An Irishman's Difficulties with the Dutch Language
CHAPTER XII.
DUTCH CORRESPONDENCE.
DIERBARE HOOGEDELGESTRENGE.--HET BY MIJ EENE VISITE AFLEGGEN.--VERTROUWELIJK OR WAARACHTIG.--THE FINISHED PRODUCT.--EENIGE BEOORDEELINGEN
The gentleman from the Bevolkings Register Bureau had left his umbrella behind him in his hurried departure that Thursday morning, so I sent it back to him with a polite note. It would have been easy to write the polite note in English, but that would never do. After my success in carrying on a long conversation in Dutch I felt that a lapse into English would be a confession of weakness.
My reputation as a linguist could only be maintained by a real Dutch letter. Now the phrase book gave but little light on the vast subject of correspondence. Except a brief note acknowledging the arrival of a ton of coals, and a still briefer note accepting, in the third person, a formal invitation to dinner, there was nothing about letter-writing in the volume.
It was not easy to find any phrases out of these epistles suitable for working in to my note about the umbrella.
They were valuable as examples, merely for the general rhythm and style, as it were, and then only to a slight extent. As my missive was of a _genre_ quite distinct from these models, I felt justified in composing it in my own way.
I wrote the letter first in English; then set about translating it, as elegantly as I could, into Dutch.
Here is the English--quite friendly, you see.
_Dear Sir_,
_As you left your umbrella behind on Thursday morning when you did me the honour to call, I beg to send it to you by bearer, in the hope that it may reach you safely without delay._
_Trusting that its absence may have occasioned you no inconvenience, I remain, dear sir,_
_Very truly yours Jack O'Neill._
As a beginning, the phrase-book gave Hooggeachte Heer and Hoogedelgestrenge Heer, and many more very official-looking titles. It gave 'mijnheer' for 'sir'; but for 'dear sir' nothing at all.
Seeing, however, that _dear_ was _lief_ or _dierbaar_, I could easily make out a form of friendly address:--'Dierbare mijnheer' or briefly 'Dierbaar.'
It was a toss up, indeed whether to take the stiff title Hooggeachte Heer (for Hoogedelgestrenge Heer seemed too much of a good thing for a note about an umbrella) or this more affectionate but somewhat doubtful Dierbaar!
I finally decided on a combination, one at the beginning and one at the end.
I sailed along quite comfortably until I arrived at his '_doing me the honour to call_'. This required hammering out; and when I had tortured myself a long time over it, here is what I got: 'wanneer gij mij vereerdet door het bij mij eene visite afleggen'. Dreadfully round-about, you perceive! So I just fell back upon brevity, and trusted to luck to carry me safely through. 'Op mij te roepen', sounded terse and likely; and I chose it to avoid worse pitfalls with _door_ and the infinitive.
As '_I beg_' had a brusque ring, I made it a trifle mellower and more courteous by the helpful and familiar 'verschoon mij'. 'Verschoon mij, dat ik bedel,' I could not improve on _that_.
But the proper division of 'overhandigen' into its component parts was not easy.
To get the right 'hang' of this sentence, I forcibly detached the 'over', and dragged this harmless voorzetsel well forward so as not to impede the action of its own particular verb, when you got so far. This much improved the rhythm; and I gave myself some freedom in the phrasing to keep up the style.
Indeed, after all, two or three bits of phrases could be worked in. 'Goedige aanblikken' caught my eye somewhere. I was delighted to have a kind of equivalent for _kind regards_; and eschewing the temptation to deviate into 'zuiverlijk' for _sincerely_, or 'vertrouwelijk' for _faithfully_, I finished with simple directness using 'waarachtig' for _truly_. This I afterwards thought of changing to waarempeltjes as being less formal.
Finally, to give a neat turn to the whole, I dropped in a sentence from the conversation-manual, so as to refer with a light but artistic touch to the broiling weather.
Thus the finished product assumed the following form:
Hooggeachte Heer!
