# Η αγάπη (Τριλογία)

## Part 5

Book page: https://www.cyberlibrary.org/el/books/32304/index.md

«Όταν εμπήκαν οι Τούρκοι στην Πόλη, οι Χριστιανοί είχαν καταφύγει στην Αγιά Σοφιά, νομίζοντας, ότι θα καταιβή Άγγελος Κυρίου και κρατώντας πύρινη σπάθα θα τους έδιωχνε ως την &Κόκκινη Μηλιά& και θα λευτερόνονταν όλοι από τους Αγαρηνούς. Δυστυχώς όμως ο Άγγελος Κυρίου δεν κατέβηκε, γιατ’ είταν θέλημα Θεού, από τες αμαρτίες μας, να τουρκέψη η Πόλη, κι’ αυτή η Αγιά Σοφιά. Προχωρώντας- προχωρώντας οι Τούρκοι μπήκαν και στην Αγιά-Σοφιά, κι’ άρχισαν να πιάνουν και να σκλαβόνουν όσους είταν μέσα, και να αρπάζουν όλα τα πολύτιμα στολίδια της Μεγάλης Εκκλησιάς, και και τη στιγμή, που θα έπιαναν και τον λειτουργό τον Παπά, που δεν είχε τελειώσει ακόμα τα γράμματα της λειτουργιάς, άνοιξε μια θυροπούλα από την ζερβιά τη μεριά προς τον Γαλατά, που είταν σιδηροκλεισμένη, κι’ έφυγε απ’ εκεί με το δισκοπότηρο στα χέρια, για να μην πέση η άγια &Κοινωνιά& στα τούρκικα τα χέρια, κι’ η θυροπούλα ματάκλεισε σαν που είταν πρώτα, κι’ ως τα σήμερα προσπαθούν οι Τούρκοι να την ανοίξουν, αλλά δε μπορούν. Όταν όμως σωθούν αι αμαρτίες μας, κι’ ανατείλη η μέρα, που θα ελευτερωθή η Πόλη, ο Παπάς εκείνος, που μένει από τότε κλεισμένος και ζωντανός κάπου, θα ξαναγυρίση στην Αγιά Σοφιά, από την ίδια θυροπούλα, που βρίσκεται ως τα σήμερα κλεισμένη, ιεροφορεμένος, ξεσκούφωτος και κρατώντας στα χέρια του το άγιο δισκοπότηρο με την &Κοινωνιά&, και θα εξακολουθήση τη λειτουργιά, που δεν είχε αποτελειώσει, λέγοντας τα γράμματα, που υπολείπονται, και τη στιγμή, που θα ειπή το: &«Δι’ ευχών των αγίων πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον ημάς. Αμήν»& θα σωριαστή καταγής πεθαμένος. Στη στιγμή θα μπη στην Εκκλησιά ο νέος Κωσταντίνος(1) κι’ οι Τούρκοι θα γένουν άφαντοι από την Πόλη κι’ απ’ όλο μας το Βασίλειο. Εκείνη την ημέρα τόσο αίμα θα χυθή στην Πόλη, που ένα δαμάλι τριέτικο, για να περάση από την άκρη ενός δρόμου στην άλλη, θα πλέξη μες σε ποτάμι από αίμα».

1) Κωσταντίνος την έχασε την Πόλη και Κωσταντίνος θα την πάρη, λέγει η εθνική παράδοση.

9) Ο στίχος αυτός :

«Πάλε με χρόνους με καιρούς, πάλε δικά μας θα είναι»

είναι παρμένος αυτούσιος από τον «Εθνικό Θρήνο. (ΕΘΝΙΚΑ ΑΣΜΑΤΑ Χ. Χρηστοβασίλη σελ. 15 στιχ. 3ος).

«Σώπασε, Κυρά Δέσποινα και σεις Αγίοι μην κλαίτε. «Πάλε με χρόνους με καιρούς πάλε δικά μας θα είναι»

10) «Μαρμαρωμένος Βασιλιάς».

