ni volis esprimi direkton, tio estas, montri, ke la birdo sin ne trovis antaŭe en la ĝardeno aŭ sur la tablo kaj tie flugis, sed, ke ĝi de alia loko flugis al la ĝardeno, al la tablo (ni volas montri, ke la ĝardeno kaj tablo ne estis la loko de la flugado, sed nur la celo de la flugado); en tiaj okazoj ni uzus la finiĝon N tute egale ĉu ia prepozicio starus aŭ ne. (4) Morgaŭ mi veturos Parizon (aŭ, en Parizon). (5) Mi restos hodiaŭ dome. (6) Jam estas tempo iri domen. (7) Ni disiĝis kaj iris en diversajn flankojn; mi iris dekstren kaj li iris maldekstren. (8) Flanken, sinjoro!

TRANSLATION 12.

(1) All prepositions by themselves always require the nominative only. (2) If we ever, after a preposition, use the accusative, the accusative there (in that case) depends not on the preposition, but on other causes. (3) For example: In order to express direction we add to the word the termination N as follows: _tie_="in that place" (there), _tien_="to that place" (thither); thus in the same way we also say: "The bird flew into the garden, upon the table," and the words "_ĝardenon_," "_tablon_," stand here in (the) accusative, not because the prepositions "_en_" and "_sur_" require this, but only because we wished to express direction, that is, to show that the bird was not (did not find itself) previously in the garden or on the table and flew (about) there, but that it flew from some other place to the garden, to the table: (we wish to show that the garden and table were not the place of the flying, but only the destination (aim, purpose) of the flying). In such cases we should use the termination N all the same, whether any preposition were there (should stand) or not. (4) To-morrow I shall travel to Paris (or, into Paris). (5) I shall remain to-day at home. (6) It is already time to go home. (7) We separated and went in different directions; I went to the right and he went to the left. (8) To one side (stand aside), Sir!

EXERCISE 13.

_Prepositions and Accusative of Direction--continued_ (see pars. 249-261).

(1) Kie vi estas? (2) Mi estas en la ĉevalejo, sed mi estas enironta en la bovinejon. (3) Kien vi iras? (4) Mi iras en la preĝejon. (5) La birdo flugas en la ĉambro (ĝi estas en la ĉambro kaj flugadas en ĝi). (6) La birdo flugas en la ĉambron (ĝi estis ekster la ĉambro kaj flugas nun en ĝin). (7) El sub la kanapo la muso kuris sub la liton, kaj dum ĝi kuradis sub la lito, la kato ĝin ekkaptis. (8) Anstataŭ kafo la kelnero donis al mi teon kun sukero, sed sen kremo, tial mi ordonis al li, ke li alportu kremon, kaj kiam li ĝin alportis (aŭ, estis ĝin alportinta), mi enmetis en la tason da teo unu sukerpecon, tiam mi enverŝis el la kremujo la kremon. (9) Mi metis la manon sur la tablon. (10) En la salono estis neniu krom li kaj lia fianĉino. (11) La hirundo flugis trans la riveron, ĉar trans la rivero sin trovis aliaj hirundoj. (12) Kiam li estis ĉe mi, li staris tutan horon apud la fenestro. (13) Ili iris Parizon (aŭ, al Parizo).

TRANSLATION 13.

(1) Where are you? (2) I am in the stable, but I am about to go into the cowshed. (3) Where are you going? (4) I am going into the church. (5) The bird flies in the room (it is in the room and is flying in it). (6) The bird flies into the room (it was outside the room, and now flies into it). (7) From under the sofa the mouse ran under the bed, and whilst it was running about under the bed the cat seized it. (8) Instead of coffee the waiter gave me tea with sugar, but without cream, therefore I ordered (to) him to bring (that he bring) cream, and when he brought it (or, had brought it), I put into the cup of tea one lump of sugar, then I poured in the cream out of the cream-jug. (9) I put my (the) hand on the table. (10) In the drawing-room was nobody except him and his fiancée. (11) The swallow flew across the river, because across the river were (found themselves) other swallows. (12) When he was at my house (with me) he stood (for) a whole hour near the window. (13) They went to Paris.

EXERCISE 14.

_Prepositions--continued_ (see pars. 249-261).

(1) Ili ĝojis je niaj malfeliĉoj. (2) Volu montri al mi la dormoĉambron. (3) Nur tajloro povas fari al (_or_, por) si veston. (4) Ni eniris kafejon antaŭ ol reveni al la hotelo. (5) La kelnero metis antaŭ mi teleron, kuleron, kaj tranĉilon. (6) Anstataŭ ludi kartojn, li lernis Esperanton. (7) Mi staris apud la pordo dum li paroladis kun sia amiko. (8) La profesoro ĉe la lernejo venis kun mi por viziti vian patron. (9) Li sekvis post mi en la interspaco de ĉirkaŭ tri paŝoj. (10) Ŝi donis al mi unufrankan moneron. (11) Li restis ĉe ni de sabato ĝis mardo. (12) Sen mia scio, la birdo deflugis de la arbo. (i3) Li paliĝis de timo, kaj mi, pro teruro, ne sciis kion fari. (14) Dum (aŭ, en) la aŭtuno mi vojaĝadis en Italujo. (15) La leporhundo estas ekster la domo. (16) Tiu ĉi estas la plej granda el ĉiuj arboj en la ĝardeno. (17) Ne miru pri mia senceremonieco kontraŭ vi. (18) Krom Esperanto, mi parolas la lingvon anglan. (19) Ŝi estis bona, kaj krom tio, tre bela fraŭlino.

TRANSLATION 14.

(1) They rejoiced at our misfortunes. (2) Kindly (be willing) show me the bedroom. (3) Only a tailor can make (for) himself a coat. (4) We entered a café before returning to the hotel. (5) The waiter put before me a plate, spoon, and knife. (6) Instead of playing cards, he learnt Esperanto. (7) I stood near the door whilst he conversed with his friend. (8) The professor of (at) the school came with me to visit your father. (9) He followed me at a distance of about three paces (steps). (10) She gave me a coin of one franc. (11) He stayed with us from Saturday till Tuesday. (12) Unknown to me (without my knowledge), the bird flew down from the tree. (13) He grew pale with fear, and I, from terror, did not know what to do. (14) During (or, in) the autumn I travelled about in Italy. (15) The greyhound (hare-hound) is outside the house. (16) This is the largest of all the trees in the garden. (17) Do not wonder at (concerning) my unceremoniousness towards you. (18) Besides Esperanto, I speak the English language. (19) She was good, and besides that, a very beautiful young lady.

EXERCISE 15.

_Prepositions--continued_ (see pars. 249-261).

(1) Li fianĉiĝis kun Fraŭlino Berto post kiam li estis parolinta kun ŝia patro. (2) Mi restadas tie ĉi laŭ la konsilo de mia kuracisto. (3) Malgraŭ mia konsilo, li eliris el la urbo per flanka vojeto. (4) La domo konstruita de mia onklo estas kovrita per ardezoj. (5) Por ĉio estas tempo. (6) Ni invitas ĉiujn vidi por si. (7) Je tiu prezo mi aĉetis por la infanoj tableton. (8) Mi devos ekiri post kvarono de horo. (9) Tagon post tago ni iris preter la fenestroj de la domo. (10) Ili sekvis unu post la alia. (11) Li demandis ŝin, pro kio ŝi ploras. (12) Ne sopiru je via perdita feliĉo; ne pensu pri ĝi. (13) Sen vi, ni estas kvazaŭ sen kapo. (14) Spite miajn protestojn, kaj spite ĉion, kion mi povis diri, li foriris. (15) La hundo kuris sub la tablon por ekkapti la katon, sed la kato forkuris, kaj la hundo ĝin mortigis sub la kanapo. (16) La birdo, kiu sidis sur la arbo, surflugis sur la tegmenton de la domo. (17) Li ĵetis ŝtonon super la muron. (18) Li iris tra la arbaro, kaj poste pasis trans la ponton.

TRANSLATION 15.

(1) He became engaged (was affianced) to (with) Miss Bertha after he had spoken to (with) her father. (2) I am remaining here by (according to) the advice of my doctor. (3) In spite of my advice, he left the city by a by-path. (4) The house built by my uncle has been covered with slates. (5) There is a time for everything. (6) We invite all to see for themselves. (7) At that price I bought for the children a tiny table. (8) I must start in (after) a quarter of an hour. (9) Day by (after) day we went by (past) the windows of the house. (10) They followed one after the other. (11) He asked her why (because of what) she cried (cries). (12) Do not sigh for (about, concerning) your lost happiness; do not think of (about) it. (13) Without you, we are as without a head. (14) In spite of my protestations, and in spite of everything I could say, he went away. (15) The dog ran under the table to (in order to) seize the cat, but the cat ran away, and the dog killed it under the sofa. (16) The bird that sat on the tree flew on to the roof of the house. (17) He threw a stone over the wall. (18) He went through the wood, and then passed across the bridge.

EXERCISE 16.

_Preposition "Je" and the Accusative_ (see pars. 65--69, 251, 256).

(1) Se ni bezonas uzi prepozicion kaj la senco ne montras al ni, kian prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion "je." (2) Sed estas bone uzadi la vorton "je" kiel eble pli[34] malofte. (3) Anstataŭ la vorto "je" ni povas ankaŭ uzi akuzativon sen prepozicio. (4) Mi ridas je lia naiveco (aŭ, mi ridas pro lia naiveco, aŭ, mi ridas lian naivecon). (5) Je la lasta fojo (aŭ, la lastan fojon) mi vidis lin ĉe vi. (6) Mi veturis du tagojn kaj unu nokton. (7) Mi sopiras je mia perdita feliĉo (aŭ, mian perditan feliĉon). (8) El la dirita regulo sekvas, ke se ni pri ia verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon (t.e., ĉu ĝi estas aktiva) aŭ ne, ni povas ĉiam uzi la akuzativon. (9) Ekzemple, ni povas diri, "obei al la patro," kaj "obei la patron" (anstataŭ "obei je la patro"). (10) Sed ni ne uzas la akuzativon tiam, kiam la klareco de la senco tion ĉi malpermesas; ekzemple, ni povas diri, "pardoni al la malamiko," kaj, "pardoni la malamikon," sed ni devas diri ĉiam, "pardoni al la malamiko lian kulpon."

Footnote:

[34] It is more usual to use _plej_.

TRANSLATION 16.

(1) If we need to use a preposition, and the sense does not show (to) us what preposition to use, then we can use the general (common) preposition _"je."_ (2) But it is well to use the word _"je"_ as seldom as possible. (3) Instead of the word _"je,"_ we can also use an accusative without a preposition. (4) I laugh _at_ his simplicity (or, I laugh _because of his_ simplicity, or, I deride his simplicity). (5) On the last occasion (or, last time) I saw him with you. (6) I travelled two days and one night. (7) I sigh _for_ (I bemoan) my lost happiness. (8) From the said rule (it) follows that if we, concerning any verb, do not know whether it requires after it the accusative (i.e., whether it is active) or not, we can always use the accusative. (9) For example, we can say, "to obey _to_ the father," and "to obey the father" (instead of "to obey _je_ the father"). (10) But we do not use the accusative (then) when the clearness of the sense forbids this; for example, we can say "to pardon _to_ the enemy," and, "to pardon the enemy," but we must always say, "to pardon _to_ the enemy his offence."

EXERCISE 17.

_Participles, Substantival, Adjectival, Adverbial_ (see pars. 203-213).