Aangezien dat gij in mijn zaal laatsten Donderdag morgen Uwen regenscherm vergegeten hebt, op den datum dat gij mij de eer deedt om op mij te roepen, en visite af te leggen, verschoon mij dat ik bedel het geabandoneerde voorwerp beleefd over aan UEdele te handigen door den drager dezes briefs.
Ik bemerkt niet eerstelijk dat de regenscherm de Uwe was; dus ik vertrouw dat gij wilt pardoneeren al het verdriet dat zijne afwezigheid veroorzaakt hebben moge.
Hoe heerlijk dat het gunstige weer van gisteren en onlangs gestadig blijft! Ik hoop van harte dat U ervan heerlijk geniet.
Koesterende den hoop dat de regenscherm zonder oponthoud U goed en wel zal bereiken,
Ik blijf, Dierbaar, met goedige aanblikken, waarachtig de Uwe, JACK O'NEILL.
EENIGE PERSBEOORDEELINGEN.
Op hoogst geestige wijze vertelde de Heer BROWN van des heeren O'Neill onverstoorbaren ijver om Hollandsch te willen spreken, en de honderden bokken, die de Brit schoot, deden de toehoorders soms onbedaarlijk lachen, vooral zijn kennismaking met den heer van het bevolkingsregisterbureau, zijn onderhoud met de waschvrouw bij het opmaken der waschlijst, zijn uitstapje naar den Haag, de wijze waarop hij "Have jou pens" vertaalde, en de manier waarop hij zich in verschillende winkels trachtte duidelijk te maken waren hoogst amusant. Maar vooral de teekening van hetgeen daarbij voorviel en was op te merken, gaf ons humor te hooren, zooals we die slechts vinden bij DICKENS.
_Het Nieuws van Zeist en Driebergen._
In de kleine zaal van het concertgebouw heeft de Heer J. IRWIN BROWN, die reeds den vorigen winter met groot succes hier ter stede een paar lezingen hield, een volle zaal vaak tot schier onbedaarlijk lachen gedwongen, door zijn lezing. En de velen die hem hoorden en zich af en toe tranen lachten, hebben den redenaar door warme toejuichingen beloond voor het genot hun verschaft,
_Alg. Handelsblad._
De typische manier, waarop de Heer BROWN het Hollandsch uitsprak, alsmede zijn kalm maar hoogst humoristische wijze van voordragen "deed 't hem." De talrijke aanwezigen gierden het telkens uit van 't lachen, sommige gevallen waren bepaald ook uiterst amusant.
Hun die nog niet het genoegen hadden de Heer BROWN te hooren, kunnen wij zeer aanbevelen zulks te gaan doen.
_Telegraaf._
Behalve zijn liefde voor de Engelsche literatuur, bezit de Heer BROWN ook den kostelijken humor die zoo speciaal Britsch is, dien humor zonder eenige pretentie, maar daarom juist zoo onweerstaanbaar.
Verslag te geven van deze voordracht is ondoenlijk. Men moet die zelf hooren om mee te schateren van 't lachen.
_Rotterdamsch Nieuwsblad._
Dms. BROWN heeft ook ditmaal weder veel succes gehad en wij zouden niet weten wat meer te prijzen: zijn schoone "dictie" van verzen, of de geestige manier, waarop hij "a Briton's Difficulties in mastering Dutch" behandelde. Het laatste bracht de lachspieren heftig in beweging en bij elken "blunder" van den Brit schaterde het publiek het uit.
Van harte hopen wij, dat het Haarlemsche publiek het volgend jaar nog eens in de gelegenheid zal worden gesteld dezen begaafden spreker te hooren.
_Haarlemsche Courant._
"... Aan velen in den lande zijn de stukjes, hier in een bundel verzameld, reeds bekend, want de Heer BROWN heeft ze op verschillende plaatsen voorgedragen. In een aantal recensies van die voordrachten wordt gewag gemaakt van het onbedaarlijk gelach, dat de voordrager er mee verwekte. Het is ons bij de lezing niet anders vergaan. We konden ons telkens niet houden van het lachen. Het boekje is inderdaad vol onweerstaanbare vis comica."