Μαρμαρωμένος Βασιλιάς ή στοιχειωμένος Βασιλιάς θεωρείται ο τελευταίος Έλληνας Αυτοκράτορας Κωσταντίνος Παλαιολόγος. Η εθνική παράδοση λέγει:

«Ο Κωσταντίνος σκοτώθηκε, αφού σκοτώθηκαν όλοι οι αρχηγοί του, κι’ όλοι οι στρατιώτες του. Στο δρόμο, που τον πήγαινε ο Χάρος στο Κάτω-Κόσμο με όλο το στράτεμμά του, ήκουσε σκοτωμένους Τούρκους, που κουβέντιαζαν κι’ έκλαιγαν για το σκοτωμό τους και δεν είταν ζωντανοί, να χαρούν τον κόσμο στην τουρκεμένη την Πόλη, που στον κάθε Τούρκο έλαχαν δέκα χριστιανικά σπίτια και δέκα Χριστιανές γυναίκες σα νεράιδες. Ακούοντας αυτά τα λόγια ο Κωσταντίνος, παίρνει τους σκοτωμένους αρχηγούς του και στρατιώτες του, εφτά χιλιάδες πέρα-πέρα, και γυρίζει για τον Απάνω-Κόσμο. Προσπαθάει ο Χάρος να τους σταματήση, φοβερίζει... στάθηκε αδύνατο! Ο Κωσταντίνος με το στράτεμά του γύρισε στον Απάνω-Κόσμο, κι’ επειδή δε μπορούσαν να ξαναβρούν ο καθένας το σκοτωμένο κορμί του, στοιχειώθηκαν και περιφέρονται από τότε την νύχτα αρματωμένοι, άλλοι καβάλλα στ’ άλογα, κι’ άλλοι πεζοί, ενώ τα κορμιά τους μένουν άλυωτα στα μνήματά τους, καρτερώντας νάρθη η ώρα, που ο Κωσταντίνος θα μπη νικητής στην Πόλη, θα διώξη την Τουρκιά, και θ’ ανοίξη την Αγιά-Σοφιά, όπου ο Πατριάρχης μ’ όλους τους δεσποτάδες του και τους αρχιμαντρίτες του, τους παπάδες του και τους διάκους τους, θα διαβάση την νεκρώσιμη &Ακολουθία&. Τότε στη στιγμή ο Κωσταντίνος ο Βασιλιάς με το στράτεμά του θα ξαφανιστούν και θα καταιβούν στον Κάτω-Κόσμο, και θα λυώσουν τα κορμιά τους και θ’ αναιβή στο θρόνο της Πόλης Χριστιανός Βασιλιάς, Κωσταντίνος κι’ αυτός λεγόμενος στ’ όνομά του, κι’ ο τόπος μας θα ελευτερωθή».

11) «Κι’ αμέσως του προβόδησε το ρόιδο και το μήλο»

Το _ρόιδο_ συμβολίζει την εκτέλεση, ενός πράγματος, που δεν είταν τελειωμένο, και το _μήλο_ τον προσδιορισμό της ημέρας του γάμου.

12) «Της έστειλε γι’ αντιλογιά φλωρί κωσταντινάτο»

Το κωσταντινάτο, ήτοι το βυζαντινό νόμισμα, που έχει από τη μια μεριά το Χριστό και από την άλλη τον Κωσταντίνο και την Ελένη με το Σταυρό ανάμεσά τους, θεωρείται ως το εξοχώτερο δώρο του γαμπρού προς τη νύφη, διότι νομίζεται ιερό και δυνάμενο ν’ αποδιώξη κάθε κακό, και μάλιστα μάγια και βασκανίες. Το «_κωσταντινάτο_» θεωρείται ακόμα και ως απαράβατο συμβόλαιο του γάμου.

ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΝ Π. Α. ΠΕΤΡΑΚΟΥ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ

Α’. ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ 1) Διηγήματα της Στάνης. 2) Διηγήματα της Ξενιτειάς. β) Διηγήματα Θεσσαλικά. 4) Διηγήματα του Βουνού και του Κάμπου (βραβευμένα στον Ψυχάρειο διαγωνισμό για τη γλώσσα) 5) Αγώνες του Σουλίου για την Πατρίδα (βραβευμένο δράμα έμμετρο). β) Για την τιμή (δράμα έμμετρο). 7) Ο Κατσαντώνης (ιστορικό διήγημα). 8) Σουλιώτες και Λιάπηδες (διήγημα). 9) Ο Καπετάν Καλόγηρος (διήγημα). 10) Εθνικά Άσματα. 11) Ηπειρωτικά Παραμύθια. 12) Η Αγάπη (Τριλογία).

Β’. ΠΟΛΙΤΙΚΑ 1) Η Δύναμις του Ελληνισμού εν Ηπείρω (αναδημοσιευθέν υπό της Κυανής Βίβλου της Αγγλίας 1903 Α’. 1901. Σελ. 104). 2) Ήπειρος και Αλβανία. 3) Η Ήπειρος γεωγραφικώς και εθνολογικώς από των Αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερον.

End of Project Gutenberg's Love (trilogy), by Christos Christovasilis