(1) Se la lernanto scius bone sian lecionon, la instruanto[35] lin ne punus. (2) Fluanta akvo estas pli pura, ol akvo staranta senmove. (3) Kiam Nikodemo batas Jozefon, tiam Nikodemo estas la batanto kaj Jozefo la batato. (4) Al homo, pekinta senintence, Dio facile pardonas. (5) Trovinte pomon, mi ĝin manĝis. (6) La falinta homo ne povis sin levi. (7) Ne riproĉu vian amikon, ĉar vi mem pli multe meritas riproĉon; li estas nur unufoja mensoginto, dum vi estas ankoraŭ nun ĉiam mensoganto. (8) La tempo pasinta jam neniam revenos; la tempon venontan neniu ankoraŭ konas. (9) Venu, ni atendas vin, Savonto de la mondo! (10) En la lingvo Esperanto ni vidas la estontan lingvon de la tuta mondo. (11) Aŭgusto estas mia plej amata filo. (12) Mono havata estas pli grava ol havita. (13) Pasero kaptita estas pli bona, ol aglo kaptota. (14) La soldatoj kondukis la arestitojn tra la stratoj. (15) Li venis al mi tute ne atendite.

Footnote:

[35] _Instruanto_ = The one who is teaching, possibly only an occasional teacher. _Instruisto_ = A teacher habitually, or by profession.

TRANSLATION 17.

(1) If the pupil knew (should know) his lesson well, the teacher would not punish him. (2) Flowing water is purer than stagnant (standing without movement) water. (3) When Nicodemus beats Joseph, then Nicodemus is the beater (beating one) and Joseph the beaten. (4) God easily pardons (to) a person sinning (having sinned) unintentionally. (5) Having found an apple, I ate it. (6) The fallen man could not raise himself. (7) Do not reproach your friend, for you much more merit reproach; he is only a one-time liar (has been once a liar), while you are yet now always a liar (while you are a liar always now). (8) Time passed will never more return; time about to come no one yet knows. (9) Come, we await You, Saviour of the world! (10) In the language Esperanto we see the future language of the whole world. (11) Augustus is my best loved son. (12) Money in hand (being had) is more important than that once had (than having been had). (13) A sparrow caught is better than an eagle about to be caught. (14) The soldiers led the prisoners through the streets. (15) He came to me quite unexpectedly.

EXERCISE 18.

_Numerals and Suffixes -OBL-, -ON-, -OP-_ (see pars. 115-124, 284).

(1) Mi havas cent pomojn. (2) Mi havas centon da pomoj. (3) Tiu ĉi urbo havas milionon da loĝantoj. (4) Mi aĉetis dek du oranĝojn. (5) Mi aĉetis dek-duon da kuleroj kaj du dek-duojn da forkoj. (6) Mil jaroj (aŭ, milo da jaroj) faras miljaron.[36] (7) Unue, mi redonas al vi la monon, kiun vi pruntis al mi; due, mi dankas vin por la prunto; trie, mi petas vin ankaŭ poste prunti al mi, kiam mi bezonos monon. (8) Por ĉiu tago mi ricevas kvin frankojn, sed por la hodiaŭa tago mi ricevis duoblan pagon, t.e. (tio estas), dek frankojn. (9) Kvinoble sep estas (_or_, faras) tridek kvin. (10) Tri estas duono de ses. (11) Ok estas kvar kvinonoj de dek. (12) Kvar metroj da[37] tiu ĉi ŝtofo kostas naŭ frankojn; tial du metroj kostas kvar kaj duonon frankojn (aŭ, da frankoj). (13) Unu tago estas tricent-sesdek-kvinono, aŭ tricent-sesdek-sesono, de jaro. (14) Tiuj ĉi du amikoj promenas ĉiam duope. (15) Kvinope ili sin ĵetis sur min, sed mi venkis ĉiujn kvin atakantojn. (16) Por miaj kvar infanoj mi aĉetis dek du pomojn, kaj al ĉiu el la infanoj mi donis po tri pomoj. (17) Tiu ĉi libro havas sesdek paĝojn; tial, se mi legos en ĉiu tago po dek kvin paĝoj, mi finos la tutan libron en kvar tagoj. (18) Kioma horo estas? La tria. (19) Je kioma horo ekiras la vagonaro por Berlino? (20) Je tri kvaronoj de la tria (horo) (aŭ, je la dua kaj tri kvaronoj) (aŭ, je kvarono antaŭ la tria) (aŭ, je la dua kvardek kvin). (21) Kiun daton ni havas hodiaŭ? (22) Hodiaŭ estas la dudek-sepa de Marto. (23) Kiom kostas tio ĉi? Naŭ frankojn[38] (aŭ, ĝi kostas naŭ frankojn). (24) Kiom estas la pezo de tiu kesto? Kvardek funtoj.[39]

Footnotes:

[36] _Jarmilo_ is often used in preference to _miljaro_.

[37] Better, _de_ (par. 259 (7)).

[38] Accusative, governed by the verb _kostas_ in the question.

[39] Nominative, because _estas_ does not govern accusative (see par. 64 (_a_)).

TRANSLATION 18.

(1) I have a hundred apples. (2) I have a hundred of apples. (3) This town has a million (of) inhabitants. (4) I bought twelve oranges. (5) I bought a dozen (of) spoons and two dozen (of) forks. (6) A thousand years (or, a thousand of years) makes a millennium. (7) Firstly, I give back to you the money which you lent (to) me; secondly, I thank you for the loan ; thirdly, I beg you also afterwards to lend to me when I (shall) need money. (8) For each day I receive five francs, but for this (to-day's) day I received double payment, i.e. (that is) ten francs. (9) Five times (five-fold) seven is thirty-five. (10) Three is (the) half of six. (11) Eight is four-fifths of ten. (12) Four metres of this stuff cost nine francs; therefore two metres cost four and a half francs (or, of francs). (13) One day is a 365th or a 366th of a year. (14) These two friends always walk out two together (by twos). (15) Five together (by fives) they threw themselves upon me, but I vanquished all five assailants. (16) For my four children I bought twelve apples, and to each of the children I gave at the rate of three apples. (17) This book has sixty pages; therefore if I (shall) read (in) each day at the rate of fifteen pages, I shall finish the whole book in four days. (18) What time (hour) is it? Three o'clock (the third). (19) At what time does the train start for Berlin? (20) At three-quarters of the third (hour) (or, at the second and three-quarters) (or, one-quarter before the third) (or, two forty-five). (21) What is the date (what date have we to-day)? (22) To-day is the 27th of March. (23) How much does this cost? Nine francs (or, it costs nine francs). (24) How much is the weight of that box? Forty pounds.

EXERCISE 19.

_Suffixes -AĈ-, -AD- and Prefixes EK- and FI-_ (see pars. 270, 288).

(1) En la daŭro de kelke da minutoj mi aŭdis du pafojn. (2) La pafado daŭris tre longe. (3) Mi eksaltis de surprizo. (4) Mi saltas tre lerte. (5) Mi saltadis la tutan tagon de loko al loko. (6) Lia hieraŭa parolo estis tre bela, sed la tro multa parolado lacigas lin. (7) Kiam vi ekparolis, ni atendis aŭdi ion novan, sed baldaŭ ni vidis, ke ni trompiĝis. (8) Li kantas tre belan kanton. (9) La kantado estas agrabla okupo. (10) La diamanto havas belan brilon. (11) Du ekbriloj de fulmo trakuris tra la malluma ĉielo. (12) La vortoj "aŭdado, flarado, gustumado, pensado," k.t.p., esprimas niajn kapablojn; sed kiam ni uzas tiajn vortojn sen la sufikso _-ADO_, tiam ili esprimas apartajn agojn de tiaj kapabloj. (13) Mi timas, ke vi ne povos legi tian skribaĉon. (14) Ne legu tiajn fiverkojn.

TRANSLATION 19.

(1) In the course (duration) of some minutes I heard two shots. (2) The fusillade (shooting) continued very long. (3) I started (jumped suddenly) with surprise. (4) I jump very cleverly. (5) I was jumping all day from place to place. (6) His yesterday's speech was very fine but (the) too much speaking fatigues him. (7) When you began to speak, we expected to hear something new, but soon we saw that we were mistaken. (8) He sings a very fine song. (9) Singing is an agreeable occupation. (10) The diamond has a beautiful brilliancy (lustre). (11) Two flashes of lightning ran through the dark sky. (12) The words "hearing, smelling, tasting, thinking," etc., express our faculties; but when we use such words without the suffix _-ADO_, then they express isolated acts of such faculties. (13) I fear you will not be able to read such bad writing. (14) Don't read such shameful writings.

EXERCISE 20.

_Suffixes -AĴ-, -EC-_ (see par. 271).

(1) Vi parolas sensencaĵon, mia amiko. (2) Mi trinkis teon kun kuko kaj konfitaĵo. (3) Akvo estas fluidaĵo. (4) Mi ne volis trinki la vinon, ĉar ĝi enhavis en si ian suspektan malklaraĵon. (5) Sur la tablo staris diversaj sukeraĵoj. (6) En tiuj ĉi boteletoj sin trovas diversaj acidoj, vinagro, sulfuracido, azotacido, kaj aliaj. (7) Via vino estas nur ia abomena acidaĵo. (8) La acideco de tiu ĉi vinagro estas tre malforta. (9) Mi manĝis bongustan ovaĵon. (10) Tiu ĉi granda altaĵo ne estas natura monto. (11) La alteco de tiu monto ne estas tre granda. (12) Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo. (13) Ĉemizojn, kolumojn, manumojn, kaj ceterajn similajn objektojn ni nomas tolaĵo, kvankam ili ne ĉiam estas faritaj el tolo. (14) Glaciaĵo estas dolĉa glaciigita frandaĵo. (15) La riĉeco de tiu ĉi homo estas granda, sed lia malsaĝeco estas ankoraŭ pli granda. (16) Li amas tiun ĉi knabinon pro ŝia beleco kaj boneco. (17) Lia heroeco plaĉas al mi. (18) La tuta supraĵo de la lago estis kovrita per naĝantaj folioj kaj diversaj aliaj kreskaĵoj. (19) Mi vivas kun li en granda amikeco.

TRANSLATION 20.

(1) You speak (a piece of) nonsense, my friend. (2) I drank tea, with cake and preserve (jam). (3) Water is a fluid (thing). (4) I would not drink the wine because it contained in it some suspicious muddiness. (5) Upon the table stood various sweetmeats. (6) In these phials are various acids, vinegar, sulphuric acid, nitric acid, and others. (7) Your wine is only some abominable sour stuff. (8) The acidity of this vinegar is very weak. (9) I ate a savoury (good-tasted) omelette. (10) This great height (eminence) is not a natural mountain. (11) The height of that mountain is not very great. (12) When I travel anywhere, I never take with me much luggage. (13) Shirts, collars, cuffs, and other similar objects we call linen, although they are not always made out of lint-cloth. (14) An ice is a sweet frozen dainty. (15) The wealth of this person is great, but his foolishness is still greater. (16) He loves this girl for her beauty and goodness. (17) His heroism pleases me. (18) The entire surface of the lake was covered with floating leaves and various other growths. (19) I live with him in great amity.

EXERCISE 21.

_Suffixes -AN-, -ESTR-, -IST-, -UL-_ (see par. 272).