_Nieuwe Rotterd. Courant._
... Van af de eerste tot de laatste bladzijde spreekt er uit het boekje een schat van gezonden, ongezochten humor, afgewisseld door tal van rake opmerkingen, over misbruiken in onze spreektaal binnengeslopen en zoo geacclimatiseerd, dat we ze nauwelijks meer bemerkten. Zelfs NURKS zaliger nagedachtenis zou het bezit van lachspieren gemerkt hebben, wanneer hem ooit de conversatie tusschen O'NEILL en den heer van 't bevolkingsregister ware medegedeeld.
Als 't waar is, dat lachen een genezenden invloed op zieken uitoefent, wagen we "An Irishman's difficulties with the Dutch language" als universeel-geneesmiddel aan te bevelen, op gevaar af, ons schuldig te maken aan onbevoegd uitoefenen der geneeskunde....
_De Telegraaf._
... Het is een boekje vooral geschikt voor kniesooren en droefgeestigen. Ze zullen er van opknappen.
_De Nederlander._
... Laten ze lachen om het prachtige Hollandsche waschlijstje, om den bliksemafleider en om de "kwast" in het cafétje, allen tot mistificaties worden, lachen om zooveel andere dingen, als de moeilijkheden met den postambtenaar, bij het verzenden van een postpakketje of het gesprek met den man van het bevolkingsregister, lachen om het kostelijke briefje waarmee het boekje besluit....
_"De Nieuwe Courant"._
Opmerkingen van de bewerker
Cursieve tekst is aangegeven met _underscores_, en vet met =tekens=.
De kopteksten van het oorspronkelijke boek zijn gebruikt als hoofdstukondertitels.
Duidelijke fouten met leestekens zijn stilzwijgend verbeterd. De nummering van hoofdstuk 11 en 12 (oorspronkelijk 12 en 13) is gecorrigeerd. Bovendien zijn de volgende veranderingen aangebracht, op bladzij
7 "change" in "chance" (There is no chance of practice unless you get away)
16 "Incorrigble" in "Incorrigible" (interposed the First Year Incorrigible)
17 "des" in "yes" ("Oh, yes", said O'Neill with some show of caution.)
29 "pakage" in "package" (errand-boy entered with a package which he)
33 "dont" in "don't" (I don't care)
41 "KERCHIFF" in "KERCHIEF" (THE KERCHIEF OF QUEEN ELIZABETH.)
41 "if" in "of" (which of course must be right)
43 "word" in "words" (A few other words I got with comparative ease)
49 "own" in "now" (at a loss now and again)
51 "exclained" in "exclaimed" (he exclaimed with delight)
52 "inte" in "into" (and you'll get into no end of trouble)
55 "brillantly" in "brilliantly" (The plan was brilliantly successful.)
57 "seen" in "seem" (those horrid expressions that you seem so fond of)
61 "myterious" in "mysterious" (draw some of this mysterious beverage)
66 "metters" in "matters" (This did not appreciably mend matters)
76 "exclained" in "exclaimed" (exclaimed Enderby, rising suddenly off his seat)
81 "exlaimed" in "exclaimed" ("Neen maar!--Mijnheer!" I exclaimed.)
88 "ADDRES" in "ADDRESS" (A FLATTERING ADDRESS.)
90 "unsuccesful" in "unsuccessful" (that I was always unsuccessful in my conversations)
93 "delarations" in "declarations" (and filled in the declarations all wrongly".)
97 "Layng" in "Laying" (Laying at last a fatherly hand upon his shoulder)
97 "amunition" in "ammunition" (and half my ammunition was not yet expended)
100 "Registers" in "Register" (The gentleman from the Bevolkings Register Bureau)
112 "onderhond" in "onderhoud" (zijn onderhoud met de waschvrouw).
Andere eigenaardigheden en inconsequenties in spelling en grammatica zijn niet gewijzigd, zoals bijvoorbeeld het afwisselend gebruik van "y" en "ij", en het gebruik van afbrekingsstreepjes en aanhalingstekens.