(1) Kiu okupas sin je meĥaniko, estas meĥanikisto, kaj kiu okupas sin je ĥemio, estas ĥemiisto. (2) Diplomatiiston oni povas ankaŭ nomi diplomato, sed fizikiston oni ne povas nomi fiziko, ĉar fiziko estas la nomo de la scienco mem. (3) La fotografisto fotografis min, kaj mi sendis mian fotografaĵon al mia patro. (4) La dentisto eltiris du el la dentoj de mia fratino. (5) La ŝipanoj devas obei la ŝipestron. (6) Ĉiuj loĝantoj de regno estas regnanoj. (7) Urbanoj estas ordinare pli ruzaj, ol vilaĝanoj. (8) La regnestro de nia lando estas bona kaj saĝa reĝo. (9) La Parizanoj estas gajaj homoj. (10) Nia provincestro estas severa, sed justa. (11) Nia urbo havas bonajn policanojn, sed ne sufiĉe energian policestron. (12) Luteranoj kaj Kalvinanoj estas kristanoj. (13) Germanoj kaj francoj, kiuj loĝas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne estas rusoj. (14) Li estas nelerta kaj naiva provincano. (15) La loĝantoj de unu regno estas samregnanoj; la loĝantoj de unu urbo estas samurbanoj; la konfesantoj de unu religio estas samreligianoj. (16) Nia regimentestro estas por siaj soldatoj kiel bona patro. (17) La botisto faras botojn kaj ŝuojn, sed tian homon en Anglujo oni nomas ordinare ŝuisto. (18) La lignisto vendas lignon, kaj la lignaĵisto faras tablojn, seĝojn, kaj aliajn lignajn objektojn. (19) Ŝteliston neniu lasas en sian domon. (20) La kuraĝa maristo dronis en la maro. (21) Verkisto verkas librojn, kaj skribisto simple transskribas paperojn. (22) Ni havas diversajn servantojn: kuiriston, ĉambristinon, infanistinon, kaj veturigiston. (23) La riĉulo havas multe da mono. (24) Ni ne scias, ĉu li estas malsaĝulo aŭ ruzulo. (25) Timulo timas eĉ sian propran ombron. (26) Li estas mensogisto kaj malnoblulo.

TRANSLATION 21.

(1) (He) who occupies himself with mechanics is a mechanic, and (he) who occupies himself with chemistry is a chemist. (2) A diplomatist one can also call a "diplomate," but a physicist cannot be called "physics," because physics is the name of the science itself. (3) The photographer photographed me, and I sent my photograph to my father. (4) The dentist drew two of my sister's teeth. (5) The crew must obey the captain. (6) All inhabitants of a state are members of a state. (7) Townspeople are usually more crafty than villagers. (8) The ruler of our land is a good and wise king. (9) The Parisians are a gay people (men). (10) Our provincial governor is strict, but just. (11) Our town has good policemen, but an insufficiently energetic chief constable. (12) Lutherans and Calvinists are Christians. (13) Germans and French, who live in Russia, are residents in Russia (Russian residents), although they are not Russians. (14) He is a dull and simple provincial. (15) The inhabitants of the same (one) state are fellow-countrymen; the inhabitants of one city are fellow-citizens; the professors (confessors) of one religion are co-religionists. (16) Our regimental chief is for his soldiers like a good father (is like a good father to his soldiers). (17) The bootmaker makes boots and shoes, but such a man in England they usually call a shoemaker. (18) The timber merchant sells wood, and the joiner makes tables, chairs, and other wooden articles. (19) A thief no one lets into his house. (20) The courageous seaman was drowned in the sea. (21) An author writes books, and a scribe simply transcribes papers. (22) We have various servants: a cook (male), a chambermaid, nursemaid, and coachman. (23) The rich man has much money. (24) We do not know whether he is a fool or a cunning man. (25) A coward fears even his own shadow. (26) He is an habitual liar and base fellow (ignoble man).

EXERCISE 22.

_Suffixes -AR-, -ER-_ (see par. 273).

(1) Mia skribilaro konsistas el inkujo, sablujo, kelke da plumoj, krajono, kaj inksorbilo. (2) Oni metis antaŭ mi manĝilaron, kiu konsistis el telero, kulero, tranĉilo, forko, glaseto por brando, glaso por vino, kaj buŝtuko. (3) En varmega tago mi amas promeni en arbaro. (4) Nia lando venkos, ĉar nia militistaro estas granda kaj brava. (5) Sur kruta ŝtuparo li levis sin al la tegmento de la domo. (6) Mi ne scias la lingvon hispanan, sed per helpo de vortaro hispana-germana mi tamen komprenis iom vian leteron. (7) Sur tiuj ĉi vastaj kaj herboriĉaj kampoj paŝtas sin grandaj brutaroj, precipe aroj da bellanaj ŝafoj. (8) Centimo, pfenigo, kaj kopeko estas moneroj. (9) Sablero enfalis en mian okulon. (10) Unu fajrero estas sufiĉa, por eksplodigi pulvon. (11) Vi ne trovos eĉ unu polveron sur lia vesto, aŭ unu koteron sur lia pantalono.

TRANSLATION 22.

(1) My writing materials consist of an inkstand, a sand box, some pens, a pencil, and blotting paper. (2) They put before me a table service (eating implements), which consisted of a plate, spoon, knife, fork, liqueur glass (small glass) for brandy, a glass for wine, and a serviette. (3) On (in) a hot day I love to walk in a wood. (4) Our country will conquer, for our army is large and brave. (5) On a steep ladder he raised himself to the roof of the house. (6) I do not know the Spanish language, but by help of a Spanish-German dictionary I nevertheless understood to some extent your letter. (7) On these vast and richly herbaged fields feed (themselves) large herds of cattle, especially flocks (collections) of fine-fleeced sheep. (8) A centime, a pfennig, and a copeck are coins. (g) A grain of sand fell into my eye. (10) One spark is sufficient (for) to explode gunpowder. (11) You will not find even one grain of dust on his coat, or one speck of mud on his trousers.

EXERCISE 23.

_Suffixes -ĈJ-, -NJ-, and Moŝto_ (see pars. 274, 283).

(1) La gepatroj ĉiam nomas Johanon, Johanĉjo (aŭ Joĉjo), kaj Erneston ili nomas Erneĉjo (aŭ Erĉjo). (2) Vilhelmo nomas sian fratinon Marinjo (aŭ Manjo), kvankam ŝi estas baptita Mario; kaj Mario nomas sian fraton Vilhelĉjo (aŭ Vilheĉjo, aŭ Vilĉjo, aŭ Viĉjo). (3) Sofinjo estis baptita Sofio, sed kelkafoje ŝia frato, Nikolao, nomis ŝin Sonjo, kaj ŝi nomis lin Nikĉjo (aŭ Niĉjo). (4) Mi diris al la reĝo: via reĝa moŝto, pardonu min! (5) El la kvar leteroj unu estis adresita: Al Lia Episkopa Moŝto, La Episkopo de N.; la dua: Al Lia Grafa Moŝto de P.; la tria: Al Lia Moŝto Sinjoro D.; la kvara: Al Sinjoro G. C.

TRANSLATION 23.

(1) The parents always call John, Johnnie (or Jack), and Ernest they call Ernstie (or Ernie). (2) William calls his sister Polly (or Poll), although she has been christened Mary; and Mary calls her brother Willie (or Will, or Billy, or Bill). (3) Sophy was christened Sophia, but sometimes her brother Nicholas called her Soph, and she called him Nickie (or Nick). (4) I said to the King: pardon me, your Majesty! (5) Of the four letters one was addressed to the Right Reverend the Bishop of N.; the second to the Right Honourable the Earl of P.; the third to the Honourable D. (_or_, His Honour, _or_, His Worship, etc., D.); the fourth to Mr. G. C. (_or_, G. C., Esq.).

EXERCISE 24.

_Suffixes -EBL-, -EM-, -IND-_ (see par. 275).

(1) Ŝtalo estas fleksebla, sed fero ne estas fleksebla. (2) Vitro estas rompebla kaj travidebla. (3) Ne ĉiu kreskaĵo estas manĝebla. (4) Via parolo estas tute nekomprenebla, kaj viaj leteroj estas ĉiam skribitaj tute nelegeble. (5) Rakontu al mi vian malfeliĉon, ĉar eble mi povos helpi al vi. (6) Li rakontis al mi historion tute ne kredeblan. (7) Ĉu vi amas vian patron? Kia demando! kompreneble, ke mi lin amas! (8) Mi kredeble ne povos veni al vi hodiaŭ, ĉar mi pensas, ke mi mem havos hodiaŭ gastojn. (9) Li estas homo ne kredinda. (10) Via ago estas tre laŭdinda. (11) Tiu ĉi grava tago restos por mi ĉiam memorinda. (12) Lia edzino estas tre laborema kaj ŝparema, sed ŝi estas ankaŭ tre babilema kaj kriema. Li estas tre ekkolerema kaj ekscitiĝas ofte ĉe la plej malgranda bagatelo; tamen li estas tre pardonema, li ne portas longe la koleron, kaj li tute ne estas venĝema. (13) Li estas tre kredema; eĉ la plej nekredeblajn aferojn, kiujn rakontas al li la plej nekredindaj homoj, li tuj kredas. (14) Li estas tre purema, kaj eĉ unu polveron vi ne trovos sur lia vesto.

TRANSLATION 24.

(1) Steel is flexible, but iron is not flexible. (2) Glass is breakable, and can be seen through (transparent = _diafana_). (3) Not every plant is eatable. (4) Your talk is quite incomprehensible, and your letters are always written quite illegibly. (5) Relate to me your misfortune, for possibly I can help you. (6) He told me a story quite incredible. (7) Do you love your father? What a question! Of course (it is understandable that) I love him! (8) I probably shall not be able to come to you to-day, because I think that I myself shall have guests to-day. (9) He is a person unworthy of belief. (10) Your action is very praiseworthy. (11) This important day will remain ever memorable for me. (12) His wife is very industrious and thrifty; but she is also very loquacious and noisy. He is very choleric, and often is excited at the least trifle; however, he is very forgiving, he does not nurse anger long, and he is not at all revengeful. (13) He is very credulous; even the most incredible things, that the most unbelievable people tell him, he believes at once. (14) He is very cleanly, and even a grain of dust you will not find on his coat.

EXERCISE 25.

_Suffixes -EDZ-, -ID-, -IN-_ (see pars. 276, 279, 282). _Prefixes BO-, DUON-, GE-, PRA-_ (see par. 286).

(1) Patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj. (2) Petro, Anno, kaj Elizabeto estas miaj gefratoj. (3) Gesinjoroj Smith hodiaŭ vespere venos al ni. (4) Mi gratulis telegrafe la junajn geedzojn. (5) La gefianĉoj staris apud la altaro. (6) La patro de mia edzino estas mia bopatro, mi estas lia bofilo, kaj mia patro estas la bopatro de mia edzino. (7) Ĉiuj parencoj de mia edzino estas miaj boparencoj, sekve ŝia frato estas mia bofrato, ŝia fratino estas mia bofratino; mia frato kaj fratino (gefratoj) estas la bogefratoj de mia edzino. (8) La edzino de mia nevo kaj la nevino de mia edzino estas miaj bonevinoj. (9) Virino, kiu kuracas, estas kuracistino; edzino de kuracisto estas kuracistedzino. (10) La doktoredzino Jones vizitis hodiaŭ la gedoktorojn Robinson. (11) Li ne estas lavisto, li estas lavistinedzo. (12) La filoj, nepoj, kaj pranepoj de reĝo estas reĝidoj. (13) La hebreoj estas Izraelidoj, ĉar ili devenas de Izraelo. (14) Ĉevalido estas nematura ĉevalo; kokido, nematura koko; bovido, nematura bovo; birdido, nematura birdo. (15) Miaj filoj kaj filinoj, miaj nepoj kaj nepinoj, miaj pranepoj kaj pranepinoj estas miaj idoj (aŭ, miaj posteuloj); sed miaj avoj kaj avinoj, miaj praavoj kaj praavinoj estas miaj prapatroj. (16) La edzino de mia patro estas mia patrino, kaj la avino de miaj infanoj. (17) Sur la korto staras koko kun tri kokinoj. (18) Mia fratino estas tre bela knabino. (19) Mia onklino estas bona virino. (20) Mi vidis vian onklinon kun ŝiaj kvar nepinoj kaj kun mia nevino. (21) Lia duonpatrino estas mia bofratino. (22) Mi havas bovon kaj bovinon. (23) La juna vidvino fariĝis denove fianĉino. (24) La dua edzo de mia patrino estas mia duonpatro, kaj la infanineto, kiu estis naskita la lastan semajnon, estas mia duonfratino.

TRANSLATION 25.

(1) A father and mother together are called parents. (2) Peter, Anne, and Elizabeth are my brother and sisters. (3) Mr. and Mrs. Smith will come to us this (to-day) evening. (4) I congratulated by telegraph the young married couple. (5) The affianced pair stood at the altar. (6) My wife's father is my father-in-law, I am his son-in-law, and my father is my wife's father-in-law. (7) All my wife's relations are my relatives by marriage (relations-in-law), consequently her brother is my brother-in-law, her sister is my sister-in-law; my brother and sister (_gefratoj_) are brother-and-sister-in-law of my wife. (8) My nephew's wife and my wife's niece are my nieces-in-law. (9) A woman who treats patients is a female doctor; the wife of a doctor is a _kuracistedzino_ = a doctor's wife. (10) Mrs. Doctor Jones visited

to-day Dr. and Mrs. Robinson. (11) He is not a washerman, he is a washerwoman's husband. (12) The sons, grandsons, and great-grandsons of a king are princes (a king's descendants). (13) The Jews are Israelites, for they descend (originate) from Israel. (14) A foal is an immature horse; a chicken, an immature fowl; a calf, an immature ox; a fledgeling, an immature bird. (15) My sons and daughters, my grandsons and granddaughters, my great-grandsons and great-granddaughters, are my descendants; but my grandfathers and grandmothers, my great-grandfathers and great-grandmothers, are my ancestors. (16) My father's wife is my mother, and the grandmother of my children. (17) In (on) the yard are a cock and three hens. (18) My sister is a very beautiful girl. (19) My aunt is a good woman. (20) I saw your aunt with her four granddaughters and (with) my niece. (21) His stepmother is my sister-in-law. (22) I have an ox and a cow. (23) The young widow became again engaged (a fiancée). (24) The second husband of my mother is my stepfather, and the baby (female) which was born last week is my half-sister.

EXERCISE 26.

_Suffixes -EG-, -ET-_ (see par. 277).

(1) Mi aĉetis por la infanoj tableton kaj kelke da seĝetoj. (2) En nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj. (3) Tuj post la hejto, la forno estis varmega, post unu horo ĝi estis jam nur varma, post du horoj ĝi estis nur iom varmeta, kaj post tri horoj ĝi estis jam tute malvarma. (4) En la somero ni trovas malvarmeton en densaj arbaregoj. (5) Li sidas apud la tablo kaj dormetas. (6) Mallarĝa vojeto kondukas tra tiu ĉi kampo al nia domo. (7) Sur lia vizaĝo mi vidis ĝojan rideton. (8) Kun bruo oni malfermis la pordegon, kaj la kaleŝo enveturis en la korton. (9) Ĉi tio estis jam ne simpla pluvo, sed pluvego. (10) Grandega hundo metis sur min sian antaŭan piedegon, kaj mi pro teruro ne sciis, kion fari. (11) Antaŭ nia militistaro staris granda serio da pafilegoj.

TRANSLATION 26.

(1) I bought for the children a tiny table and some tiny chairs. (2) In our country there are no mountains (lit., mountains do not find themselves), but only hills. (3) Immediately after the heating, the stove was hot, after an hour it was no more than (already only) warm, after two hours it was only just warm, and after three hours it was already quite cold. (4) In the summer we find coolness in thick forests. (5) He sits by the table and dozes. (6) A narrow path leads through this field to our house. (7) Upon his countenance I saw a joyful smile. (8) With noise they opened the gate, and the carriage drove into the courtyard. (9) This was no longer (already not) a simple shower, but a downpour (deluge). (10) An enormous dog put his huge forepaw upon me, and from terror I did not know what to do. (11) Before our army stood a great line of cannon.

EXERCISE 27.

_Suffixes_ _-EJ-_, _-ING-_, _-UJ-_ (see par. 278).

(1) La domo, en kiu oni lernas, estas lernejo, kaj la domo, en kiu oni preĝas, estas preĝejo. (2) La kuiristo sidas en la kuirejo. (3) La kuracisto konsilis al mi iri en ŝvitbanejon. (4) Magazeno, en kiu oni vendas cigarojn, aŭ ĉambro, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarejo; skatoleto aŭ alia objekto, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarujo; tubeto, en kiun oni metas cigaron, kiam oni ĝin fumas, estas cigaringo. (5) Skatolo, en kiu oni tenas plumojn, estas plumujo, kaj bastoneto, sur kiu oni tenas plumon por skribado, estas plumingo. (6) En la kandelingo sidis brulanta kandelo. (7) En la poŝo de mia pantalono mi portas monujon, kaj en la poŝo de mia surtuto mi portas paperujon; pli grandan paperujon mi portas sub la brako. (8) La rusoj loĝas en Rusujo, kaj la germanoj en Germanujo.

TRANSLATION 27.

(1) The house in which one learns is a school, and the house in which one prays is a church. (2) The cook is (sits) in the kitchen. (3) The doctor advised me to go into a Turkish (sweat, vapour) bath. (4) A shop (warehouse, store) in which cigars are sold (they sell cigars), or a room in which cigars are kept, is a cigar shop (store); a small box or other thing into which cigars are put is a cigar-case; a little tube into which one puts a cigar when one smokes it is a cigarholder (mouthpiece). (5) A box in which one keeps pens is a pen-box, and a little stick on which one has (keeps) a pen for writing is a penholder. (6) In the candlestick was (sat) a burning candle. (7) In my trousers' pocket I carry a purse, and in my overcoat pocket I carry a writing-case (pocket-book); a larger portfolio I carry under my arm. (8) (The) Russians live in Russia, and (the) Germans in Germany.

EXERCISE 28.

_Suffixes -IG- and -IĜ-_ (see par. 280).

(1) En la kota vetero mia vesto forte malpuriĝis; tial mi prenis broson kaj purigis la veston. (2) Li paliĝis de timo kaj poste li ruĝiĝis de honto. (3) Li fianĉiĝis kun fraŭlino Berto; post tri monatoj estos la edziĝo; la edziĝa soleno estos en la nova preĝejo, kaj la edziĝa festo estos en la domo de liaj estontaj bogepatroj. (4) Tiu ĉi maljunulo tute malsaĝiĝis kaj infaniĝis. (5) Post infekta malsano oni ofte bruligas la vestojn de la malsanulo. (6) Forigu vian fraton, ĉar li malhelpas al ni. (7) Ŝi edziniĝis kun sia kuzo, kvankam ŝiaj gepatroj volis ŝin edzinigi kun alia persono. (8) En la printempo la glacio kaj la neĝo fluidiĝas. (9) Venigu la kuraciston, ĉar mi estas malsana. (10) Li venigis al si el Berlino multajn librojn. (11) Mia onklo ne mortis per natura morto, sed li tamen ne mortigis sin mem, kaj ankaŭ estis mortigita de neniu; unu tagon, promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn de veturanta vagonaro kaj mortiĝis. (12) Mi ne pendigis mian ĉapon sur tiu ĉi arbeto; sed la vento forblovis de mia kapo la ĉapon, kaj ĝi, flugante, pendiĝis sur la branĉoj de la arbeto. (13) Sidigu vin (aŭ, sidiĝu), sinjoro! (14) La junulo aliĝis al nia militistaro, kaj kuraĝe batalis kune kun ni kontraŭ niaj malamikoj.

TRANSLATION 28.

(1) In the muddy weather my coat became very dirty; therefore I took a brush and cleaned the coat. (2) He became (or grew) pale with (from) fear and afterwards he blushed (reddened) with shame. (3) He became engaged to (with) Miss Bertha; in (after) three months will be the marriage; the wedding ceremony will be in the new church, and the marriage festival will be in the house of his future parents-in-law. (4) This old man became quite foolish and childish. (5) After an infectious disease they often burn the clothes of the patient. (6) Send away your brother, because he hinders us. (7) She was married to her cousin, although her parents wished to marry her to (with) another person. (8) In the spring (the) ice and (the) snow melt. (9) Send for (fetch, lit., cause to come) the doctor, for I am ill. (10) He obtained (caused to come to him) many books from (out of) Berlin. (11) My uncle did not die (by) a natural death, but he nevertheless did not kill himself, and also was killed by no one; one day, walking by the rails of a railway, he fell under the wheels of a travelling train and came to his death. (12) I did not hang my cap on this shrub; but the wind blew away the cap from my head, and it, in flying, got hung up on the branches of the shrub. (13) Seat yourself (or, be seated), sir! (14) The young man joined (lit., became to) our army, and courageously fought together with us against our enemies.

EXERCISE 29.

_Suffix -IL-_ (see par. 281).

(1) La tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon, kaj mi devis uzi mian poŝan tranĉilon. (2) Ĉu vi havas korktirilon, por malŝtopi la botelon? (3) Mi volis ŝlosi la pordon, sed mi perdis la ŝlosilon. (4) Ŝi kombas al si la (_or_, siajn) harojn per arĝenta kombilo. (5) En somero ni veturas per diversaj veturiloj, kaj en vintro ni veturas per glitveturilo. (6) Hodiaŭ estas bela frosta vetero, tial mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti. (7) Per hakilo ni hakas, per segilo ni segas, per fosilo ni fosas, per kudrilo ni kudras, per tondilo ni tondas, per sonorilo ni sonoras, per fajfilo ni fajfas. (8) Plumo estas skribilo, kaj inksorbilo estas mola papero, kiun oni uzas por sorbi aŭ sekigi la inkon.

TRANSLATION 29.

(1) The knife was so blunt that I could not cut the meat with it, and I had to use my pocket knife. (2) Have you a corkscrew to open (unstop) the bottle? (3) I wanted to lock the door, but I had lost the key. (4) She combs (to herself) her (the) hair with a silver comb. (5) In summer we travel by various vehicles, and in winter we travel by a sledge. (6) To-day is fine, frosty weather, therefore I shall take my skates and go skating (to skate). (7) With a hatchet we chop, with a saw we saw, with a spade we dig, with a needle we sew, with scissors we clip, with a bell we ring, with a fife (whistle) we fife (whistle). (8) A pen is a writing implement, and blotting paper is soft paper which we use to absorb or dry the ink.

EXERCISE 30.

_Suffix -UM-_ (see par. 285).

(1) Malfermu la fenestron por aerumi la ĉambron. (2) Ĉiuj hundoj en nia urbo devas porti buŝumojn. (3) Ĉu vi havas butonumilon por butonumi miajn botojn ? (4) La lavistino lavis miajn kolumojn kaj manumojn. (5) Li aĉetis nazumon. (6) Ŝi portadas ventumilon, per kiu ŝi ventumadas sin. (7) Vi ne buŝumis (estas buŝuminta) vian hundon. (8) Gustumu tiun ĉi viandon, kaj diru al mi, ĉu ĝi estas bona aŭ ne. (9) La kalkanumoj de viaj botoj estas tro altaj. (10) Oni lotumis al mi dek du akciojn en la nova kompanio. (11) Mi ne povis plenumi miajn promesojn, ĉar mi havis tiom da aliaj aferoj por decidi. (12) La laktumo de haringo estas bongustaĵo.

TRANSLATION 30.

(1) Open the window to air the room. (2) All dogs in our town have to wear muzzles. (3) Have you a button-hook to button my boots? (4) The washerwoman washed my collars and cuffs. (5) He bought a pince-nez. (6) She carries (about) a fan, with which she keeps fanning herself. (7) You have not muzzled your dog. (8) Taste this meat, and tell me whether it be good or not. (9) The heels of your boots are too high. (10) They allotted me twelve shares in the new company. (11) I could not fulfil my engagements, for I had so many other matters to settle. (12) The soft roe of a herring is a tasty morsel (thing).

EXERCISE 31.

_Prefixes DE-, DIS-, FOR-_ (see par. 287).

(1) Malfeliĉo ofte kunigas la homojn, kaj feliĉo ofte disigas ilin. (2) Mi disŝiris la leteron kaj disĵetis ĝiajn pecetojn en ĉiujn angulojn de la ĉambro. (3) La prefiksoj DE-, DIS-, kaj FOR- ĉiuj montras ian forigon aŭ disigon, ekzemple:--Kiam ni disbatis la muron kaj disĵetis la fortikaĵeton, tiam la malamikoj deĵetis la armilojn kaj forkuris. (4) La infano renversis la inkujon kaj disverŝis la inkon sur mian naztukon. (5) Li estas forkurinto, tial ke li ne revenis al sia regimento je la templimo de sia forpermeso. (6) Li demetis la ĉapelon, kiam li eniris (en) la ĉambron. (7) Kelkaj patrinoj debrustigas siajn infanetojn pli frue, ol aliaj. (8) Li disŝutis la sablon sur la plankon. (9) La servistino senordigis (dismetis) miajn librojn tiamaniere, ke mi ne povis trovi tiun, kiun mi bezonis.

TRANSLATION 31.

(1) Misfortune often unites men, and happiness often separates them. (2) I tore up the letter and threw away its fragments into all corners of the room. (3) The prefixes DE-, DIS-, and FOR- all denote some sort of abstraction or separation, for example:--When we beat down the wall and demolished the fort, then the enemy threw down their (the) weapons and fled (ran away). (4) The child upset the inkstand and spilled the ink over my handkerchief. (5) He is a deserter (a runaway), for he did not return to his regiment at the expiration of his leave of absence (permission to be away). (6) He took off his (the) hat when he entered the room. (7) Some mothers wean (take from the breast) their infants earlier than others. (8) He scattered the sand on the floor. (9) The maidservant disarranged my books, so that I could not find the one (that which) I wanted.

EXERCISE 32.

_Prefixes EK- and RE-_ (see pars. 288, 290).

(1) Li donis al mi monon, sed mi ĝin tuj redonis al li. (2) Mi foriras, sed atendu min, ĉar mi baldaŭ revenos. (3) La suno rebrilas en la klara akvo de la rivero. (4) Li venos al mi morgaŭ, por ke mi redonu al li la librojn. (5) Ŝi ekridis, kaj poste reekbruligis la kandelon. (6) Tuj kiam mi ekkantis, la infaneto ekdormis, kaj redoninte ĝin al ĝia patrino, mi revenis domen. (7) Mi ne povas akcepti vian afablan inviton, ĉar ia malsaneto min retenas en mia ĉambro. (8) Spegulo reĵetas la radiojn de lumo, tuj kiam ili ekfalas sur ĝin. (9) Mi eksaltis de surprizo, kiam la pilko subite resaltis de la muro. (10) Kiam Johano reprenis la libron, kiun mi redonis al li, li diris, ke ĝi estas malpura, sed mi respondis, ke ĝi ne estis bonstata (tiam), kiam mi ĝin ricevis.

TRANSLATION 32.

(1) He gave money to me, but I immediately gave it back to him. (2) I am going away, but await me, for I shall soon return (come back). (3) The sun is reflected in the clear water of the river. (4) He will come to me to-morrow, in order that I may return him the books. (5) She began to laugh, and then re-lighted the candle. (6) Directly (immediately when) I began to sing the baby fell asleep, and having returned it to its mother, I returned home. (7) I cannot accept your kind invitation, because (an, some kind of) indisposition is keeping me (is retaining me) to (in) my room. (8) A mirror throws back the rays of light directly they begin to fall upon it. (9) I started with surprise when the ball suddenly bounded back from the wall. (10) When John took back the book which I returned to him, he said that it was (is) dirty, but I replied that it was not in a good state (then) when I received it.

EXERCISE 33.

_Prefixes MAL-, NE-, SEN-_ (see par. 289.)

(1) Mia frato ne estas granda, sed li ne estas ankaŭ malgranda; li estas de meza kresko. (2) Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallarĝa pordo. (3) Haro estas tre maldika. (4) La nokto estis tiel malluma, ke ni nenion povis vidi eĉ antaŭ nia nazo. (5) Tiu ĉi malfreŝa pano estas malmola, kiel ŝtono. (6) Malbonaj infanoj amas turmenti bestojn. (7) Li sentis sin tiel malfeliĉa, ke li malbenis la tagon en kiu li estis naskita. (8) Mi forte malestimas tiun ĉi malnoblan homon. (9) La fenestro longe estis nefermita; mi ĝin fermis, sed mia frato tuj ĝin denove malfermis. (10) Rekta vojo estas pli mallonga, ol kurba. (11) La tablo staras malrekte kaj kredeble baldaŭ renversiĝos. (12) Li staras supre sur la monto kaj rigardas malsupren sur la kampon. (13) Malamiko venis en nian landon. (14) Oni tiel malhelpis al mi, ke mi malbonigis mian tutan laboron. (15) Lia filo mortis kaj estas nun malviva. (16) La korpo estas morta, la animo estas senmorta. (17) La fremdulo sidiĝis neinvitite, kaj tuj ekparolis tute senceremonie. (18) Mi povis nur neregule sendi mian filon en lernejon, tial la lernejestro ĉiam plendadis pri lia neakurateco, neatento, kaj neordinara nekapableco. (19) La vitro estas rompiĝema, kaj estas neeble ĝin fervoje sendi senriske (aŭ, sen risko). (20) Tiu ĉi objekto estas senutila, sed ĝi ne estas malutila. (21) Neniu estas senmakula. (22) Li estas tre nemodesta, kaj lia tromemfido estas senlima, sed li ne estas malmodesta.

TRANSLATION 33.

(1) My brother is not tall (large), but he is not either (also) short (small); he is of medium growth. (2) He is so stout (thick) that he cannot go through our narrow door. (3) A hair is very thin. (4) The night was so dark that we could see nothing even before our nose. (5) This stale bread is hard as a stone. (6) Bad children love to torment animals. (7) He felt himself so unhappy that he cursed the day in which he was born. (8) I strongly despise this vile (ignoble) person. (9) The window had long been unclosed; I closed it, but my brother immediately opened it again. (10) A direct way is shorter than a curved one. (11) The table stands aslant, and probably (credibly) will soon upset. (12) He stands above upon the mountain and looks down below upon the field. (13) An enemy came into our country. (14) They so hindered me that I spoiled my whole work. (15) His son died, and is now dead. (16) The body is mortal (of death); the soul is immortal (without death). (17) The stranger sat down uninvited, and at once began to speak without ceremony. (18) I could only irregularly send my son to (in) school, therefore the headmaster (schoolmaster) was always complaining of (concerning) his unpunctuality, inattention, and unusual incapacity. (19) Glass is fragile, and it is impossible to send it by rail without risk. (20) This article is useless, but it is not harmful. (21) No one is immaculate. (22) He is very consequential, and his self-conceit is unbounded, but he is not presumptuous.

EXERCISES ON SIMILAR WORDS

The learner will find the following exercises useful in helping him to avoid errors in the meaning of words which are nearly alike in spelling.

EXERCISE 34.

(1) Laŭ la _aĝo_ de la knabo, oni ne pensis, ke li estas kapabla je tia _ago_. (2) _Anĝelo_ vidis _angilon_ naĝantan en sitelo apud la _angulo_ de la ĉambro. (3) La _bariloj_ sur la stratoj estas faritaj el _bareloj_ plenigitaj per sablo. (4) La _broĉo_ estas trovita en _breĉo_ de la muro. (5) Oni devas demeti la _ĉapelon_, kiam oni eniras _kapelon_. (6) La _ĉielo_ heliĝas, kaj la _celo_ de la abeloj, kiam ili flirtadas de floro al floro, estas kolekti mielon por enmeti en la _ĉelojn_ de la mieltavoloj. (7) Ni vespermanĝis proksime de _dezerto_, sed ne staris _deserto_ sur la tablo. (8) Ĉu vi _divenis_ de kie la malbonodoro _devenis_? (9) La _funto_ da teo kuŝis sur la _fundo_ de la kesto, kiun oni trovis apud la _fonto_. (10) La _faktoro_ diris, ke la _fakturo_ estas ĝusta laŭ ĉiu ero, kaj tial ĝi povas esti nomata ne sole "_fakturo_," sed ankaŭ "_faktaro_." (11) Ĉe la _festeno_ estis pendigita super la tablo _festono_ el rozoj. (12) La _gaso_ ekbruligis pecon da _gazo_. (13) La _generala_ rango estas pli _ĝenerala_ en Anglujo, ol en Rusujo. (14) _Justa_ homo estas _ĝusta_ pri siaj aferoj, sed li ne estas, necese, homo kun _gusto_. (15) _Hirundo_ glutas insektojn, sed _hirudo_ suĉas sangon. (16) Je la naŭa _horo_, la _ĥoro_ ekkantis. (17) La _kanabo_, kiun havas la _knabo_, apartenas al lia patro. (18)

Laŭ mia _juĝo_, tiu _jugo_ estas tro larĝa. (19) La _Templo_ de Jupitro en Romo estas nomata "la _Kapitolo_." Kiam mia amiko ĝin vidis, li decidis konstrui domegon laŭ simila desegno, kun _kapitelo_ sur ĉiu _kolono_; sed li trovis, ke li ne havas sufiĉe da _kapitalo_ por tia celo. Baldaŭ poste, li iris al la _kolonio_ Natalo, kie li sin mortigis per pafo tra la _tempio_. (20) "_Lekanto_" estas la nomo de floro, sed la sama vorto, Esperante, ankaŭ signifas personon, kiu lekas ion, t.e., "_lekanto_." (21) _La vango_ de la gvidisto estis difektita per la falo de la _lavango_. (22) "La _kaso_ estas plena." En ĉi tiu frazo "_kaso_" estas la subjekto de la verbo, tial ĝi estas en la _kazo_ nominativa. (23) Li donis al sia amiko sian _loĝion_ en la teatro, kaj tiel lin _logis_, ke li aĉetu la domon, en kiu ili ambaŭ _loĝis_.

TRANSLATION 34.

(1) From the boy's _age_, they did not think him capable of such an _act_. (2) An _angel_ saw an _eel_ swimming in a bucket near the _corner_ of the room. (3) The _barriers_ in the streets are made of _barrels_ filled with sand. (4) The _brooch_ has been found in a _breach_ of the wall. (5) One must take off one's _hat_ when one enters a _chapel_. (6) The _sky_ is getting clear, and the _purpose_ of the bees, as they flit from flower to flower, is to collect honey to deposit in the _cells_ of the honeycombs. (7) We dined near a _desert_, but there was no _dessert_ on the table. (8) Did you _guess_ from whence the bad smell _emanated_? (9) The _pound_ of tea lay at the _bottom_ of the box, which they found near the _spring_. (10) The _factor_ said the _invoice_ was correct in every item, and, therefore, it might be called not only an _invoice_, but also a _collection of facts_. (11) At the _banquet_ a _festoon_ of roses was suspended over the table. (12) The _gas_ ignited a piece of _gauze_. (13) The rank of _general_ is more _prevalent_ in England than in Russia. (14) An _upright_ (just) man is _exact_ in his business, but he is not necessarily a man _of taste_. (15) A _swallow_ swallows insects, but a _leech_ sucks blood. (16) At 9 _o'clock_ the _choir_ began to sing. (17) The _hemp_ which the _boy_ has, belongs to his father. (18) In my _judgment_, that _yoke_ is too wide. (19) The _Temple_ of Jupiter at Rome is called the "_Capitol_." When my friend saw it, he decided to build a mansion of a similar design, with a _capital_ on each _column_; but he found he had not sufficient _capital_ for such a purpose. Soon afterwards he went to the _Colony_ of Natal, where he committed suicide by a shot through his _temple_. (20) "Marguerite" is the name of a flower, but the same word, in Esperanto, also means a person who is licking something, i.e., a "_licker_." (21) The guide's _cheek_ had been injured by the fall of the _avalanche_. (22) "The _money-box_ is full." In this sentence "_moneybox_" is the subject of the verb, therefore, it is in the nominative _case_. (23) He gave his friend his _box_ at the theatre, and thus _induced_ him to buy the house in which they both _lived_.

EXERCISE 35.

(1) La _maĉo_ estas sama, ĉu la nutraĵo estas pano ordinara aŭ _maco_. (2) La _marŝado_ de la soldatoj estis tra danĝera _marĉo_. (3) Dum La _Meso_ estis solenata, la virino staris en la _mezo_ de _amaso_ da adorantoj; ŝia _maso_ da haroj estis subtenata per reto, kies _maŝo_ estis rompita en diversaj lokoj. (4) La _mastro_ de la domo estas _magistro_ de artoj, kaj ankaŭ _majstro_ en sia profesio. (5) Lia _morto_ okazis pro _mordo_ de hundo. (6) La _monarĥo_ paroladis kun _monaĥo_, kiam mi lin vidis. (7) Venena serpenteto lin _mordis_, kaj preskaŭ tuj li _mortis_. (8) _Muso_ kaj _muŝo_ estis en la ĉambro de la poeto, kaj tuj kiam li ilin vidis, poeta _inspiro_, aŭ _muzo_, lin ekkaptis; li spiris rapide, kaj, post profunda _enspiro_, la _muso_ kaj _muŝo_ rememorigis al li la naŭ filinojn de Zeŭso, kaj, tie kaj tiam, li ekverkis sian gloran poemon, "La Batalo de la _Muzoj_." (9) "_Mosto_" estas vino nefermentita, kiun tre ŝatis lia grafa _moŝto_. (10) La homo ludanta la _orgenon_ ne sciis, ke ĝi estas malagorda, pro tio, ke li jam antaŭe perdis la _organon_ de aŭdado. (11) La generalo, kiu eldonis la _ordonon_, portis la dekoracion de la _ordeno_ "la Stelo de Hindujo." (12) _Pastelo_ estas bombono en formo de disko, sed _paŝtelo_ estas krajono el kolora kreto. (13) Estis _paco_ en la domo, tuj kiam la _peco_ da ligno estis kovrita per _peĉo_. (14) La dekstra _pedalo_ de la fortepiano, kiu apartenis al la _pedelo_, estas rompita. (15) La kesto _pezis_ pli, ol la negocisto supozis, ĉar kiam ĝi estis metita sur la _pesilo_, kaj lia servisto ĝin _pesis_, oni trovis, ke _pezilo_ kvindek-ses-funta ne estas sufiĉe _peza_ por ĝin _pesi_. (16) Li _paŝis_ antaŭen, kaj _pasis_ tra la pordo. (17) Tuj kiam la _piŝto_ moviĝis, la lokomotivo ekiris, kaj ĝiaj radoj _pistis_ ŝtonon kuŝantan sur la _relo_; birdo nomata "_ralo_" ektremis je la bruo, kaj flugis trans la fervojon. (18) Li desegnis ŝipon sur la _posto_ de poŝtkarto, kiun li sendis al Parizo per la _poŝto_. (19) Li _penis_ disrompi la ŝnuron per la mano, sed malsukcesis; poste li _provis_ ĝin, kaj _pruvis_, ke ĝi povas subteni pezilon kvarcent-funtan. (20) La _pulvo_ estas _pulvoro_ uzata por pafiloj, sed ĝiaj grajnoj ne estas tiel delikataj, kiel tiuj de _polvo_; alivorte, _pulvero_ estas pli maldelikata (_or_, malpli delikata) ol _polvero_. (21) La _pruno_ ĝermiĝas el la florburĝono de la prunarbo, sed la burĝonoj estas kelkfoje detruitaj de la _prujno_. (22) Lia vesto estis subŝtofita per _pelto_, kaj estis tiel varma, ke _palto_ ne estis necesa.

TRANSLATION 35.

(1) The _act of mastication_ is the same, whether the food is ordinary bread or _unleavened bread_. (2) The _march_ of the soldiers was through a dangerous _swamp_. (3) Whilst _Mass_ was being celebrated, the woman stood in the _midst_ of a _crowd_ of worshippers; her _mass_ of hair was supported by a net, the _mesh_ of which had been broken in various places. (4) The _master_ of the house is a _master_ of arts, and also a _master_ in his profession. (5) His _death_ occurred through a _bite_ from a dog. (6) The _monarch_ was conversing with a _monk_ when I saw him. (7) A venomous snake _bit_ him, and he _died_ almost immediately. (8) A _mouse_ and a _fly_ were in the poet's room, and as soon as he saw them, a poetic _inspiration_, or _muse_, seized him; he breathed quickly, and, after a deep _inspiration_, the _mouse_ and the _fly_ reminded him of the nine daughters of Zeus; and, there and then, he began to write his glorious poem, "The Battle of the _Muses_." (9) "_Must_" is unfermented wine, which His _Excellency_ the Count much appreciated. (10) The man playing the _organ_ did not know it was out of tune, for he had lost the _organ_ of hearing. (11) The general, who issued the _order_, wore the _order_ of the Star of India. (12) A _pastille_ (lozenge) is a disc-shaped sweetmeat, but a _pastel_ (crayon) is a pencil made of coloured chalk. (13) There was _peace_ in the house as soon as the _piece_ of wood had been covered with _pitch_. (14) The right _pedal_ of the piano, which belonged to the _beadle_, is broken. (15) The box _weighed_ more than the merchant supposed, for when it was placed on the _scales_, and his servant _weighed_ it, it was found that a 56 lb. _weight_ was not sufficiently _weighty_ to _weigh_ it. (16) He _stepped_ forward and _passed_ through the door. (17) As soon as the _piston_ began to move, the locomotive started, and its wheels _crushed_ a stone lying on the _rail_; a bird called a "_rail_" was startled at the noise, and flew over the railway. (18) He drew a ship on the _back_ of a postcard, which he sent by _post_ to Paris. (19) He _tried_ to break the cord with his hand, but failed; then he _tested_ it, and _proved_ that it could sustain a weight of 400 lbs. (20) _Gunpowder_ is a _powder_ used for guns, but its grains are not so fine as those of _dust_; in other words, a _grain of gunpowder_ is coarser than a grain of _dust_. (21) The _plum_ is formed from the blossom of the plum-tree, but the buds are sometimes destroyed by _hoar frost_. (22) His coat was lined with _fur_, and was so warm that a _greatcoat_ was not necessary.

EXERCISE 36.

(1) Ŝi staris sur la _ponto_, kaj la _punto_ de ŝia robo flirtis en la vento. (2) La _puso_ elfluis el la karbunkolo kiam la kuracisto ĝin tranĉis, sed la malsanulo je la _puŝo_ de la momento, ne povis ne ekkrii. (3) Li prenis la remilon el la boato, kaj _remetis_ trans la riveron; atinginte la kontraŭan bordon, li _remetis_ la remilon (_or_, metis la remilon reen) en la boaton kaj iris hejmen. (4) La matena _roso_ estis ankoraŭ sur la _rozo_, kiam la _ruso_, per lerta _ruzo_, venkis la malamikon. (5) Laŭ mia opinio (_or_, miaopinie) la _reno_ de ŝafo estas pli bongusta, ol la _rano_, kiun oni manĝas en Francujo. (6) La _rato_ estis kaptita per _reto_. (7) Homo, kiu _reĝas_, estas reĝo, kaj la popolo, kiun li _regas_, estas liaj regatoj (_or_, personoj regataj). La reganto de kolonio _regas_ la kolonion, sed li ne _reĝas_. (8) Kiam mi vidis la _Romanon_, li legis _romanon_, kaj lia edzino kantis _romancon_. (9) La _rabo_ de la _rubeno_, kiu estis tiel granda kiel nigra _ribo_, okazis apud la loko, kie estis metita la _rubo_. (10) Li ekdormis kaj _sonĝis_, sed vekiĝinte, li _revis_ pri sia _sonĝo_; tiam subite li ekkriis: "Ĉu mi vere dormis, aŭ ĉu ĝi estis nur _revo_?" (11) Se ni aĉetus _sagon_ sen pafarko, ni ne montrus nian _saĝon_, ĉar la unua sen la dua estus senutila. (12) La homo _ŝarĝis_ la ŝarĝveturilon per _sakoj_ da greno, poste li _ŝargis_ sian pafilon, saltis sur la _sakojn_, kaj ludis _ŝakon_ kun sia amiko. (13) Kiam ni finis la _sarkadon_ de la ĝardeno, ni promenadis apud (_or_, sur) la marbordo kaj vidis _ŝarkon_. (14) Li _malŝatis_ tian nutraĵon kaj ne povis ĝin manĝi, kvankam li tre _malsatis_; tial li mendis kokidon rostitan, kiun li tre _ŝatis_, kaj li baldaŭ _satiĝis_. (15) Peco da _ŝelo_ en la subŝtofo de la _selo_ brulumigis la dorson de la ĉevalo. (16) Kompreneble vi _ŝercas_ dirante, ke vi _serĉas_ kudrilon en garbo da fojno! (17) Baro el _ŝtalo_ estas trovita en la _stalo_ de la ĉevalejo. (18) La _Ŝtato_ ne estis bone regata, kaj la popolo estis (_or_, troviĝis) en ribela _stato_. (19) La _stipo_ estas arbeto, sed mallonga dika peco da ligno estas nomata _ŝtipo_. (20) "_Stofo_" estas la nomo de rusa mezurilo, sed, se ni volas skribi pri la _ŝtofo_ el kiu oni faras veston aŭ robon, ni metas signon super la unuan literon, kaj tiu signo aliigas la prononcon. (21) Peco da _stupo_ kuŝis sur la malsupra _ŝtupo_ de la ŝtuparo. (22) Estis _tablo_ en la mezo de la ĉambro, kaj sur ĝi estis _telero_, sur kiu kuŝis _talero_ kune kun aliaj moneroj; _tabulo_ pendis sur la muro, sur kiu estis gluita _tabelo_ de luveturilkostoj. (23) La _turdo_ estas pli malgranda birdo, ol la _turto_. (24) Li _tusis_, kiam oni _tuŝis_ lian traĥeon. (25) Li surmetis la _veŝton_ kaj poste la _veston_.

TRANSLATION 36.

(1) She stood on the _bridge_, and the _lace_ of her gown fluttered in the wind. (2) The _matter_ flowed from the carbuncle when the doctor cut it, but the patient, on the _impulse_ of the moment, could not help crying out. (3) He took the oar out of the boat and _paddled_ (rowed leisurely) across the river; after reaching the opposite bank, he _put back_ the oar into the boat and went home. (4) The morning _dew_ was still on the _rose_, when the _Russian_, by a clever _stratagem_, overpowered the enemy. (5) In my opinion, the _kidney_ of a sheep is more tasty than the _frog_, which is eaten in France. (6) The _rat_ was caught with a _net_. (7) The man who _reigns_ is a King, and the people he _governs_ are his subjects (or persons being governed). The Governor of a Colony _governs_ the Colony, but does not _reign_. (8) When I saw the _Roman_, he was reading a _romance_, and his wife was singing a _romance_ (song). (9) The _robbery_ of the _ruby_, which was as big as a black _currant_, occurred near the spot where the _rubbish_ had been put. (10) He fell asleep and _dreamed_, but, after awakening, he _mused_ over his _dream_; then suddenly he cried out, "Was I really asleep, or was it only a _waking dream_?" (11) If we bought an _arrow_ without a bow, we should not show our _wisdom_, for the one without the other would be useless. (12) The man _loaded_ the wagon with _sacks_ of corn, then he _loaded_ his gun, jumped on to the _sacks_, and played _chess_ with his friend. (13) When we finished the _weeding_ of the garden, we walked near the seashore and saw a _shark_. (14) He _disliked_ the (that kind of) food and could not eat it, although he _was_ very _hungry_; so he ordered a roast chicken, which he much _appreciated_, and he _was_ soon _satiated_. (15) A piece of _bark_ in the lining of the _saddle_ caused an inflammation on the horse's back. (16) Of course you _are joking_ when you say you are _looking for_ a needle in a truss of hay. (17) A _steel_ bar has been found in the _stall_ of the stable. (18) The _State_ (one of a confederation, regno = _the State_) was not well governed, and the people were in a rebellious _state_. (19) _Broom_ is a shrub, but a short thick piece of wood is called a _block of wood_. (20) "_Stofo_" is the name of a Russian measure, but if we wish to write about the _material_ (or, _stuff_) of which a coat or gown is made, we put an accent over the first letter, which alters the pronunciation. (21) A piece of _tow_ was lying on the bottom _step_ of the staircase. (22) There was a _table_ in the middle of the room, and on it was a _plate_ in which was a _thaler_, together with other coins; a _board_ hung on the wall, on which was pasted a _table_ of fares for hired carriages (hackney coach fares). (23) The _thrush_ is a smaller bird than the _dove_. (24) He _coughed_ when they _touched_ his windpipe. (25) He put on his _waistcoat_ and afterwards his _coat_.

EXERCISE 37.

The following are Exercises in similar words in English. The words to be noted are in italics:--

Leave.

(1) _Ĉesinte_ vetludi, li vizitis sian advokaton kaj _lasis_ siajn aferojn en liajn manojn, sed, antaŭ ol _eliri_ la ĉambron, li faris sian testamenton kaj _testamentis_ sian tutan havon al sia frato. (2) Li petis _permeson_ doni al sia hundo la _restaĵon_ de la vespermanĝo. (3) La generalo donis al li dumonatan _forpermeson_ (aŭ, _forpermesis_ al li du monatojn). (4) Li _lasis_ sian edzinon plorantan, kiam li _eliris el_ la domo, sed _elirinte_ ĝin, li renkontis sian fraton, kiu akompanis lin al la ŝipo, kaj tie lin _lasis_. La sekvantan tagon li _forlasis_ la landon por ĉiam. (5) _Eliru_ la ĉambron, vi malĝentilulo! (6) _Lasu_ la ĉambron, kiel ĝi estas, ĉar mi ne intencas ĝin aliigi.

To turn.

(7) Kiam mi eniris en la _lornejon_, la _tornisto tornis_ la kruron de tablo el peco da ligno, kiu _turniĝis_ rapide ĉirkaŭ sia akso. Aŭdante miajn piedpaŝojn, li _turnis sin_, sed daŭrigis la _tornadon_. Kiam la kruro _torniĝis_, montriĝis, ke ĝi estas tro mallonga.

TRANSLATION 37

Leave.

(1) _After leaving off_ gambling, he went to his solicitor's, and _left_ his affairs in his hands, but, before _leaving_ the room, he made his will, and _left_ all his property to his brother. (2) He asked _leave_ to give the _leavings_ of the dinner to his dog. (3) The general gave him two months' _leave of absence_. (4) He _left_ his wife in tears when he _left_ the house, but _after leaving_ it he met his brother, who accompanied him to the ship, and there _left_ him. The following day he _left_ the country for ever. (5) _Leave_ the room, you impertinent fellow. (6) _Leave_ the room as it is, for I do not intend to alter it.

To turn.

(7) When I entered the _turnery_, the _turner_ was _turning_ the leg of a table out of a piece of wood, which was _turning_ rapidly on its axis. On hearing my footsteps, he _turned round_, but continued his _turning_. When the leg was _turned_, it _turned out_ to be too short.

EXERCISE 38.

Do, Did (par. 237 (_j_)).

(1) Kiel vi _fartas_? Tre bone, mi dankas vin. (2) _Ĉu vi faris_, kion mi diris al vi? Jes, mi _faris_. Ne, mi ne (_faris_). (3) Ĉu vi _mortigis_ tiun teruran hundon? Jes, certe, ĉar mi diris al mia edzino: "Kion ni povas _fari pri_ tia malbelega besto?" kaj ŝi respondis: "_Forigu_ ĝin." (4) _Kunligu_ tiujn dek paketojn, kaj ankaŭ _ordigu_ la ĉambrojn, kaj poste, se vi ne estos tro _laca_, ni _esploros la vidindaĵojn_ de la urbo. (5) _Ja_ venu (aŭ, _mi petegas_, _ke_ vi venu), ĉar mi _vere_ tre deziras vin vidi. (6) Estas malagrable _havi interrilatojn kun_ personoj, kiuj penas nin _trompi_. (7) Tio _sufiĉos_ por mi, sed por vi ĝi ne _decos_. (8) Hamleto estas _Esperantigita_ (aŭ, _tradukiĝis Esperanten_, aŭ, _en Esperanton_) de Doktoro Zamenhof. (9) Mi parolis kun mia patro, sed li _tute ne volis enmiksiĝi_ en la afero. (10) Li _progresadis_ en la lernejo, sed li ne _sukcesis_ negoce. (11) _Riparu_ por mi ĉi tiun poŝhorloĝon, se ĝi valoras la koston tion _fari_.

TRANSLATION 38

Do, Did.

(1) How _do_ you _do_? Very well, thank you. (2) _Did_ you _do_ what I told you? Yes, I _did_. No, I _did_ not. (3) Did you _do away with_ that awful dog? Yes, I _did_, for I said to my wife: "What can we _do with_ such a hideous brute?" and she replied: "_Do away with_ it." (4) _Do up_ those ten parcels, and also _do up_ the rooms, and afterwards, if you are not too _done up_, we _will do_ the city. (5) _Do_ come! for I _do_ want to see you! (6) It is unpleasant to _have to do with_ persons who try to _do_ us. (7) That _will do well enough_ for me, but it will not _do_ for you. (8) Hamlet has been _done into Esperanto_ by Doctor Zamenhof. (9) I spoke to my father, but he _would have nothing at all to do with_ the matter. (10) He _did well_ at school, but he _did not do well_ in business. (11) _Do up_ this watch for me, if it be worth the expense of _doing_ so.

EXERCISE 39.

To get (par. 237 (_k_)).

(1) Mi _leviĝis_ je la sesa, kaj tuj kiam mi _vestis min_, mi ordonis mian serviston, ke li _alkonduku_ al mi mian ĉevalon. Kiam alvenis la ĉevalo, mi _suriris_ _ĝin_, kaj rajdis al la domo de mia kuzo, kiu _pretiĝis_ por la vulpoĉasado. Ni _matenmanĝis, pretigis_ la ĉevalojn kaj forrajdis. Sur la vojo, mia ĉevalo _ricevis_ al si ŝtonon en la hufon, tial mi _deiris_, kaj ĝin _elprenis_. Ĉar la vojetoj estis tre kotaj, la ĉevaloj _ŝpruciĝis_ per koto, ni ankaŭ tre _malpuriĝis_, sed la ĉasistoj _kutimiĝas_ je tio. Ni baldaŭ _alvenis_ al la kunvenejo, kaj ĝuis bonan kuradon kun la ĉashundoj. (2) La knabino _portis_ grizan robon, kaj, kiam mi demandis ŝin de kiu ŝi ĝin _ricevis_, ŝi diris al mi, ke ŝi penis ĝin _akiri_ ĉe sia kudristino, sed la kudristino diris, ke ŝi ne _havas_ robon kun tiu koloro en la tenejo, sed, ke ŝi _farigos_ al ŝi tian (robon). La knabino ankaŭ diris, ke ŝi ne mendis la robon, kaj tre bone _faris_ sen ĝi, ĝis fine ŝi _decidigis_ sian patrinon _havigi_ al ŝi tiun, kiun ŝi nun _portadas_. (3) Kiam vi _venkos_ la malfacilaĵon parkere _lerni_ tiun ĉi lecionon, ne penu _liberigi vin de_ viaj aliaj lecionoj, ĉar vi ne povos min _trompi_, pretekstante, ke vi _jam elfaris_ vian tutan taskon.

TRANSLATION 39

To get.

(1) I _got up_ at six, and as soon as I _got dressed_, I ordered my servant to _get_ me my horse. When the horse came, I _got on to it_, and rode to my cousin's, who _was getting ready_ for the fox hunt. We _got breakfast_, _got_ the horses _ready_, and rode off. On the way my horse _got_ a stone in its foot, so I _got off_ and _got it out_. As the lanes were very muddy, the horses _got splashed_ with mud, we also _got very dirty_, but huntsmen _get accustomed_ to that. We soon _got to_ the rendezvous and enjoyed a good run with the hounds. (2) The girl had _got on_ a grey dress, and when I asked her from whom she _got_ it, she told me that she had tried to _get_ it at her dressmaker's, but the dressmaker said she had not _got_ a dress of that colour in stock, but would _get_ such (a dress) _made_ for her. The girl also said that she did not give an order for the dress, and _got on_ very well without it, till at last she _got_ her mother to _get for_ her the one she had now _got on_. (3) When you have _got over_ the difficulty of _getting_ this lesson by heart, do not try to _get off_ your other lessons, for you cannot _get round_ me by pretending that you _have got through_ all your work.

EXERCISE 40.

To appear, know, have.

(1) Kiam li unue _aperis_ en la ĉambro, _ŝajnis_ al mi, ke li estas malprudentulo, sed poste li _ŝajne_ montris tiom da spriteco, ke mi ekvidis, ke mi trompiĝas. (2) Se la lernanto _scius_ bone sian lecionon, la instruanto lin ne punus. (3) "Kristano," li diris al mi, "vi ne _konas_ la historion de naskiĝo de tiu ĉi folio?" "Mahometano, mi ne _konas_," mi respondis. (Krestomatio, paĝo 31a). (4) Mi _sciis_, ke vi havas hundon, sed mi ne _konis_ la hundon, kiam mi ĝin vidis. (5) Kiam mia amiko petis, ke mi vizitu lin, li ne _sciis_, ke mi ne _konas_ lian domon; tamen mi _konis_ la straton kie li loĝas, kaj mi ankaŭ _konis_ lian hundon, tial, tuj kiam mi _rekonis_ ĝin kuŝantan apud la pordo de domo, mi _eksciis_, ke tiu domo apartenas al mia amiko. (6) Mi _havas_ libron, kiun mi _devas_ redoni al la biblioteko tuj kiam mi estos traleg_inta_ ĝin.

TRANSLATION 40

To appear, know, have.

(1) When he first _appeared_ in the room, it _appeared_ to me that he was (is) a fool, but afterwards he _appeared_ to show so much wit that I perceived I was (am) mistaken. (2) If the pupil _knew_ his lesson well, the teacher would not punish him. (3) "Christian," he said to me, "you do not _know_ the story of the birth of this leaf?" "Mahometan, I do not _know_," I answered. (4) I _knew_ that you had a dog, but I did not _know_ the dog when I saw it. (5) When my friend asked me to call upon him, he did not _know_ that I did (do) not _know_ his house; however, I _knew_ the street where he lived (lives), and I also _knew_ his dog, therefore, as soon as I _recognized_ it lying close to the door of a house, I _knew_ that that house belonged to my friend. (6) I _have_ a book which I _have_ (must) to return to the library as soon as I (shall) _have_ read it through (lit., as soon as I shall be _having_ read it through).

EXERCISE 41.

To bring, let, give, effect, affect.

(1) _Alportu_ al mi mian ĉapelon kaj poste diru al Johano ke li _alkonduku_ mian ĉevalon. (2) La troproduktado _malaltigas_ la prezon de la komercaĵoj. (3) Kiam oni _sciigis_ la edzon, ke lia edzino _naskis_ filon, li _elprenis_ el sia kelo sian plej bonan vinon, por trinki al la bonfarto (aŭ, tosti la sanon) de sia unuenaskito. La patrino _edukis_ sian filon dum lia infaneco, kaj poste la patro _instruigis_ lin en unu el la plej bonaj lernejoj en la lando. (4) Kiam la policano _liberigis_ la viron, ties frato _lasis_ lin en sian domon, kaj _mallevis_ la rulkurtenojn. (5) Li _perdis_ la sanon, tial li devis _ĉesigi_ multajn el siaj bonfaraĵoj, sed li ankoraŭ _disdonas_ multe da mono al la malriĉuloj. (6) Oni _sciigis_ lin, ke li devos _atesti_, ĉu la virino _naskis_ filon aŭ filinon. (7) La _efiko_ de ĉi tiu elpensaĵo, laŭ mia opinio (_or_, miaopinie), faros _efekton_ ne ĝenerale supozitan, ĉar ĝi _faros_ radikalan ŝanĝon en multaj el niaj industrioj, kvankam kiam ili estos _tuŝataj_ (or, _influataj_) de ĝi, mi ne povas diri; kaj _efektive_ estus _afekteco_ miaparte provi certigi, kiam ĉi tiu _efekto efektiviĝos_.

TRANSLATION 41.

To bring, let, give, effect, affect.

(1) _Bring_ me my hat, and then tell John to _bring_ my horse. (2) Overproduction _brings down_ the price of goods. (3) When they _brought news_ to the husband that his wife had _brought forth_ a son, he _brought forth_ the best wine in his cellar to drink to the well-being (or, toast the health) of his first-born. The mother _brought up_ her son during his childhood, and afterwards the father _had him brought up_ in one of the best schools in the country. (4) When the policeman _let_ the man _go_, the brother of the latter _let_ him into his house, and _let down_ the blinds. (5) His health _gave way_, so that he had to _give up_ many of his good works, but he still _gives away_ much money to the poor. (6) They _gave him notice_ that he would have to _give evidence_ whether the woman had _given birth_ to a son or a daughter. (7) The _effect_ of this invention, in my opinion, will produce an _effect_ not generally supposed, for it will _effect_ a radical change in many of our industries, although when they will be _affected_ by it I cannot say, and it would _in fact_ be _affectation_ on my part to attempt to assert when this _effect will be effected_ (realized).

EXERCISE 42.

Can, could, may, might, must, ought, should, would (par. 237 (_l_--_p_)).

(1) _Eble_ li venos, kaj eble ne. (2) _Ĉu vi permesos, ke_ mi venu morgaŭ? Jes, mi permesos (aŭ, jes, certe). (3) Ĉu vi _povos_ veni morgaŭ? Jes, mi _povos_. (4) Ĉu mi _devos_ veni morgaŭ? Ne, vi _ne devos_. (5) Ĉu mi _devus_ vidi (aŭ, _estas necese, ke_ mi vidu) la kuraciston? Jes, vi _devus_ (aŭ, jes, tre necese); vi _devus_ vidi lin jam hieraŭ. Mi ne _povas_ lin vidi hodiaŭ, ĉar mi ne havas la tempon; mi _devas_ iri al la banko, mia oficejo, kaj aliaj lokoj. (6) Vi _devus_ vidi la kastelon. Mi _amus_ ĝin vidi, sed _estus necese ke_, mi iru sola, kaj oni _povus_ ŝteli al mi sur la vojo. (7) Li _devis_ atenti sian laboron, ĉar alie li _estus_ malboniginta ĝin. (8) Li _devus_ atenti sian laboron pli, ol li faris, kaj tiuokaze li ne _estus_ difektinta ĝin. (9) Ĉu vi _volus_, ke mi forlasu miajn amikojn? Kompreneble ne. (10) Li _insistas_ veni; mi _ne povas_ malhelpi lin (al li). Li _venos_, se vi ne malhelpos lin. (11) Li _insistis_ veni, kvankam mi faris ĉion, kion mi _povis_, por malhelpi lin. Li _venus_, se vi _invitus_ lin. (12) Li _ne volis_ (li _rifuzis_) konfesi, ke li nenion vidas. Li _ne konfesus_, ke li nenion vidis, se li efektive _estus vidinta_ ion. (13) Mi skribas al li, ke li venu. Mi skribis al li, ke li venu. (14) Mi skribas (skribis) al li, _por ke li venu_.

TRANSLATION 42

Can, could, etc.

(1) He _may_ come, and he _may_ not. (2) _May_ I (will you allow me to) come to-morrow? Yes, you _may_ (or, yes, certainly). (3) _Can_ you come to-morrow? Yes, I _can_. (4) _Must_ I (shall I _have_ to) come to-morrow? No, you _need_ not. (5) _Ought_ I to see (or, is it necessary for me to see) the doctor? Yes, you _ought_ (or, yes, very necessary); you _ought_ to have seen him yesterday. I _cannot_ see him to-day, for I have no time; I _have_ to go to the bank, my office, and other places. (6) You _ought_ to see the castle. I _should love_ to see it, but I _should have_ (it would be necessary) to go alone, and I _might_ be robbed on the way. (7) He _had_ to pay attention to his work, for, otherwise, he _would have_ spoilt it. (8) He _ought_ to have paid more attention to his work than he did, and then he _would_ not _have_ spoilt it. (9) _Would_ you _have_ me desert my friends? Of course (I would) not. (10) He _will_ come; I _cannot_ stop him. He _will_ come if you _do_ (will) not stop him. (11) He _would_ come, notwithstanding I did all I _could_ to stop him. He _would_ come if you invited (would invite) him. (12) He _would_ not confess that he saw (sees) nothing. He _would_ not have confessed that he saw nothing, if he really _had_ seen something. (13) I am writing to him to come. I wrote to him to come. (14) I am writing (I wrote) to him in order that he _may_ (_might_) come.

EXERCISE 43.

Adverbial and Conjunctional Phrases.

(1) Ne faru tion _miakaŭze_ (or, _pro mi_). (2) Ĉiu knabo _siavice_ legu verson. (3) _Nenial_ li ĉesis kanti. (4) _Ial_ li forlasis sian celon. (5) _Unufoje por ĉiam_ mi diras al vi _denove_, ke mi ne permesos ĝin. (6) Mi _tute ne_ scias (tion), kion vi volas diri, _se ne_ (estas), ke vi bezonas monon. (7) Li turnis la librojn _supre malsupren_, kaj siajn poŝojn _el interne_, sed li ne povis trovi la leteron. (8) _Malgraŭ ĉio_ (or, _ĉiuokaze_) estas al mi _tute egale_, ĉu vi ĝin faros aŭ ne. (9) _Ĉiuspecaj personoj_ ĉeestos la kunvenon, _kiel ekzemple_ nobeloj, negocistoj, komercistoj, butikistoj, _kaj tiel plu_ (_k.t.p._), sed, _kio ajn okazos_ (aŭ, _ĉiuokaze_), mi tien iros, _pro tio_, _ke_ (aŭ, _ĉar_) ĝi fariĝas nur _unu fojon ĉiujare_. (10) Li penis fari _sian eblon_, sed estis _tute senefike_. (11) _Miasurprize_, li diris al mi, ke li ne faris ĝin _intence_. (12) Nu, oni trovis, _ke tiel_ (Hamleto V, 1). (13) Mi vizitis lin _antaŭ ne longe_. (14) Mi ŝin ne vidis _en la lasta tempo_, sed mi esperas, ke ŝi vizitos min _pli poste_ (_post kelka tempo_).

TRANSLATION 43.

_Adverbial and Conjunctional Phrases._

(1) Do not do that _on my account_. (2) Let each boy _in his turn_ read a verse. (3) _For no reason_ he left off singing. (4) _For some reason_ he abandoned his purpose. (5) _Once for all_, I tell you again that I will not permit it. (6) I do _not_ know _in the least_ (or, _at all_) what you mean, _unless_ it be that you want money. (7) He turned the books _upside down_ and his pockets _inside out_, but he could not find the letter. (8) _After all_, it is _all the same_ to me whether you do it or not. (9) _All sorts of_ people will be at the meeting, _as, for example_, noblemen, merchants, traders, shopkeepers, _and so forth_ (_etc._), but _at all events_ I shall go there, _for_ it takes place only _once a year_. (10) He tried to do _his best_, but it was _all to no purpose_. (11) _To my surprise_, he told me that he did not do it _on purpose_. (12) Well, it was _so_ found. (13) I called upon him _lately_ (_not long ago_). (14) I have not seen her _of late_, but I hope she will call upon me _later on_.

EXERCISE 44.

La edzeco (par. 276).

Georgo fianĉiĝis kun ĉarma knabino, kaj estas edziĝonta kun ŝi ĵaŭde, kaj lia fratino estas edziniĝonta samtage. La fianĉino de Georgo parolis hieraŭ kun la paroĥestro pri sia edziniĝo, kaj li diris, ke li edzigis ŝiajn gepatrojn antaŭ dudek jaroj, kaj ke nenio faros al li pli grandan plezuron, ol edzinigi ŝin. Li proponis, ke la edziĝo okazu en la paroĥa preĝejo, kaj ŝi respondis, ke ŝi estas certa, ke ŝia fianĉo raviĝos edziĝi kun ŝi en la sama preĝejo, kie ŝiaj gepatroj edziĝis, kaj ke ankaŭ la fratino de Georgo konsentos edziniĝi tie.

La edziĝa tago alvenis, kaj la preĝejo pleniĝis de ĉiuj edzigeblaj personoj el la vilaĝo, fraŭlinoj kaj fraŭloj; ankaŭ ĉeestis la pastredzino, kiu estas forta subtenantino de la edzeco.

Kiam la du edziniĝontoj alvenis, la du edziĝontoj atendis ilin en la preĝejo, kaj baldaŭ la soleno komenciĝis. La du geedziĝontoj staris flankon ĉe flanko en la ĥorejo kontraŭ la altaro. Dum la soleno la pastro metis al ĉiu edziĝonto la jenan demandon: "Ĉu vi volas preni ĉi tiun virinon kiel vian edzinigiton?" kaj poste, al ĉiu edziniĝonto: "Ĉu vi volas preni ĉi tiun viron kiel vian edzigiton?" Poste, ĉiu edziĝanto metis ringon sur la kvaran fingron de sia edziniĝanto, samtempe dirante: "Per tiu ĉi ringo mi vin edzinigas."

Tuj kiam la edziĝa soleno finiĝis, la novedzoj kaj novedzinoj iris al la domo de la patro de Georgo, kie fariĝis la edziĝa festo.

Je kelke da jaroj (kelkajn jarojn) poste, Georgo eksedziĝis; kaj jaron pli poste, mi vidis en la ĵurnaloj, ke lia fratino eksedzigis sian edzon.

TRANSLATION 44.

Matrimony.

George became engaged to a charming girl, and is to be married to her on Thursday, and his sister is to be married on the same day. George's fiancée spoke about her marriage to the vicar of the parish yesterday, and he said he had married her parents twenty years ago, and that nothing would give him greater pleasure than to marry her. He proposed that the marriage should take place in the parish church, and she replied that she was certain her fiancé would be delighted to be married to her in the same church where her parents had been married, and that George's sister also would consent to be married there.

The wedding day arrived, and the church was filled with all the marriageable persons of the village, maids and bachelors; there was also present the clergyman's wife, who is a strong advocate of matrimony.

When the two brides[40] arrived, the two bridegrooms[40] were awaiting them in the church, and soon the ceremony commenced. The two bridal couples stood side by side in the chancel opposite the altar. During the ceremony the clergyman put the following question to each bridegroom: "Wilt thou have this woman to thy wedded wife?" and then to each bride: "Wilt thou have this man to thy wedded husband?" Afterwards each bridegroom put a ring on the fourth finger of his bride, at the same time saying: "With this ring I thee wed."

As soon as the marriage ceremony was over the bridegrooms and brides went to George's father's house, where the wedding banquet took place.

Some years afterwards George was divorced, and a year later I saw in the papers that his sister had divorced her husband.

[40] "Bride" and "bridegroom" are synonymous terms in English for persons who are _about to be_ and _have been_ married, but they are distinguished in Esperanto:

_Edziniĝonto_ = A bride before marriage. _Edziniĝanto_ = A bride who is being married. _Edziniĝinto_, or, _novedzino_ = A bride after marriage.

(See pars. 208, 209.)